Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ཏིཔིཊཀ • Tipiṭaka / ཝིནཡཝིནིཙྪཡ-ཊཱིཀཱ • Vinayavinicchaya-ṭīkā

༎ ནམོ ཏསྶ བྷགཝཏོ ཨརཧཏོ སམྨཱསམྦུདྡྷསྶ༎

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

ཨུཏྟརཝིནིཙྪཡ-ཊཱིཀཱ

Uttaravinicchaya-ṭīkā

གནྠཱརམྦྷཀཐཱཝཎྞནཱ

Ganthārambhakathāvaṇṇanā

(ཀ)

(Ka)

དེཝཱཏིདེཝཾ སུགཏཾ, དེཝབྲྷྨིནྡཝནྡིཏཾ།

Devātidevaṃ sugataṃ, devabrhmindavanditaṃ;

དྷམྨཉྩ ཝཊྚུཔཙྪེདཾ, ནཏྭཱ ཝཊྚཱཏིཏཾ གཎཾ༎

Dhammañca vaṭṭupacchedaṃ, natvā vaṭṭātitaṃ gaṇaṃ.

(ཁ)

(Kha)

ཝནྡནཱམཡཔུཉྙེན, ཀམྨེན རཏནཏྟཡེ།

Vandanāmayapuññena, kammena ratanattaye;

ཚེཏྭཱ ཨུཔདྡཝེ སབྦེ, ཨཱརབྷིསྶཾ སམཱཧིཏོ༎

Chetvā upaddave sabbe, ārabhissaṃ samāhito.

(ག)

(Ga)

ཐེརེན བུདྡྷདཏྟེན, རཙིཏསྶ སམཱསཏོ།

Therena buddhadattena, racitassa samāsato;

སཾཝཎྞནམསཾཀིཎྞཾ, ཨུཏྟརསྶ ཡཐཱབལཾ༎

Saṃvaṇṇanamasaṃkiṇṇaṃ, uttarassa yathābalaṃ.

. ཨཐཱཡམཱཙརིཡོ ཨཏྟནོ ཝིརཙིཏེ ཝིནཡེ ཏསྶུཔནིསྶཡེ ཝིནཡཔིཊཀེ ཙ བྷིཀྑཱུནཾ ནཱནཔྤཀཱརཀོསལླཛནནཏྠཾ པརིཝཱརཊྛཀཐཱཡཉྩ ཨཱགཏཝིནིཙྪཡཾ སངྒཧེཏྭཱ ཨུཏྟརཔཀརཎཾ ཝཎྞཡིཏུཀཱམོ པཋམཾ ཏཱཝ ཨནྟརཱཡནིཝཱརཎེན ཡཐཱདྷིཔྤེཏསཱདྷནཏྠཾ རཏནཏྟཡཾ ཝནྡནྟོ ཨཱཧ ‘‘སབྦསཏྟུཏྟམ’’ནྟིཨཱདི།

1. Athāyamācariyo attano viracite vinaye tassupanissaye vinayapiṭake ca bhikkhūnaṃ nānappakārakosallajananatthaṃ parivāraṭṭhakathāyañca āgatavinicchayaṃ saṅgahetvā uttarapakaraṇaṃ vaṇṇayitukāmo paṭhamaṃ tāva antarāyanivāraṇena yathādhippetasādhanatthaṃ ratanattayaṃ vandanto āha ‘‘sabbasattuttama’’ntiādi.

པཀརཎཱརམྦྷེ རཏནཏྟཡཝནྡནཱཔཡོཛནཾ ཏཏྠ ཏཏྠཱཙརིཡེཧི བཧུདྷཱ པཔཉྩིཏཾ, ཨམྷེཧི ཙ ཝིནཡཝིནིཙྪཡཝཎྞནཱཡཾ སམཱསཏོ དསྶིཏནྟི ན ཏཾ ཨིདྷ ཝཎྞཡིསྶཱམ། པཀརཎཱབྷིདྷེཡྻ ཀརཎཔྤཀཱརཔཡོཛནཱནིཔི ཏཏྠ དསྶིཏནཡཱནུསཱརེན ཨིདྷཱཔི ཝེདིཏབྦཱནི། སམྦནྡྷཱདིདསྶནམུཁེན ཨནུཏྟཱནཔདཝཎྞནམེཝེཏྠ ཀརིསྶཱམི།

Pakaraṇārambhe ratanattayavandanāpayojanaṃ tattha tatthācariyehi bahudhā papañcitaṃ, amhehi ca vinayavinicchayavaṇṇanāyaṃ samāsato dassitanti na taṃ idha vaṇṇayissāma. Pakaraṇābhidheyya karaṇappakārapayojanānipi tattha dassitanayānusārena idhāpi veditabbāni. Sambandhādidassanamukhena anuttānapadavaṇṇanamevettha karissāmi.

ཛིནཾ, དྷམྨཉྩ, གཎཉྩ ཝནྡིཏྭཱ ཨུཏྟརཾ དཱནི ཀརིསྶཱམཱིཏི སམྦནྡྷོ། ཀིཾཝིསིཊྛཾ ཛིནཾ, དྷམྨཾ, གཎཉྩ ཝནྡིཏྭཱཏི ཨཱཧ ‘‘སབྦསཏྟུཏྟམ’’ནྟིཨཱདི། ཏཏྠ སབྦསཏྟུཏྟམནྟི པཉྩསུ ཀཱམགུཎེསུ སཏྟཱ ཨཱསཏྟཱ ཝིསཏྟཱ ལགྒིཏཱཏི སཏྟཱ, པརམཏྠཏོ སཏྟཔཉྙཏྟིཡཱ ཨུཔཱདཱནབྷཱུཏཱ ཨུཔཱདཱནཀྑནྡྷཱ ཝོཧཱརཏོ ཁནྡྷསནྟཏིཾ ཨུཔཱདཱཡ པཉྙཏྟཱ སམྨུཏི ‘‘སཏྟཱ’’ཏི ཝུཙྩནྟི། ཏེ པན ཀཱམཱཝཙརཱདིབྷཱུམིཝསེན, ནིརཡཱདིཔདེསཝསེན, ཨཧེཏུཀཱདིཔཊིསནྡྷིཝསེནཱཏི ཨེཝམཱདཱིཧི ཨནནྟཔབྷེདཱ། ཏེསུ ཁཱིཎཱསཝཱནཾ ཡཐཱཝུཏྟནིབྦཙནཏྠེན སཏྟཝོཧཱརོ ན ལབྦྷཏི། ཏཐཱཔི ཏེ བྷཱུཏཔུབྦགཏིཡཱ ཝཱ ཏཾསདིསཏྟཱ ཝཱ ‘‘སཏྟཱ’’ཏི ཝུཙྩནྟི། སབྦེ ཙ ཏེ སཏྟཱ ཙཱ ཏི སབྦསཏྟཱ། ཨུདྡྷཊཏམཏྟཱ, ཨུགྒཏཏམཏྟཱ, སེཊྛཏྟཱ ཙ ཨུཏྟམོ, སབྦསཏྟཱནཾ ལོཀིཡལོཀུཏྟརེཧི རཱུཔཱརཱུཔགུཎེཧི ཨུཏྟམོ, སབྦསཏྟེསུ ཝཱ ཨུཏྟམོ པཝརོ སེཊྛོཏི སབྦསཏྟུཏྟམོ། ‘‘ཛིན’’ནྟི ཨེཏསྶ ཝིསེསནཾ།

Jinaṃ, dhammañca, gaṇañca vanditvā uttaraṃ dāni karissāmīti sambandho. Kiṃvisiṭṭhaṃ jinaṃ, dhammaṃ, gaṇañca vanditvāti āha ‘‘sabbasattuttama’’ntiādi. Tattha sabbasattuttamanti pañcasu kāmaguṇesu sattā āsattā visattā laggitāti sattā, paramatthato sattapaññattiyā upādānabhūtā upādānakkhandhā vohārato khandhasantatiṃ upādāya paññattā sammuti ‘‘sattā’’ti vuccanti. Te pana kāmāvacarādibhūmivasena, nirayādipadesavasena, ahetukādipaṭisandhivasenāti evamādīhi anantapabhedā. Tesu khīṇāsavānaṃ yathāvuttanibbacanatthena sattavohāro na labbhati. Tathāpi te bhūtapubbagatiyā vā taṃsadisattā vā ‘‘sattā’’ti vuccanti. Sabbe ca te sattā cā ti sabbasattā. Uddhaṭatamattā, uggatatamattā, seṭṭhattā ca uttamo, sabbasattānaṃ lokiyalokuttarehi rūpārūpaguṇehi uttamo, sabbasattesu vā uttamo pavaro seṭṭhoti sabbasattuttamo. ‘‘Jina’’nti etassa visesanaṃ.

པུནཔི ཀིཾཝིསིཊྛནྟི ཨཱཧ ‘‘དྷཱིར’’ནྟི། དྷཱི ཝུཙྩཏི པཉྙཱ, ཏཱཡ ཨཱིརཏི ཝཏྟཏཱིཏི དྷཱིརོ, ཏཾ། ཏཱདིབྷཱཝེན ཨིནྡཁཱིལསིནེརུཨཱདཡོ ཝིཡ ཨཊྛལོཀདྷམྨསངྑཱཏེན བྷུསཝཱཏེན ཨཀམྤིཡཊྛེན, ཙཏུཝེསཱརཛྫཝསེན སདེཝཀེ ལོཀེ ཀེནཙི ཨཀམྤནཱིཡཊྛེན ཙ དྷཱིརཾ, དྷིཏིསམྤནྣནྟི ཨཏྠོ། ཨིདམྤི ཏསྶེཝ ཝིསེསནཾ།

Punapi kiṃvisiṭṭhanti āha ‘‘dhīra’’nti. Dhī vuccati paññā, tāya īrati vattatīti dhīro, taṃ. Tādibhāvena indakhīlasineruādayo viya aṭṭhalokadhammasaṅkhātena bhusavātena akampiyaṭṭhena, catuvesārajjavasena sadevake loke kenaci akampanīyaṭṭhena ca dhīraṃ, dhitisampannanti attho. Idampi tasseva visesanaṃ.

ཝནྡིཏྭཱཏི ཀཱཡཝཙཱིམནོདྭཱརེཧི ཨབྷིཝཱདེཏྭཱཏི ཨཏྠོ, ཡཐཱབྷུཙྩགུཎསཾཀིཏྟནེན ཐོམེཏྭཱ། སིརསཱཏི བྷཏྟིབྷཱཝནཏུཏྟམངྒེན ཀརཎབྷཱུཏེན། ཨིམིནཱ ཝིསེསཏོ ཀཱཡཔཎཱམོ དསྶིཏོ, གུཎསཾཀིཏྟནེན ཝཙཱིཔཎཱམོ, ཨུབྷཡཔཎཱམེཧི ནཱནནྟརིཡཀཏཱཡ མནོཔཎཱམོཔི དསྶིཏོ ཙ ཧོཏི།

Vanditvāti kāyavacīmanodvārehi abhivādetvāti attho, yathābhuccaguṇasaṃkittanena thometvā. Sirasāti bhattibhāvanatuttamaṅgena karaṇabhūtena. Iminā visesato kāyapaṇāmo dassito, guṇasaṃkittanena vacīpaṇāmo, ubhayapaṇāmehi nānantariyakatāya manopaṇāmopi dassito ca hoti.

ཛིནནྟི དེཝཔུཏྟཀིལེསཱབྷིསངྑཱརམཙྩུཁནྡྷམཱརསངྑཱཏེ པཉྩཝིདྷེ མཱརེ བལཝིདྷམནསམཨུཙྪེདཔཧཱནསཧཱཡཝེཀལླནིདཱནོཔཙྪེདཝིསཡཱཏིཀྐམཝསེན པཉྩཧི ཨཱཀཱརེཧི ཛིཏཝཱཏི ཛིནོ, ཏཾ།

Jinanti devaputtakilesābhisaṅkhāramaccukhandhamārasaṅkhāte pañcavidhe māre balavidhamanasamaucchedapahānasahāyavekallanidānopacchedavisayātikkamavasena pañcahi ākārehi jitavāti jino, taṃ.

‘‘དྷམྨ’’ནྟི ཨེཏསྶ ནིབྦཙནཱདིཝསེན ཨཏྠཝིནིཙྪཡོ ཧེཊྛཱ དསྶིཏོཝ། ཨདྷམྨཝིདྡྷཾསནྟི དྷམྨསངྑཱཏསྶ ཀུསལསྶ པཊིཔཀྑཏྟཱ ཨདྷམྨོ ཝུཙྩཏི ཨཀུསལདྷམྨོ, ཏཾ ཨཀུསལསངྑཱཏཾ ཨདྷམྨཾ ཝིདྡྷཾསེཏི ཝིནཱསེཏི པཛཧཏི ཏདངྒཝིཀྑམྦྷནསམུཙྪེདཔཊིཔྤསྶདྡྷིནིསྶརཎཔྤཧཱནེནཱཏི ཨདྷམྨཝིདྡྷཾསོ, སཔརིཡཏྟིཀོ ནཝལོཀུཏྟརོ དྷམྨོ། པརིཡཏྟི ཧི པཉྩནྣཾ པཧཱནཱནཾ མཱུལཀཱརཎཏྟཱ ཕལཱུཔཙཱརེན ཏཐཱ ཝུཙྩཏི, ཏཾ ཨདྷམྨཝིདྡྷཾསཾ། ‘‘དྷམྨ’’ནྟི ཨེཏསྶ ཝིསེསནཾ།

‘‘Dhamma’’nti etassa nibbacanādivasena atthavinicchayo heṭṭhā dassitova. Adhammaviddhaṃsanti dhammasaṅkhātassa kusalassa paṭipakkhattā adhammo vuccati akusaladhammo, taṃ akusalasaṅkhātaṃ adhammaṃ viddhaṃseti vināseti pajahati tadaṅgavikkhambhanasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇappahānenāti adhammaviddhaṃso, sapariyattiko navalokuttaro dhammo. Pariyatti hi pañcannaṃ pahānānaṃ mūlakāraṇattā phalūpacārena tathā vuccati, taṃ adhammaviddhaṃsaṃ. ‘‘Dhamma’’nti etassa visesanaṃ.

གཎནྟི ཨཊྛནྣཾ ཨརིཡཔུགྒལཱནཾ སམཱུཧཾ, སངྒྷནྟི ཨཏྠོ། ཨངྒཎནཱསནནྟི ཨཏྟནོ ནིསྶཡཾ ཨངྒནྟི མཏྠེནྟཱིཏི ཨངྒཎཱ, ཀིལེསཱ རཱགདོསམོཧཱ, ཏེ ཨངྒཎེ ནཱསེཏི ཡཐཱཡོགཾ ཏདངྒཝིཀྑམྦྷནསམུཙྪེདཔཊིཔྤསྶདྡྷིནིསྶརཎཔྤཧཱནེཧི པཛཧཏཱིཏི ཨངྒཎནཱསནོ, ཏཾ། ‘‘གཎ’’ནྟི ཨེཏསྶ ཝིསེསནཾ།

Gaṇanti aṭṭhannaṃ ariyapuggalānaṃ samūhaṃ, saṅghanti attho. Aṅgaṇanāsananti attano nissayaṃ aṅganti matthentīti aṅgaṇā, kilesā rāgadosamohā, te aṅgaṇe nāseti yathāyogaṃ tadaṅgavikkhambhanasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇappahānehi pajahatīti aṅgaṇanāsano, taṃ. ‘‘Gaṇa’’nti etassa visesanaṃ.

. མཡཱ ཝིནཡསྶ ཡོ སཱརོ ཝིནིཙྪཡོ རཙིཏོ, ཏསྶ ཝིནིཙྪཡསྶཱཏི ཡོཛནཱ། ནཏྠི ཏསྶ ཨུཏྟརོཏི ཨནུཏྟརོ, སབྦེསུ ཝིནིཙྪཡེསུ, སབྦེསཾ ཝཱ ཝིནིཙྪཡཱནཾ ཨནུཏྟརོ ཨུཏྟམོ ཝིནིཙྪཡོཏི སབྦཱནུཏྟརོ, ཏཾ། ཨུཏྟརཾ པཀརཎཾ ཨིདཱནི ཀརིསྶཱམཱིཏི ཡོཛནཱ།

2. Mayā vinayassa yo sāro vinicchayo racito, tassa vinicchayassāti yojanā. Natthi tassa uttaroti anuttaro, sabbesu vinicchayesu, sabbesaṃ vā vinicchayānaṃ anuttaro uttamo vinicchayoti sabbānuttaro, taṃ. Uttaraṃ pakaraṇaṃ idāni karissāmīti yojanā.

. བྷཎཏོཏི བྷཎནྟསྶ པགུཎཾ ཝཱཙུགྒཏཾ ཀརོནྟསྶ། པཋཏོཏི པཋནྟསྶ ཝཱཙུགྒཏཾ སཛ྄ཛྷཱཡནྟསྶ། པཡུཉྫཏོཏི ཏཏྠ པཀཱརེན ཡུཉྫནྟསྶ, ཏཾ ཨཉྙེསཾ ཝཱཙེནྟསྶ ཝཱ། སུཎཏོཏི པརེཧི ཝུཙྩམཱནཾ སུཎནྟསྶ། ཙིནྟཡཏོཏི ཡཐཱསུཏཾ ཨཏྠཏོ, སདྡཏོ ཙ ཙིནྟེནྟསྶ། ‘‘ཨབུདྡྷསྶ བུདྡྷིཝཌྜྷན’’ནྟི ཝཏྟབྦེ གཱཐཱབནྡྷཝསེན ཝིབྷཏྟིལོཔོ། ཨབུདྡྷསྶ བཱལསྶ ཝིནཡེ ཨཔྤཀཏཉྙུནོ བྷིཀྑུབྷིཀྑུནིཛནསྶ། བུདྡྷིཝཌྜྷནཾ ཝིནཡཝིནིཙྪཡེ པཉྙཱཝུདྡྷིནིཔྥཱདཀཾ། ཨཐ ཝཱ བུདྡྷསྶ ཝིནིཙྪཡེ ཀཏཔརིཙཡཏྟཱ པཉྙཝཏོ ཛནསྶ བུདྡྷིཝཌྜྷནཾ བུདྡྷིཡཱ པཉྙཱཡ ཏིཀྑཝིསདབྷཱཝཱཔཱདནེན བྷིཡྻོབྷཱཝསཱདྷཀཾ། པརམཾ ཨུཏྟམཾ ཨུཏྟརཾ ནཱམ པཀརཎཾ ཝདཏོ ཀཐེནྟསྶ མེ མམ སནྟིཀཱ ནིརཏཱ ཝིནིཙྪཡེ, ཏཱིསུ སིཀྑཱསུ ཝཱ ཝིསེསེན རཏཱ ནིབོདྷཐ ཛཱནཱཐ སུཏམཡཉཱཎཾ ཨབྷིནིཔྥཱདེཐཱཏི སོཏུཛནཾ སཝནེ ནིཡོཛེཏི།

3.Bhaṇatoti bhaṇantassa paguṇaṃ vācuggataṃ karontassa. Paṭhatoti paṭhantassa vācuggataṃ sajjhāyantassa. Payuñjatoti tattha pakārena yuñjantassa, taṃ aññesaṃ vācentassa vā. Suṇatoti parehi vuccamānaṃ suṇantassa. Cintayatoti yathāsutaṃ atthato, saddato ca cintentassa. ‘‘Abuddhassa buddhivaḍḍhana’’nti vattabbe gāthābandhavasena vibhattilopo. Abuddhassa bālassa vinaye appakataññuno bhikkhubhikkhunijanassa. Buddhivaḍḍhanaṃ vinayavinicchaye paññāvuddhinipphādakaṃ. Atha vā buddhassa vinicchaye kataparicayattā paññavato janassa buddhivaḍḍhanaṃ buddhiyā paññāya tikkhavisadabhāvāpādanena bhiyyobhāvasādhakaṃ. Paramaṃ uttamaṃ uttaraṃ nāma pakaraṇaṃ vadato kathentassa me mama santikā niratā vinicchaye, tīsu sikkhāsu vā visesena ratā nibodhatha jānātha sutamayañāṇaṃ abhinipphādethāti sotujanaṃ savane niyojeti.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact