| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
១១. កម្មូបចយកថាវណ្ណនា
11. Kammūpacayakathāvaṇṇanā
៧៣៧. ឥទានិ កម្មូបចយកថា នាម ហោតិ។ តត្ថ យេសំ កម្មូបចយោ នាម កម្មតោ អញ្ញោ ចិត្តវិប្បយុត្តោ អព្យាកតោ អនារម្មណោតិ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ អន្ធកានញ្ចេវ សម្មិតិយានញ្ច; តេ សន្ធាយ អញ្ញំ កម្មន្តិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស។ អថ នំ ‘‘យទិ កម្មតោ អញ្ញោ កម្មូបចយោ, ផស្សាទិតោបិ អញ្ញេន ផស្សូបចយាទិនា ភវិតព្ព’’ន្តិ ចោទេតុំ អញ្ញោ ផស្សោតិអាទិមាហ។ ឥតរោ លទ្ធិយា អភាវេន បដិក្ខិបតិ។
737. Idāni kammūpacayakathā nāma hoti. Tattha yesaṃ kammūpacayo nāma kammato añño cittavippayutto abyākato anārammaṇoti laddhi, seyyathāpi andhakānañceva sammitiyānañca; te sandhāya aññaṃ kammanti pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ ‘‘yadi kammato añño kammūpacayo, phassāditopi aññena phassūpacayādinā bhavitabba’’nti codetuṃ añño phassotiādimāha. Itaro laddhiyā abhāvena paṭikkhipati.
៧៣៨-៧៣៩. កម្មេន សហជាតោតិ បញ្ហេសុ ចិត្តវិប្បយុត្តំ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ, ចិត្តសម្បយុត្តំ សន្ធាយ បដិជានាតិ។ កុសលោតិ បញ្ហេសុបិ ចិត្តវិប្បយុត្តំ សន្ធាយ បដិជានាតិ។ បរតោ អកុសលោតិបញ្ហេសុបិ ឯសេវ នយោ។
738-739. Kammenasahajātoti pañhesu cittavippayuttaṃ sandhāya paṭikkhipati, cittasampayuttaṃ sandhāya paṭijānāti. Kusaloti pañhesupi cittavippayuttaṃ sandhāya paṭijānāti. Parato akusalotipañhesupi eseva nayo.
៧៤០. សារម្មណោតិ បុដ្ឋោ បន ឯកន្តំ អនារម្មណមេវ ឥច្ឆតិ, តស្មា បដិក្ខិបតិ។ ចិត្តំ ភិជ្ជមានន្តិ យទា ចិត្តំ ភិជ្ជមានំ ហោតិ, តទា កម្មំ ភិជ្ជតីតិ អត្ថោ។ ភុម្មត្ថេ វា បច្ចត្តំ, ចិត្តេ ភិជ្ជមានេតិ អត្ថោ។ អយមេវ វា បាឋោ។ តត្ថ យស្មា សម្បយុត្តោ ភិជ្ជតិ, វិប្បយុត្តោ ន ភិជ្ជតិ, តស្មា បដិជានាតិ ចេវ បដិក្ខិបតិ ច។
740. Sārammaṇoti puṭṭho pana ekantaṃ anārammaṇameva icchati, tasmā paṭikkhipati. Cittaṃ bhijjamānanti yadā cittaṃ bhijjamānaṃ hoti, tadā kammaṃ bhijjatīti attho. Bhummatthe vā paccattaṃ, citte bhijjamāneti attho. Ayameva vā pāṭho. Tattha yasmā sampayutto bhijjati, vippayutto na bhijjati, tasmā paṭijānāti ceva paṭikkhipati ca.
៧៤១. កម្មម្ហិ កម្មូបចយោតិ កម្មេ សតិ កម្មូបចយោ, កម្មេ វា បតិដ្ឋិតេ កម្មូបចយោ, កម្មូបចយតោវ វិបាកោ និព្ពត្តតិ។ តស្មិំ បន កម្មេ និរុទ្ធេ យាវ អំកុរុប្បាទា ពីជំ វិយ យាវ វិបាកុប្បាទា កម្មូបចយោ តិដ្ឋតីតិស្ស លទ្ធិ, តស្មា បដិជានាតិ។ តញ្ញេវ កម្មំ, សោ កម្មូបចយោ, សោ កម្មវិបាកោតិ យស្មា កម្មម្ហិ កម្មូបចយោ, សោ ច យាវ វិបាកុប្បាទា តិដ្ឋតីតិស្ស លទ្ធិ, តស្មា នំ តេសំ តិណ្ណម្បិ ឯកត្តំ បុច្ឆតិ វិបាកោ សារម្មណោតិ ឥទំ វិបាកោ វិយ វិបាកធម្មធម្មោបិ អារម្មណបដិពទ្ធោយេវាតិ ចោទនត្ថំ បុច្ឆតិ។ ឥតរោ បន លទ្ធិវសេនេកំ បដិជានាតិ, ឯកំ បដិក្ខិបតិ។ បដិលោមេបិ ឯសេវ នយោ។ សេសមេត្ថ យថាបាឡិមេវ និយ្យាតីតិ។
741. Kammamhi kammūpacayoti kamme sati kammūpacayo, kamme vā patiṭṭhite kammūpacayo, kammūpacayatova vipāko nibbattati. Tasmiṃ pana kamme niruddhe yāva aṃkuruppādā bījaṃ viya yāva vipākuppādā kammūpacayo tiṭṭhatītissa laddhi, tasmā paṭijānāti. Taññeva kammaṃ, so kammūpacayo, so kammavipākoti yasmā kammamhi kammūpacayo, so ca yāva vipākuppādā tiṭṭhatītissa laddhi, tasmā naṃ tesaṃ tiṇṇampi ekattaṃ pucchati vipāko sārammaṇoti idaṃ vipāko viya vipākadhammadhammopi ārammaṇapaṭibaddhoyevāti codanatthaṃ pucchati. Itaro pana laddhivasenekaṃ paṭijānāti, ekaṃ paṭikkhipati. Paṭilomepi eseva nayo. Sesamettha yathāpāḷimeva niyyātīti.
កម្មូបចយកថាវណ្ណនា។
Kammūpacayakathāvaṇṇanā.
បន្នរសមោ វគ្គោ។
Pannarasamo vaggo.
តតិយបណ្ណាសកោ សមត្តោ។
Tatiyapaṇṇāsako samatto.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / កថាវត្ថុបាឡិ • Kathāvatthupāḷi / (១៥៥) ១១. កម្មូបចយកថា • (155) 11. Kammūpacayakathā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ១១. កម្មូបចយកថាវណ្ណនា • 11. Kammūpacayakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ១១. កម្មូបចយកថាវណ្ណនា • 11. Kammūpacayakathāvaṇṇanā
