| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សុត្តនិបាតបាឡិ • Suttanipātapāḷi |
៦. សភិយសុត្តំ
6. Sabhiyasuttaṃ
ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ។ តេន ខោ បន សមយេន សភិយស្ស បរិព្ពាជកស្ស បុរាណសាលោហិតាយ ទេវតាយ បញ្ហា ឧទ្ទិដ្ឋា ហោន្តិ – ‘‘យោ តេ, សភិយ, សមណោ វា ព្រាហ្មណោ វា ឥមេ បញ្ហេ បុដ្ឋោ ព្យាករោតិ តស្ស សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរេយ្យាសី’’តិ។
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena sabhiyassa paribbājakassa purāṇasālohitāya devatāya pañhā uddiṭṭhā honti – ‘‘yo te, sabhiya, samaṇo vā brāhmaṇo vā ime pañhe puṭṭho byākaroti tassa santike brahmacariyaṃ careyyāsī’’ti.
អថ ខោ សភិយោ បរិព្ពាជកោ តស្សា ទេវតាយ សន្តិកេ តេ បញ្ហេ ឧគ្គហេត្វា យេ តេ សមណព្រាហ្មណា សង្ឃិនោ គណិនោ គណាចរិយា ញាតា យសស្សិនោ តិត្ថករា សាធុសម្មតា ពហុជនស្ស, សេយ្យថិទំ – បូរណោ កស្សបោ មក្ខលិគោសាលោ អជិតោ កេសកម្ពលោ បកុធោ 1 កច្ចានោ សញ្ចយោ 2 ពេលដ្ឋបុត្តោ 3 និគណ្ឋោ នាដបុត្តោ 4, តេ ឧបសង្កមិត្វា តេ បញ្ហេ បុច្ឆតិ។ តេ សភិយេន បរិព្ពាជកេន បញ្ហេ បុដ្ឋា ន សម្បាយន្តិ; អសម្បាយន្តា កោបញ្ច ទោសញ្ច អប្បច្ចយញ្ច បាតុករោន្តិ។ អបិ ច សភិយំ យេវ បរិព្ពាជកំ បដិបុច្ឆន្តិ។
Atha kho sabhiyo paribbājako tassā devatāya santike te pañhe uggahetvā ye te samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo makkhaligosālo ajito kesakambalo pakudho 5 kaccāno sañcayo 6 belaṭṭhaputto 7 nigaṇṭho nāṭaputto 8, te upasaṅkamitvā te pañhe pucchati. Te sabhiyena paribbājakena pañhe puṭṭhā na sampāyanti; asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti. Api ca sabhiyaṃ yeva paribbājakaṃ paṭipucchanti.
អថ ខោ សភិយស្ស បរិព្ពាជកស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘យេ ខោ តេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា សង្ឃិនោ គណិនោ គណាចរិយា ញាតា យសស្សិនោ តិត្ថករា សាធុសម្មតា ពហុជនស្ស, សេយ្យថិទំ – បូរណោ កស្សបោ…បេ.… និគណ្ឋោ នាដបុត្តោ, តេ មយា បញ្ហេ បុដ្ឋា ន សម្បាយន្តិ, អសម្បាយន្តា កោបញ្ច ទោសញ្ច អប្បច្ចយញ្ច បាតុករោន្តិ; អបិ ច មញ្ញេវេត្ថ បដិបុច្ឆន្តិ។ យន្នូន្នាហំ ហីនាយាវត្តិត្វា កាមេ បរិភុញ្ជេយ្យ’’ន្តិ។
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo…pe… nigaṇṭho nāṭaputto, te mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti; api ca maññevettha paṭipucchanti. Yannūnnāhaṃ hīnāyāvattitvā kāme paribhuñjeyya’’nti.
អថ ខោ សភិយស្ស បរិព្ពាជកស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘អយម្បិ ខោ សមណោ គោតមោ សង្ឃី ចេវ គណី ច គណាចរិយោ ច ញាតោ យសស្សី តិត្ថករោ សាធុសម្មតោ ពហុជនស្ស; យំនូនាហំ សមណំ គោតមំ ឧបសង្កមិត្វា ឥមេ បញ្ហេ បុច្ឆេយ្យ’’ន្តិ។
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘ayampi kho samaṇo gotamo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa; yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyya’’nti.
អថ ខោ សភិយស្ស បរិព្ពាជកស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘យេបិ ខោ តេ 9 ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា ជិណ្ណា វុឌ្ឍា មហល្លកា អទ្ធគតា វយោអនុប្បត្តា ថេរា រត្តញ្ញូ ចិរបព្ពជិតា សង្ឃិនោ គណិនោ គណាចរិយា ញាតា យសស្សិនោ តិត្ថករា សាធុសម្មតា ពហុជនស្ស, សេយ្យថិទំ – បូរណោ កស្សបោ…បេ. … និគណ្ឋោ នាដបុត្តោ, តេបិ មយា បញ្ហេ បុដ្ឋា ន សម្បាយន្តិ, អសម្បាយន្តា កោបញ្ច ទោសញ្ច អប្បច្ចយញ្ច បាតុករោន្តិ, អបិ ច មញ្ញេវេត្ថ បដិបុច្ឆន្តិ; កិំ បន មេ សមណោ គោតមោ ឥមេ បញ្ហេ បុដ្ឋោ ព្យាករិស្សតិ! សមណោ ហិ គោតមោ ទហរោ ចេវ ជាតិយា, នវោ ច បព្ពជ្ជាយា’’តិ។
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘yepi kho te 10 bhonto samaṇabrāhmaṇā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā therā rattaññū cirapabbajitā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo…pe. … nigaṇṭho nāṭaputto, tepi mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti, api ca maññevettha paṭipucchanti; kiṃ pana me samaṇo gotamo ime pañhe puṭṭho byākarissati! Samaṇo hi gotamo daharo ceva jātiyā, navo ca pabbajjāyā’’ti.
អថ ខោ សភិយស្ស បរិព្ពាជកស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘សមណោ ខោ 11 ទហរោតិ ន ឧញ្ញាតព្ពោ ន បរិភោតព្ពោ។ ទហរោបិ ចេស សមណោ គោតមោ មហិទ្ធិកោ ហោតិ មហានុភាវោ, យំនូនាហំ សមណំ គោតមំ ឧបសង្កមិត្វា ឥមេ បញ្ហេ បុច្ឆេយ្យ’’ន្តិ។
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘samaṇo kho 12 daharoti na uññātabbo na paribhotabbo. Daharopi cesa samaṇo gotamo mahiddhiko hoti mahānubhāvo, yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyya’’nti.
អថ ខោ សភិយោ បរិព្ពាជកោ យេន រាជគហំ តេន ចារិកំ បក្កាមិ។ អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន រាជគហំ វេឡុវនំ កលន្ទកនិវាបោ, យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សភិយោ បរិព្ពាជកោ ភគវន្តំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –
Atha kho sabhiyo paribbājako yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena rājagahaṃ veḷuvanaṃ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sabhiyo paribbājako bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
៥១៥.
515.
‘‘កង្ខី វេចិកិច្ឆី អាគមំ, (ឥតិ សភិយោ)
‘‘Kaṅkhī vecikicchī āgamaṃ, (iti sabhiyo)
បញ្ហេ បុច្ឆិតុំ អភិកង្ខមានោ;
Pañhe pucchituṃ abhikaṅkhamāno;
អនុបុព្ពំ អនុធម្មំ ព្យាករោហិ មេ’’។
Anupubbaṃ anudhammaṃ byākarohi me’’.
៥១៦.
516.
‘‘ទូរតោ អាគតោសិ សភិយ, (ឥតិ ភគវា)
‘‘Dūrato āgatosi sabhiya, (iti bhagavā)
បញ្ហេ បុច្ឆិតុំ អភិកង្ខមានោ;
Pañhe pucchituṃ abhikaṅkhamāno;
អនុបុព្ពំ អនុធម្មំ ព្យាករោមិ តេ។
Anupubbaṃ anudhammaṃ byākaromi te.
៥១៧.
517.
‘‘បុច្ឆ មំ សភិយ បញ្ហំ, យំ កិញ្ចិ មនសិច្ឆសិ;
‘‘Puccha maṃ sabhiya pañhaṃ, yaṃ kiñci manasicchasi;
តស្ស តស្សេវ បញ្ហស្ស, អហំ អន្តំ ករោមិ តេ’’តិ។
Tassa tasseva pañhassa, ahaṃ antaṃ karomi te’’ti.
អថ ខោ សភិយស្ស បរិព្ពាជកស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘អច្ឆរិយំ វត, ភោ, អព្ភុតំ វត, ភោ! យំ វតាហំ អញ្ញេសុ សមណព្រាហ្មណេសុ ឱកាសកម្មមត្តម្បិ 17 នាលត្ថំ តំ មេ ឥទំ សមណេន គោតមេន ឱកាសកម្មំ កត’’ន្តិ។ អត្តមនោ បមុទិតោ ឧទគ្គោ បីតិសោមនស្សជាតោ ភគវន្តំ បញ្ហំ អបុច្ឆិ –
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Yaṃ vatāhaṃ aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammamattampi 18 nālatthaṃ taṃ me idaṃ samaṇena gotamena okāsakammaṃ kata’’nti. Attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṃ pañhaṃ apucchi –
៥១៨.
518.
‘‘កិំ បត្តិនមាហុ ភិក្ខុនំ, (ឥតិ សភិយោ)
‘‘Kiṃ pattinamāhu bhikkhunaṃ, (iti sabhiyo)
សោរតំ កេន កថញ្ច ទន្តមាហុ;
Sorataṃ kena kathañca dantamāhu;
ពុទ្ធោតិ កថំ បវុច្ចតិ,
Buddhoti kathaṃ pavuccati,
បុដ្ឋោ មេ ភគវា ព្យាករោហិ’’។
Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.
៥១៩.
519.
‘‘បជ្ជេន កតេន អត្តនា, (សភិយាតិ ភគវា)
‘‘Pajjena katena attanā, (sabhiyāti bhagavā)
បរិនិព្ពានគតោ វិតិណ្ណកង្ខោ;
Parinibbānagato vitiṇṇakaṅkho;
វិភវញ្ច ភវញ្ច វិប្បហាយ,
Vibhavañca bhavañca vippahāya,
វុសិតវា ខីណបុនព្ភវោ ស ភិក្ខុ។
Vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhu.
៥២០.
520.
‘‘សព្ពត្ថ ឧបេក្ខកោ សតិមា, ន សោ ហិំសតិ កញ្ចិ សព្ពលោកេ;
‘‘Sabbattha upekkhako satimā, na so hiṃsati kañci sabbaloke;
តិណ្ណោ សមណោ អនាវិលោ, ឧស្សទា យស្ស ន សន្តិ សោរតោ សោ។
Tiṇṇo samaṇo anāvilo, ussadā yassa na santi sorato so.
៥២១.
521.
‘‘យស្សិន្ទ្រិយានិ ភាវិតានិ, អជ្ឈត្តំ ពហិទ្ធា ច សព្ពលោកេ;
‘‘Yassindriyāni bhāvitāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;
និព្ពិជ្ឈ ឥមំ បរញ្ច លោកំ, កាលំ កង្ខតិ ភាវិតោ ស ទន្តោ។
Nibbijjha imaṃ parañca lokaṃ, kālaṃ kaṅkhati bhāvito sa danto.
៥២២.
522.
‘‘កប្បានិ វិចេយ្យ កេវលានិ, សំសារំ ទុភយំ ចុតូបបាតំ;
‘‘Kappāni viceyya kevalāni, saṃsāraṃ dubhayaṃ cutūpapātaṃ;
វិគតរជមនង្គណំ វិសុទ្ធំ, បត្តំ ជាតិខយំ តមាហុ ពុទ្ធ’’ន្តិ។
Vigatarajamanaṅgaṇaṃ visuddhaṃ, pattaṃ jātikhayaṃ tamāhu buddha’’nti.
អថ ខោ សភិយោ បរិព្ពាជកោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា អត្តមនោ បមុទិតោ ឧទគ្គោ បីតិសោមនស្សជាតោ ភគវន្តំ ឧត្តរិំ 19 បញ្ហំ អបុច្ឆិ –
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṃ uttariṃ 20 pañhaṃ apucchi –
៥២៣.
523.
‘‘កិំ បត្តិនមាហុ ព្រាហ្មណំ, (ឥតិ សភិយោ)
‘‘Kiṃ pattinamāhu brāhmaṇaṃ, (iti sabhiyo)
សមណំ កេន កថញ្ច ន្ហាតកោតិ;
Samaṇaṃ kena kathañca nhātakoti;
នាគោតិ កថំ បវុច្ចតិ,
Nāgoti kathaṃ pavuccati,
បុដ្ឋោ មេ ភគវា ព្យាករោហិ’’។
Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.
៥២៤.
524.
‘‘ពាហិត្វា សព្ពបាបកានិ, (សភិយាតិ ភគវា)
‘‘Bāhitvā sabbapāpakāni, (sabhiyāti bhagavā)
វិមលោ សាធុសមាហិតោ ឋិតត្តោ;
Vimalo sādhusamāhito ṭhitatto;
សំសារមតិច្ច កេវលី សោ,
Saṃsāramaticca kevalī so,
អសិតោ តាទិ បវុច្ចតេ ស ព្រហ្មា។
Asito tādi pavuccate sa brahmā.
៥២៥.
525.
‘‘សមិតាវិ បហាយ បុញ្ញបាបំ, វិរជោ ញត្វា ឥមំ បរញ្ច លោកំ;
‘‘Samitāvi pahāya puññapāpaṃ, virajo ñatvā imaṃ parañca lokaṃ;
ជាតិមរណំ ឧបាតិវត្តោ, សមណោ តាទិ បវុច្ចតេ តថត្តា។
Jātimaraṇaṃ upātivatto, samaṇo tādi pavuccate tathattā.
៥២៦.
526.
‘‘និន្ហាយ 21 សព្ពបាបកានិ, អជ្ឈត្តំ ពហិទ្ធា ច សព្ពលោកេ;
‘‘Ninhāya 22 sabbapāpakāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;
ទេវមនុស្សេសុ កប្បិយេសុ, កប្បំ នេតិ តមាហុ ន្ហាតកោ’’តិ។
Devamanussesu kappiyesu, kappaṃ neti tamāhu nhātako’’ti.
៥២៧.
527.
‘‘អាគុំ ន ករោតិ កិញ្ចិ លោកេ, សព្ពសំយោគេ 23 វិសជ្ជ ពន្ធនានិ;
‘‘Āguṃ na karoti kiñci loke, sabbasaṃyoge 24 visajja bandhanāni;
សព្ពត្ថ ន សជ្ជតី វិមុត្តោ, នាគោ តាទិ បវុច្ចតេ តថត្តា’’តិ។
Sabbattha na sajjatī vimutto, nāgo tādi pavuccate tathattā’’ti.
អថ ខោ សភិយោ បរិព្ពាជកោ…បេ.… ភគវន្តំ ឧត្តរិំ បញ្ហំ អបុច្ឆិ –
Atha kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –
៥២៨.
528.
‘‘កំ ខេត្តជិនំ វទន្តិ ពុទ្ធា, (ឥតិ សភិយោ)
‘‘Kaṃ khettajinaṃ vadanti buddhā, (iti sabhiyo)
កុសលំ កេន កថញ្ច បណ្ឌិតោតិ;
Kusalaṃ kena kathañca paṇḍitoti;
មុនិ នាម កថំ បវុច្ចតិ,
Muni nāma kathaṃ pavuccati,
បុដ្ឋោ មេ ភគវា ព្យាករោហិ’’។
Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.
៥២៩.
529.
‘‘ខេត្តានិ វិចេយ្យ កេវលានិ, (សភិយាតិ ភគវា)
‘‘Khettāni viceyya kevalāni, (sabhiyāti bhagavā)
ទិព្ពំ មានុសកញ្ច ព្រហ្មខេត្តំ;
Dibbaṃ mānusakañca brahmakhettaṃ;
សព្ពខេត្តមូលពន្ធនា បមុត្តោ,
Sabbakhettamūlabandhanā pamutto,
ខេត្តជិនោ តាទិ បវុច្ចតេ តថត្តា។
Khettajino tādi pavuccate tathattā.
៥៣០.
530.
‘‘កោសានិ វិចេយ្យ កេវលានិ, ទិព្ពំ មានុសកញ្ច ព្រហ្មកោសំ;
‘‘Kosāni viceyya kevalāni, dibbaṃ mānusakañca brahmakosaṃ;
សព្ពកោសមូលពន្ធនា បមុត្តោ, កុសលោ តាទិ បវុច្ចតេ តថត្តា។
Sabbakosamūlabandhanā pamutto, kusalo tādi pavuccate tathattā.
៥៣១.
531.
‘‘ទុភយានិ វិចេយ្យ បណ្ឌរានិ, អជ្ឈត្តំ ពហិទ្ធា ច សុទ្ធិបញ្ញោ;
‘‘Dubhayāni viceyya paṇḍarāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca suddhipañño;
កណ្ហំ សុក្កំ ឧបាតិវត្តោ, បណ្ឌិតោ តាទិ បវុច្ចតេ តថត្តា។
Kaṇhaṃ sukkaṃ upātivatto, paṇḍito tādi pavuccate tathattā.
៥៣២.
532.
‘‘អសតញ្ច សតញ្ច ញត្វា ធម្មំ, អជ្ឈត្តំ ពហិទ្ធា ច សព្ពលោកេ;
‘‘Asatañca satañca ñatvā dhammaṃ, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;
ទេវមនុស្សេហិ បូជនីយោ, សង្គំ ជាលមតិច្ច សោ មុនី’’តិ។
Devamanussehi pūjanīyo, saṅgaṃ jālamaticca so munī’’ti.
អថ ខោ សភិយោ បរិព្ពាជកោ…បេ.… ភគវន្តំ ឧត្តរិំ បញ្ហំ អបុច្ឆិ –
Atha kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –
៥៣៣.
533.
‘‘កិំ បត្តិនមាហុ វេទគុំ, (ឥតិ សភិយោ)
‘‘Kiṃ pattinamāhu vedaguṃ, (iti sabhiyo)
អនុវិទិតំ កេន កថញ្ច វីរិយវាតិ;
Anuviditaṃ kena kathañca vīriyavāti;
អាជានិយោ កិន្តិ នាម ហោតិ,
Ājāniyo kinti nāma hoti,
បុដ្ឋោ មេ ភគវា ព្យាករោហិ’’។
Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.
៥៣៤.
534.
‘‘វេទានិ វិចេយ្យ កេវលានិ, (សភិយាតិ ភគវា)
‘‘Vedāni viceyya kevalāni, (sabhiyāti bhagavā)
សព្ពវេទនាសុ វីតរាគោ,
Sabbavedanāsu vītarāgo,
សព្ពំ វេទមតិច្ច វេទគូ សោ។
Sabbaṃ vedamaticca vedagū so.
៥៣៥.
535.
‘‘អនុវិច្ច បបញ្ចនាមរូបំ, អជ្ឈត្តំ ពហិទ្ធា ច រោគមូលំ;
‘‘Anuvicca papañcanāmarūpaṃ, ajjhattaṃ bahiddhā ca rogamūlaṃ;
សព្ពរោគមូលពន្ធនា បមុត្តោ, អនុវិទិតោ តាទិ បវុច្ចតេ តថត្តា។
Sabbarogamūlabandhanā pamutto, anuvidito tādi pavuccate tathattā.
៥៣៦.
536.
‘‘វិរតោ ឥធ សព្ពបាបកេហិ, និរយទុក្ខំ អតិច្ច វីរិយវា សោ;
‘‘Virato idha sabbapāpakehi, nirayadukkhaṃ aticca vīriyavā so;
សោ វីរិយវា បធានវា, ធីរោ តាទិ បវុច្ចតេ តថត្តា។
So vīriyavā padhānavā, dhīro tādi pavuccate tathattā.
៥៣៧.
537.
‘‘យស្សស្សុ លុនានិ ពន្ធនានិ, អជ្ឈត្តំ ពហិទ្ធា ច សង្គមូលំ;
‘‘Yassassu lunāni bandhanāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca saṅgamūlaṃ;
សព្ពសង្គមូលពន្ធនា បមុត្តោ, អាជានិយោ តាទិ បវុច្ចតេ តថត្តា’’តិ។
Sabbasaṅgamūlabandhanā pamutto, ājāniyo tādi pavuccate tathattā’’ti.
អថ ខោ សភិយោ បរិព្ពាជកោ…បេ.… ភគវន្តំ ឧត្តរិំ បញ្ហំ អបុច្ឆិ –
Atha kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –
៥៣៨.
538.
‘‘កិំ បត្តិនមាហុ សោត្តិយំ, (ឥតិ សភិយោ)
‘‘Kiṃ pattinamāhu sottiyaṃ, (iti sabhiyo)
អរិយំ កេន កថញ្ច ចរណវាតិ;
Ariyaṃ kena kathañca caraṇavāti;
បរិព្ពាជកោ កិន្តិ នាម ហោតិ,
Paribbājako kinti nāma hoti,
បុដ្ឋោ មេ ភគវា ព្យាករោហិ’’។
Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.
៥៣៩.
539.
‘‘សុត្វា សព្ពធម្មំ អភិញ្ញាយ លោកេ, (សភិយាតិ ភគវា)
‘‘Sutvā sabbadhammaṃ abhiññāya loke, (sabhiyāti bhagavā)
សាវជ្ជានវជ្ជំ យទត្ថិ កិញ្ចិ;
Sāvajjānavajjaṃ yadatthi kiñci;
អភិភុំ អកថំកថិំ វិមុត្តំ,
Abhibhuṃ akathaṃkathiṃ vimuttaṃ,
អនិឃំ សព្ពធិមាហុ សោត្តិយោតិ។
Anighaṃ sabbadhimāhu sottiyoti.
៥៤០.
540.
‘‘ឆេត្វា អាសវានិ អាលយានិ, វិទ្វា សោ ន ឧបេតិ គព្ភសេយ្យំ;
‘‘Chetvā āsavāni ālayāni, vidvā so na upeti gabbhaseyyaṃ;
សញ្ញំ តិវិធំ បនុជ្ជ បង្កំ, កប្បំ នេតិ តមាហុ អរិយោតិ។
Saññaṃ tividhaṃ panujja paṅkaṃ, kappaṃ neti tamāhu ariyoti.
៥៤១.
541.
‘‘យោ ឥធ ចរណេសុ បត្តិបត្តោ, កុសលោ សព្ពទា អាជានាតិ 27 ធម្មំ;
‘‘Yo idha caraṇesu pattipatto, kusalo sabbadā ājānāti 28 dhammaṃ;
សព្ពត្ថ ន សជ្ជតិ វិមុត្តចិត្តោ 29, បដិឃា យស្ស ន សន្តិ ចរណវា សោ។
Sabbattha na sajjati vimuttacitto 30, paṭighā yassa na santi caraṇavā so.
៥៤២.
542.
‘‘ទុក្ខវេបក្កំ យទត្ថិ កម្មំ, ឧទ្ធមធោ តិរិយំ វាបិ 31 មជ្ឈេ;
‘‘Dukkhavepakkaṃ yadatthi kammaṃ, uddhamadho tiriyaṃ vāpi 32 majjhe;
បរិព្ពាជយិត្វា បរិញ្ញចារី, មាយំ មានមថោបិ លោភកោធំ;
Paribbājayitvā pariññacārī, māyaṃ mānamathopi lobhakodhaṃ;
បរិយន្តមកាសិ នាមរូបំ, តំ បរិព្ពាជកមាហុ បត្តិបត្ត’’ន្តិ។
Pariyantamakāsi nāmarūpaṃ, taṃ paribbājakamāhu pattipatta’’nti.
អថ ខោ សភិយោ បរិព្ពាជកោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា អត្តមនោ បមុទិតោ ឧទគ្គោ បីតិសោមនស្សជាតោ ឧដ្ឋាយាសនា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា យេន ភគវា តេនញ្ជលិំ បណាមេត្វា ភគវន្តំ សម្មុខា សារុប្បាហិ គាថាហិ អភិត្ថវិ –
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –
៥៤៣.
543.
‘‘យានិ ច តីណិ យានិ ច សដ្ឋិ, សមណប្បវាទសិតានិ 33 ភូរិបញ្ញ;
‘‘Yāni ca tīṇi yāni ca saṭṭhi, samaṇappavādasitāni 34 bhūripañña;
សញ្ញក្ខរសញ្ញនិស្សិតានិ, ឱសរណានិ វិនេយ្យ ឱឃតមគា។
Saññakkharasaññanissitāni, osaraṇāni vineyya oghatamagā.
៥៤៤.
544.
‘‘អន្តគូសិ បារគូ 35 ទុក្ខស្ស, អរហាសិ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ខីណាសវំ តំ មញ្ញេ;
‘‘Antagūsi pāragū 36 dukkhassa, arahāsi sammāsambuddho khīṇāsavaṃ taṃ maññe;
ជុតិមា មុតិមា បហូតបញ្ញោ, ទុក្ខស្សន្តករំ អតារេសិ មំ។
Jutimā mutimā pahūtapañño, dukkhassantakaraṃ atāresi maṃ.
៥៤៥.
545.
‘‘យំ មេ កង្ខិតមញ្ញាសិ, វិចិកិច្ឆា មំ តារយិ នមោ តេ;
‘‘Yaṃ me kaṅkhitamaññāsi, vicikicchā maṃ tārayi namo te;
មុនិ មោនបថេសុ បត្តិបត្ត, អខិល អាទិច្ចពន្ធុ សោរតោសិ។
Muni monapathesu pattipatta, akhila ādiccabandhu soratosi.
៥៤៦.
546.
‘‘យា មេ កង្ខា បុរេ អាសិ, តំ មេ ព្យាកាសិ ចក្ខុមា;
‘‘Yā me kaṅkhā pure āsi, taṃ me byākāsi cakkhumā;
អទ្ធា មុនីសិ សម្ពុទ្ធោ, នត្ថិ នីវរណា តវ។
Addhā munīsi sambuddho, natthi nīvaraṇā tava.
៥៤៧.
547.
‘‘ឧបាយាសា ច តេ សព្ពេ, វិទ្ធស្តា វិនឡីកតា;
‘‘Upāyāsā ca te sabbe, viddhastā vinaḷīkatā;
សីតិភូតោ ទមប្បត្តោ, ធិតិមា សច្ចនិក្កមោ។
Sītibhūto damappatto, dhitimā saccanikkamo.
៥៤៨.
548.
‘‘តស្ស តេ នាគនាគស្ស, មហាវីរស្ស ភាសតោ;
‘‘Tassa te nāganāgassa, mahāvīrassa bhāsato;
សព្ពេ ទេវានុមោទន្តិ, ឧភោ នារទបព្ពតា។
Sabbe devānumodanti, ubho nāradapabbatā.
៥៤៩.
549.
‘‘នមោ តេ បុរិសាជញ្ញ, នមោ តេ បុរិសុត្តម;
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
សទេវកស្មិំ លោកស្មិំ, នត្ថិ តេ បដិបុគ្គលោ។
Sadevakasmiṃ lokasmiṃ, natthi te paṭipuggalo.
៥៥០.
550.
‘‘តុវំ ពុទ្ធោ តុវំ សត្ថា, តុវំ មារាភិភូ មុនិ;
‘‘Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā, tuvaṃ mārābhibhū muni;
តុវំ អនុសយេ ឆេត្វា, តិណ្ណោ តារេសិ មំ បជំ។
Tuvaṃ anusaye chetvā, tiṇṇo tāresi maṃ pajaṃ.
៥៥១.
551.
‘‘ឧបធី តេ សមតិក្កន្តា, អាសវា តេ បទាលិតា;
‘‘Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā;
សីហោសិ អនុបាទានោ, បហីនភយភេរវោ។
Sīhosi anupādāno, pahīnabhayabheravo.
៥៥២.
552.
ឯវំ បុញ្ញេ ច បាបេ ច, ឧភយេ ត្វំ ន លិម្បសិ;
Evaṃ puññe ca pāpe ca, ubhaye tvaṃ na limpasi;
បាទេ វីរ បសារេហិ, សភិយោ វន្ទតិ សត្ថុនោ’’តិ។
Pāde vīra pasārehi, sabhiyo vandati satthuno’’ti.
អថ ខោ សភិយោ បរិព្ពាជកោ ភគវតោ បាទេសុ សិរសា និបតិត្វា ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘អភិក្កន្តំ, ភន្តេ…បេ.… ឯសាហំ ភគវន្តំ សរណំ គច្ឆាមិ ធម្មញ្ច ភិក្ខុសង្ឃញ្ច; លភេយ្យាហំ, ភន្តេ, ភគវតោ សន្តិកេ បព្ពជ្ជំ, លភេយ្យំ ឧបសម្បទ’’ន្តិ ។
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante…pe… esāhaṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca; labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti .
‘‘យោ ខោ, សភិយ, អញ្ញតិត្ថិយបុព្ពោ ឥមស្មិំ ធម្មវិនយេ អាកង្ខតិ បព្ពជ្ជំ, អាកង្ខតិ ឧបសម្បទំ, សោ ចត្តារោ មាសេ បរិវសតិ; ចតុន្នំ មាសានំ អច្ចយេន អារទ្ធចិត្តា ភិក្ខូ បព្ពាជេន្តិ, ឧបសម្បាទេន្តិ ភិក្ខុភាវាយ។ អបិ ច មេត្ថ បុគ្គលវេមត្តតា វិទិតា’’តិ។
‘‘Yo kho, sabhiya, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, so cattāro māse parivasati; catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya. Api ca mettha puggalavemattatā viditā’’ti.
‘‘សចេ, ភន្តេ, អញ្ញតិត្ថិយបុព្ពា ឥមស្មិំ ធម្មវិនយេ អាកង្ខន្តា បព្ពជ្ជំ, អាកង្ខន្តា ឧបសម្បទំ ចត្តារោ មាសេ បរិវសន្តិ, ចតុន្នំ មាសានំ អច្ចយេន អារទ្ធចិត្តា ភិក្ខូ បព្ពាជេន្តិ, ឧបសម្បាទេន្តិ ភិក្ខុភាវាយ, អហំ ចត្តារិ វស្សានិ បរិវសិស្សាមិ; ចតុន្នំ វស្សានំ អច្ចយេន អារទ្ធចិត្តា ភិក្ខូ បព្ពាជេន្តុ ឧបសម្បាទេន្តុ ភិក្ខុភាវាយា’’តិ។ អលត្ថ ខោ សភិយោ បរិព្ពាជកោ ភគវតោ សន្តិកេ បព្ពជ្ជំ អលត្ថ ឧបសម្បទំ…បេ.… អញ្ញតរោ ខោ បនាយស្មា សភិយោ អរហតំ អហោសីតិ។
‘‘Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṃ, ākaṅkhantā upasampadaṃ cattāro māse parivasanti, catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya, ahaṃ cattāri vassāni parivasissāmi; catunnaṃ vassānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā’’ti. Alattha kho sabhiyo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṃ alattha upasampadaṃ…pe… aññataro kho panāyasmā sabhiyo arahataṃ ahosīti.
សភិយសុត្តំ ឆដ្ឋំ និដ្ឋិតំ។
Sabhiyasuttaṃ chaṭṭhaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថា • Suttanipāta-aṭṭhakathā / ៦. សភិយសុត្តវណ្ណនា • 6. Sabhiyasuttavaṇṇanā
