| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) |
៤. មធុរសុត្តវណ្ណនា
4. Madhurasuttavaṇṇanā
៣១៧. មធុរាយន្តិ ឧត្តរមធុរាយំ។ គុន្ទាវនេតិ កាឡសិប្បលិវនេ។ អតិមុត្តកវនេតិ ច វទន្តិ។ ចតូសុ វណ្ណេសុ ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ។ បណ្ឌរោតិ បរិសុទ្ធោ។ កាឡកោតិ អបរិសុទ្ធោ។ ជាតិគោត្តាទិបញ្ញាបនដ្ឋានេសូតិ ជាតិគោត្តាទិវសេន សុទ្ធចិន្តាយំ ព្រាហ្មណា ឯវ សុទ្ធជាតិកា, ន ឥតរេតិ អធិប្បាយោ។ សំសារតោ វា សុទ្ធចិន្តាយំ ព្រាហ្មណាវ សុជ្ឈន្តិ វេទវិហិតស្ស សុទ្ធវិធិនោ អញ្ញេសំ អវិសយត្តាតិ អធិប្បាយោ។ តំ បនេតំ តេសំ វិរុជ្ឈតិ ខត្តិយវេស្សានម្បិ មន្តជ្ឈេនស្ស អនុញ្ញាតត្តា, មន្តជ្ឈេនវិធិនា ច សំសារសុទ្ធិយាភាវតោ។ បុត្តា នាម អនោរសាបិ ហោន្តិ, ន តថា ឥមេតិ អាហ ‘‘ឱរសា’’តិ។ ឧរេ សំវឌ្ឍិតបុត្តោបិ ‘‘ឱរស’’ន្តិ វុច្ចតិ។ ឥមេ បន មុខតោ និគ្គតោ ហុត្វា ឧរេ សំវឌ្ឍាតិ ទស្សេតុំ ‘‘ឱរសា មុខតោ ជាតា’’តិ វុត្តំ។ តតោ ឯវ ព្រហ្មតោ ជាតាតិ ព្រហ្មជា, ព្រហ្មសម្ភូតាបិ ‘‘ព្រហ្មជា’’តិ វុច្ចន្តិ, ន តថា ឥមេ។ ឥមេ បន បច្ចក្ខតោ ព្រហ្មុនា និម្មិតាតិ ព្រហ្មនិម្មិតា, តតោ ឯវ ព្រហ្មតោ លទ្ធព្ពវិជ្ជាទិទាយជ្ជទាយាទាតិ ព្រហ្មទាយាទាតិ សព្ពមេតំ ព្រាហ្មណានំ កត្ថនាបលាបសទិសំ វិញ្ញូនំ អប្បមាណំ អវិមទ្ទក្ខមំ វាចាវត្ថុមត្តំ ព្រហ្មកុត្តស្សេវ អភាវតោ។ យំ បនេត្ថ វត្តព្ពំ, តំ វិសុទ្ធិមគ្គវណ្ណនាយំ វុត្តមេវ។ តេនាហ ‘‘ឃោសោយេវា’’តិអាទិ។ វោហារមត្តមេវេតន្តិ ឯតំ ‘‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ’’តិអាទិ វចនមត្តមេវ, ន តស្ស អត្ថោ តេហិ អធិប្បេតប្បការោ អត្ថិ។
317.Madhurāyanti uttaramadhurāyaṃ. Gundāvaneti kāḷasippalivane. Atimuttakavaneti ca vadanti. Catūsu vaṇṇesu brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo. Paṇḍaroti parisuddho. Kāḷakoti aparisuddho. Jātigottādipaññāpanaṭṭhānesūti jātigottādivasena suddhacintāyaṃ brāhmaṇā eva suddhajātikā, na itareti adhippāyo. Saṃsārato vā suddhacintāyaṃ brāhmaṇāva sujjhanti vedavihitassa suddhavidhino aññesaṃ avisayattāti adhippāyo. Taṃ panetaṃ tesaṃ virujjhati khattiyavessānampi mantajjhenassa anuññātattā, mantajjhenavidhinā ca saṃsārasuddhiyābhāvato. Puttā nāma anorasāpi honti, na tathā imeti āha ‘‘orasā’’ti. Ure saṃvaḍḍhitaputtopi ‘‘orasa’’nti vuccati. Ime pana mukhato niggato hutvā ure saṃvaḍḍhāti dassetuṃ ‘‘orasā mukhato jātā’’ti vuttaṃ. Tato eva brahmato jātāti brahmajā, brahmasambhūtāpi ‘‘brahmajā’’ti vuccanti, na tathā ime. Ime pana paccakkhato brahmunā nimmitāti brahmanimmitā, tato eva brahmato laddhabbavijjādidāyajjadāyādāti brahmadāyādāti sabbametaṃ brāhmaṇānaṃ katthanāpalāpasadisaṃ viññūnaṃ appamāṇaṃ avimaddakkhamaṃ vācāvatthumattaṃ brahmakuttasseva abhāvato. Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ visuddhimaggavaṇṇanāyaṃ vuttameva. Tenāha ‘‘ghosoyevā’’tiādi. Vohāramattamevetanti etaṃ ‘‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo’’tiādi vacanamattameva, na tassa attho tehi adhippetappakāro atthi.
៣១៨. សមិជ្ឈេយ្យាតិ ទិដ្ឋិទីបនវសេន អត្តនោ អជ្ឈាសយោ និប្ផជ្ជេយ្យ។ តេនាហ ‘‘មនោរថោ បូរេយ្យា’’តិ។ ខត្តិយោបីតិ បរខត្តិយោបិ ។ អស្សាតិ សមិទ្ធធនាទិំ បត្តស្ស។ តេនាហ – ‘‘ឥស្សរិយសម្បត្តស្សា’’តិ នេសន្តិ ឯតេសំ ចតុន្នំ វណ្ណានំ ឯត្ថ បុព្ពុដ្ឋាយិភាវាទិនា ឥតរេហិ ឧបចរិតព្ពតាយ ន កិញ្ចិ នានាករណន្តិ យោជនា។
318.Samijjheyyāti diṭṭhidīpanavasena attano ajjhāsayo nipphajjeyya. Tenāha ‘‘manoratho pūreyyā’’ti. Khattiyopīti parakhattiyopi . Assāti samiddhadhanādiṃ pattassa. Tenāha – ‘‘issariyasampattassā’’ti nesanti etesaṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ ettha pubbuṭṭhāyibhāvādinā itarehi upacaritabbatāya na kiñci nānākaraṇanti yojanā.
៣២២. អហំ ចីវរាទីហិ ឧបដ្ឋាកោ, តុម្ហាកំ ឥច្ឆិតច្ឆិតក្ខណេ វទេយ្យាថ យេនត្ថោតិ យោជនា។ ចោរាទិឧបទ្ទវនិសេធនេន រក្ខាគុត្តិ, ទានាទិនិមិត្តឧបទ្ទវនិសេធនេន អាវរណគុត្តិ។ បច្ចុប្បន្នានត្ថនិសេធនេន វា រក្ខាគុត្តិ, អាគាមិអនត្ថនិសេធនេន អាវរណគុត្តិ។ ឯត្ថ ច ខត្តិយាទីសុ យោ យោ ឥស្សរោ, តស្ស ឥតរេន អនុវត្តេតព្ពភាវេ, កុសលាកុសលករណេន នេសំ វសេន លទ្ធព្ពអភិសម្បរាយេ, បព្ពជិតេហិ លទ្ធព្ពសាមីចិកិរិយាយ ច អណុមត្តោបិ វិសេសោ នត្ថិ, តស្មា សោ វិសេសាភាវោ បាឡិយំ តត្ថ តត្ថ វារេ ‘‘ឯវំ សន្តេ’’តិអាទិនា វិភាវិតោ។ សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ។
322. Ahaṃ cīvarādīhi upaṭṭhāko, tumhākaṃ icchitacchitakkhaṇe vadeyyātha yenatthoti yojanā. Corādiupaddavanisedhanena rakkhāgutti, dānādinimittaupaddavanisedhanena āvaraṇagutti. Paccuppannānatthanisedhanena vā rakkhāgutti, āgāmianatthanisedhanena āvaraṇagutti. Ettha ca khattiyādīsu yo yo issaro, tassa itarena anuvattetabbabhāve, kusalākusalakaraṇena nesaṃ vasena laddhabbaabhisamparāye, pabbajitehi laddhabbasāmīcikiriyāya ca aṇumattopi viseso natthi, tasmā so visesābhāvo pāḷiyaṃ tattha tattha vāre ‘‘evaṃ sante’’tiādinā vibhāvito. Sesaṃ suviññeyyameva.
មធុរសុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា។
Madhurasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៤. មធុរសុត្តំ • 4. Madhurasuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ៤. មធុរសុត្តវណ្ណនា • 4. Madhurasuttavaṇṇanā
