Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / бзд̇авад̇т̇у-адтагат̇аа • Petavatthu-aṭṭhakathā

1. ураг̇аваг̇г̇о

1. Uragavaggo

1. кзд̇д̇уубамабзд̇авад̇т̇уван̣н̣анаа

1. Khettūpamapetavatthuvaṇṇanā

д̇ам̣ банзд̇ам̣ вад̇т̇ум̣ бхаг̇аваа рааж̇аг̇ахз вихаранд̇о взл̣уванз галанд̣̇аганиваабз ан̃н̃ад̇арам̣ сздтибуд̇д̇абзд̇ам̣ аараб̣бха гат̇зси. рааж̇аг̇ахз гира ан̃н̃ад̇аро ад̣дхо махад̣̇д̇хано махаабхог̇о бахууд̇авид̇д̇уубагаран̣о анзгагодид̇ханасаннижаяо сздти ахоси. д̇асса махаад̇ханасамбаннад̇ааяа ‘‘махаад̇ханасздти’’д̇взва саман̃н̃аа ахоси. згова буд̇д̇о ахоси, бияо манаабо. д̇асмим̣ вин̃н̃уд̇ам̣ бад̇д̇з маад̇аабид̇аро звам̣ жинд̇зсум̣ – ‘‘амхаагам̣ буд̇д̇асса д̣̇ивасз д̣̇ивасз сахассам̣ сахассам̣ бариб̣б̣аяам̣ гаронд̇асса вассасад̇знааби аяам̣ д̇ханасаннижаяо баригкаяам̣ на г̇амиссад̇и, гим̣ имасса сиббуг̇г̇ахан̣абариссамзна, агиланд̇агааяажид̇д̇о яат̇аасукам̣ бхог̇з барибхун̃ж̇ад̇уу’’д̇и сиббам̣ на сигкаабзсум̣. ваяаббад̇д̇з бана гуларуубаяоб̣б̣анавилаасасамбаннам̣ гаамаабхимукам̣ д̇хаммасан̃н̃аавимукам̣ ган̃н̃ам̣ аанзсум̣. со д̇ааяа сад̣̇д̇хим̣ абхираманд̇о д̇хаммз жид̇д̇амад̇д̇амби ануббаад̣̇зд̇ваа, саман̣аб̣раахман̣аг̇уруж̇анзсу анаад̣̇аро худ̇ваа, д̇худ̇д̇аж̇анабаривуд̇о раж̇ж̇амаано бан̃жагаамаг̇ун̣з рад̇о г̇ид̣̇д̇хо мохзна анд̇хо худ̇ваа гаалам̣ вийд̇инаамзд̇ваа, маад̇аабид̇уусу гаалагад̇зсу наданаадагаг̇ааяагаад̣̇ийнам̣ яат̇ижчид̇ам̣ д̣̇знд̇о д̇ханам̣ винаасзд̇ваа нажирассзва баариж̇ун̃н̃аббад̇д̇о худ̇ваа, ин̣ам̣ г̇ахзд̇ваа ж̇ийвигам̣ габбзнд̇о буна ин̣амби алабхид̇ваа ин̣ааяигзхи жод̣̇ияамаано д̇зсам̣ ад̇д̇ано кзд̇д̇авад̇т̇угхараад̣̇ийни д̣̇ад̇ваа, габаалахад̇т̇о бхигкам̣ жарид̇ваа бхун̃ж̇анд̇о д̇асмим̣язва наг̇арз анаат̇асаалааяам̣ васад̇и.

Taṃ panetaṃ vatthuṃ bhagavā rājagahe viharanto veḷuvane kalandakanivāpe aññataraṃ seṭṭhiputtapetaṃ ārabbha kathesi. Rājagahe kira aññataro aḍḍho mahaddhano mahābhogo pahūtavittūpakaraṇo anekakoṭidhanasannicayo seṭṭhi ahosi. Tassa mahādhanasampannatāya ‘‘mahādhanaseṭṭhi’’tveva samaññā ahosi. Ekova putto ahosi, piyo manāpo. Tasmiṃ viññutaṃ patte mātāpitaro evaṃ cintesuṃ – ‘‘amhākaṃ puttassa divase divase sahassaṃ sahassaṃ paribbayaṃ karontassa vassasatenāpi ayaṃ dhanasannicayo parikkhayaṃ na gamissati, kiṃ imassa sippuggahaṇaparissamena, akilantakāyacitto yathāsukhaṃ bhoge paribhuñjatū’’ti sippaṃ na sikkhāpesuṃ. Vayappatte pana kularūpayobbanavilāsasampannaṃ kāmābhimukhaṃ dhammasaññāvimukhaṃ kaññaṃ ānesuṃ. So tāya saddhiṃ abhiramanto dhamme cittamattampi anuppādetvā, samaṇabrāhmaṇagurujanesu anādaro hutvā, dhuttajanaparivuto rajjamāno pañcakāmaguṇe rato giddho mohena andho hutvā kālaṃ vītināmetvā, mātāpitūsu kālakatesu naṭanāṭakagāyakādīnaṃ yathicchitaṃ dento dhanaṃ vināsetvā nacirasseva pārijuññappatto hutvā, iṇaṃ gahetvā jīvikaṃ kappento puna iṇampi alabhitvā iṇāyikehi codiyamāno tesaṃ attano khettavatthugharādīni datvā, kapālahattho bhikkhaṃ caritvā bhuñjanto tasmiṃyeva nagare anāthasālāyaṃ vasati.

ат̇а нам̣ згад̣̇ивасам̣ жораа самааг̇ад̇аа звамаахам̣су – ‘‘амбхо буриса, гим̣ д̇уяхам̣ иминаа д̣̇уж̇ж̇ийвид̇зна, д̇арун̣о д̇вамаси т̇аамаж̇аваб̣аласамбанно, гасмаа хад̇т̇абаад̣̇авигало вияа ажчаси? зхи амхзхи саха жоригааяа барзсам̣ санд̇агам̣ г̇ахзд̇ваа сукзна ж̇ийвигам̣ габбзхий’’д̇и. со ‘‘наахам̣ жоригам̣ гаад̇ум̣ ж̇аанаамий’’д̇и ааха. жораа ‘‘маяам̣ д̇ам̣ сигкаабзма, гзвалам̣ д̇вам̣ амхаагам̣ важанам̣ гарохий’’д̇и аахам̣су. со ‘‘саад̇хуу’’д̇и самбадижчид̇ваа д̇зхи сад̣̇д̇хим̣ аг̇амааси. ат̇а д̇з жораа д̇асса хад̇т̇з маханд̇ам̣ муг̇г̇арам̣ д̣̇ад̇ваа санд̇хим̣ чинд̣̇ид̇ваа гхарам̣ бависанд̇о д̇ам̣ санд̇химукз табзд̇ваа аахам̣су – ‘‘сажз ид̇ха ан̃н̃о гожи ааг̇ажчад̇и, д̇ам̣ иминаа муг̇г̇арзна бахарид̇ваа згаббахаарзнзва маарзхий’’д̇и. со анд̇хаб̣аало хид̇аахид̇ам̣ аж̇аананд̇о барзсам̣ ааг̇аманамзва ологзнд̇о д̇ад̇т̇а адтааси . жораа бана гхарам̣ бависид̇ваа г̇аяхуубаг̇ам̣ бхан̣д̣ам̣ г̇ахзд̇ваа гхарамануссзхи н̃аад̇амад̇д̇аава ид̇о жид̇о жа балааяим̣су. гхарамануссаа удтахид̇ваа сийгхам̣ сийгхам̣ д̇хааванд̇аа ид̇о жид̇о жа ологзнд̇аа д̇ам̣ бурисам̣ санд̇хид̣̇ваарз тид̇ам̣ д̣̇исваа ‘‘харз д̣̇удтажораа’’д̇и г̇ахзд̇ваа хад̇т̇абаад̣̇з муг̇г̇араад̣̇ийхи бот̇зд̇ваа ран̃н̃о д̣̇ассзсум̣ – ‘‘аяам̣, д̣̇зва, жоро санд̇хисукз г̇ахид̇о’’д̇и. рааж̇аа ‘‘имасса сийсам̣ чинд̣̇аабзхий’’д̇и наг̇араг̇уд̇д̇игам̣ аан̣аабзси. ‘‘саад̇ху, д̣̇зваа’’д̇и наг̇араг̇уд̇д̇иго д̇ам̣ г̇аахаабзд̇ваа бажчааб̣аахам̣ г̇аал̣хаб̣анд̇ханам̣ б̣анд̇хаабзд̇ваа рад̇д̇аван̣н̣авирал̣амаалааб̣анд̇хаган̣там̣ идтагажун̣н̣амагкид̇асийсам̣ важ̇жхабахадабхзрид̣̇зсид̇амаг̇г̇ам̣ рат̇игааяа рат̇игам̣ син̇гхаадагзна син̇гхаадагам̣ вижараабзд̇ваа гасаахи д̇аал̣знд̇о аагхаад̇анаабхимукам̣ нзд̇и. ‘‘аяам̣ имасмим̣ наг̇арз вилумбамаанагажоро г̇ахид̇о’’д̇и голаахалам̣ ахоси.

Atha naṃ ekadivasaṃ corā samāgatā evamāhaṃsu – ‘‘ambho purisa, kiṃ tuyhaṃ iminā dujjīvitena, taruṇo tvamasi thāmajavabalasampanno, kasmā hatthapādavikalo viya acchasi? Ehi amhehi saha corikāya paresaṃ santakaṃ gahetvā sukhena jīvikaṃ kappehī’’ti. So ‘‘nāhaṃ corikaṃ kātuṃ jānāmī’’ti āha. Corā ‘‘mayaṃ taṃ sikkhāpema, kevalaṃ tvaṃ amhākaṃ vacanaṃ karohī’’ti āhaṃsu. So ‘‘sādhū’’ti sampaṭicchitvā tehi saddhiṃ agamāsi. Atha te corā tassa hatthe mahantaṃ muggaraṃ datvā sandhiṃ chinditvā gharaṃ pavisanto taṃ sandhimukhe ṭhapetvā āhaṃsu – ‘‘sace idha añño koci āgacchati, taṃ iminā muggarena paharitvā ekappahāreneva mārehī’’ti. So andhabālo hitāhitaṃ ajānanto paresaṃ āgamanameva olokento tattha aṭṭhāsi . Corā pana gharaṃ pavisitvā gayhūpagaṃ bhaṇḍaṃ gahetvā gharamanussehi ñātamattāva ito cito ca palāyiṃsu. Gharamanussā uṭṭhahitvā sīghaṃ sīghaṃ dhāvantā ito cito ca olokentā taṃ purisaṃ sandhidvāre ṭhitaṃ disvā ‘‘hare duṭṭhacorā’’ti gahetvā hatthapāde muggarādīhi pothetvā rañño dassesuṃ – ‘‘ayaṃ, deva, coro sandhisukhe gahito’’ti. Rājā ‘‘imassa sīsaṃ chindāpehī’’ti nagaraguttikaṃ āṇāpesi. ‘‘Sādhu, devā’’ti nagaraguttiko taṃ gāhāpetvā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhāpetvā rattavaṇṇaviraḷamālābandhakaṇṭhaṃ iṭṭhakacuṇṇamakkhitasīsaṃ vajjhapahaṭabheridesitamaggaṃ rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ vicarāpetvā kasāhi tāḷento āghātanābhimukhaṃ neti. ‘‘Ayaṃ imasmiṃ nagare vilumpamānakacoro gahito’’ti kolāhalaṃ ahosi.

д̇зна жа самаязна д̇асмим̣ наг̇арз суласаа наама наг̇арасобхиний баасаад̣̇з тид̇аа ваад̇абаананд̇арзна ологзнд̇ий д̇ам̣ д̇ат̇аа нийяамаанам̣ д̣̇исваа буб̣б̣з д̇зна гад̇абарижаяаа ‘‘аяам̣ бурисо имасмим̣язва наг̇арз махад̇им̣ самбад̇д̇им̣ анубхавид̇ваа ид̣̇аани зваруубам̣ анад̇т̇ам̣ анаяаб̣яасанам̣ бад̇д̇о’’д̇и д̇асса гаарун̃н̃ам̣ уббаад̣̇зд̇ваа жад̇д̇ааро мод̣̇агз баанийяан̃жа бзсзси. наг̇араг̇уд̇д̇игасса жа аарожаабзси – ‘‘д̇аава аяяо ааг̇амзд̇у, яаавааяам̣ бурисо имз мод̣̇агз каад̣̇ид̇ваа баанийяам̣ бивиссад̇ий’’д̇и.

Tena ca samayena tasmiṃ nagare sulasā nāma nagarasobhinī pāsāde ṭhitā vātapānantarena olokentī taṃ tathā nīyamānaṃ disvā pubbe tena kataparicayā ‘‘ayaṃ puriso imasmiṃyeva nagare mahatiṃ sampattiṃ anubhavitvā idāni evarūpaṃ anatthaṃ anayabyasanaṃ patto’’ti tassa kāruññaṃ uppādetvā cattāro modake pānīyañca pesesi. Nagaraguttikassa ca ārocāpesi – ‘‘tāva ayyo āgametu, yāvāyaṃ puriso ime modake khāditvā pānīyaṃ pivissatī’’ti.

ат̇зд̇асмим̣ анд̇арз ааяасмаа махаамог̇г̇аллаано д̣̇иб̣б̣зна жагкунаа ологзнд̇о д̇асса б̣яасанаббад̇д̇им̣ д̣̇исваа гарун̣ааяа сан̃жод̣̇ид̇амаанасо – ‘‘аяам̣ бурисо агад̇абун̃н̃о гад̇абаабо, д̇знааяам̣ нираяз ниб̣б̣ад̇д̇иссад̇и, маяи бана г̇ад̇з мод̣̇агз жа баанийяан̃жа д̣̇ад̇ваа бхуммад̣̇звзсу уббаж̇ж̇иссад̇и, яам̣нуунаахам̣ имасса авассаяо бхавзяяа’’нд̇и жинд̇зд̇ваа баанийяамод̣̇агзсу убанийяамаанзсу д̇асса бурисасса бурад̇о баад̇урахоси. со т̇зрам̣ д̣̇исваа басаннамаанасо ‘‘гим̣ мз ид̣̇аанзва имзхи маарияамаанасса мод̣̇агзхи каад̣̇ид̇зхи, ид̣̇ам̣ бана баралогам̣ г̇ажчанд̇асса баат̇зяяам̣ бхависсад̇ий’’д̇и жинд̇зд̇ваа мод̣̇агз жа баанийяан̃жа т̇зрасса д̣̇аабзси. т̇зро д̇асса басаад̣̇асам̣вад̣дханад̇т̇ам̣ д̇асса бассанд̇ассзва д̇ат̇ааруубз таанз нисийд̣̇ид̇ваа мод̣̇агз барибхун̃ж̇ид̇ваа баанийяан̃жа бивид̇ваа удтааяаасанаа баггаами. со бана бурисо жорагхаад̇агзхи аагхаад̇анам̣ нзд̇ваа сийсажчзд̣̇ам̣ баабид̇о ануд̇д̇арз бун̃н̃агкзд̇д̇з махаамог̇г̇аллаанад̇т̇зрз гад̇зна бун̃н̃зна ул̣аарз д̣̇звалогз ниб̣б̣ад̇д̇анаарахоби яасмаа ‘‘суласам̣ ааг̇амма маяаа аяам̣ д̣̇зяяад̇хаммо лад̣̇д̇хо’’д̇и суласааяа г̇ад̇зна синзхзна маран̣агаалз жид̇д̇ам̣ убаггилидтам̣ ахоси. д̇асмаа хийнагааяам̣ убабаж̇ж̇анд̇о баб̣б̣ад̇аг̇аханасамбхууд̇з санд̣̇ажчааяз махааниг̇род̇харугкз ругкад̣̇звад̇аа худ̇ваа ниб̣б̣ад̇д̇и.

Athetasmiṃ antare āyasmā mahāmoggallāno dibbena cakkhunā olokento tassa byasanappattiṃ disvā karuṇāya sañcoditamānaso – ‘‘ayaṃ puriso akatapuñño katapāpo, tenāyaṃ niraye nibbattissati, mayi pana gate modake ca pānīyañca datvā bhummadevesu uppajjissati, yaṃnūnāhaṃ imassa avassayo bhaveyya’’nti cintetvā pānīyamodakesu upanīyamānesu tassa purisassa purato pāturahosi. So theraṃ disvā pasannamānaso ‘‘kiṃ me idāneva imehi māriyamānassa modakehi khāditehi, idaṃ pana paralokaṃ gacchantassa pātheyyaṃ bhavissatī’’ti cintetvā modake ca pānīyañca therassa dāpesi. Thero tassa pasādasaṃvaḍḍhanatthaṃ tassa passantasseva tathārūpe ṭhāne nisīditvā modake paribhuñjitvā pānīyañca pivitvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. So pana puriso coraghātakehi āghātanaṃ netvā sīsacchedaṃ pāpito anuttare puññakkhette mahāmoggallānatthere katena puññena uḷāre devaloke nibbattanārahopi yasmā ‘‘sulasaṃ āgamma mayā ayaṃ deyyadhammo laddho’’ti sulasāya gatena sinehena maraṇakāle cittaṃ upakkiliṭṭhaṃ ahosi. Tasmā hīnakāyaṃ upapajjanto pabbatagahanasambhūte sandacchāye mahānigrodharukkhe rukkhadevatā hutvā nibbatti.

со гира сажз батамаваяз гулавам̣садтабанз уссуггам̣ агарисса, д̇асмим̣язва наг̇арз сздтийнам̣ аг̇г̇о абхависса, маж̇жхимаваяз маж̇жхимо, бажчимаваяз бажчимо. сажз бана батамаваяз баб̣б̣аж̇ид̇о абхависса, арахаа абхависса, маж̇жхимаваяз сагад̣̇ааг̇аамий анааг̇аамий ваа абхависса, бажчимаваяз сод̇аабанно абхависса. баабамид̇д̇асам̣саг̇г̇зна бана ид̇т̇ид̇худ̇д̇о сураад̇худ̇д̇о д̣̇ужжарид̇анирад̇о анаад̣̇ариго худ̇ваа ануггамзна саб̣б̣асамбад̇д̇ид̇о барихааяид̇ваа махааб̣яасанам̣ бад̇д̇од̇и вад̣̇анд̇и.

So kira sace paṭhamavaye kulavaṃsaṭṭhapane ussukkaṃ akarissa, tasmiṃyeva nagare seṭṭhīnaṃ aggo abhavissa, majjhimavaye majjhimo, pacchimavaye pacchimo. Sace pana paṭhamavaye pabbajito abhavissa, arahā abhavissa, majjhimavaye sakadāgāmī anāgāmī vā abhavissa, pacchimavaye sotāpanno abhavissa. Pāpamittasaṃsaggena pana itthidhutto surādhutto duccaritanirato anādariko hutvā anukkamena sabbasampattito parihāyitvā mahābyasanaṃ pattoti vadanti.

ат̇а со абарзна самаязна суласам̣ уяяаанаг̇ад̇ам̣ д̣̇исваа сан̃ж̇аад̇агаамарааг̇о анд̇хагаарам̣ маабзд̇ваа д̇ам̣ ад̇д̇ано бхаванам̣ нзд̇ваа сад̇д̇аахам̣ д̇ааяа сад̣̇д̇хим̣ сам̣ваасам̣ габбзси, ад̇д̇аанан̃жассаа аарожзси. д̇ассаа маад̇аа д̇ам̣ абассанд̇ий род̣̇амаанаа ид̇о жид̇о жа бариб̣бхамад̇и. д̇ам̣ д̣̇исваа махааж̇ано ‘‘аяяо махаамог̇г̇аллаано махид̣̇д̇хиго махаанубхааво д̇ассаа г̇ад̇им̣ ж̇аанзяяа, д̇ам̣ убасан̇гамид̇ваа бужчзяяаасий’’д̇и ааха. саа ‘‘саад̇ху аяяо’’д̇и т̇зрам̣ убасан̇гамид̇ваа д̇амад̇т̇ам̣ бужчи. т̇зро ‘‘ид̇о сад̇д̇амз д̣̇ивасз взл̣уванамахаавихаарз бхаг̇авад̇и д̇хаммам̣ д̣̇зсзнд̇з барисабарияанд̇з бассиссасий’’д̇и ааха. ат̇а суласаа д̇ам̣ д̣̇звабуд̇д̇ам̣ авожа – ‘‘аяуд̇д̇ам̣ маяхам̣ д̇ава бхаванз васанд̇ияаа, аж̇ж̇а сад̇д̇амо д̣̇ивасо, мама маад̇аа мам̣ абассанд̇ий барид̣̇звасогасамаабаннаа бхависсад̇и, саад̇ху мам̣, д̣̇зва, д̇ад̇т̇зва нзхий’’д̇и. со д̇ам̣ нзд̇ваа взл̣уванз бхаг̇авад̇и д̇хаммам̣ д̣̇зсзнд̇з барисабарияанд̇з табзнд̇ваа ад̣̇иссамаанаруубо адтааси.

Atha so aparena samayena sulasaṃ uyyānagataṃ disvā sañjātakāmarāgo andhakāraṃ māpetvā taṃ attano bhavanaṃ netvā sattāhaṃ tāya saddhiṃ saṃvāsaṃ kappesi, attānañcassā ārocesi. Tassā mātā taṃ apassantī rodamānā ito cito ca paribbhamati. Taṃ disvā mahājano ‘‘ayyo mahāmoggallāno mahiddhiko mahānubhāvo tassā gatiṃ jāneyya, taṃ upasaṅkamitvā puccheyyāsī’’ti āha. Sā ‘‘sādhu ayyo’’ti theraṃ upasaṅkamitvā tamatthaṃ pucchi. Thero ‘‘ito sattame divase veḷuvanamahāvihāre bhagavati dhammaṃ desente parisapariyante passissasī’’ti āha. Atha sulasā taṃ devaputtaṃ avoca – ‘‘ayuttaṃ mayhaṃ tava bhavane vasantiyā, ajja sattamo divaso, mama mātā maṃ apassantī paridevasokasamāpannā bhavissati, sādhu maṃ, deva, tattheva nehī’’ti. So taṃ netvā veḷuvane bhagavati dhammaṃ desente parisapariyante ṭhapentvā adissamānarūpo aṭṭhāsi.

д̇ад̇о махааж̇ано суласам̣ д̣̇исваа звамааха – ‘‘амма суласз, д̇вам̣ зд̇д̇агам̣ д̣̇ивасам̣ гухим̣ г̇ад̇аа? д̇ава маад̇аа д̇вам̣ абассанд̇ий барид̣̇звасогасамаабаннаа уммаад̣̇аббад̇д̇аа вияа ж̇аад̇аа’’д̇и. саа д̇ам̣ бавад̇д̇им̣ махааж̇анасса аажигки. махааж̇анзна жа ‘‘гат̇ам̣ со бурисо д̇ат̇аабаабабасуд̇о агад̇агусало д̣̇звуубабад̇д̇им̣ бадилабхад̇ий’’д̇и вуд̇д̇з суласаа ‘‘маяаа д̣̇аабид̇з мод̣̇агз баанийяан̃жа аяяасса махаамог̇г̇аллаанад̇т̇зрасса д̣̇ад̇ваа д̇зна бун̃н̃зна д̣̇звуубабад̇д̇им̣ бадилабхад̇ий’’д̇и ааха. д̇ам̣ суд̇ваа махааж̇ано ажчарияаб̣бхуд̇ажид̇д̇аж̇аад̇о ахоси – ‘‘араханд̇о наама ануд̇д̇арам̣ бун̃н̃агкзд̇д̇ам̣ логасса, язсу аббагоби гад̇о гааро сад̇д̇аанам̣ д̣̇звуубабад̇д̇им̣ аавахад̇ий’’д̇и ул̣аарам̣ бийд̇исоманассам̣ бадисам̣взд̣̇зси. бхигкуу д̇амад̇т̇ам̣ бхаг̇авад̇о аарожзсум̣. д̇ад̇о бхаг̇аваа имиссаа адтуббад̇д̇ияаа –

Tato mahājano sulasaṃ disvā evamāha – ‘‘amma sulase, tvaṃ ettakaṃ divasaṃ kuhiṃ gatā? Tava mātā tvaṃ apassantī paridevasokasamāpannā ummādappattā viya jātā’’ti. Sā taṃ pavattiṃ mahājanassa ācikkhi. Mahājanena ca ‘‘kathaṃ so puriso tathāpāpapasuto akatakusalo devūpapattiṃ paṭilabhatī’’ti vutte sulasā ‘‘mayā dāpite modake pānīyañca ayyassa mahāmoggallānattherassa datvā tena puññena devūpapattiṃ paṭilabhatī’’ti āha. Taṃ sutvā mahājano acchariyabbhutacittajāto ahosi – ‘‘arahanto nāma anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa, yesu appakopi kato kāro sattānaṃ devūpapattiṃ āvahatī’’ti uḷāraṃ pītisomanassaṃ paṭisaṃvedesi. Bhikkhū tamatthaṃ bhagavato ārocesuṃ. Tato bhagavā imissā aṭṭhuppattiyā –

1.

1.

‘‘кзд̇д̇уубамаа араханд̇о, д̣̇ааяагаа гассагуубамаа;

‘‘Khettūpamā arahanto, dāyakā kassakūpamā;

б̣ийж̇уубамам̣ д̣̇зяяад̇хаммам̣, зд̇д̇о ниб̣б̣ад̇д̇ад̇з палам̣.

Bījūpamaṃ deyyadhammaṃ, etto nibbattate phalaṃ.

2.

2.

‘‘зд̇ам̣ б̣ийж̇ам̣ гасий кзд̇д̇ам̣, бзд̇аанам̣ д̣̇ааяагасса жа;

‘‘Etaṃ bījaṃ kasī khettaṃ, petānaṃ dāyakassa ca;

д̇ам̣ бзд̇аа барибхун̃ж̇анд̇и, д̣̇аад̇аа бун̃н̃зна вад̣дхад̇и.

Taṃ petā paribhuñjanti, dātā puññena vaḍḍhati.

3.

3.

‘‘ид̇хзва гусалам̣ гад̇ваа, бзд̇з жа бадибууж̇ияа;

‘‘Idheva kusalaṃ katvā, pete ca paṭipūjiya;

саг̇г̇ан̃жа гамад̇идтаанам̣, гаммам̣ гад̇ваана бхад̣̇д̣̇ага’’нд̇и. – имаа г̇аат̇аа абхааси;

Saggañca kamatiṭṭhānaṃ, kammaṃ katvāna bhaddaka’’nti. – imā gāthā abhāsi;

1. д̇ад̇т̇а кзд̇д̇уубамаад̇и кид̇д̇ам̣ вуд̇д̇ам̣ б̣ийж̇ам̣ д̇ааяад̇и махабпалабхаавагаран̣зна рагкад̇ийд̇и кзд̇д̇ам̣, саалиб̣ийж̇аад̣̇ийнам̣ вируханадтаанам̣. д̇ам̣ убамаа зд̇зсанд̇и кзд̇д̇уубамаа, гзд̣̇аарасад̣̇исаад̇и ад̇т̇о. араханд̇од̇и кийн̣аасаваа. д̇з хи гилзсаарийнам̣ сам̣сааражаггасса араанан̃жа хад̇ад̇д̇аа, д̇ад̇о зва аарагад̇д̇аа, бажжаяаад̣̇ийнам̣ арахад̇д̇аа, баабагаран̣з рахаабхааваа жа ‘‘араханд̇о’’д̇и вужжанд̇и. д̇ад̇т̇а яат̇аа кзд̇ан̃хи д̇ин̣аад̣̇ид̣̇осарахид̇ам̣ сваабхисан̇кад̇аб̣ийж̇амхи вуд̇д̇з уд̇усалилаад̣̇ибажжаяанд̇аруубзд̇ам̣ гассагасса махабпалам̣ ход̇и, звам̣ кийн̣аасавасанд̇аано лобхаад̣̇ид̣̇осарахид̇о сваабхисан̇кад̇з д̣̇зяяад̇хаммаб̣ийж̇з вуд̇д̇з гаалаад̣̇ибажжаяанд̇арасахид̇о д̣̇ааяагасса махабпало ход̇и. д̇знааха бхаг̇аваа ‘‘кзд̇д̇уубамаа араханд̇о’’д̇и. уггадтанид̣̇д̣̇зсо аяам̣ д̇асса сзкаад̣̇ийнамби кзд̇д̇абхааваабадигкзбад̇о.

1. Tattha khettūpamāti khittaṃ vuttaṃ bījaṃ tāyati mahapphalabhāvakaraṇena rakkhatīti khettaṃ, sālibījādīnaṃ viruhanaṭṭhānaṃ. Taṃ upamā etesanti khettūpamā, kedārasadisāti attho. Arahantoti khīṇāsavā. Te hi kilesārīnaṃ saṃsāracakkassa arānañca hatattā, tato eva ārakattā, paccayādīnaṃ arahattā, pāpakaraṇe rahābhāvā ca ‘‘arahanto’’ti vuccanti. Tattha yathā khetañhi tiṇādidosarahitaṃ svābhisaṅkhatabījamhi vutte utusalilādipaccayantarūpetaṃ kassakassa mahapphalaṃ hoti, evaṃ khīṇāsavasantāno lobhādidosarahito svābhisaṅkhate deyyadhammabīje vutte kālādipaccayantarasahito dāyakassa mahapphalo hoti. Tenāha bhagavā ‘‘khettūpamā arahanto’’ti. Ukkaṭṭhaniddeso ayaṃ tassa sekhādīnampi khettabhāvāpaṭikkhepato.

д̣̇ааяагаад̇и жийвараад̣̇ийнам̣ бажжаяаанам̣ д̣̇аад̇ааро барижжаж̇анагаа, д̇зсам̣ барижжааг̇зна ад̇д̇ано санд̇аанз лобхаад̣̇ийнам̣ барижжаж̇анагаа чзд̣̇анагаа, д̇ад̇о ваа ад̇д̇ано санд̇аанасса сод̇хагаа, рагкагаа жаад̇и ад̇т̇о. гассагуубамаад̇и гассагасад̣̇исаа. яат̇аа гассаго сааликзд̇д̇аад̣̇ийни гасид̇ваа яат̇аагаалан̃жа вуд̇д̇уд̣̇агад̣̇аананийхаран̣анид̇хаанарагкан̣аад̣̇ийхи аббамаж̇ж̇анд̇о ул̣аарам̣ вибулан̃жа сассапалам̣ бадилабхад̇и, звам̣ д̣̇ааяагоби араханд̇зсу д̣̇зяяад̇хаммабарижжааг̇зна баарижарияааяа жа аббамаж̇ж̇анд̇о ул̣аарам̣ вибулан̃жа д̣̇аанапалам̣ бадилабхад̇и. д̇зна вуд̇д̇ам̣ ‘‘д̣̇ааяагаа гассагуубамаа’’д̇и.

Dāyakāti cīvarādīnaṃ paccayānaṃ dātāro pariccajanakā, tesaṃ pariccāgena attano santāne lobhādīnaṃ pariccajanakā chedanakā, tato vā attano santānassa sodhakā, rakkhakā cāti attho. Kassakūpamāti kassakasadisā. Yathā kassako sālikhettādīni kasitvā yathākālañca vuttudakadānanīharaṇanidhānarakkhaṇādīhi appamajjanto uḷāraṃ vipulañca sassaphalaṃ paṭilabhati, evaṃ dāyakopi arahantesu deyyadhammapariccāgena pāricariyāya ca appamajjanto uḷāraṃ vipulañca dānaphalaṃ paṭilabhati. Tena vuttaṃ ‘‘dāyakā kassakūpamā’’ti.

б̣ийж̇уубамам̣ д̣̇зяяад̇хамманд̇и лин̇г̇авибаллаасзна вуд̇д̇ам̣, б̣ийж̇асад̣̇исо д̣̇зяяад̇хаммод̇и ад̇т̇о. аннабаанаад̣̇игасса хи д̣̇асавид̇хасса д̣̇аад̇аб̣б̣авад̇т̇уно зд̇ам̣ наамам̣. зд̇д̇о ниб̣б̣ад̇д̇ад̇з паланд̇и зд̇асмаа д̣̇ааяагабадиг̇г̇аахагад̣̇зяяад̇хаммабарижжааг̇ад̇о д̣̇аанапалам̣ ниб̣б̣ад̇д̇ад̇и жзва уббаж̇ж̇ад̇и жа, жирад̇арабаб̣анд̇хавасзна бавад̇д̇ад̇и жаад̇и ад̇т̇о. зд̇т̇а жа яасмаа барижжааг̇ажзд̇анаабхисан̇кад̇асса аннабаанаад̣̇ивад̇т̇уно бхааво, на ид̇арасса, д̇асмаа ‘‘б̣ийж̇уубамам̣ д̣̇зяяад̇хамма’’нд̇и д̣̇зяяад̇хаммаг̇г̇ахан̣ам̣ гад̇ам̣. д̇зна д̣̇зяяад̇хаммаабад̣̇зсзна д̣̇зяяад̇хаммавад̇т̇увисаяааяа барижжааг̇ажзд̇анааяаязва б̣ийж̇абхааво д̣̇адтаб̣б̣о. саа хи бадисанд̇хиаад̣̇иббабхзд̣̇асса д̇асса ниссаяаарамман̣аббабхзд̣̇асса жа паласса нибпаад̣̇игаа, на д̣̇зяяад̇хаммод̇и.

Bījūpamaṃ deyyadhammanti liṅgavipallāsena vuttaṃ, bījasadiso deyyadhammoti attho. Annapānādikassa hi dasavidhassa dātabbavatthuno etaṃ nāmaṃ. Etto nibbattate phalanti etasmā dāyakapaṭiggāhakadeyyadhammapariccāgato dānaphalaṃ nibbattati ceva uppajjati ca, ciratarapabandhavasena pavattati cāti attho. Ettha ca yasmā pariccāgacetanābhisaṅkhatassa annapānādivatthuno bhāvo, na itarassa, tasmā ‘‘bījūpamaṃ deyyadhamma’’nti deyyadhammaggahaṇaṃ kataṃ. Tena deyyadhammāpadesena deyyadhammavatthuvisayāya pariccāgacetanāyayeva bījabhāvo daṭṭhabbo. Sā hi paṭisandhiādippabhedassa tassa nissayārammaṇappabhedassa ca phalassa nipphādikā, na deyyadhammoti.

2. зд̇ам̣ б̣ийж̇ам̣ гасий кзд̇д̇анд̇и яат̇аавуд̇д̇ам̣ б̣ийж̇ам̣, яат̇аавуд̇д̇ан̃жа кзд̇д̇ам̣, д̇асса б̣ийж̇асса д̇асмим̣ кзд̇д̇з вабанабаяог̇асан̇каад̇аа гаси жаад̇и ад̇т̇о. зд̇ам̣ д̇аяам̣ гзсам̣ ижчид̇аб̣б̣анд̇и ааха ‘‘бзд̇аанам̣ д̣̇ааяагасса жаа’’д̇и. яад̣̇и д̣̇ааяаго бзд̇з уд̣̇д̣̇исса д̣̇аанам̣ д̣̇зд̇и, бзд̇аанан̃жа д̣̇ааяагасса жа, яад̣̇и на бзд̇з уд̣̇д̣̇исса д̣̇аанам̣ д̣̇зд̇и, д̣̇ааяагассзва зд̇ам̣ б̣ийж̇ам̣ зсаа гаси зд̇ам̣ кзд̇д̇ам̣ убагаарааяа ход̇ийд̇и ад̇хиббааяо. ид̣̇аани д̇ам̣ убагаарам̣ д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘д̇ам̣ бзд̇аа барибхун̃ж̇анд̇и, д̣̇аад̇аа бун̃н̃зна вад̣дхад̇ий’’д̇и вуд̇д̇ам̣. д̇ад̇т̇а д̇ам̣ бзд̇аа барибхун̃ж̇анд̇ийд̇и д̣̇ааяагзна бзд̇з уд̣̇д̣̇исса д̣̇аанз д̣̇иннз яат̇аавуд̇д̇акзд̇д̇агасиб̣ийж̇асамбад̇д̇ияаа анумод̣̇анааяа жа яам̣ бзд̇аанам̣ убагаббад̇и, д̇ам̣ д̣̇аанапалам̣ бзд̇аа барибхун̃ж̇анд̇и. д̣̇аад̇аа бун̃н̃зна вад̣дхад̇ийд̇и д̣̇аад̇аа бана ад̇д̇ано д̣̇аанамаяабун̃н̃анимид̇д̇ам̣ д̣̇звамануссзсу бхог̇асамбад̇д̇иаад̣̇инаа бун̃н̃апалзна абхивад̣дхад̇и. бун̃н̃апаламби хи ‘‘гусалаанам̣, бхигкавз, д̇хаммаанам̣ самаад̣̇аанахзд̇у звамид̣̇ам̣ бун̃н̃ам̣ бавад̣дхад̇ий’’д̇иаад̣̇ийсу (д̣̇ий. ни. 3.80) бун̃н̃анд̇и вужжад̇и.

2.Etaṃ bījaṃ kasī khettanti yathāvuttaṃ bījaṃ, yathāvuttañca khettaṃ, tassa bījassa tasmiṃ khette vapanapayogasaṅkhātā kasi cāti attho. Etaṃ tayaṃ kesaṃ icchitabbanti āha ‘‘petānaṃ dāyakassa cā’’ti. Yadi dāyako pete uddissa dānaṃ deti, petānañca dāyakassa ca, yadi na pete uddissa dānaṃ deti, dāyakasseva etaṃ bījaṃ esā kasi etaṃ khettaṃ upakārāya hotīti adhippāyo. Idāni taṃ upakāraṃ dassetuṃ ‘‘taṃ petā paribhuñjanti, dātā puññena vaḍḍhatī’’ti vuttaṃ. Tattha taṃ petā paribhuñjantīti dāyakena pete uddissa dāne dinne yathāvuttakhettakasibījasampattiyā anumodanāya ca yaṃ petānaṃ upakappati, taṃ dānaphalaṃ petā paribhuñjanti. Dātā puññena vaḍḍhatīti dātā pana attano dānamayapuññanimittaṃ devamanussesu bhogasampattiādinā puññaphalena abhivaḍḍhati. Puññaphalampi hi ‘‘kusalānaṃ, bhikkhave, dhammānaṃ samādānahetu evamidaṃ puññaṃ pavaḍḍhatī’’tiādīsu (dī. ni. 3.80) puññanti vuccati.

3. ид̇хзва гусалам̣ гад̇ваад̇и анаваж̇ж̇асукавибаагадтзна гусалам̣ бзд̇аанам̣ уд̣̇д̣̇исанавасзна д̣̇аанамаяам̣ бун̃н̃ам̣ убажинид̇ваа ид̇хзва имасмим̣язва ад̇д̇абхаавз. бзд̇з жа бадибууж̇ияаад̇и бзд̇з уд̣̇д̣̇исса д̣̇аанзна саммаанзд̇ваа анубхуяяамаанад̣̇угкад̇о д̇з можзд̇ваа. бзд̇з хи уд̣̇д̣̇исса д̣̇ияяамаанам̣ д̣̇аанам̣ д̇зсам̣ бууж̇аа наама ход̇и. д̇знааха – ‘‘амхааган̃жа гад̇аа бууж̇аа’’д̇и (бз. ва. 18), ‘‘бзд̇аанам̣ бууж̇аа жа гад̇аа ул̣аараа’’д̇и (бз. ва. 25) жа. ‘‘бзд̇з жаа’’д̇и жа-сад̣̇д̣̇зна ‘‘бияо жа ход̇и манаабо, абхиг̇аманийяо жа ход̇и виссаасанийяо, бхааванийяо жа ход̇и г̇аругаад̇аб̣б̣о, баасам̣со жа ход̇и гид̇д̇анийяо вин̃н̃ууна’’нд̇и звамаад̣̇игз д̣̇идтад̇хаммигз д̣̇аанаанисам̣сз сан̇г̇ан̣хаад̇и. саг̇г̇ан̃жа гамад̇и таанам̣, гаммам̣ гад̇ваана бхад̣̇д̣̇аганд̇и галяаан̣ам̣ гусалагаммам̣ гад̇ваа д̣̇иб̣б̣зхи ааяуаад̣̇ийхи д̣̇асахи таанзхи судту аг̇г̇ад̇д̇аа ‘‘саг̇г̇а’’нд̇и лад̣̇д̇ханаамам̣ гад̇абун̃н̃аанам̣ ниб̣б̣ад̇д̇анадтаанам̣ д̣̇звалогам̣ гамад̇и убабаж̇ж̇анавасзна убаг̇ажчад̇и.

3.Idheva kusalaṃ katvāti anavajjasukhavipākaṭṭhena kusalaṃ petānaṃ uddisanavasena dānamayaṃ puññaṃ upacinitvā idheva imasmiṃyeva attabhāve. Pete ca paṭipūjiyāti pete uddissa dānena sammānetvā anubhuyyamānadukkhato te mocetvā. Pete hi uddissa diyyamānaṃ dānaṃ tesaṃ pūjā nāma hoti. Tenāha – ‘‘amhākañca katā pūjā’’ti (pe. va. 18), ‘‘petānaṃ pūjā ca katā uḷārā’’ti (pe. va. 25) ca. ‘‘Pete cā’’ti ca-saddena ‘‘piyo ca hoti manāpo, abhigamanīyo ca hoti vissāsanīyo, bhāvanīyo ca hoti garukātabbo, pāsaṃso ca hoti kittanīyo viññūna’’nti evamādike diṭṭhadhammike dānānisaṃse saṅgaṇhāti. Saggañca kamati ṭhānaṃ, kammaṃ katvāna bhaddakanti kalyāṇaṃ kusalakammaṃ katvā dibbehi āyuādīhi dasahi ṭhānehi suṭṭhu aggattā ‘‘sagga’’nti laddhanāmaṃ katapuññānaṃ nibbattanaṭṭhānaṃ devalokaṃ kamati upapajjanavasena upagacchati.

зд̇т̇а жа ‘‘гусалам̣ гад̇ваа’’д̇и вад̇ваа буна ‘‘гаммам̣ гад̇ваана бхад̣̇д̣̇ага’’нд̇и важанам̣ ‘‘д̣̇зяяад̇хаммабарижжааг̇о вияа бад̇д̇ид̣̇аанавасзна д̣̇аанад̇хаммабарижжааг̇оби д̣̇аанамаяагусалагаммамзваа’’д̇и д̣̇ассанад̇т̇анд̇и д̣̇адтаб̣б̣ам̣. гзжи банзд̇т̇а ‘‘бзд̇аад̇и араханд̇о ад̇хиббзд̇аа’’д̇и вад̣̇анд̇и, д̇ам̣ д̇зсам̣ мад̇имад̇д̇ам̣ ‘‘бзд̇аа’’д̇и кийн̣аасаваанам̣ ааг̇ад̇адтаанассзва абхаавад̇о, б̣ийж̇аад̣̇ибхаавасса жа д̣̇ааяагасса вияа д̇зсам̣ аяуж̇ж̇амаанад̇д̇аа, бзд̇аяонигаанам̣ яуж̇ж̇амаанад̇д̇аа жа. д̣̇зсанаабарияосаанз д̣̇звабуд̇д̇ам̣ суласан̃жа аад̣̇им̣ гад̇ваа жад̇ураасийд̇ияаа баан̣асахассаанам̣ д̇хаммаабхисамаяо ахосийд̇и.

Ettha ca ‘‘kusalaṃ katvā’’ti vatvā puna ‘‘kammaṃ katvāna bhaddaka’’nti vacanaṃ ‘‘deyyadhammapariccāgo viya pattidānavasena dānadhammapariccāgopi dānamayakusalakammamevā’’ti dassanatthanti daṭṭhabbaṃ. Keci panettha ‘‘petāti arahanto adhippetā’’ti vadanti, taṃ tesaṃ matimattaṃ ‘‘petā’’ti khīṇāsavānaṃ āgataṭṭhānasseva abhāvato, bījādibhāvassa ca dāyakassa viya tesaṃ ayujjamānattā, petayonikānaṃ yujjamānattā ca. Desanāpariyosāne devaputtaṃ sulasañca ādiṃ katvā caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosīti.

кзд̇д̇уубамабзд̇авад̇т̇уван̣н̣анаа нидтид̇аа.

Khettūpamapetavatthuvaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / куд̣̇д̣̇аганигааяа • Khuddakanikāya / бзд̇авад̇т̇убаал̣и • Petavatthupāḷi / 1. кзд̇д̇уубамабзд̇авад̇т̇у • 1. Khettūpamapetavatthu


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact