| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā |
[೨೯೩] ೩. ಕಾಯನಿಬ್ಬಿನ್ದಜಾತಕವಣ್ಣನಾ
[293] 3. Kāyanibbindajātakavaṇṇanā
ಫುಟ್ಠಸ್ಸ ಮೇತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಪುರಿಸಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ। ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕಿರೇಕೋ ಪುರಿಸೋ ಪಣ್ಡುರೋಗೇನ ಅಟ್ಟಿತೋ ವೇಜ್ಜೇಹಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋ। ಪುತ್ತದಾರೋಪಿಸ್ಸ ‘‘ಕೋ ಇಮಂ ಪಟಿಜಗ್ಗಿತುಂ ಸಕ್ಕೋತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ। ತಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಸಚಾಹಂ ಇಮಮ್ಹಾ ರೋಗಾ ವುಟ್ಠಹಿಸ್ಸಾಮಿ, ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ। ಸೋ ಕತಿಪಾಹೇನೇವ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಪ್ಪಾಯಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಅರೋಗೋ ಹುತ್ವಾ ಜೇತವನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಯಾಚಿ। ಸೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಞ್ಚ ಉಪಸಮ್ಪದಞ್ಚ ಲಭಿತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ। ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಅಸುಕೋ ನಾಮ ಪಣ್ಡುರೋಗೀ ‘ಇಮಮ್ಹಾ ರೋಗಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಚೇವ ಅರಹತ್ತಞ್ಚ ಪತ್ತೋ’’ತಿ। ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ । ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದಾನಿ ಅಯಮೇವ; ಪುಬ್ಬೇ ಪಣ್ಡಿತಾಪಿ ಏವಂ ವತ್ವಾ ರೋಗಾ ವುಟ್ಠಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವುಡ್ಢಿಮಕಂಸೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ।
Phuṭṭhassa meti idaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ purisaṃ ārabbha kathesi. Sāvatthiyaṃ kireko puriso paṇḍurogena aṭṭito vejjehi paṭikkhitto. Puttadāropissa ‘‘ko imaṃ paṭijaggituṃ sakkotī’’ti cintesi. Tassa etadahosi – ‘‘sacāhaṃ imamhā rogā vuṭṭhahissāmi, pabbajissāmī’’ti. So katipāheneva kiñci sappāyaṃ labhitvā arogo hutvā jetavanaṃ gantvā satthāraṃ pabbajjaṃ yāci. So satthu santike pabbajjañca upasampadañca labhitvā nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Athekadivasaṃ bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ – ‘‘āvuso, asuko nāma paṇḍurogī ‘imamhā rogā vuṭṭhito pabbajissāmī’ti cintetvā pabbajito ceva arahattañca patto’’ti. Satthā āgantvā ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti . Pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte ‘‘na, bhikkhave, idāni ayameva; pubbe paṇḍitāpi evaṃ vatvā rogā vuṭṭhāya pabbajitvā attano vuḍḍhimakaṃsū’’ti vatvā atītaṃ āhari.
ಅತೀತೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಕುಟುಮ್ಬಂ ಸಣ್ಠಪೇತ್ವಾ ವಸನ್ತೋ ಪಣ್ಡುರೋಗೀ ಅಹೋಸಿ। ವೇಜ್ಜಾಪಿ ಪಟಿಜಗ್ಗಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು, ಪುತ್ತದಾರೋಪಿಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೀ ಅಹೋಸಿ। ಸೋ ‘‘ಇಮಮ್ಹಾ ರೋಗಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಸಪ್ಪಾಯಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಅರೋಗೋ ಹುತ್ವಾ ಹಿಮವನ್ತಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಇಸಿಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಚ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ ಚ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಝಾನಸುಖೇನ ವಿಹರನ್ತೋ ‘‘ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ಏವರೂಪಂ ಸುಖಂ ನಾಮ ನಾಲತ್ಥ’’ನ್ತಿ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇನ್ತೋ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಆಹ –
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto kuṭumbaṃ saṇṭhapetvā vasanto paṇḍurogī ahosi. Vejjāpi paṭijaggituṃ nāsakkhiṃsu, puttadāropissa vippaṭisārī ahosi. So ‘‘imamhā rogā vuṭṭhito pabbajissāmī’’ti cintetvā kiñcideva sappāyaṃ labhitvā arogo hutvā himavantaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā abhiññā ca samāpattiyo ca uppādetvā jhānasukhena viharanto ‘‘ettakaṃ kālaṃ evarūpaṃ sukhaṃ nāma nālattha’’nti udānaṃ udānento imā gāthā āha –
೧೨೭.
127.
‘‘ಫುಟ್ಠಸ್ಸ ಮೇ ಅಞ್ಞತರೇನ ಬ್ಯಾಧಿನಾ, ರೋಗೇನ ಬಾಳ್ಹಂ ದುಖಿತಸ್ಸ ರುಪ್ಪತೋ।
‘‘Phuṭṭhassa me aññatarena byādhinā, rogena bāḷhaṃ dukhitassa ruppato;
ಪರಿಸುಸ್ಸತಿ ಖಿಪ್ಪಮಿದಂ ಕಳೇವರಂ, ಪುಪ್ಫಂ ಯಥಾ ಪಂಸುನಿ ಆತಪೇ ಕತಂ॥
Parisussati khippamidaṃ kaḷevaraṃ, pupphaṃ yathā paṃsuni ātape kataṃ.
೧೨೮.
128.
‘‘ಅಜಞ್ಞಂ ಜಞ್ಞಸಙ್ಖಾತಂ, ಅಸುಚಿಂ ಸುಚಿಸಮ್ಮತಂ।
‘‘Ajaññaṃ jaññasaṅkhātaṃ, asuciṃ sucisammataṃ;
ನಾನಾಕುಣಪಪರಿಪೂರಂ, ಜಞ್ಞರೂಪಂ ಅಪಸ್ಸತೋ॥
Nānākuṇapaparipūraṃ, jaññarūpaṃ apassato.
೧೨೯.
129.
‘‘ಧಿರತ್ಥುಮಂ ಆತುರಂ ಪೂತಿಕಾಯಂ, ಜೇಗುಚ್ಛಿಯಂ ಅಸ್ಸುಚಿಂ ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮಂ।
‘‘Dhiratthumaṃ āturaṃ pūtikāyaṃ, jegucchiyaṃ assuciṃ byādhidhammaṃ;
ಯತ್ಥಪ್ಪಮತ್ತಾ ಅಧಿಮುಚ್ಛಿತಾ ಪಜಾ, ಹಾಪೇನ್ತಿ ಮಗ್ಗಂ ಸುಗತೂಪಪತ್ತಿಯಾ’’ತಿ॥
Yatthappamattā adhimucchitā pajā, hāpenti maggaṃ sugatūpapattiyā’’ti.
ತತ್ಥ ಅಞ್ಞತರೇನಾತಿ ಅಟ್ಠನವುತಿಯಾ ರೋಗೇಸು ಏಕೇನ ಪಣ್ಡುರೋಗಬ್ಯಾಧಿನಾ। ರೋಗೇನಾತಿ ರುಜ್ಜನಸಭಾವತ್ತಾ ಏವಂಲದ್ಧನಾಮೇನ। ರುಪ್ಪತೋತಿ ಘಟ್ಟಿಯಮಾನಸ್ಸ ಪೀಳಿಯಮಾನಸ್ಸ। ಪಂಸುನಿ ಆತಪೇ ಕತನ್ತಿ ಯಥಾ ಆತಪೇ ತತ್ತವಾಲಿಕಾಯ ಠಪಿತಂ ಸುಖುಮಪುಪ್ಫಂ ಪರಿಸುಸ್ಸೇಯ್ಯ, ಏವಂ ಪರಿಸುಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
Tattha aññatarenāti aṭṭhanavutiyā rogesu ekena paṇḍurogabyādhinā. Rogenāti rujjanasabhāvattā evaṃladdhanāmena. Ruppatoti ghaṭṭiyamānassa pīḷiyamānassa. Paṃsuni ātape katanti yathā ātape tattavālikāya ṭhapitaṃ sukhumapupphaṃ parisusseyya, evaṃ parisussatīti attho.
ಅಜಞ್ಞಂ ಜಞ್ಞಸಙ್ಖಾತನ್ತಿ ಪಟಿಕೂಲಂ ಅಮನಾಪಮೇವ ಬಾಲಾನಂ ಮನಾಪನ್ತಿ ಸಙ್ಖಂ ಗತಂ। ನಾನಾಕುಣಪಪರಿಪೂರನ್ತಿ ಕೇಸಾದೀಹಿ ದ್ವತ್ತಿಂಸಾಯ ಕುಣಪೇಹಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ । ಜಞ್ಞರೂಪಂ ಅಪಸ್ಸತೋತಿ ಅಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ಅನ್ಧಬಾಲಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಮನಾಪಂ ಸಾಧುರೂಪಂ ಪರಿಭೋಗಸಭಾವಂ ಹುತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾತಿ, ‘‘ಅಕ್ಖಿಮ್ಹಾ ಅಕ್ಖಿಗೂಥಕೋ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಪಕಾಸಿತೋ ಅಸುಭಸಭಾವೋ ಬಾಲಾನಂ ನ ಉಪಟ್ಠಾತಿ।
Ajaññaṃ jaññasaṅkhātanti paṭikūlaṃ amanāpameva bālānaṃ manāpanti saṅkhaṃ gataṃ. Nānākuṇapaparipūranti kesādīhi dvattiṃsāya kuṇapehi paripuṇṇaṃ . Jaññarūpaṃ apassatoti apassantassa andhabālaputhujjanassa manāpaṃ sādhurūpaṃ paribhogasabhāvaṃ hutvā upaṭṭhāti, ‘‘akkhimhā akkhigūthako’’tiādinā nayena pakāsito asubhasabhāvo bālānaṃ na upaṭṭhāti.
ಆತುರನ್ತಿ ನಿಚ್ಚಗಿಲಾನಂ। ಅಧಿಮುಚ್ಛಿತಾತಿ ಕಿಲೇಸಮುಚ್ಛಾಯ ಅತಿವಿಯ ಮುಚ್ಛಿತಾ। ಪಜಾತಿ ಅನ್ಧಬಾಲಪುಥುಜ್ಜನಾ। ಹಾಪೇನ್ತಿ ಮಗ್ಗಂ ಸುಗತೂಪಪತ್ತಿಯಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪೂತಿಕಾಯೇ ಲಗ್ಗಾ ಲಗ್ಗಿತಾ ಹುತ್ವಾ ಅಪಾಯಮಗ್ಗಂ ಪೂರೇನ್ತಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಭೇದಾಯ ಸುಗತಿಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಪರಿಹಾಪೇನ್ತಿ।
Āturanti niccagilānaṃ. Adhimucchitāti kilesamucchāya ativiya mucchitā. Pajāti andhabālaputhujjanā. Hāpenti maggaṃ sugatūpapattiyāti imasmiṃ pūtikāye laggā laggitā hutvā apāyamaggaṃ pūrentā devamanussabhedāya sugatiupapattiyā maggaṃ parihāpenti.
ಇತಿ ಮಹಾಸತ್ತೋ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇನ ಅಸುಚಿಭಾವಞ್ಚ ನಿಚ್ಚಾತುರಭಾವಞ್ಚ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಕಾಯೇ ನಿಬ್ಬಿನ್ದಿತ್ವಾ ಯಾವಜೀವಂ ಚತ್ತಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿಹಾರೇ ಭಾವೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪರಾಯಣೋ ಅಹೋಸಿ।
Iti mahāsatto nānappakārena asucibhāvañca niccāturabhāvañca pariggaṇhanto kāye nibbinditvā yāvajīvaṃ cattāro brahmavihāre bhāvetvā brahmalokaparāyaṇo ahosi.
ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಸಚ್ಚಾನಿ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ, ಸಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನೇ ಬಹುಜನಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸು। ‘‘ತದಾ ತಾಪಸೋ ಅಹಮೇವ ಅಹೋಸಿ’’ನ್ತಿ।
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi, saccapariyosāne bahujanā sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsu. ‘‘Tadā tāpaso ahameva ahosi’’nti.
ಕಾಯನಿಬ್ಬಿನ್ದಜಾತಕವಣ್ಣನಾ ತತಿಯಾ।
Kāyanibbindajātakavaṇṇanā tatiyā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi / ೨೯೩. ಕಾಯನಿಬ್ಬಿನ್ದಜಾತಕಂ • 293. Kāyanibbindajātakaṃ
