| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
២. គណភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា
2. Gaṇabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
២០៩. ទុតិយេ អភិមារេតិ អភិភវិត្វា ភគវន្តំ មារណត្ថាយ បយោជិតេ ធនុធរេ។ ននុ ‘‘រាជានម្បិ មារាបេសី’’តិ វចនតោ ឥទំ សិក្ខាបទំ អជាតសត្តុនោ កាលេ បញ្ញត្តន្តិ សិទ្ធំ, ឯវញ្ច សតិ បាឡិយំ ‘‘តេន ខោ បន សមយេន រញ្ញោ មាគធស្ស…បេ.… ញាតិសាលោហិតោ អាជីវកេសុ បព្ពជិតោ ហោតិ…បេ.… ពិម្ពិសារំ ឯតទវោចា’’តិអាទិ វិរុជ្ឈតីតិ? ន វិរុជ្ឈតិ។ សោ កិរ អាជីវកោ ពិម្ពិសារកាលតោ បភុតិ អន្តរន្តរា ភិក្ខូ និមន្តេត្វា ទានំ ទេន្តោ អជាតសត្តុកាលេបិ សិក្ខាបទេ បញ្ញត្តេបិ ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ទូតំ បាហេសិ, ភិក្ខូ ច កុក្កុច្ចាយន្តា និវារេសុំ។ តស្មា អាទិតោ បដ្ឋាយ តំ វត្ថុ ទស្សិតន្តិ វេទិតព្ពំ។
209. Dutiye abhimāreti abhibhavitvā bhagavantaṃ māraṇatthāya payojite dhanudhare. Nanu ‘‘rājānampi mārāpesī’’ti vacanato idaṃ sikkhāpadaṃ ajātasattuno kāle paññattanti siddhaṃ, evañca sati pāḷiyaṃ ‘‘tena kho pana samayena rañño māgadhassa…pe… ñātisālohito ājīvakesu pabbajito hoti…pe… bimbisāraṃ etadavocā’’tiādi virujjhatīti? Na virujjhati. So kira ājīvako bimbisārakālato pabhuti antarantarā bhikkhū nimantetvā dānaṃ dento ajātasattukālepi sikkhāpade paññattepi bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ pāhesi, bhikkhū ca kukkuccāyantā nivāresuṃ. Tasmā ādito paṭṭhāya taṃ vatthu dassitanti veditabbaṃ.
២១៥. អញ្ញមញ្ញំ វិសទិសំ រជ្ជំ វិរជ្ជំ, វិរជ្ជតោ អាគតា វេរជ្ជកា។ តេ ច យស្មា ជាតិគោត្តាទិតោ នានាវិធា, តស្មា នានាវេរជ្ជកេតិបិ អត្ថោ។
215. Aññamaññaṃ visadisaṃ rajjaṃ virajjaṃ, virajjato āgatā verajjakā. Te ca yasmā jātigottādito nānāvidhā, tasmā nānāverajjaketipi attho.
២១៧-៨. ឥមស្ស សិក្ខាបទស្ស វត្ថុវសេនេវ វិញ្ញត្តិតោ គណភោជនត្ថតា សិទ្ធាតិ តំ អវត្វា បទភាជនេ អសិទ្ធមេវ និមន្តនតោ គណភោជនំ ទស្សិតន្តិ វេទិតព្ពំ។ តេនាហ ‘‘ទ្វីហាការេហី’’តិអាទិ។ ‘‘យេន កេនចិ វេវចនេនា’’តិ វុត្តត្តា ‘‘ភោជនំ គណ្ហថា’’តិអាទិសាមញ្ញនាមេនាបិ គណភោជនំ ហោតិ។ យំ បន បាឡិយំ អទ្ធានគមនាទិវត្ថូសុ ‘‘ឥធេវ ភុញ្ជថា’’តិ វុត្តវចនស្ស កុក្កុច្ចាយនំ, តម្បិ ឱទនាទិនាមំ គហេត្វា វុត្តត្តា ឯវ កតន្តិ វេទិតព្ពំ។ ឯកតោ គណ្ហន្តីតិ អញ្ញមញ្ញស្ស ទ្វាទសហត្ថំ អមុញ្ចិត្វា ឯកតោ ឋត្វា គណ្ហន្តិ។
217-8. Imassa sikkhāpadassa vatthuvaseneva viññattito gaṇabhojanatthatā siddhāti taṃ avatvā padabhājane asiddhameva nimantanato gaṇabhojanaṃ dassitanti veditabbaṃ. Tenāha ‘‘dvīhākārehī’’tiādi. ‘‘Yena kenaci vevacanenā’’ti vuttattā ‘‘bhojanaṃ gaṇhathā’’tiādisāmaññanāmenāpi gaṇabhojanaṃ hoti. Yaṃ pana pāḷiyaṃ addhānagamanādivatthūsu ‘‘idheva bhuñjathā’’ti vuttavacanassa kukkuccāyanaṃ, tampi odanādināmaṃ gahetvā vuttattā eva katanti veditabbaṃ. Ekato gaṇhantīti aññamaññassa dvādasahatthaṃ amuñcitvā ekato ṭhatvā gaṇhanti.
‘‘អម្ហាកំ ចតុន្នម្បិ ភត្តំ ទេហី’’តិ វុត្តត្តា បាឡិ (វណ្ណនា) យំ ‘‘ត្វំ ឯកស្ស ភិក្ខុនោ ភត្តំ ទេហី’’តិអាទិនោ វុត្តត្តា ច ភោជននាមេន វិញ្ញត្តមេវ គណភោជនំ ហោតិ, តញ្ច អញ្ញេន វិញ្ញត្តម្បិ ឯកតោ គណ្ហន្តានំ សព្ពេសម្បិ ហោតីតិ ទដ្ឋព្ពំ។ វិសុំ គហិតំ បន វិញ្ញត្តំ ភុញ្ជតោ បណីតភោជនាទិសិក្ខាបទេហិ អាបត្តិ ឯវ។
‘‘Amhākaṃ catunnampi bhattaṃ dehī’’ti vuttattā pāḷi (vaṇṇanā) yaṃ ‘‘tvaṃ ekassa bhikkhuno bhattaṃ dehī’’tiādino vuttattā ca bhojananāmena viññattameva gaṇabhojanaṃ hoti, tañca aññena viññattampi ekato gaṇhantānaṃ sabbesampi hotīti daṭṭhabbaṃ. Visuṃ gahitaṃ pana viññattaṃ bhuñjato paṇītabhojanādisikkhāpadehi āpatti eva.
អាគន្តុកបដ្ដន្តិ អច្ឆិន្ទិត្វា អន្វាធិំ អារោបេត្វា ករណចីវរំ សន្ធាយ វុត្តំ។ ឋបេតីតិ ឯកំ អន្តំ ចីវរេ ពន្ធនវសេន ឋបេតិ។ បច្ចាគតំ សិព្ពតីតិ តស្សេវ ទុតិយអន្តំ បរិវត្តិត្វា អាហតំ សិព្ពតិ។ អាគន្តុកបដ្ដំ ពន្ធតីតិ ចីវរេន លគ្គំ ករោន្តោ បុនប្បុនំ តត្ថ តត្ថ សុត្តេន ពន្ធតិ។ ឃដ្ដេតីតិ បមាណេន គហេត្វា ទណ្ឌាទីហិ ឃដ្ដេតិ។ សុត្តំ ករោតីតិ គុណាទិភាវេន វដ្ដេតិ។ វលេតីតិ អនេកគុណសុត្តំ ហត្ថេន វា ចក្កទណ្ឌេន វា វដ្ដេតិ ឯកត្តំ ករោតិ។ បរិវត្តនំ ករោតីតិ បរិវត្តនទណ្ឌយន្តកំ ករោតិ, យស្មិំ សុត្តគុឡំ បវេសេត្វា វេឡុនាឡិកាទីសុ ឋបេត្វា បរិព្ភមាបេត្វា សុត្តកោដិតោ បដ្ឋាយ អាកឌ្ឍន្តិ។
Āgantukapaṭṭanti acchinditvā anvādhiṃ āropetvā karaṇacīvaraṃ sandhāya vuttaṃ. Ṭhapetīti ekaṃ antaṃ cīvare bandhanavasena ṭhapeti. Paccāgataṃ sibbatīti tasseva dutiyaantaṃ parivattitvā āhataṃ sibbati. Āgantukapaṭṭaṃ bandhatīti cīvarena laggaṃ karonto punappunaṃ tattha tattha suttena bandhati. Ghaṭṭetīti pamāṇena gahetvā daṇḍādīhi ghaṭṭeti. Suttaṃ karotīti guṇādibhāvena vaṭṭeti. Valetīti anekaguṇasuttaṃ hatthena vā cakkadaṇḍena vā vaṭṭeti ekattaṃ karoti. Parivattanaṃ karotīti parivattanadaṇḍayantakaṃ karoti, yasmiṃ suttaguḷaṃ pavesetvā veḷunāḷikādīsu ṭhapetvā paribbhamāpetvā suttakoṭito paṭṭhāya ākaḍḍhanti.
២២០. អនិមន្តិតចតុត្ថន្តិ អនិមន្តិតោ ចតុត្ថោ យស្ស ភិក្ខុចតុក្កស្ស, តំ អនិមន្តិតចតុត្ថំ។ ឯវំ សេសេសុបិ។ តេនាហ ‘‘បញ្ចន្នំ ចតុក្កាន’’ន្តិ។ សម្បវេសេត្វាតិ តេហិ យោជេត្វា។ គណោ ភិជ្ជតីតិ និមន្តិតសង្ឃោ ន ហោតីតិ អត្ថោ។
220.Animantitacatutthanti animantito catuttho yassa bhikkhucatukkassa, taṃ animantitacatutthaṃ. Evaṃ sesesupi. Tenāha ‘‘pañcannaṃ catukkāna’’nti. Sampavesetvāti tehi yojetvā. Gaṇo bhijjatīti nimantitasaṅgho na hotīti attho.
អធិវាសេត្វា គតេសូតិ ឯត្ថ អកប្បិយនិមន្តនាធិវាសនក្ខណេ បុព្ពបយោគេ ទុក្កដម្បិ នត្ថិ, វិញ្ញត្តិតោ បសវនេ បន វិញ្ញត្តិក្ខណេ ឥតរសិក្ខាបទេហិ ទុក្កដំ ហោតីតិ គហេតព្ពំ។ និមន្តនំ សាទិយថាតិ និមន្តនភត្តំ បដិគ្គណ្ហថ។ តានិ ចាតិ កុម្មាសាទីនិ ច តេហិ ភិក្ខូហិ ឯកេន បច្ឆា គហិតត្តា ឯកតោ ន គហិតានិ។
Adhivāsetvāgatesūti ettha akappiyanimantanādhivāsanakkhaṇe pubbapayoge dukkaṭampi natthi, viññattito pasavane pana viññattikkhaṇe itarasikkhāpadehi dukkaṭaṃ hotīti gahetabbaṃ. Nimantanaṃ sādiyathāti nimantanabhattaṃ paṭiggaṇhatha. Tāni cāti kummāsādīni ca tehi bhikkhūhi ekena pacchā gahitattā ekato na gahitāni.
‘‘ភត្តុទ្ទេសកេន បណ្ឌិតេន ភវិតព្ពំ…បេ.… មោចេតព្ពា’’តិ ឯតេន ភត្តុទ្ទេសកេន អកប្បិយនិមន្តនេ សាទិតេ សព្ពេសម្បិ សាទិតំ ហោតិ។ ឯកតោ គណ្ហន្តានំ គណភោជនាបត្តិ ច ហោតីតិ ទស្សេតិ។ ទូតស្ស ទ្វារេ អាគន្ត្វា បុន ‘‘ភត្តំ គណ្ហថា’’តិ វចនភយេន ‘‘គាមទ្វារេ អដ្ឋត្វា’’តិ វុត្តំ។ គណភោជនតា, សមយាភាវោ, អជ្ឈោហរណន្តិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ។
‘‘Bhattuddesakena paṇḍitena bhavitabbaṃ…pe… mocetabbā’’ti etena bhattuddesakena akappiyanimantane sādite sabbesampi sāditaṃ hoti. Ekato gaṇhantānaṃ gaṇabhojanāpatti ca hotīti dasseti. Dūtassa dvāre āgantvā puna ‘‘bhattaṃ gaṇhathā’’ti vacanabhayena ‘‘gāmadvāre aṭṭhatvā’’ti vuttaṃ. Gaṇabhojanatā, samayābhāvo, ajjhoharaṇanti imānettha tīṇi aṅgāni.
គណភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Gaṇabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៤. ភោជនវគ្គោ • 4. Bhojanavaggo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ២. គណភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា • 2. Gaṇabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ២. គណភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា • 2. Gaṇabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ២. គណភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា • 2. Gaṇabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ២. គណភោជនសិក្ខាបទំ • 2. Gaṇabhojanasikkhāpadaṃ
