| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អបទាន-អដ្ឋកថា • Apadāna-aṭṭhakathā |
៨. លោមសកង្គិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
8. Lomasakaṅgiyattheraapadānavaṇṇanā
អដ្ឋមាបទានេ ឥមម្ហិ ភទ្ទកេ កប្បេតិអាទិកំ អាយស្មតោ លោមសកង្គិយត្ថេរស្ស អបទានំ។ អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ កស្សបស្ស ភគវតោ កាលេ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តោ សទ្ធោ បសន្នោ អហោសិ។ អបរោ ចន្ទនោ នាម តស្ស សហាយោ ចាសិ។ តេ ទ្វេបិ សត្ថុ សន្តិកេ ធម្មំ សុត្វា បសន្នមានសា បព្ពជិត្វា យាវជីវំ សីលំ រក្ខិត្វា សុបរិសុទ្ធសីលា តតោ ចុតា ទេវលោកេ និព្ពត្តិត្វា ឯកំ ពុទ្ធន្តរំ ទិព្ពសុខំ អនុភវិំសុ។ តេសុ អយំ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ សាកិយកុលេ និព្ពត្តិត្វា អបរោ ចន្ទនោ ទេវបុត្តោ ហុត្វា តាវតិំសភវនេ និព្ពត្តិ។ អថ សោ សក្យកុលប្បសាទកេន កាឡុទាយិនា អារាធិតេន ភគវតា សក្យរាជូនំ មានមទ្ទនាយ កតំ វេស្សន្តរធម្មទេសនាយំ (ជា. ២.២២.១៦៥៥ អាទយោ) បោក្ខរវស្សឥទ្ធិបាដិហារិយំ ទិស្វា បសន្នមានសោ បព្ពជិត្វា មជ្ឈិមនិកាយេ វុត្តំ ភទ្ទេករត្តសុត្តន្តទេសនំ សុត្វា អរញ្ញវាសំ វសន្តោ ភទ្ទេករត្តសុត្តន្តទេសនានុសាសនំ (ម. និ. ៣.២៨៦ អាទយោ) សរិត្វា តទនុសារេន ញាណំ បេសេត្វា កម្មដ្ឋានំ មនសិ ករិត្វា អរហត្តំ បាបុណិ។
Aṭṭhamāpadāne imamhi bhaddake kappetiādikaṃ āyasmato lomasakaṅgiyattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto kassapassa bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbatto saddho pasanno ahosi. Aparo candano nāma tassa sahāyo cāsi. Te dvepi satthu santike dhammaṃ sutvā pasannamānasā pabbajitvā yāvajīvaṃ sīlaṃ rakkhitvā suparisuddhasīlā tato cutā devaloke nibbattitvā ekaṃ buddhantaraṃ dibbasukhaṃ anubhaviṃsu. Tesu ayaṃ imasmiṃ buddhuppāde sākiyakule nibbattitvā aparo candano devaputto hutvā tāvatiṃsabhavane nibbatti. Atha so sakyakulappasādakena kāḷudāyinā ārādhitena bhagavatā sakyarājūnaṃ mānamaddanāya kataṃ vessantaradhammadesanāyaṃ (jā. 2.22.1655 ādayo) pokkharavassaiddhipāṭihāriyaṃ disvā pasannamānaso pabbajitvā majjhimanikāye vuttaṃ bhaddekarattasuttantadesanaṃ sutvā araññavāsaṃ vasanto bhaddekarattasuttantadesanānusāsanaṃ (ma. ni. 3.286 ādayo) saritvā tadanusārena ñāṇaṃ pesetvā kammaṭṭhānaṃ manasi karitvā arahattaṃ pāpuṇi.
២២៥. អរហត្តំ បត្វា អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សញ្ជាតសោមនស្សោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ ឥមម្ហិ ភទ្ទកេ កប្បេតិអាទិមាហ។ តត្ថ កប្បោ តាវ ចតុព្ពិធោ – សារកប្បោ, វរកប្បោ, មណ្ឌកប្បោ, ភទ្ទកប្បោតិ។ តេសុ យស្មិំ កប្បេ ឯកោ ពុទ្ធោ ឧប្បជ្ជតិ, អយំ សារកប្បោ នាម។ យស្មិំ ទ្វេ វា តយោ វា ពុទ្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ, អយំ វរកប្បោ នាម។ យស្មិំ ចត្តារោ ពុទ្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ, អយំ មណ្ឌកប្បោ នាម។ យស្មិំ បញ្ច ពុទ្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ, អយំ ភទ្ទកប្បោ នាម។ អញ្ញត្ថ បន –
225. Arahattaṃ patvā attano pubbakammaṃ saritvā sañjātasomanasso pubbacaritāpadānaṃ pakāsento imamhi bhaddake kappetiādimāha. Tattha kappo tāva catubbidho – sārakappo, varakappo, maṇḍakappo, bhaddakappoti. Tesu yasmiṃ kappe eko buddho uppajjati, ayaṃ sārakappo nāma. Yasmiṃ dve vā tayo vā buddhā uppajjanti, ayaṃ varakappo nāma. Yasmiṃ cattāro buddhā uppajjanti, ayaṃ maṇḍakappo nāma. Yasmiṃ pañca buddhā uppajjanti, ayaṃ bhaddakappo nāma. Aññattha pana –
‘‘សារកប្បោ មណ្ឌកប្បោ, សារមណ្ឌកប្បោ តថា;
‘‘Sārakappo maṇḍakappo, sāramaṇḍakappo tathā;
វរកប្បោ ភទ្ទកប្បោ, កប្បា បញ្ចវិធា សិយុំ។
Varakappo bhaddakappo, kappā pañcavidhā siyuṃ.
‘‘ឯកោ ទ្វេ តយោ ចត្តារោ, បញ្ច ពុទ្ធា យថាក្កមំ;
‘‘Eko dve tayo cattāro, pañca buddhā yathākkamaṃ;
ឯតេសុ បញ្ចកប្បេសុ, ឧប្បជ្ជន្តិ វិនាយកា’’តិ។ –
Etesu pañcakappesu, uppajjanti vināyakā’’ti. –
ឯវំ បញ្ច កប្បា វុត្តា។ តេសុ អយំ កប្បោ ‘‘កកុសន្ធោ កោណាគមនោ កស្សបោ គោតមោ មេត្តេយ្យោ’’តិ បញ្ចពុទ្ធបដិមណ្ឌិតត្តា ភទ្ទកប្បោ នាម ជាតោ។
Evaṃ pañca kappā vuttā. Tesu ayaṃ kappo ‘‘kakusandho koṇāgamano kassapo gotamo metteyyo’’ti pañcabuddhapaṭimaṇḍitattā bhaddakappo nāma jāto.
តស្មា ឥមស្មិំ ភទ្ទកប្បម្ហិ កស្សបោ នាយកោ ឧប្បជ្ជីតិ សម្ពន្ធោ។ សេសំ ឧត្តានត្ថមេវាតិ។
Tasmā imasmiṃ bhaddakappamhi kassapo nāyako uppajjīti sambandho. Sesaṃ uttānatthamevāti.
លោមសកង្គិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា។
Lomasakaṅgiyattheraapadānavaṇṇanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / អបទានបាឡិ • Apadānapāḷi / ៨. លោមសកង្គិយត្ថេរអបទានំ • 8. Lomasakaṅgiyattheraapadānaṃ
