| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
៣. មហាកច្ចានភទ្ទេករត្តសុត្តវណ្ណនា
3. Mahākaccānabhaddekarattasuttavaṇṇanā
២៧៩. ឯវំ មេ សុតន្តិ មហាកច្ចានភទ្ទេករត្តសុត្តំ។ តត្ថ តបោទារាមេតិ តត្តោទកស្ស រហទស្ស វសេន ឯវំលទ្ធនាមេ អារាមេ។ វេភារបព្ពតស្ស កិរ ហេដ្ឋា ភូមដ្ឋកនាគានំ បញ្ចយោជនសតិកំ នាគភវនំ ទេវលោកសទិសំ មណិមយេន តលេន អារាមឧយ្យានេហិ ច សមន្នាគតំ, តត្ថ នាគានំ កីឡនដ្ឋានេ មហាឧទករហទោ, តតោ តបោទា នាម នទី សន្ទតិ កុថិតា ឧណ្ហោទកា។ កស្មា បនេសា ឯទិសា ជាតា? រាជគហំ កិរ បរិវារេត្វា មហា បេតលោកោ, តត្ថ ទ្វិន្នំ មហាលោហកុម្ភិនិរយានំ អន្តរេន អយំ តបោទា អាគច្ឆតិ, តស្មា សា កុថិតា សន្ទតិ។ វុត្តម្បិ ចេតំ – ‘‘យតាយំ, ភិក្ខវេ, តបោទា សន្ទតិ, សោ ទហោ អច្ឆោទកោ សីតោទកោ សាតោទកោ សេតោទកោ សុប្បតិត្ថោ រមណីយោ បហូតមច្ឆកច្ឆបោ, ចក្កមត្តានិ ច បទុមានិ បុប្ផន្តិ ។ អបិចាយំ, ភិក្ខវេ, តបោទា ទ្វិន្នំ មហានិរយានំ អន្តរិកាយ អាគច្ឆតិ, តេនាយំ តបោទា កុថិតា សន្ទតី’’តិ (បារា. ២៣១)។ ឥមស្ស បន អារាមស្ស អភិសម្មុខដ្ឋានេ តតោ មហាឧទករហទោ ជាតោ, តស្ស នាមវសេនាយំ វិហារោ តបោទារាមោតិ វុច្ចតិ។
279.Evaṃme sutanti mahākaccānabhaddekarattasuttaṃ. Tattha tapodārāmeti tattodakassa rahadassa vasena evaṃladdhanāme ārāme. Vebhārapabbatassa kira heṭṭhā bhūmaṭṭhakanāgānaṃ pañcayojanasatikaṃ nāgabhavanaṃ devalokasadisaṃ maṇimayena talena ārāmauyyānehi ca samannāgataṃ, tattha nāgānaṃ kīḷanaṭṭhāne mahāudakarahado, tato tapodā nāma nadī sandati kuthitā uṇhodakā. Kasmā panesā edisā jātā? Rājagahaṃ kira parivāretvā mahā petaloko, tattha dvinnaṃ mahālohakumbhinirayānaṃ antarena ayaṃ tapodā āgacchati, tasmā sā kuthitā sandati. Vuttampi cetaṃ – ‘‘yatāyaṃ, bhikkhave, tapodā sandati, so daho acchodako sītodako sātodako setodako suppatittho ramaṇīyo pahūtamacchakacchapo, cakkamattāni ca padumāni pupphanti . Apicāyaṃ, bhikkhave, tapodā dvinnaṃ mahānirayānaṃ antarikāya āgacchati, tenāyaṃ tapodā kuthitā sandatī’’ti (pārā. 231). Imassa pana ārāmassa abhisammukhaṭṭhāne tato mahāudakarahado jāto, tassa nāmavasenāyaṃ vihāro tapodārāmoti vuccati.
២៨០. សមិទ្ធីតិ តស្ស កិរ ថេរស្ស អត្តភាវោ សមិទ្ធោ អភិរូបោ បាសាទិកោ, តស្មា សមិទ្ធិត្វេវ សង្ខំ គតោ។ អាទិព្រហ្មចរិយកោតិ មគ្គព្រហ្មចរិយស្ស អាទិ បុព្ពភាគប្បដិបត្តិភូតោ។ ឥទំ វត្វាន សុគតោ ឧដ្ឋាយាសនាតិ មធុបិណ្ឌិកសុត្តេ (ម. និ. ១.១៩៩ អាទយោ) វុត្តនយេនេវ វិត្ថារេតព្ពំ។
280.Samiddhīti tassa kira therassa attabhāvo samiddho abhirūpo pāsādiko, tasmā samiddhitveva saṅkhaṃ gato. Ādibrahmacariyakoti maggabrahmacariyassa ādi pubbabhāgappaṭipattibhūto. Idaṃ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanāti madhupiṇḍikasutte (ma. ni. 1.199 ādayo) vuttanayeneva vitthāretabbaṃ.
២៨២. ឥតិ មេ ចក្ខុន្តិ ឥមស្មិំ កិរ សុត្តេ ភគវា ទ្វាទសាយតនវសេនេវ មាតិកំ ឋបេសិ។ ថេរោបិ ‘‘ភគវតា ហេដ្ឋា ទ្វីសុ, ឧបរិ ចតុត្ថេ ចាតិ ឥមេសុ តីសុ សុត្តេសុ បញ្ចក្ខន្ធវសេន មាតិកា ច វិភង្គោ ច កតោ, ឥធ បន ទ្វាទសាយតនវសេនេវ វិភជនត្ថំ មាតិកា ឋបិតា’’តិ នយំ បដិលភិត្វា ឯវមាហ។ ឥមំ បន នយំ លភន្តេន ថេរេន ភារិយំ កតំ, អបទេ បទំ ទស្សិតំ, អាកាសេ បទំ កតំ, តេន នំ ភគវា ឥមមេវ សុត្តំ សន្ធាយ – ‘‘ឯតទគ្គំ , ភិក្ខវេ, មម សាវកានំ ភិក្ខូនំ សំខិត្តេន ភាសិតស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ វិភជន្តានំ យទិទំ មហាកច្ចានោ’’តិ (អ. និ. ១.១៩៧) ឯតទគ្គេ ឋបេសិ។ ឯត្ថ បន ចក្ខូតិ ចក្ខុបសាទោ។ រូបាតិ ចតុសមុដ្ឋានិករូបា។ ឥមិនា នយេន សេសាយតនានិបិ វេទិតព្ពានិ។ វិញ្ញាណន្តិ និកន្តិវិញ្ញាណំ។ តទភិនន្ទតីតិ តំ ចក្ខុញ្ចេវ រូបញ្ច តណ្ហាទិដ្ឋិវសេន អភិនន្ទតិ។ អន្វាគមេតីតិ តណ្ហាទិដ្ឋីហិ អនុគច្ឆតិ។
282.Iti me cakkhunti imasmiṃ kira sutte bhagavā dvādasāyatanavaseneva mātikaṃ ṭhapesi. Theropi ‘‘bhagavatā heṭṭhā dvīsu, upari catutthe cāti imesu tīsu suttesu pañcakkhandhavasena mātikā ca vibhaṅgo ca kato, idha pana dvādasāyatanavaseneva vibhajanatthaṃ mātikā ṭhapitā’’ti nayaṃ paṭilabhitvā evamāha. Imaṃ pana nayaṃ labhantena therena bhāriyaṃ kataṃ, apade padaṃ dassitaṃ, ākāse padaṃ kataṃ, tena naṃ bhagavā imameva suttaṃ sandhāya – ‘‘etadaggaṃ , bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ vibhajantānaṃ yadidaṃ mahākaccāno’’ti (a. ni. 1.197) etadagge ṭhapesi. Ettha pana cakkhūti cakkhupasādo. Rūpāti catusamuṭṭhānikarūpā. Iminā nayena sesāyatanānipi veditabbāni. Viññāṇanti nikantiviññāṇaṃ. Tadabhinandatīti taṃ cakkhuñceva rūpañca taṇhādiṭṭhivasena abhinandati. Anvāgametīti taṇhādiṭṭhīhi anugacchati.
ឥតិ មេ មនោ អហោសិ អតីតមទ្ធានំ ឥតិ ធម្មាតិ ឯត្ថ បន មនោតិ ភវង្គចិត្តំ។ ធម្មាតិ តេភូមកធម្មារម្មណំ។
Iti me mano ahosi atītamaddhānaṃ iti dhammāti ettha pana manoti bhavaṅgacittaṃ. Dhammāti tebhūmakadhammārammaṇaṃ.
២៨៣. បណិទហតីតិ បត្ថនាវសេន ឋបេសិ។ បណិធានបច្ចយាតិ បត្ថនាដ្ឋបនការណា។ សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ។
283.Paṇidahatīti patthanāvasena ṭhapesi. Paṇidhānapaccayāti patthanāṭṭhapanakāraṇā. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
មហាកច្ចានភទ្ទេករត្តសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Mahākaccānabhaddekarattasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៣. មហាកច្ចានភទ្ទេករត្តសុត្តំ • 3. Mahākaccānabhaddekarattasuttaṃ
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ៣. មហាកច្ចានភទ្ទេករត្តសុត្តវណ្ណនា • 3. Mahākaccānabhaddekarattasuttavaṇṇanā
