| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សុត្តនិបាតបាឡិ • Suttanipātapāḷi |
៥. មាឃសុត្តំ
5. Māghasuttaṃ
ឯវំ មេ សុតំ – ឯក សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ គិជ្ឈកូដេ បព្ពតេ។ អថ ខោ មាឃោ មាណវោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ មាឃោ មាណវោ ភគវន្តំ ឯតទវោច –
Evaṃ me sutaṃ – eka samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho māgho māṇavo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho māgho māṇavo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘អហញ្ហិ, ភោ គោតម, ទាយកោ ទានបតិ វទញ្ញូ យាចយោគោ; ធម្មេន ភោគេ បរិយេសាមិ; ធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា ធម្មលទ្ធេហិ ភោគេហិ ធម្មាធិគតេហិ ឯកស្សបិ ទទាមិ ទ្វិន្នម្បិ តិណ្ណម្បិ ចតុន្នម្បិ បញ្ចន្នម្បិ ឆន្នម្បិ សត្តន្នម្បិ អដ្ឋន្នម្បិ នវន្នម្បិ ទសន្នម្បិ ទទាមិ, វីសាយបិ តិំសាយបិ ចត្តាលីសាយបិ បញ្ញាសាយបិ ទទាមិ, សតស្សបិ ទទាមិ, ភិយ្យោបិ ទទាមិ។ កច្ចាហំ, ភោ គោតម, ឯវំ ទទន្តោ ឯវំ យជន្តោ ពហុំ បុញ្ញំ បសវាមី’’តិ ?
‘‘Ahañhi, bho gotama, dāyako dānapati vadaññū yācayogo; dhammena bhoge pariyesāmi; dhammena bhoge pariyesitvā dhammaladdhehi bhogehi dhammādhigatehi ekassapi dadāmi dvinnampi tiṇṇampi catunnampi pañcannampi channampi sattannampi aṭṭhannampi navannampi dasannampi dadāmi, vīsāyapi tiṃsāyapi cattālīsāyapi paññāsāyapi dadāmi, satassapi dadāmi, bhiyyopi dadāmi. Kaccāhaṃ, bho gotama, evaṃ dadanto evaṃ yajanto bahuṃ puññaṃ pasavāmī’’ti ?
‘‘តគ្ឃ ត្វំ, មាណវ, ឯវំ ទទន្តោ ឯវំ យជន្តោ ពហុំ បុញ្ញំ បសវសិ។ យោ ខោ, មាណវ, ទាយកោ ទានបតិ វទញ្ញូ យាចយោគោ; ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ; ធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា ធម្មលទ្ធេហិ ភោគេហិ ធម្មាធិគតេហិ ឯកស្សបិ ទទាតិ…បេ.… សតស្សបិ ទទាតិ, ភិយ្យោបិ ទទាតិ, ពហុំ សោ បុញ្ញំ បសវតី’’តិ។ អថ ខោ មាឃោ មាណវោ ភគវន្តំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –
‘‘Taggha tvaṃ, māṇava, evaṃ dadanto evaṃ yajanto bahuṃ puññaṃ pasavasi. Yo kho, māṇava, dāyako dānapati vadaññū yācayogo; dhammena bhoge pariyesati; dhammena bhoge pariyesitvā dhammaladdhehi bhogehi dhammādhigatehi ekassapi dadāti…pe… satassapi dadāti, bhiyyopi dadāti, bahuṃ so puññaṃ pasavatī’’ti. Atha kho māgho māṇavo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
៤៩១.
491.
‘‘បុច្ឆាមហំ គោតមំ វទញ្ញុំ, (ឥតិ មាឃោ មាណវោ)
‘‘Pucchāmahaṃ gotamaṃ vadaññuṃ, (iti māgho māṇavo)
ទទំ បរេសំ ឥធ អន្នបានំ, កថំ ហុតំ យជមានស្ស សុជ្ឈេ’’។
Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ, kathaṃ hutaṃ yajamānassa sujjhe’’.
៤៩២.
492.
‘‘យោ យាចយោគោ ទានបតិ គហដ្ឋោ, (មាឃាតិ ភគវា)
‘‘Yo yācayogo dānapati gahaṭṭho, (māghāti bhagavā)
បុញ្ញត្ថិកោ យជតិ បុញ្ញបេក្ខោ;
Puññatthiko yajati puññapekkho;
ទទំ បរេសំ ឥធ អន្នបានំ, អារាធយេ ទក្ខិណេយ្យេភិ តាទិ’’។
Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ, ārādhaye dakkhiṇeyyebhi tādi’’.
៤៩៣.
493.
‘‘យោ យាចយោគោ ទានបតិ គហដ្ឋោ, (ឥតិ មាឃោ មាណវោ)
‘‘Yo yācayogo dānapati gahaṭṭho, (iti māgho māṇavo)
បុញ្ញត្ថិកោ យជតិ បុញ្ញបេក្ខោ;
Puññatthiko yajati puññapekkho;
ទទំ បរេសំ ឥធ អន្នបានំ, អក្ខាហិ មេ ភគវា ទក្ខិណេយ្យេ’’។
Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ, akkhāhi me bhagavā dakkhiṇeyye’’.
៤៩៤.
494.
‘‘យេ វេ អសត្តា 7 វិចរន្តិ លោកេ, អកិញ្ចនា កេវលិនោ យតត្តា;
‘‘Ye ve asattā 8 vicaranti loke, akiñcanā kevalino yatattā;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៤៩៥.
495.
‘‘យេ សព្ពសំយោជនពន្ធនច្ឆិទា, ទន្តា វិមុត្តា អនីឃា និរាសា;
‘‘Ye sabbasaṃyojanabandhanacchidā, dantā vimuttā anīghā nirāsā;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៤៩៦.
496.
‘‘យេ សព្ពសំយោជនវិប្បមុត្តា, ទន្តា វិមុត្តា អនីឃា និរាសា;
‘‘Ye sabbasaṃyojanavippamuttā, dantā vimuttā anīghā nirāsā;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៤៩៧.
497.
‘‘រាគញ្ច ទោសញ្ច បហាយ មោហំ, ខីណាសវា វូសិតព្រហ្មចរិយា;
‘‘Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ, khīṇāsavā vūsitabrahmacariyā;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៤៩៨.
498.
‘‘យេសុ ន មាយា វសតិ ន មានោ, ខីណាសវា វូសិតព្រហ្មចរិយា;
‘‘Yesu na māyā vasati na māno, khīṇāsavā vūsitabrahmacariyā;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៤៩៩.
499.
‘‘យេ វីតលោភា អមមា និរាសា, ខីណាសវា វូសិតព្រហ្មចរិយា;
‘‘Ye vītalobhā amamā nirāsā, khīṇāsavā vūsitabrahmacariyā;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៥០០.
500.
‘‘យេ វេ ន តណ្ហាសុ ឧបាតិបន្នា, វិតរេយ្យ ឱឃំ អមមា ចរន្តិ;
‘‘Ye ve na taṇhāsu upātipannā, vitareyya oghaṃ amamā caranti;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៥០១.
501.
‘‘យេសំ តណ្ហា នត្ថិ កុហិញ្ចិ លោកេ, ភវាភវាយ ឥធ វា ហុរំ វា;
‘‘Yesaṃ taṇhā natthi kuhiñci loke, bhavābhavāya idha vā huraṃ vā;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៥០២.
502.
‘‘យេ កាមេ ហិត្វា អគហា ចរន្តិ, សុសញ្ញតត្តា តសរំវ ឧជ្ជុំ;
‘‘Ye kāme hitvā agahā caranti, susaññatattā tasaraṃva ujjuṃ;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៥០៣.
503.
‘‘យេ វីតរាគា សុសមាហិតិន្ទ្រិយា, ចន្ទោវ រាហុគ្គហណា បមុត្តា;
‘‘Ye vītarāgā susamāhitindriyā, candova rāhuggahaṇā pamuttā;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៥០៤.
504.
‘‘សមិតាវិនោ វីតរាគា អកោបា, យេសំ គតី នត្ថិធ វិប្បហាយ;
‘‘Samitāvino vītarāgā akopā, yesaṃ gatī natthidha vippahāya;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៥០៥.
505.
‘‘ជហិត្វា ជាតិមរណំ អសេសំ, កថំកថិំ សព្ពមុបាតិវត្តា;
‘‘Jahitvā jātimaraṇaṃ asesaṃ, kathaṃkathiṃ sabbamupātivattā;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៥០៦.
506.
‘‘យេ អត្តទីបា វិចរន្តិ លោកេ, អកិញ្ចនា សព្ពធិ វិប្បមុត្តា;
‘‘Ye attadīpā vicaranti loke, akiñcanā sabbadhi vippamuttā;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៥០៧.
507.
‘‘យេ ហេត្ថ ជានន្តិ យថា តថា ឥទំ, អយមន្តិមា នត្ថិ បុនព្ភវោតិ;
‘‘Ye hettha jānanti yathā tathā idaṃ, ayamantimā natthi punabbhavoti;
កាលេន តេសុ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ។
Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.
៥០៨.
508.
‘‘យោ វេទគូ ឈានរតោ សតីមា, សម្ពោធិបត្តោ សរណំ ពហូនំ;
‘‘Yo vedagū jhānarato satīmā, sambodhipatto saraṇaṃ bahūnaṃ;
កាលេន តម្ហិ ហព្យំ បវេច្ឆេ, យោ ព្រាហ្មណោ បុញ្ញបេក្ខោ យជេថ’’។
Kālena tamhi habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha’’.
៥០៩.
509.
‘‘អទ្ធា អមោឃា មម បុច្ឆនា អហុ, អក្ខាសិ មេ ភគវា ទក្ខិណេយ្យេ;
‘‘Addhā amoghā mama pucchanā ahu, akkhāsi me bhagavā dakkhiṇeyye;
ត្វញ្ហេត្ថ ជានាសិ យថា តថា ឥទំ, តថា ហិ តេ វិទិតោ ឯស ធម្មោ។
Tvañhettha jānāsi yathā tathā idaṃ, tathā hi te vidito esa dhammo.
៥១០.
510.
‘‘យោ យាចយោគោ ទានបតិ គហដ្ឋោ, (ឥតិ មាឃោ មាណវោ)
‘‘Yo yācayogo dānapati gahaṭṭho, (iti māgho māṇavo)
បុញ្ញត្ថិកោ យជតិ បុញ្ញបេក្ខោ;
Puññatthiko yajati puññapekkho;
ទទំ បរេសំ ឥធ អន្នបានំ,
Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ,
អក្ខាហិ មេ ភគវា យញ្ញសម្បទំ’’។
Akkhāhi me bhagavā yaññasampadaṃ’’.
៥១១.
511.
‘‘យជស្សុ យជមានោ មាឃាតិ ភគវា, សព្ពត្ថ ច វិប្បសាទេហិ ចិត្តំ;
‘‘Yajassu yajamāno māghāti bhagavā, sabbattha ca vippasādehi cittaṃ;
អារម្មណំ យជមានស្ស យញ្ញោ, ឯត្ថប្បតិដ្ឋាយ ជហាតិ ទោសំ។
Ārammaṇaṃ yajamānassa yañño, etthappatiṭṭhāya jahāti dosaṃ.
៥១២.
512.
‘‘សោ វីតរាគោ បវិនេយ្យ ទោសំ, មេត្តំ ចិត្តំ ភាវយមប្បមាណំ;
‘‘So vītarāgo pavineyya dosaṃ, mettaṃ cittaṃ bhāvayamappamāṇaṃ;
រត្តិន្ទិវំ សតតមប្បមត្តោ, សព្ពា ទិសា ផរតិ អប្បមញ្ញំ’’។
Rattindivaṃ satatamappamatto, sabbā disā pharati appamaññaṃ’’.
៥១៣.
513.
‘‘កោ សុជ្ឈតិ មុច្ចតិ ពជ្ឈតី ច, កេនត្តនា គច្ឆតិ 9 ព្រហ្មលោកំ;
‘‘Ko sujjhati muccati bajjhatī ca, kenattanā gacchati 10 brahmalokaṃ;
អជានតោ មេ មុនិ ព្រូហិ បុដ្ឋោ, ភគវា ហិ មេ សក្ខិ ព្រហ្មជ្ជទិដ្ឋោ;
Ajānato me muni brūhi puṭṭho, bhagavā hi me sakkhi brahmajjadiṭṭho;
តុវញ្ហិ នោ ព្រហ្មសមោសិ សច្ចំ, កថំ ឧបបជ្ជតិ ព្រហ្មលោកំ ជុតិម’’។
Tuvañhi no brahmasamosi saccaṃ, kathaṃ upapajjati brahmalokaṃ jutima’’.
៥១៤.
514.
‘‘យោ យជតិ តិវិធំ យញ្ញសម្បទំ, (មាឃាតិ ភគវា)
‘‘Yo yajati tividhaṃ yaññasampadaṃ, (māghāti bhagavā)
អារាធយេ ទក្ខិណេយ្យេភិ តាទិ;
Ārādhaye dakkhiṇeyyebhi tādi;
ឯវំ យជិត្វា សម្មា យាចយោគោ,
Evaṃ yajitvā sammā yācayogo,
ឧបបជ្ជតិ ព្រហ្មលោកន្តិ ព្រូមី’’តិ។
Upapajjati brahmalokanti brūmī’’ti.
ឯវំ វុត្តេ, មាឃោ មាណវោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម…បេ.… អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គត’’ន្តិ។
Evaṃ vutte, māgho māṇavo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.
មាឃសុត្តំ បញ្ចមំ និដ្ឋិតំ។
Māghasuttaṃ pañcamaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថា • Suttanipāta-aṭṭhakathā / ៥. មាឃសុត្តវណ្ណនា • 5. Māghasuttavaṇṇanā
