| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
៧. មហាសឡាយតនិកសុត្តវណ្ណនា
7. Mahāsaḷāyatanikasuttavaṇṇanā
៤២៨. ឯវំ មេ សុតន្តិ មហាសឡាយតនិកសុត្តំ។ តត្ថ មហាសឡាយតនិកន្តិ មហន្តានំ ឆន្នំ អាយតនានំ ជោតកំ ធម្មបរិយាយំ។
428.Evaṃme sutanti mahāsaḷāyatanikasuttaṃ. Tattha mahāsaḷāyatanikanti mahantānaṃ channaṃ āyatanānaṃ jotakaṃ dhammapariyāyaṃ.
៤២៩. អជានន្តិ សហវិបស្សនេន មគ្គេន អជានន្តោ។ ឧបចយំ គច្ឆន្តីតិ វុឌ្ឍិំ គច្ឆន្តិ, វសិភាវំ គច្ឆន្តីតិ អត្ថោ។ កាយិកាតិ បញ្ចទ្វារិកទរថា។ ចេតសិកាតិ មនោទ្វារិកទរថា។ សន្តាបាទីសុបិ ឯសេវ នយោ។
429.Ajānanti sahavipassanena maggena ajānanto. Upacayaṃ gacchantīti vuḍḍhiṃ gacchanti, vasibhāvaṃ gacchantīti attho. Kāyikāti pañcadvārikadarathā. Cetasikāti manodvārikadarathā. Santāpādīsupi eseva nayo.
៤៣០. កាយសុខន្តិ បញ្ចទ្វារិកសុខំ។ ចេតោសុខន្តិ មនោទ្វារិកសុខំ។ ឯត្ថ ច បញ្ចទ្វារិកជវនេន សមាបជ្ជនំ វា វុដ្ឋានំ វា នត្ថិ, ឧប្បន្នមត្តកមេវ ហោតិ។ មនោទ្វារិកេន សព្ពំ ហោតិ។ អយញ្ច មគ្គវុដ្ឋានស្ស បច្ចយភូតា ពលវវិបស្សនា, សាបិ មនោទ្វារិកេនេវ ហោតិ។
430.Kāyasukhanti pañcadvārikasukhaṃ. Cetosukhanti manodvārikasukhaṃ. Ettha ca pañcadvārikajavanena samāpajjanaṃ vā vuṭṭhānaṃ vā natthi, uppannamattakameva hoti. Manodvārikena sabbaṃ hoti. Ayañca maggavuṭṭhānassa paccayabhūtā balavavipassanā, sāpi manodvārikeneva hoti.
៤៣១. តថាភូតស្សាតិ កុសលចិត្តសម្បយុត្តចេតោសុខសមង្គីភូតស្ស។ បុព្ពេវ ខោ បនស្សាតិ អស្ស ភិក្ខុនោ វាចាកម្មន្តាជីវា បុព្ពសុទ្ធិកា នាម អាទិតោ បដ្ឋាយ បរិសុទ្ធាវ ហោន្តិ។ ទិដ្ឋិសង្កប្បវាយាមសតិសមាធិសង្ខាតានិ បន បញ្ចង្គានិ សព្ពត្ថកការាបកង្គានិ នាម។ ឯវំ លោកុត្តរមគ្គោ អដ្ឋង្គិកោ វា សត្តង្គិកោ វា ហោតិ។
431.Tathābhūtassāti kusalacittasampayuttacetosukhasamaṅgībhūtassa. Pubbeva kho panassāti assa bhikkhuno vācākammantājīvā pubbasuddhikā nāma ādito paṭṭhāya parisuddhāva honti. Diṭṭhisaṅkappavāyāmasatisamādhisaṅkhātāni pana pañcaṅgāni sabbatthakakārāpakaṅgāni nāma. Evaṃ lokuttaramaggo aṭṭhaṅgiko vā sattaṅgiko vā hoti.
វិតណ្ឌវាទី បន ‘‘យា យថាភូតស្ស ទិដ្ឋី’’តិ ឥមមេវ សុត្តបទេសំ គហេត្វា ‘‘លោកុត្តរមគ្គោ បញ្ចង្គិកោ’’តិ វទតិ។ សោ – ‘‘ឯវមស្សាយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវនាបារិបូរិំ គច្ឆតី’’តិ ឥមិនា អនន្តរវចនេនេវ បដិសេធិតព្ពោ។ ឧត្តរិ ច ឯវំ សញ្ញាបេតព្ពោ – លោកុត្តរមគ្គោ បញ្ចង្គិកោ នាម នត្ថិ, ឥមានិ បន បញ្ច សព្ពត្ថកការាបកង្គានិ មគ្គក្ខណេ វិរតិវសេន បូរេន្តិ។ ‘‘យា ចតូហិ វចីទុច្ចរិតេហិ អារតិ វិរតី’’តិ ឯវំ វុត្តវិរតីសុ ហិ មិច្ឆាវាចំ បជហតិ, សម្មាវាចំ ភាវេតិ, ឯវំ សម្មាវាចំ ភាវេន្តស្ស ឥមានិ បញ្ចង្គិកានិ ន វិនា, សហេវ វិរតិយា បូរេន្តិ។ សម្មាកម្មន្តាជីវេសុបិ ឯសេវ នយោ។ ឥតិ វចីកម្មាទីនិ អាទិតោ បដ្ឋាយ បរិសុទ្ធានេវ វដ្ដន្តិ។ ឥមានិ បន បញ្ច សព្ពត្ថកការាបកង្គានិ វិរតិវសេន បរិបូរេន្តីតិ បញ្ចង្គិកោ មគ្គោ នាម នត្ថិ។ សុភទ្ទសុត្តេបិ (ទី. និ. ២.២១៤) ចេតំ វុត្តំ – ‘‘យស្មិំ ខោ, សុភទ្ទ, ធម្មវិនយេ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ’’តិ។ អញ្ញេសុ ច អនេកេសុ សុត្តសតេសុ អដ្ឋង្គិកោវ មគ្គោ អាគតោតិ។
Vitaṇḍavādī pana ‘‘yā yathābhūtassa diṭṭhī’’ti imameva suttapadesaṃ gahetvā ‘‘lokuttaramaggo pañcaṅgiko’’ti vadati. So – ‘‘evamassāyaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchatī’’ti iminā anantaravacaneneva paṭisedhitabbo. Uttari ca evaṃ saññāpetabbo – lokuttaramaggo pañcaṅgiko nāma natthi, imāni pana pañca sabbatthakakārāpakaṅgāni maggakkhaṇe virativasena pūrenti. ‘‘Yā catūhi vacīduccaritehi ārati viratī’’ti evaṃ vuttaviratīsu hi micchāvācaṃ pajahati, sammāvācaṃ bhāveti, evaṃ sammāvācaṃ bhāventassa imāni pañcaṅgikāni na vinā, saheva viratiyā pūrenti. Sammākammantājīvesupi eseva nayo. Iti vacīkammādīni ādito paṭṭhāya parisuddhāneva vaṭṭanti. Imāni pana pañca sabbatthakakārāpakaṅgāni virativasena paripūrentīti pañcaṅgiko maggo nāma natthi. Subhaddasuttepi (dī. ni. 2.214) cetaṃ vuttaṃ – ‘‘yasmiṃ kho, subhadda, dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’’ti. Aññesu ca anekesu suttasatesu aṭṭhaṅgikova maggo āgatoti.
៤៣៣. ចត្តារោបិ សតិបដ្ឋានាតិ មគ្គសម្បយុត្តាវ ចត្តារោ សតិបដ្ឋានា។ សម្មប្បធានាទីសុបិ ឯសេវ នយោ។ យុគនន្ធាតិ ឯកក្ខណិកយុគនន្ធា។ ឯតេហិ អញ្ញស្មិំ ខណេ សមាបត្តិ, អញ្ញស្មិំ វិបស្សនាតិ។ ឯវំ នានាខណិកាបិ ហោន្តិ, អរិយមគ្គេ បន ឯកក្ខណិកា។
433.Cattāropi satipaṭṭhānāti maggasampayuttāva cattāro satipaṭṭhānā. Sammappadhānādīsupi eseva nayo. Yuganandhāti ekakkhaṇikayuganandhā. Etehi aññasmiṃ khaṇe samāpatti, aññasmiṃ vipassanāti. Evaṃ nānākhaṇikāpi honti, ariyamagge pana ekakkhaṇikā.
វិជ្ជា ច វិមុត្តិ ចាតិ អរហត្តមគ្គវិជ្ជា ច ផលវិមុត្តិ ច។ សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ។
Vijjā ca vimutti cāti arahattamaggavijjā ca phalavimutti ca. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
មហាសឡាយតនិកសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Mahāsaḷāyatanikasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៧. មហាសឡាយតនិកសុត្តំ • 7. Mahāsaḷāyatanikasuttaṃ
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ៧. មហាសឡាយតនិកសុត្តវណ្ណនា • 7. Mahāsaḷāyatanikasuttavaṇṇanā
