| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អបទានបាឡិ • Apadānapāḷi |
៣. កុណ្ឌលកេសីវគ្គោ
3. Kuṇḍalakesīvaggo
១. កុណ្ឌលកេសាថេរីអបទានំ
1. Kuṇḍalakesātherīapadānaṃ
១.
1.
‘‘បទុមុត្តរោ នាម ជិនោ, សព្ពធម្មាន បារគូ;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
ឥតោ សតសហស្សម្ហិ, កប្បេ ឧប្បជ្ជិ នាយកោ។
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
២.
2.
‘‘តទាហំ ហំសវតិយំ, ជាតា សេដ្ឋិកុលេ អហុំ;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ;
នានារតនបជ្ជោតេ, មហាសុខសមប្បិតា។
Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.
៣.
3.
‘‘ឧបេត្វា តំ មហាវីរំ, អស្សោសិំ ធម្មទេសនំ;
‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;
តតោ ជាតប្បសាទាហំ, ឧបេសិំ សរណំ ជិនំ។
Tato jātappasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ.
៤.
4.
‘‘តទា មហាការុណិកោ, បទុមុត្តរនាមកោ;
‘‘Tadā mahākāruṇiko, padumuttaranāmako;
ខិប្បាភិញ្ញានមគ្គន្តិ, ឋបេសិ ភិក្ខុនិំ សុភំ។
Khippābhiññānamagganti, ṭhapesi bhikkhuniṃ subhaṃ.
៥.
5.
‘‘តំ សុត្វា មុទិតា ហុត្វា, ទានំ ទត្វា មហេសិនោ;
‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, dānaṃ datvā mahesino;
និបច្ច សិរសា បាទេ, តំ ឋានមភិបត្ថយិំ។
Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.
៦.
6.
‘‘អនុមោទិ មហាវីរោ, ‘ភទ្ទេ យំ តេភិបត្ថិតំ;
‘‘Anumodi mahāvīro, ‘bhadde yaṃ tebhipatthitaṃ;
សមិជ្ឈិស្សតិ តំ សព្ពំ, សុខិនី ហោហិ និព្ពុតា។
Samijjhissati taṃ sabbaṃ, sukhinī hohi nibbutā.
៧.
7.
‘‘‘សតសហស្សិតោ កប្បេ, ឱក្កាកកុលសម្ភវោ;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
គោតមោ នាម គោត្តេន, សត្ថា លោកេ ភវិស្សតិ។
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
៨.
8.
‘‘‘តស្ស ធម្មេសុ ទាយាទា, ឱរសា ធម្មនិម្មិតា;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
ភទ្ទាកុណ្ឌលកេសាតិ, ហេស្សតិ សត្ថុ សាវិកា’។
Bhaddākuṇḍalakesāti, hessati satthu sāvikā’.
៩.
9.
‘‘តេន កម្មេន សុកតេន, ចេតនាបណិធីហិ ច;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
ជហិត្វា មានុសំ ទេហំ, តាវតិំសមគច្ឆហំ។
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
១០.
10.
‘‘តតោ ចុតា យាមមគំ, តតោហំ តុសិតំ គតា;
‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā;
តតោ ច និម្មានរតិំ, វសវត្តិបុរំ តតោ។
Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.
១១.
11.
‘‘យត្ថ យត្ថូបបជ្ជាមិ, តស្ស កម្មស្ស វាហសា;
‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;
តត្ថ តត្ថេវ រាជូនំ, មហេសិត្តមការយិំ។
Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
១២.
12.
‘‘តតោ ចុតា មនុស្សេសុ, រាជូនំ ចក្កវត្តិនំ;
‘‘Tato cutā manussesu, rājūnaṃ cakkavattinaṃ;
មណ្ឌលីនញ្ច រាជូនំ, មហេសិត្តមការយិំ។
Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
១៣.
13.
‘‘សម្បត្តិំ អនុភោត្វាន, ទេវេសុ មានុសេសុ ច;
‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu mānusesu ca;
សព្ពត្ថ សុខិតា ហុត្វា, នេកកប្បេសុ សំសរិំ។
Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ.
១៤.
14.
‘‘ឥមម្ហិ ភទ្ទកេ កប្បេ, ព្រហ្មពន្ធុ មហាយសោ;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
កស្សបោ នាម គោត្តេន, ឧប្បជ្ជិ វទតំ វរោ។
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
១៥.
15.
‘‘ឧបដ្ឋាកោ មហេសិស្ស, តទា អាសិ នរិស្សរោ;
‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;
កាសិរាជា កិកី នាម, ពារាណសិបុរុត្តមេ។
Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.
១៦.
16.
‘‘តស្ស ធីតា ចតុត្ថាសិំ, ភិក្ខុទាយីតិ វិស្សុតា;
‘‘Tassa dhītā catutthāsiṃ, bhikkhudāyīti vissutā;
ធម្មំ សុត្វា ជិនគ្គស្ស, បព្ពជ្ជំ សមរោចយិំ។
Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.
១៧.
17.
‘‘អនុជានិ ន នោ តាតោ, អគារេវ តទា មយំ;
‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;
វីសវស្សសហស្សានិ, វិចរិម្ហ អតន្ទិតា។
Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.
១៨.
18.
‘‘កោមារិព្រហ្មចរិយំ, រាជកញ្ញា សុខេធិតា;
‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;
ពុទ្ធោបដ្ឋាននិរតា, មុទិតា សត្ត ធីតរោ។
Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.
១៩.
19.
‘‘សមណី សមណគុត្តា ច, ភិក្ខុនី ភិក្ខុទាយិកា;
‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;
ធម្មា ចេវ សុធម្មា ច, សត្តមី សង្ឃទាយិកា។
Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.
២០.
20.
‘‘ខេមា ឧប្បលវណ្ណា ច, បដាចារា អហំ តទា;
‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ahaṃ tadā;
កិសាគោតមី ធម្មទិន្នា, វិសាខា ហោតិ សត្តមី។
Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.
២១.
21.
‘‘តេហិ កម្មេហិ សុកតេហិ, ចេតនាបណិធីហិ ច;
‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;
ជហិត្វា មានុសំ ទេហំ, តាវតិំសមគច្ឆហំ។
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
២២.
22.
‘‘បច្ឆិមេ ច ភវេ ទានិ, គិរិព្ពជបុរុត្តមេ;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;
ជាតា សេដ្ឋិកុលេ ផីតេ, យទាហំ យោព្ពនេ ឋិតា។
Jātā seṭṭhikule phīte, yadāhaṃ yobbane ṭhitā.
២៣.
23.
‘‘ចោរំ វធត្ថំ នីយន្តំ, ទិស្វា រត្តា តហិំ អហំ;
‘‘Coraṃ vadhatthaṃ nīyantaṃ, disvā rattā tahiṃ ahaṃ;
បិតា មេ តំ សហស្សេន, មោចយិត្វា វធា តតោ។
Pitā me taṃ sahassena, mocayitvā vadhā tato.
២៤.
24.
‘‘អទាសិ តស្ស មំ តាតោ, វិទិត្វាន មនំ មម;
‘‘Adāsi tassa maṃ tāto, viditvāna manaṃ mama;
តស្សាហមាសិំ វិសដ្ឋា, អតីវ ទយិតា ហិតា។
Tassāhamāsiṃ visaṭṭhā, atīva dayitā hitā.
២៥.
25.
ចោរប្បបាតំ នេត្វាន, បព្ពតំ ចេតយី វធំ។
Corappapātaṃ netvāna, pabbataṃ cetayī vadhaṃ.
២៦.
26.
‘‘តទាហំ បណមិត្វាន, សត្តុកំ សុកតញ្ជលី;
‘‘Tadāhaṃ paṇamitvāna, sattukaṃ sukatañjalī;
រក្ខន្តី អត្តនោ បាណំ, ឥទំ វចនមព្រវិំ។
Rakkhantī attano pāṇaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ.
២៧.
27.
‘‘‘ឥទំ សុវណ្ណកេយូរំ, មុត្តា វេឡុរិយា ពហូ;
‘‘‘Idaṃ suvaṇṇakeyūraṃ, muttā veḷuriyā bahū;
២៨.
28.
‘‘‘ឱរោបយស្សុ កល្យាណី, មា ពាឡ្ហំ បរិទេវសិ;
‘‘‘Oropayassu kalyāṇī, mā bāḷhaṃ paridevasi;
ន ចាហំ អភិជានាមិ, អហន្ត្វា ធនមាភតំ’។
Na cāhaṃ abhijānāmi, ahantvā dhanamābhataṃ’.
២៩.
29.
‘‘‘យតោ សរាមិ អត្តានំ, យតោ បត្តោស្មិ វិញ្ញុតំ;
‘‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;
ន ចាហំ អភិជានាមិ, អញ្ញំ បិយតរំ តយា’។
Na cāhaṃ abhijānāmi, aññaṃ piyataraṃ tayā’.
៣០.
30.
‘‘‘ឯហិ តំ ឧបគូហិស្សំ, កត្វាន តំ បទក្ខិណំ;
‘‘‘Ehi taṃ upagūhissaṃ, katvāna taṃ padakkhiṇaṃ;
៣១.
31.
‘‘‘ន ហិ សព្ពេសុ ឋានេសុ, បុរិសោ ហោតិ បណ្ឌិតោ;
‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito;
ឥត្ថីបិ បណ្ឌិតា ហោតិ, តត្ថ តត្ថ វិចក្ខណា។
Itthīpi paṇḍitā hoti, tattha tattha vicakkhaṇā.
៣២.
32.
‘‘‘ន ហិ សព្ពេសុ ឋានេសុ, បុរិសោ ហោតិ បណ្ឌិតោ;
‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito;
ឥត្ថីបិ បណ្ឌិតា ហោតិ, លហុំ អត្ថវិចិន្តិកា។
Itthīpi paṇḍitā hoti, lahuṃ atthavicintikā.
៣៣.
33.
៣៤.
34.
‘‘‘យោ ច ឧប្បតិតំ អត្ថំ, ន ខិប្បមនុពុជ្ឈតិ;
‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, na khippamanubujjhati;
សោ ហញ្ញតេ មន្ទមតិ, ចោរោវ គិរិគព្ភរេ។
So haññate mandamati, corova girigabbhare.
៣៥.
35.
‘‘‘យោ ច ឧប្បតិតំ អត្ថំ, ខិប្បមេវ និពោធតិ;
‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, khippameva nibodhati;
មុច្ចតេ សត្តុសម្ពាធា, តទាហំ សត្តុកា យថា’។
Muccate sattusambādhā, tadāhaṃ sattukā yathā’.
៣៦.
36.
‘‘តទាហំ បាតយិត្វាន, គិរិទុគ្គម្ហិ សត្តុកំ;
‘‘Tadāhaṃ pātayitvāna, giriduggamhi sattukaṃ;
សន្តិកំ សេតវត្ថានំ, ឧបេត្វា បព្ពជិំ អហំ។
Santikaṃ setavatthānaṃ, upetvā pabbajiṃ ahaṃ.
៣៧.
37.
‘‘សណ្ឌាសេន ច កេសេ មេ, លុញ្ចិត្វា សព្ពសោ តទា;
‘‘Saṇḍāsena ca kese me, luñcitvā sabbaso tadā;
បព្ពជិត្វាន សមយំ, អាចិក្ខិំសុ និរន្តរំ។
Pabbajitvāna samayaṃ, ācikkhiṃsu nirantaraṃ.
៣៨.
38.
‘‘តតោ តំ ឧគ្គហេត្វាហំ, និសីទិត្វាន ឯកិកា;
‘‘Tato taṃ uggahetvāhaṃ, nisīditvāna ekikā;
សមយំ តំ វិចិន្តេសិំ, សុវានោ មានុសំ ករំ។
Samayaṃ taṃ vicintesiṃ, suvāno mānusaṃ karaṃ.
៣៩.
39.
‘‘ឆិន្នំ គយ្ហ សមីបេ មេ, បាតយិត្វា អបក្កមិ;
‘‘Chinnaṃ gayha samīpe me, pātayitvā apakkami;
ទិស្វា និមិត្តមលភិំ, ហត្ថំ តំ បុឡវាកុលំ។
Disvā nimittamalabhiṃ, hatthaṃ taṃ puḷavākulaṃ.
៤០.
40.
‘‘តតោ ឧដ្ឋាយ សំវិគ្គា, អបុច្ឆិំ សហធម្មិកេ;
‘‘Tato uṭṭhāya saṃviggā, apucchiṃ sahadhammike;
តេ អវោចុំ វិជានន្តិ, តំ អត្ថំ សក្យភិក្ខវោ។
Te avocuṃ vijānanti, taṃ atthaṃ sakyabhikkhavo.
៤១.
41.
‘‘សាហំ តមត្ថំ បុច្ឆិស្សំ, ឧបេត្វា ពុទ្ធសាវកេ;
‘‘Sāhaṃ tamatthaṃ pucchissaṃ, upetvā buddhasāvake;
តេ មមាទាយ គច្ឆិំសុ, ពុទ្ធសេដ្ឋស្ស សន្តិកំ។
Te mamādāya gacchiṃsu, buddhaseṭṭhassa santikaṃ.
៤២.
42.
‘‘សោ មេ ធម្មមទេសេសិ, ខន្ធាយតនធាតុយោ;
‘‘So me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo;
អសុភានិច្ចទុក្ខាតិ, អនត្តាតិ ច នាយកោ។
Asubhāniccadukkhāti, anattāti ca nāyako.
៤៣.
43.
‘‘តស្ស ធម្មំ សុណិត្វាហំ, ធម្មចក្ខុំ វិសោធយិំ;
‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ;
តតោ វិញ្ញាតសទ្ធម្មា, បព្ពជ្ជំ ឧបសម្បទំ។
Tato viññātasaddhammā, pabbajjaṃ upasampadaṃ.
៤៤.
44.
‘‘អាយាចិតោ តទា អាហ, ‘ឯហិ ភទ្ទេ’តិ នាយកោ;
‘‘Āyācito tadā āha, ‘ehi bhadde’ti nāyako;
តទាហំ ឧបសម្បន្នា, បរិត្តំ តោយមទ្ទសំ។
Tadāhaṃ upasampannā, parittaṃ toyamaddasaṃ.
៤៥.
45.
‘‘បាទបក្ខាលនេនាហំ , ញត្វា សឧទយព្ពយំ;
‘‘Pādapakkhālanenāhaṃ , ñatvā saudayabbayaṃ;
៤៦.
46.
‘‘តតោ ចិត្តំ វិមុច្ចិ មេ, អនុបាទាយ សព្ពសោ;
‘‘Tato cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso;
ខិប្បាភិញ្ញានមគ្គំ មេ, តទា បញ្ញាបយី ជិនោ។
Khippābhiññānamaggaṃ me, tadā paññāpayī jino.
៤៧.
47.
‘‘ឥទ្ធីសុ ច វសី ហោមិ, ទិព្ពាយ សោតធាតុយា;
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
បរចិត្តានិ ជានាមិ, សត្ថុសាសនការិកា។
Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.
៤៨.
48.
‘‘បុព្ពេនិវាសំ ជានាមិ, ទិព្ពចក្ខុ វិសោធិតំ;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
ខេបេត្វា អាសវេ សព្ពេ, វិសុទ្ធាសិំ សុនិម្មលា។
Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.
៤៩.
49.
‘‘បរិចិណ្ណោ មយា សត្ថា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ;
‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
ឱហិតោ គរុកោ ភារោ, ភវនេត្តិ សមូហតា។
Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.
៥០.
50.
‘‘យស្សត្ថាយ បព្ពជិតា, អគារស្មានគារិយំ;
‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;
សោ មេ អត្ថោ អនុប្បត្តោ, សព្ពសំយោជនក្ខយោ។
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.
៥១.
51.
‘‘អត្ថធម្មនិរុត្តីសុ, បដិភានេ តថេវ ច;
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
ញាណំ មេ វិមលំ សុទ្ធំ, ពុទ្ធសេដ្ឋស្ស សាសនេ។
Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa sāsane.
៥២.
52.
‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ, ភវា សព្ពេ សមូហតា;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
នាគីវ ពន្ធនំ ឆេត្វា, វិហរាមិ អនាសវា។
Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.
៥៣.
53.
‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ, មម ពុទ្ធស្ស សន្តិកេ;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
តិស្សោ វិជ្ជា អនុប្បត្តា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ។
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
៥៤.
54.
‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ, វិមោក្ខាបិ ច អដ្ឋិមេ;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកតា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’។
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
ឥត្ថំ សុទំ ភទ្ទាកុណ្ឌលកេសា ភិក្ខុនី ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ។
Itthaṃ sudaṃ bhaddākuṇḍalakesā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
កុណ្ឌលកេសាថេរិយាបទានំ បឋមំ។
Kuṇḍalakesātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.
Footnotes:
