Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / විනයවිනිච්‌ඡය-උත්‌තරවිනිච්‌ඡය • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya

දුතියපාරාජිකකථා

Dutiyapārājikakathā

39.

39.

ආදියන්‌තො හරන්‌තොව-හරන්‌තො ඉරියාපථං;

Ādiyanto harantova-haranto iriyāpathaṃ;

විකොපෙන්‌තො තථා ඨානා, චාවෙන්‌තොපි පරාජිතො.

Vikopento tathā ṭhānā, cāventopi parājito.

40.

40.

තත්‌ථ නානෙකභණ්‌ඩානං, පඤ්‌චකානං වසා පන;

Tattha nānekabhaṇḍānaṃ, pañcakānaṃ vasā pana;

අවහාරා දසෙවෙතෙ, විඤ්‌ඤාතබ්‌බා විභාවිනා.

Avahārā dasevete, viññātabbā vibhāvinā.

41.

41.

සාහත්‌ථාණත්‌තිකො චෙව, නිස්‌සග්‌ගො අත්‌ථසාධකො;

Sāhatthāṇattiko ceva, nissaggo atthasādhako;

ධුරනික්‌ඛෙපනඤ්‌චාති, ඉදං සාහත්‌ථපඤ්‌චකං.

Dhuranikkhepanañcāti, idaṃ sāhatthapañcakaṃ.

42.

42.

පුබ්‌බසහපයොගො ච, සංවිදාහරණම්‌පි ච;

Pubbasahapayogo ca, saṃvidāharaṇampi ca;

සඞ්‌කෙතකම්‌මං නෙමිත්‌තං, පුබ්‌බයොගාදිපඤ්‌චකං.

Saṅketakammaṃ nemittaṃ, pubbayogādipañcakaṃ.

43.

43.

ථෙය්‍යපසය්‌හපරිකප්‌ප-පටිච්‌ඡන්‌නකුසාදිකා;

Theyyapasayhaparikappa-paṭicchannakusādikā;

අවහාරා ඉමෙ පඤ්‌ච, වෙදිතබ්‌බාව විඤ්‌ඤුනා.

Avahārā ime pañca, veditabbāva viññunā.

44.

44.

වත්‌ථුකාලග්‌ඝදෙසෙ ච, පරිභොගඤ්‌ච පඤ්‌චපි;

Vatthukālagghadese ca, paribhogañca pañcapi;

ඤත්‌වා එතානි කාතබ්‌බො, පණ්‌ඩිතෙන විනිච්‌ඡයො.

Ñatvā etāni kātabbo, paṇḍitena vinicchayo.

45.

45.

දුතියං වාපි කුද්‌දාලං, පිටකං පරියෙසතො;

Dutiyaṃ vāpi kuddālaṃ, piṭakaṃ pariyesato;

ගච්‌ඡතො ථෙය්‍යචිත්‌තෙන, දුක්‌කටං පුබ්‌බයොගතො.

Gacchato theyyacittena, dukkaṭaṃ pubbayogato.

46.

46.

තත්‌ථජාතකකට්‌ඨං වා, ලතං වා ඡින්‌දතො පන;

Tatthajātakakaṭṭhaṃ vā, lataṃ vā chindato pana;

දුක්‌කටං උභයත්‌ථාපි, වුත්‌තං සහපයොගතො.

Dukkaṭaṃ ubhayatthāpi, vuttaṃ sahapayogato.

47.

47.

පථවිං ඛණතො වාපි, බ්‍යූහතො පංසුමෙව වා;

Pathaviṃ khaṇato vāpi, byūhato paṃsumeva vā;

ආමසන්‌තස්‌ස වා කුම්‌භිං, හොති ආපත්‌ති දුක්‌කටං.

Āmasantassa vā kumbhiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.

48.

48.

මුඛෙ පාසං පවෙසෙත්‌වා, ඛාණුකෙ බද්‌ධකුම්‌භියා;

Mukhe pāsaṃ pavesetvā, khāṇuke baddhakumbhiyā;

බන්‌ධනානං වසා ඤෙය්‍යො, ඨානභෙදො විජානතා.

Bandhanānaṃ vasā ñeyyo, ṭhānabhedo vijānatā.

49.

49.

ද්‌වෙ ඨානානි පනෙකස්‌මිං, ඛාණුකෙ බද්‌ධකුම්‌භියා;

Dve ṭhānāni panekasmiṃ, khāṇuke baddhakumbhiyā;

වලයං රුක්‌ඛමූලස්‌මිං, පවෙසෙත්‌වා කතාය වා.

Valayaṃ rukkhamūlasmiṃ, pavesetvā katāya vā.

50.

50.

උද්‌ධරන්‌තස්‌ස ඛාණුං වා, ඡින්‌දතො සඞ්‌ඛලිම්‌පි වා;

Uddharantassa khāṇuṃ vā, chindato saṅkhalimpi vā;

ථුල්‌ලච්‌චයං තතො කුම්‌භිං, ඨානා චාවෙති චෙ චුතො.

Thullaccayaṃ tato kumbhiṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

51.

51.

පඨමං පන කුම්‌භිං වා, උද්‌ධරිත්‌වා තථා පුන;

Paṭhamaṃ pana kumbhiṃ vā, uddharitvā tathā puna;

ඨානා චාවෙති ඛාණුං වා, සඞ්‌ඛලිං වාපි සො නයො.

Ṭhānā cāveti khāṇuṃ vā, saṅkhaliṃ vāpi so nayo.

52.

52.

ඉතො චිතො ච ඝංසන්‌තො, මූලෙ සාරෙති රක්‌ඛති;

Ito cito ca ghaṃsanto, mūle sāreti rakkhati;

වලයං ඛෙගතං තත්‌ථ, කරොන්‌තොව පරාජිතො.

Valayaṃ khegataṃ tattha, karontova parājito.

53.

53.

ජාතං ඡින්‌දති චෙ රුක්‌ඛං, දුක්‌කටං කුම්‌භිමත්‌ථකෙ;

Jātaṃ chindati ce rukkhaṃ, dukkaṭaṃ kumbhimatthake;

සමීපෙ ඡින්‌දතො තස්‌ස, පාචිත්‌තියමතත්‌ථජං.

Samīpe chindato tassa, pācittiyamatatthajaṃ.

54.

54.

අන්‌තොකුම්‌භිගතං භණ්‌ඩං, ඵන්‌දාපෙති සචෙ පන;

Antokumbhigataṃ bhaṇḍaṃ, phandāpeti sace pana;

අපබ්‍යූහෙති තත්‌ථෙව, තස්‌ස ථුල්‌ලච්‌චයං සියා.

Apabyūheti tattheva, tassa thullaccayaṃ siyā.

55.

55.

හරන්‌තො කුම්‌භියා භණ්‌ඩං, මුට්‌ඨිං ඡින්‌දති අත්‌තනො;

Haranto kumbhiyā bhaṇḍaṃ, muṭṭhiṃ chindati attano;

භාජනෙ වා ගතං කත්‌වා, හොති භික්‌ඛු පරාජිතො.

Bhājane vā gataṃ katvā, hoti bhikkhu parājito.

56.

56.

හාරං වා පන පාමඞ්‌ගං, සුත්‌තාරුළ්‌හං තු කුම්‌භියා;

Hāraṃ vā pana pāmaṅgaṃ, suttāruḷhaṃ tu kumbhiyā;

ඵන්‌දාපෙති යථාවත්‌ථුං, ඨානා චාවෙති චෙ චුතො.

Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

57.

57.

සප්‌පිආදීසු යං කිඤ්‌චි, පිවතො පාදපූරණං;

Sappiādīsu yaṃ kiñci, pivato pādapūraṇaṃ;

එකෙනෙව පයොගෙන, පීතමත්‌තෙ පරාජයො.

Ekeneva payogena, pītamatte parājayo.

58.

58.

කත්‌වාව ධුරනික්‌ඛෙපං, පිවන්‌තස්‌ස පුනප්‌පුනං;

Katvāva dhuranikkhepaṃ, pivantassa punappunaṃ;

සකලම්‌පි ච තං කුම්‌භිං, පිවතො න පරාජයො.

Sakalampi ca taṃ kumbhiṃ, pivato na parājayo.

59.

59.

සචෙ ඛිපති යං කිඤ්‌චි, භණ්‌ඩකං තෙලකුම්‌භියං;

Sace khipati yaṃ kiñci, bhaṇḍakaṃ telakumbhiyaṃ;

තං පාදග්‌ඝනකං තෙලං, ධුවං පිවති තාවදෙ.

Taṃ pādagghanakaṃ telaṃ, dhuvaṃ pivati tāvade.

60.

60.

හත්‌ථතො මුත්‌තමත්‌තෙව, ථෙය්‍යචිත්‌තො විනස්‌සති;

Hatthato muttamatteva, theyyacitto vinassati;

ආවිඤ්‌ජෙත්‌වාපි වා කුම්‌භිං, තෙලං ගාළෙති චෙ තථා.

Āviñjetvāpi vā kumbhiṃ, telaṃ gāḷeti ce tathā.

61.

61.

තෙලස්‌සාකිරණං ඤත්‌වා, ඛිත්‌තං රිත්‌තාය කුම්‌භියා;

Telassākiraṇaṃ ñatvā, khittaṃ rittāya kumbhiyā;

පීතං තෙලඤ්‌ච තං භණ්‌ඩං, උද්‌ධරන්‌තොව ධංසිතො.

Pītaṃ telañca taṃ bhaṇḍaṃ, uddharantova dhaṃsito.

62.

62.

තත්‌ථෙව භින්‌දතො තෙලං, ඡඩ්‌ඩෙන්‌තස්‌ස තථෙව ච;

Tattheva bhindato telaṃ, chaḍḍentassa tatheva ca;

ඣාපෙන්‌තස්‌ස අභොගං වා, කරොන්‌තස්‌ස ච දුක්‌කටං.

Jhāpentassa abhogaṃ vā, karontassa ca dukkaṭaṃ.

භූමට්‌ඨකථා.

Bhūmaṭṭhakathā.

63.

63.

ඨපිතං පත්‌ථරිත්‌වා ච, සාටකත්‌ථරණාදිකං;

Ṭhapitaṃ pattharitvā ca, sāṭakattharaṇādikaṃ;

වෙඨෙත්‌වා උද්‌ධරන්‌තස්‌ස, මුත්‌තෙ ඨානා පරාභවො.

Veṭhetvā uddharantassa, mutte ṭhānā parābhavo.

64.

64.

ඔරිමන්‌තෙන වා ඵුට්‌ඨ-මොකාසං පාරිමන්‌තතො;

Orimantena vā phuṭṭha-mokāsaṃ pārimantato;

පාරාජිකමතික්‌කන්‌තෙ, කඩ්‌ඪතො උජුකම්‌පි වා.

Pārājikamatikkante, kaḍḍhato ujukampi vā.

ථලට්‌ඨකථා.

Thalaṭṭhakathā.

65.

65.

පුරතො මුඛතුණ්‌ඩඤ්‌ච, කලාපග්‌ගඤ්‌ච පච්‌ඡතො;

Purato mukhatuṇḍañca, kalāpaggañca pacchato;

ද්‌වීසු පස්‌සෙසු පක්‌ඛන්‌තො, හෙට්‌ඨා පාදනඛා තථා.

Dvīsu passesu pakkhanto, heṭṭhā pādanakhā tathā.

66.

66.

උද්‌ධඤ්‌චාපි සිඛග්‌ගන්‌ති, ගගනෙ ගච්‌ඡතො පන;

Uddhañcāpi sikhagganti, gagane gacchato pana;

මොරස්‌ස ඡ පරිච්‌ඡෙදා, වෙදිතබ්‌බා විභාවිනා.

Morassa cha paricchedā, veditabbā vibhāvinā.

67.

67.

භික්‌ඛු ‘‘සස්‌සාමිකං මොරං, ගහෙස්‌සාමී’’ති ඛෙගතං;

Bhikkhu ‘‘sassāmikaṃ moraṃ, gahessāmī’’ti khegataṃ;

හත්‌ථං වාපි පසාරෙති, පුරතො වාස්‌ස තිට්‌ඨති.

Hatthaṃ vāpi pasāreti, purato vāssa tiṭṭhati.

68.

68.

මොරොපි ගගනෙ පක්‌ඛෙ, චාරෙති න ච ගච්‌ඡති;

Moropi gagane pakkhe, cāreti na ca gacchati;

දුක්‌කටං ගමනච්‌ඡෙදෙ, ආමසන්‌තස්‌ස චෙව තං.

Dukkaṭaṃ gamanacchede, āmasantassa ceva taṃ.

69.

69.

ඨානා මොරමමොචෙන්‌තො, ඵන්‌දාපෙති සචෙ පන;

Ṭhānā moramamocento, phandāpeti sace pana;

එවං ඵන්‌දාපනෙ තස්‌ස, ථුල්‌ලච්‌චයමුදීරිතං.

Evaṃ phandāpane tassa, thullaccayamudīritaṃ.

70.

70.

අග්‌ගහෙත්‌වා ගහෙත්‌වා වා, හත්‌ථෙන පන අත්‌තනො;

Aggahetvā gahetvā vā, hatthena pana attano;

ඨානා චාවෙති චෙ මොරං, සයං ඨානා චුතො සියා.

Ṭhānā cāveti ce moraṃ, sayaṃ ṭhānā cuto siyā.

71.

71.

ඵුට්‌ඨොකාසං මුඛග්‌ගෙන, කලාපග්‌ගෙන වා පන;

Phuṭṭhokāsaṃ mukhaggena, kalāpaggena vā pana;

කලාපග්‌ගෙන වා ඵුට්‌ඨං, මුඛතුණ්‌ඩෙන භික්‌ඛු චෙ.

Kalāpaggena vā phuṭṭhaṃ, mukhatuṇḍena bhikkhu ce.

72.

72.

අතික්‌කාමෙය්‍ය යො මොරං, ඨානා චාවෙති නාම සො;

Atikkāmeyya yo moraṃ, ṭhānā cāveti nāma so;

එසෙව ච නයො පාද-සිඛාපක්‌ඛෙසු දීපිතො.

Eseva ca nayo pāda-sikhāpakkhesu dīpito.

73.

73.

ගගනෙ පන ගච්‌ඡන්‌තො, කරෙ මොරො නිලීයති;

Gagane pana gacchanto, kare moro nilīyati;

තං කරෙනෙව චාරෙන්‌තො, ඵන්‌දාපෙතීති වුච්‌චති.

Taṃ kareneva cārento, phandāpetīti vuccati.

74.

74.

සචෙ ගණ්‌හාති තං මොරං, ඉතරෙන කරෙන සො;

Sace gaṇhāti taṃ moraṃ, itarena karena so;

චාවිතත්‌තා පන ඨානා, භික්‌ඛු ඨානා චුතො සියා.

Cāvitattā pana ṭhānā, bhikkhu ṭhānā cuto siyā.

75.

75.

ඉතරං පන මොරස්‌ස, උපනෙති සචෙ කරං;

Itaraṃ pana morassa, upaneti sace karaṃ;

න දොසො තත්‌ථ උඩ්‌ඩෙත්‌වා, සයමෙව නිලීයති.

Na doso tattha uḍḍetvā, sayameva nilīyati.

76.

76.

දිස්‌වා අඞ්‌ගෙ නිලීනං තං, ථෙය්‍යචිත්‌තෙන ගච්‌ඡතො;

Disvā aṅge nilīnaṃ taṃ, theyyacittena gacchato;

පාදෙ ථුල්‌ලච්‌චයං හොති, දුතියෙ ච පරාජයො.

Pāde thullaccayaṃ hoti, dutiye ca parājayo.

77.

77.

භූමියං ඨිතමොරස්‌ස, තීණි ඨානානි පණ්‌ඩිතො;

Bhūmiyaṃ ṭhitamorassa, tīṇi ṭhānāni paṇḍito;

පාදානඤ්‌ච කලාපස්‌ස, වසෙන පරිදීපයෙ.

Pādānañca kalāpassa, vasena paridīpaye.

78.

78.

තතො කෙසග්‌ගමත්‌තම්‌පි, මොරං පථවිතො පන;

Tato kesaggamattampi, moraṃ pathavito pana;

හොති පාරාජිකං තස්‌ස, උක්‌ඛිපන්‌තස්‌ස භික්‌ඛුනො.

Hoti pārājikaṃ tassa, ukkhipantassa bhikkhuno.

79.

79.

ඡිජ්‌ජමානං සුවණ්‌ණාදිං, පත්‌තෙ පතති චෙ පන;

Chijjamānaṃ suvaṇṇādiṃ, patte patati ce pana;

හත්‌ථෙන උද්‌ධරන්‌තස්‌ස, තස්‌ස පාරාජිකං සියා.

Hatthena uddharantassa, tassa pārājikaṃ siyā.

80.

80.

සචෙ අනුද්‌ධරිත්‌වාව, ථෙය්‍යචිත්‌තෙන ගච්‌ඡති;

Sace anuddharitvāva, theyyacittena gacchati;

දුතියෙ පදවාරස්‌මිං, පාරාජිකමුදීරයෙ.

Dutiye padavārasmiṃ, pārājikamudīraye.

81.

81.

එසෙව ච නයො ඤෙය්‍යො, හත්‌ථෙ වත්‌ථෙව මත්‌ථකෙ;

Eseva ca nayo ñeyyo, hatthe vattheva matthake;

තං තං තස්‌ස භවෙ ඨානං, යත්‌ථ යත්‌ථ පතිට්‌ඨිතං.

Taṃ taṃ tassa bhave ṭhānaṃ, yattha yattha patiṭṭhitaṃ.

ආකාසට්‌ඨකථා.

Ākāsaṭṭhakathā.

82.

82.

ථෙය්‍යචිත්‌තෙන යං කිඤ්‌චි, මඤ්‌චපීඨාදිසුට්‌ඨිතං;

Theyyacittena yaṃ kiñci, mañcapīṭhādisuṭṭhitaṃ;

ආමාසම්‌පි අනාමාසං, ආමසන්‌තස්‌ස දුක්‌කටං.

Āmāsampi anāmāsaṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.

83.

83.

සංහරිත්‌වා සචෙ වංසෙ, ඨපිතං හොති චීවරං;

Saṃharitvā sace vaṃse, ṭhapitaṃ hoti cīvaraṃ;

කත්‌වා පුනොරතො භොගං, තථා අන්‌තඤ්‌ච පාරතො.

Katvā punorato bhogaṃ, tathā antañca pārato.

84.

84.

චීවරෙන ඵුට්‌ඨොකාසො, ඨානං තස්‌ස පවුච්‌චති;

Cīvarena phuṭṭhokāso, ṭhānaṃ tassa pavuccati;

න තු චීවරවංසො සො, හොතීති සකලො මතො.

Na tu cīvaravaṃso so, hotīti sakalo mato.

85.

85.

ඔරිමන්‌තෙන ඔකාසං, ඵුට්‌ඨං තමිතරෙන වා;

Orimantena okāsaṃ, phuṭṭhaṃ tamitarena vā;

ඉතරෙනපි වා ඵුට්‌ඨං, ඔරිමන්‌තෙන වා පුන.

Itarenapi vā phuṭṭhaṃ, orimantena vā puna.

86.

86.

දක්‌ඛිණන්‌තෙන ඵුට්‌ඨං වා, වාමන්‌තෙනිතරෙන වා;

Dakkhiṇantena phuṭṭhaṃ vā, vāmantenitarena vā;

වාමන්‌තෙන ඵුට්‌ඨට්‌ඨානං, අතික්‌කාමයතො චුති.

Vāmantena phuṭṭhaṭṭhānaṃ, atikkāmayato cuti.

87.

87.

උද්‌ධං වා උක්‌ඛිපන්‌තස්‌ස, චීවරං පන වංසතො;

Uddhaṃ vā ukkhipantassa, cīvaraṃ pana vaṃsato;

කෙසග්‌ගමත්‌තෙ උක්‌ඛිත්‌තෙ, තස්‌ස පාරාජිකං භවෙ.

Kesaggamatte ukkhitte, tassa pārājikaṃ bhave.

88.

88.

රජ්‌ජුකෙන ච බන්‌ධිත්‌වා, ඨපිතං පන චීවරං;

Rajjukena ca bandhitvā, ṭhapitaṃ pana cīvaraṃ;

ථුල්‌ලච්‌චයං විමොචෙන්‌තො, මුත්‌තෙ පාරාජිකං ඵුසෙ.

Thullaccayaṃ vimocento, mutte pārājikaṃ phuse.

89.

89.

වෙඨෙත්‌වා ඨපිතං වංසෙ, නිබ්‌බෙඨෙන්‌තස්‌ස භික්‌ඛුනො;

Veṭhetvā ṭhapitaṃ vaṃse, nibbeṭhentassa bhikkhuno;

වලයං ඡින්‌දතො වාපි, මොචෙන්‌තස්‌සප්‍යයං නයො.

Valayaṃ chindato vāpi, mocentassapyayaṃ nayo.

90.

90.

චීවරස්‌ස පසාරෙත්‌වා, ඨපිතස්‌ස හි වංසකෙ;

Cīvarassa pasāretvā, ṭhapitassa hi vaṃsake;

සංහරිත්‌වා තු නික්‌ඛිත්‌තෙ, චීවරෙ විය නිච්‌ඡයො.

Saṃharitvā tu nikkhitte, cīvare viya nicchayo.

91.

91.

සික්‌කාය පක්‌ඛිපිත්‌වා යං, ලග්‌ගිතං හොති භණ්‌ඩකං;

Sikkāya pakkhipitvā yaṃ, laggitaṃ hoti bhaṇḍakaṃ;

සික්‌කාතො තං හරන්‌තො වා, සහ සික්‌කාය වා චුතො.

Sikkāto taṃ haranto vā, saha sikkāya vā cuto.

92.

92.

කුන්‌තාදිං නාගදන්‌තෙසු, ඨිතෙසු පටිපාටියා;

Kuntādiṃ nāgadantesu, ṭhitesu paṭipāṭiyā;

අග්‌ගෙ වා පන බුන්‌දෙ වා, ගහෙත්‌වා පරිකඩ්‌ඪතො.

Agge vā pana bunde vā, gahetvā parikaḍḍhato.

93.

93.

පාරාජිකං ඵුට්‌ඨොකාසං, අතික්‌කාමයතො සියා;

Pārājikaṃ phuṭṭhokāsaṃ, atikkāmayato siyā;

උජුකං උක්‌ඛිපන්‌තස්‌ස, කෙසග්‌ගෙන පරාජයො.

Ujukaṃ ukkhipantassa, kesaggena parājayo.

94.

94.

පාකාරාභිමුඛො ඨත්‌වා, ආකඩ්‌ඪති සචෙ පන;

Pākārābhimukho ṭhatvā, ākaḍḍhati sace pana;

ඔරිමන්‌තඵුට්‌ඨොකාස-මිතරන්‌තච්‌චයෙ චුතො.

Orimantaphuṭṭhokāsa-mitarantaccaye cuto.

95.

95.

තථෙව පරතො තස්‌ස, පෙල්‌ලෙන්‌තස්‌සාපි භික්‌ඛුනො;

Tatheva parato tassa, pellentassāpi bhikkhuno;

භිත්‌තිං පන ච නිස්‌සාය, ඨපිතෙපි අයං නයො.

Bhittiṃ pana ca nissāya, ṭhapitepi ayaṃ nayo.

96.

96.

චාලෙන්‌තස්‌ස ච තාලස්‌ස, ඵලං වත්‌ථු හි පූරති;

Cālentassa ca tālassa, phalaṃ vatthu hi pūrati;

යෙනස්‌ස බන්‌ධනා මුත්‌තෙ, තස්‌මිං පාරාජිකං භවෙ.

Yenassa bandhanā mutte, tasmiṃ pārājikaṃ bhave.

97.

97.

පිණ්‌ඩිං ඡින්‌දති තාලස්‌ස, සචෙ පාරාජිකං සියා;

Piṇḍiṃ chindati tālassa, sace pārājikaṃ siyā;

එසෙව ච නයො සෙස-රුක්‌ඛපුප්‌ඵඵලෙසුපි.

Eseva ca nayo sesa-rukkhapupphaphalesupi.

වෙහාසට්‌ඨකථා.

Vehāsaṭṭhakathā.

98.

98.

ගච්‌ඡතො හි නිධිට්‌ඨානං, පදවාරෙන දුක්‌කටං;

Gacchato hi nidhiṭṭhānaṃ, padavārena dukkaṭaṃ;

උදකෙ පන ගම්‌භීරෙ, තථා නිමුජ්‌ජනාදිසු.

Udake pana gambhīre, tathā nimujjanādisu.

99.

99.

තත්‌ථජාතකපුප්‌ඵෙසු, යෙන පුප්‌ඵෙන පූරති;

Tatthajātakapupphesu, yena pupphena pūrati;

වත්‌ථු තං ඡින්‌දතො පුප්‌ඵං, තස්‌ස පාරාජිකං වදෙ.

Vatthu taṃ chindato pupphaṃ, tassa pārājikaṃ vade.

100.

100.

එකනාළස්‌ස වා පස්‌සෙ, වාකො උප්‌පලජාතියා;

Ekanāḷassa vā passe, vāko uppalajātiyā;

න ඡිජ්‌ජති තතො යාව, තාව නං පරිරක්‌ඛති.

Na chijjati tato yāva, tāva naṃ parirakkhati.

101.

101.

සාමිකෙහෙව පුප්‌ඵෙසු, ඡින්‌දිත්‌වා ඨපිතෙසුපි;

Sāmikeheva pupphesu, chinditvā ṭhapitesupi;

පුබ්‌බෙ වුත්‌තනයෙනෙව, වෙදිතබ්‌බො විනිච්‌ඡයො.

Pubbe vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.

102.

102.

භාරබද්‌ධානි පුප්‌ඵානි, ඡස්‌වාකාරෙසු කෙනචි;

Bhārabaddhāni pupphāni, chasvākāresu kenaci;

ආකාරෙන සචෙ තානි, ඨානා චාවෙති නස්‌සති.

Ākārena sace tāni, ṭhānā cāveti nassati.

103.

103.

ඨපිතං පන පුප්‌ඵානං, කලාපං ජලපිට්‌ඨියං;

Ṭhapitaṃ pana pupphānaṃ, kalāpaṃ jalapiṭṭhiyaṃ;

චාලෙත්‌වා උදකං පුප්‌ඵ-ට්‌ඨානා චාවෙති චෙ චුතො.

Cāletvā udakaṃ puppha-ṭṭhānā cāveti ce cuto.

104.

104.

පරිකප්‌පෙති චෙ ‘‘එත්‌ථ, ගහෙස්‌සාමී’’ති රක්‌ඛති;

Parikappeti ce ‘‘ettha, gahessāmī’’ti rakkhati;

උද්‌ධරන්‌තො ගතට්‌ඨානා, භට්‌ඨො නාම පවුච්‌චති.

Uddharanto gataṭṭhānā, bhaṭṭho nāma pavuccati.

105.

105.

අච්‌චුග්‌ගතස්‌ස තං ඨානං, ජලතො සකලං ජලං;

Accuggatassa taṃ ṭhānaṃ, jalato sakalaṃ jalaṃ;

උප්‌පාටෙත්‌වා තතො පුප්‌ඵං, උජුමුද්‌ධරතො පන.

Uppāṭetvā tato pupphaṃ, ujumuddharato pana.

106.

106.

නාළන්‌තෙ ජලතො මුත්‌ත-මත්‌තෙ පාරාජිකං භවෙ;

Nāḷante jalato mutta-matte pārājikaṃ bhave;

අමුත්‌තෙ ජලතො තස්‌මිං, ථුල්‌ලච්‌චයමුදීරිතං.

Amutte jalato tasmiṃ, thullaccayamudīritaṃ.

107.

107.

පුප්‌ඵෙ ගහෙත්‌වා නාමෙත්‌වා, උප්‌පාටෙති සචෙ පන;

Pupphe gahetvā nāmetvā, uppāṭeti sace pana;

න තස්‌ස උදකං ඨානං, නට්‌ඨො උප්‌පාටිතක්‌ඛණෙ.

Na tassa udakaṃ ṭhānaṃ, naṭṭho uppāṭitakkhaṇe.

108.

108.

යො හි සස්‌සාමිකෙ මච්‌ඡෙ, ථෙය්‍යචිත්‌තෙන ගණ්‌හති;

Yo hi sassāmike macche, theyyacittena gaṇhati;

බළිසෙනපි ජාලෙන, හත්‌ථෙන කුමිනෙන වා.

Baḷisenapi jālena, hatthena kuminena vā.

109.

109.

තස්‌සෙවං ගණ්‌හතො වත්‌ථු, යෙන මච්‌ඡෙන පූරති;

Tassevaṃ gaṇhato vatthu, yena macchena pūrati;

තස්‌මිං උද්‌ධටමත්‌තස්‌මිං, ජලා හොති පරාජයො.

Tasmiṃ uddhaṭamattasmiṃ, jalā hoti parājayo.

110.

110.

ඨානං සලිලජානඤ්‌හි, කෙවලං සකලං ජලං;

Ṭhānaṃ salilajānañhi, kevalaṃ sakalaṃ jalaṃ;

සලිලට්‌ඨං විමොචෙන්‌තො, ජලා පාරාජිකො භවෙ.

Salilaṭṭhaṃ vimocento, jalā pārājiko bhave.

111.

111.

නීරතො උප්‌පතිත්‌වා යො, තීරෙ පතති වාරිජො;

Nīrato uppatitvā yo, tīre patati vārijo;

ගණ්‌හතො තං පනාපත්‌තිං, භණ්‌ඩග්‌ඝෙන විනිද්‌දිසෙ.

Gaṇhato taṃ panāpattiṃ, bhaṇḍagghena viniddise.

112.

112.

මාරණත්‌ථාය මච්‌ඡානං, තළාකෙ නදියාපි වා;

Māraṇatthāya macchānaṃ, taḷāke nadiyāpi vā;

නින්‌නෙ මච්‌ඡවිසං නාම, පක්‌ඛිපිත්‌වා ගතෙ පන.

Ninne macchavisaṃ nāma, pakkhipitvā gate pana.

113.

113.

පච්‌ඡා මච්‌ඡවිසං මච්‌ඡා, ඛාදිත්‌වා පිලවන්‌ති චෙ;

Pacchā macchavisaṃ macchā, khāditvā pilavanti ce;

පාරාජිකං මතෙ මච්‌ඡෙ, ථෙය්‍යචිත්‌තෙන ගණ්‌හතො.

Pārājikaṃ mate macche, theyyacittena gaṇhato.

114.

114.

පංසුකූලිකසඤ්‌ඤාය, න දොසො කොචි ගණ්‌හතො;

Paṃsukūlikasaññāya, na doso koci gaṇhato;

සාමිකෙස්‌වාහරන්‌තෙසු, භණ්‌ඩදෙය්‍යමුදීරිතං.

Sāmikesvāharantesu, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ.

115.

115.

ගහෙත්‌වා සාමිකා මච්‌ඡෙ, සචෙ යන්‌ති නිරාලයා;

Gahetvā sāmikā macche, sace yanti nirālayā;

ගණ්‌හතො පන තෙ සෙසෙ, ථෙය්‍යචිත්‌තෙන දුක්‌කටං.

Gaṇhato pana te sese, theyyacittena dukkaṭaṃ.

116.

116.

අමතෙසු අනාපත්‌තිං, වදන්‌ති විනයඤ්‌ඤුනො;

Amatesu anāpattiṃ, vadanti vinayaññuno;

එසෙව ච නයො සෙසෙ, කච්‌ඡපාදිම්‌හි වාරිජෙ.

Eseva ca nayo sese, kacchapādimhi vārije.

උදකට්‌ඨකථා.

Udakaṭṭhakathā.

117.

117.

‘‘නාවං නාවට්‌ඨං වා භණ්‌ඩං, ථෙනෙත්‌වා ගණ්‌හිස්‌සාමී’’ති;

‘‘Nāvaṃ nāvaṭṭhaṃ vā bhaṇḍaṃ, thenetvā gaṇhissāmī’’ti;

පාදුද්‌ධාරෙ දොසා වුත්‌තා, භික්‌ඛුස්‌සෙවං ගච්‌ඡන්‌තස්‌ස.

Pāduddhāre dosā vuttā, bhikkhussevaṃ gacchantassa.

118.

118.

බද්‌ධාය නාවාය හි චණ්‌ඩසොතෙ;

Baddhāya nāvāya hi caṇḍasote;

ඨානං මතං බන්‌ධනමෙකමෙව;

Ṭhānaṃ mataṃ bandhanamekameva;

භික්‌ඛුස්‌ස තස්‌මිං මුත්‌තමත්‌තෙ;

Bhikkhussa tasmiṃ muttamatte;

පාරාජිකං තස්‌ස වදන්‌ති ධීරා.

Pārājikaṃ tassa vadanti dhīrā.

119.

119.

නිච්‌චලෙ උදකෙ නාව-මබන්‌ධනමවට්‌ඨිතං;

Niccale udake nāva-mabandhanamavaṭṭhitaṃ;

පුරතො පච්‌ඡතො වාපි, පස්‌සතො වාපි කඩ්‌ඪතො.

Purato pacchato vāpi, passato vāpi kaḍḍhato.

120.

120.

එකෙනන්‌තෙන සම්‌ඵුට්‌ඨ-මොකාසමිතරෙන තං;

Ekenantena samphuṭṭha-mokāsamitarena taṃ;

අතික්‌කාමයතො නාවං, තස්‌ස පාරාජිකං සියා.

Atikkāmayato nāvaṃ, tassa pārājikaṃ siyā.

121. තථා –

121. Tathā –

උද්‌ධං කෙසග්‌ගමත්‌තම්‌පි, උදකම්‌හා විමොචිතෙ;

Uddhaṃ kesaggamattampi, udakamhā vimocite;

අධොනාවාතලං තෙන, ඵුට්‌ඨඤ්‌ච මුඛවට්‌ටියා.

Adhonāvātalaṃ tena, phuṭṭhañca mukhavaṭṭiyā.

122.

122.

බන්‌ධිත්‌වා පන යා තීරෙ, ඨපිතා නිච්‌චලෙ ජලෙ;

Bandhitvā pana yā tīre, ṭhapitā niccale jale;

බන්‌ධනඤ්‌ච ඨිතොකාසො, ඨානං තස්‌සා ද්‌විධා මතං.

Bandhanañca ṭhitokāso, ṭhānaṃ tassā dvidhā mataṃ.

123.

123.

හොති ථුල්‌ලච්‌චයං පුබ්‌බං, බන්‌ධනස්‌ස විමොචනෙ;

Hoti thullaccayaṃ pubbaṃ, bandhanassa vimocane;

පච්‌ඡා කෙනචුපායෙන, ඨානා චාවෙති චෙ චුතො.

Pacchā kenacupāyena, ṭhānā cāveti ce cuto.

124.

124.

චාවෙත්‌වා පඨමං ඨානා, පච්‌ඡා බන්‌ධනමොචනෙ;

Cāvetvā paṭhamaṃ ṭhānā, pacchā bandhanamocane;

එසෙව ච නයො වුත්‌තො, ථෙය්‍යචිත්‌තස්‌ස භික්‌ඛුනො.

Eseva ca nayo vutto, theyyacittassa bhikkhuno.

125.

125.

උස්‌සාරෙත්‌වා නිකුජ්‌ජිත්‌වා, ඨපිතාය ථලෙ පන;

Ussāretvā nikujjitvā, ṭhapitāya thale pana;

ඵුට්‌ඨොකාසොව හි ඨානං, නාවාය මුඛවට්‌ටියා.

Phuṭṭhokāsova hi ṭhānaṃ, nāvāya mukhavaṭṭiyā.

126.

126.

ඤෙය්‍යො ඨානපරිච්‌ඡෙදො;

Ñeyyo ṭhānaparicchedo;

ආකාරෙහෙව පඤ්‌චහි;

Ākāreheva pañcahi;

යතො කුතොචි චාවෙන්‌තො;

Yato kutoci cāvento;

හොති පාරාජිකො නරො.

Hoti pārājiko naro.

127.

127.

එසෙව ච නයො ඤෙය්‍යො, නාවායුක්‌කුජ්‌ජිතායපි;

Eseva ca nayo ñeyyo, nāvāyukkujjitāyapi;

ඨපිතායපි නාවාය, ඝටිකානං තථූපරි.

Ṭhapitāyapi nāvāya, ghaṭikānaṃ tathūpari.

128.

128.

ථෙය්‍යා තිත්‌ථෙ ඨිතං නාවං, ආරුහිත්‌වා සචෙ පන;

Theyyā titthe ṭhitaṃ nāvaṃ, āruhitvā sace pana;

අරිත්‌තෙන ඵියෙනාපි, පාජෙන්‌තස්‌ස පරාජයො.

Arittena phiyenāpi, pājentassa parājayo.

129.

129.

සචෙ ඡත්‌තං පණාමෙත්‌වා, උස්‌සාපෙත්‌වාව චීවරං;

Sace chattaṃ paṇāmetvā, ussāpetvāva cīvaraṃ;

ලඞ්‌කාරසදිසං කත්‌වා, ගණ්‌හාපෙති සමීරණං.

Laṅkārasadisaṃ katvā, gaṇhāpeti samīraṇaṃ.

130.

130.

ආගම්‌ම බලවා වාතො, නාවං හරති චෙ පන;

Āgamma balavā vāto, nāvaṃ harati ce pana;

වාතෙනෙව හටා නාවා, න දොසො කොචි විජ්‌ජති.

Vāteneva haṭā nāvā, na doso koci vijjati.

131.

131.

සයමෙව ච යං කිඤ්‌චි, ගාමතිත්‌ථමුපාගතං;

Sayameva ca yaṃ kiñci, gāmatitthamupāgataṃ;

අචාවෙන්‌තොව තං ඨානා, කිණිත්‌වා චෙ පලායති.

Acāventova taṃ ṭhānā, kiṇitvā ce palāyati.

132.

132.

අවහාරො න භික්‌ඛුස්‌ස, භණ්‌ඩදෙය්‍යමුදීරිතං;

Avahāro na bhikkhussa, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ;

සයමෙව ච ගච්‌ඡන්‌තිං, ඨානා චාවෙති චෙ චුතො.

Sayameva ca gacchantiṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

නාවට්‌ඨකථා.

Nāvaṭṭhakathā.

133.

133.

යානං නාම රථො වය්‌හං, සකටං සන්‌දමානිකා;

Yānaṃ nāma ratho vayhaṃ, sakaṭaṃ sandamānikā;

යානං අවහරිස්‌සාමි, යානට්‌ඨමිති වා පන.

Yānaṃ avaharissāmi, yānaṭṭhamiti vā pana.

134.

134.

ගච්‌ඡතො දුක්‌කටං වුත්‌තං, දුතියං පරියෙසතො;

Gacchato dukkaṭaṃ vuttaṃ, dutiyaṃ pariyesato;

ඨානා චාවනයොගස්‌මිං, විජ්‌ජමානෙ පරාජයො.

Ṭhānā cāvanayogasmiṃ, vijjamāne parājayo.

135.

135.

යානස්‌ස දුකයුත්‌තස්‌ස, දස ඨානානි දීපයෙ;

Yānassa dukayuttassa, dasa ṭhānāni dīpaye;

යානං පාජයතො තස්‌ස, නිසීදිත්‌වා ධුරෙ පන.

Yānaṃ pājayato tassa, nisīditvā dhure pana.

136.

136.

ථුල්‌ලච්‌චයං තු ගොණානං, පාදුද්‌ධාරෙ විනිද්‌දිසෙ;

Thullaccayaṃ tu goṇānaṃ, pāduddhāre viniddise;

චක්‌කානඤ්‌හි ඨිතොකාස-මතික්‌කන්‌තෙ පරාභවො.

Cakkānañhi ṭhitokāsa-matikkante parābhavo.

137.

137.

අයුත්‌තකස්‌සාපි ච යානකස්‌ස, ධුරෙනුපත්‌ථම්‌භනියං ඨිතස්‌ස;

Ayuttakassāpi ca yānakassa, dhurenupatthambhaniyaṃ ṭhitassa;

වසෙනුපත්‌ථම්‌භනිචක්‌කකානං, ඨානානි තීණෙව භවන්‌ති තස්‌ස.

Vasenupatthambhanicakkakānaṃ, ṭhānāni tīṇeva bhavanti tassa.

138.

138.

තථා ධුරෙන දාරූනං, උපරිට්‌ඨපිතස්‌ස ච;

Tathā dhurena dārūnaṃ, upariṭṭhapitassa ca;

භූමියම්‌පි ධුරෙනෙව, තථෙව ඨපිතස්‌ස ච.

Bhūmiyampi dhureneva, tatheva ṭhapitassa ca.

139.

139.

පුරතො පච්‌ඡතො වාපි, ඨානා චාවෙති චෙ පන;

Purato pacchato vāpi, ṭhānā cāveti ce pana;

ථුල්‌ලච්‌චයං තු තිණ්‌ණම්‌පි, ඨානා චාවෙ පරාජයො.

Thullaccayaṃ tu tiṇṇampi, ṭhānā cāve parājayo.

140.

140.

අපනෙත්‌වාන චක්‌කානි, අක්‌ඛානං සීසකෙහි තු;

Apanetvāna cakkāni, akkhānaṃ sīsakehi tu;

ඨිතස්‌සූපරි දාරූනං, ඨානානි ද්‌වෙ විනිද්‌දිසෙ.

Ṭhitassūpari dārūnaṃ, ṭhānāni dve viniddise.

141.

141.

කඩ්‌ඪන්‌තො උක්‌ඛිපන්‌තො වා, ඵුට්‌ඨොකාසච්‌චයෙ චුතො;

Kaḍḍhanto ukkhipanto vā, phuṭṭhokāsaccaye cuto;

ඨපිතස්‌ස පනඤ්‌ඤස්‌ස, භූමියං යස්‌ස කස්‌සචි.

Ṭhapitassa panaññassa, bhūmiyaṃ yassa kassaci.

142.

142.

අක්‌ඛුද්‌ධීනං ධුරස්‌සාති, පඤ්‌ච ඨානානි දීපයෙ;

Akkhuddhīnaṃ dhurassāti, pañca ṭhānāni dīpaye;

උද්‌ධීසු වා ගහෙත්‌වා තං, ඨානා චාවෙති චෙ චුතො.

Uddhīsu vā gahetvā taṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

143.

143.

ඨපිතස්‌ස හි චක්‌කස්‌ස, නාභියා පන භූමියං;

Ṭhapitassa hi cakkassa, nābhiyā pana bhūmiyaṃ;

එකමෙව සියා ඨානං, පරිච්‌ඡෙදොපි පඤ්‌චධා.

Ekameva siyā ṭhānaṃ, paricchedopi pañcadhā.

144.

144.

ඵුසිත්‌වා යං ඨිතං භූමිං, නෙමිපස්‌සෙන නාභියා;

Phusitvā yaṃ ṭhitaṃ bhūmiṃ, nemipassena nābhiyā;

ඨානානි ද්‌වෙ භවන්‌තස්‌ස, නට්‌ඨො තෙසමතික්‌කමෙ.

Ṭhānāni dve bhavantassa, naṭṭho tesamatikkame.

145.

145.

දිස්‌වා යානමනාරක්‌ඛං, පටිපන්‌නං මහාපථෙ;

Disvā yānamanārakkhaṃ, paṭipannaṃ mahāpathe;

ආරුහිත්‌වා අචොදෙත්‌වා, කිණිත්‌වා යාති වට්‌ටති.

Āruhitvā acodetvā, kiṇitvā yāti vaṭṭati.

යානට්‌ඨකථා.

Yānaṭṭhakathā.

146.

146.

සීසක්‌ඛන්‌ධකටොලම්‌බ-වසා භාරො චතුබ්‌බිධො;

Sīsakkhandhakaṭolamba-vasā bhāro catubbidho;

තත්‌ථ සීසගතං භාරං, ආමසන්‌තස්‌ස දුක්‌කටං.

Tattha sīsagataṃ bhāraṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.

147.

147.

ඉතො චිතො ච ඝංසන්‌තො, ථෙය්‍යචිත්‌තෙන යො පන;

Ito cito ca ghaṃsanto, theyyacittena yo pana;

සිරස්‌මිංයෙව සාරෙති, තස්‌ස ථුල්‌ලච්‌චයං සියා.

Sirasmiṃyeva sāreti, tassa thullaccayaṃ siyā.

148.

148.

ඛන්‌ධං ඔරොපිතෙ භාරෙ, තස්‌ස පාරාජිකං මතං;

Khandhaṃ oropite bhāre, tassa pārājikaṃ mataṃ;

සීසතො කෙසමත්‌තම්‌පි, මොචෙන්‌තොපි පරාජිතො.

Sīsato kesamattampi, mocentopi parājito.

149.

149.

භාරං පථවියං කිඤ්‌චි, ඨපෙත්‌වා සුද්‌ධමානසො;

Bhāraṃ pathaviyaṃ kiñci, ṭhapetvā suddhamānaso;

පච්‌ඡා තං ථෙය්‍යචිත්‌තෙන, උද්‌ධරන්‌තො පරාජිතො.522

Pacchā taṃ theyyacittena, uddharanto parājito.522

150.

150.

එත්‌ථ වුත්‌තනයෙනෙව, සෙසෙසුපි අසෙසතො;

Ettha vuttanayeneva, sesesupi asesato;

භාරෙසු මතිසාරෙන, වෙදිතබ්‌බො විනිච්‌ඡයො.

Bhāresu matisārena, veditabbo vinicchayo.

භාරට්‌ඨකථා.

Bhāraṭṭhakathā.

151.

151.

දුක්‌කටං මුනිනා වුත්‌තං, ආරාමං අභියුඤ්‌ජතො;

Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, ārāmaṃ abhiyuñjato;

පරාජෙති පරං ධම්‌මං, චරන්‌තො චෙ පරාජිතො.522

Parājeti paraṃ dhammaṃ, caranto ce parājito.522

152.

152.

විමතිං ජනයන්‌තස්‌ස, තස්‌ස ථුල්‌ලච්‌චයං සියා;

Vimatiṃ janayantassa, tassa thullaccayaṃ siyā;

පරජ්‌ජති සයං ධම්‌මං, චරන්‌තො යොපි තස්‌ස ච.

Parajjati sayaṃ dhammaṃ, caranto yopi tassa ca.

153.

153.

සාමිනො ධුරනික්‌ඛෙපෙ, ‘‘න දස්‌සාමී’’ති චත්‌තනො;

Sāmino dhuranikkhepe, ‘‘na dassāmī’’ti cattano;

පාරාජිකං භවෙ තස්‌ස, සබ්‌බෙසං කූටසක්‌ඛිනං.

Pārājikaṃ bhave tassa, sabbesaṃ kūṭasakkhinaṃ.

ආරාමට්‌ඨකථා.

Ārāmaṭṭhakathā.

154.

154.

විහාරං සඞ්‌ඝිකං කිඤ්‌චි, අච්‌ඡින්‌දිත්‌වාන ගණ්‌හිතුං;

Vihāraṃ saṅghikaṃ kiñci, acchinditvāna gaṇhituṃ;

සබ්‌බෙසං ධුරනික්‌ඛෙපා-භාවතොව න සිජ්‌ඣති.

Sabbesaṃ dhuranikkhepā-bhāvatova na sijjhati.

විහාරට්‌ඨකථා.

Vihāraṭṭhakathā.

155.

155.

සීසානි සාලිආදීනං, නිරුම්‌භිත්‌වාන ගණ්‌හතො;

Sīsāni sāliādīnaṃ, nirumbhitvāna gaṇhato;

අසිතෙන ච ලායිත්‌වා, ඡින්‌දිත්‌වා වා කරෙන ච.

Asitena ca lāyitvā, chinditvā vā karena ca.

156.

156.

යස්‌මිං බීජෙපි වා වත්‌ථු, සීසෙ පූරෙති මුට්‌ඨියං;

Yasmiṃ bījepi vā vatthu, sīse pūreti muṭṭhiyaṃ;

බන්‌ධනා මොචිතෙ තස්‌මිං, තස්‌ස පාරාජිකං භවෙ.

Bandhanā mocite tasmiṃ, tassa pārājikaṃ bhave.

157.

157.

අච්‌ඡින්‌නො පන දණ්‌ඩො වා, තචො වා අප්‌පමත්‌තකො;

Acchinno pana daṇḍo vā, taco vā appamattako;

වීහිනාළම්‌පි වා දීඝං, අනික්‌ඛන්‌තොව රක්‌ඛති.

Vīhināḷampi vā dīghaṃ, anikkhantova rakkhati.

158.

158.

සචෙ සො පරිකප්‌පෙති, ‘‘මද්‌දිත්‌වා පනිදං අහං;

Sace so parikappeti, ‘‘madditvā panidaṃ ahaṃ;

පප්‌ඵොටෙත්‌වා ඉතො සාරං, ගණ්‌හිස්‌සාමී’’ති රක්‌ඛති.

Papphoṭetvā ito sāraṃ, gaṇhissāmī’’ti rakkhati.

159.

159.

මද්‌දනුද්‌ධරණෙ නත්‌ථි, දොසො පප්‌ඵොටනෙපි වා;

Maddanuddharaṇe natthi, doso papphoṭanepi vā;

අත්‌තනො භාජනගතං, කරොන්‌තස්‌ස පරාජයො.

Attano bhājanagataṃ, karontassa parājayo.

160.

160.

ජානං කෙසග්‌ගමත්‌තම්‌පි, පථවිං පරසන්‌තකං;

Jānaṃ kesaggamattampi, pathaviṃ parasantakaṃ;

ථෙය්‍යචිත්‌තෙන චෙ ඛීලං, සඞ්‌කාමෙති පරාජයො.

Theyyacittena ce khīlaṃ, saṅkāmeti parājayo.

161.

161.

තඤ්‌ච ඛො සාමිකානං තු, ධුරනික්‌ඛෙපනෙ සති;

Tañca kho sāmikānaṃ tu, dhuranikkhepane sati;

අනග්‌ඝා භූමි නාමෙසා, තස්‌මා එවමුදීරිතං.

Anagghā bhūmi nāmesā, tasmā evamudīritaṃ.

162.

162.

ගහෙතබ්‌බා සචෙ හොති, ද්‌වීහි ඛීලෙහි යා පන;

Gahetabbā sace hoti, dvīhi khīlehi yā pana;

ආදො ථුල්‌ලච්‌චයං තෙසු, දුතියෙව පරාජයො.

Ādo thullaccayaṃ tesu, dutiyeva parājayo.

163.

163.

ඤාපෙතුකාමො යො භික්‌ඛු, ‘‘මමෙදං සන්‌තක’’න්‌ති ච;

Ñāpetukāmo yo bhikkhu, ‘‘mamedaṃ santaka’’nti ca;

රජ්‌ජුං වාපි පසාරෙති, යට්‌ඨිං පාතෙති දුක්‌කටං.

Rajjuṃ vāpi pasāreti, yaṭṭhiṃ pāteti dukkaṭaṃ.

164.

164.

යෙහි ද්‌වීහි පයොගෙහි, අත්‌තනො සන්‌තකං සියා;

Yehi dvīhi payogehi, attano santakaṃ siyā;

ආදො ථුල්‌ලච්‌චයං තෙසු, දුතියෙ ච පරාජයො.

Ādo thullaccayaṃ tesu, dutiye ca parājayo.

ඛෙත්‌තට්‌ඨකථා.

Khettaṭṭhakathā.

165.

165.

ඛෙත්‌තෙ වුත්‌තනයෙනෙව, වත්‌ථුට්‌ඨස්‌ස විනිච්‌ඡයො;

Khette vuttanayeneva, vatthuṭṭhassa vinicchayo;

ගාමට්‌ඨෙපි ච වත්‌තබ්‌බං, අපුබ්‌බං නත්‌ථි කිඤ්‌චිපි.

Gāmaṭṭhepi ca vattabbaṃ, apubbaṃ natthi kiñcipi.

වත්‌ථුට්‌ඨගාමට්‌ඨකථා.

Vatthuṭṭhagāmaṭṭhakathā.

166.

166.

තිණං වා පන පණ්‌ණං වා, ලතං වා කට්‌ඨමෙව වා;

Tiṇaṃ vā pana paṇṇaṃ vā, lataṃ vā kaṭṭhameva vā;

භණ්‌ඩග්‌ඝෙනෙව කාතබ්‌බො, ගණ්‌හන්‌තො තත්‌ථජාතකං.

Bhaṇḍaggheneva kātabbo, gaṇhanto tatthajātakaṃ.

167.

167.

මහග්‌ඝෙ පන රුක්‌ඛස්‌මිං, ඡින්‌නමත්‌තෙපි නස්‌සති;

Mahagghe pana rukkhasmiṃ, chinnamattepi nassati;

තච්‌ඡෙත්‌වා ඨපිතො රුක්‌ඛො, ගහෙතබ්‌බො න කොචිපි.

Tacchetvā ṭhapito rukkho, gahetabbo na kocipi.

168.

168.

ඡින්‌දිත්‌වා ඨපිතං මූලෙ, රුක්‌ඛමද්‌ධගතං පන;

Chinditvā ṭhapitaṃ mūle, rukkhamaddhagataṃ pana;

‘‘ඡඩ්‌ඩිතො සාමිකෙහී’’ති, ගහෙතුං පන වට්‌ටති.

‘‘Chaḍḍito sāmikehī’’ti, gahetuṃ pana vaṭṭati.

169.

169.

ලක්‌ඛණෙ ඡල්‌ලියොනද්‌ධෙ, න දොසො කොචි ගණ්‌හතො;

Lakkhaṇe challiyonaddhe, na doso koci gaṇhato;

අජ්‌ඣාවුත්‌ථං කතං වාපි, විනස්‌සන්‌තඤ්‌ච ගණ්‌හතො.

Ajjhāvutthaṃ kataṃ vāpi, vinassantañca gaṇhato.

170.

170.

යො චාරක්‌ඛට්‌ඨානං පත්‌වා, කත්‌වා කම්‌මට්‌ඨානාදීනි;

Yo cārakkhaṭṭhānaṃ patvā, katvā kammaṭṭhānādīni;

චිත්‌තෙ චින්‌තෙන්‌තො වා අඤ්‌ඤං, භණ්‌ඩදෙය්‍යං හොතෙවස්‌ස.

Citte cintento vā aññaṃ, bhaṇḍadeyyaṃ hotevassa.

171.

171.

වරාහබ්‍යග්‌ඝච්‌ඡතරච්‌ඡකාදිතො;

Varāhabyagghacchataracchakādito;

උපද්‌දවා මුච්‌චිතුකාමතාය යො;

Upaddavā muccitukāmatāya yo;

තථෙව තං ඨානමතික්‌කමෙති චෙ;

Tatheva taṃ ṭhānamatikkameti ce;

න කොචි දොසො පන භණ්‌ඩදෙය්‍යකං.

Na koci doso pana bhaṇḍadeyyakaṃ.

172.

172.

ඉදමාරක්‌ඛණට්‌ඨානං, ගරුකං සුඞ්‌කඝාතතො;

Idamārakkhaṇaṭṭhānaṃ, garukaṃ suṅkaghātato;

තස්‌මා දුක්‌කටමුද්‌දිට්‌ඨං, තමනොක්‌කම්‌ම ගච්‌ඡතො.

Tasmā dukkaṭamuddiṭṭhaṃ, tamanokkamma gacchato.

173.

173.

එතං පරිහරන්‌තස්‌ස, ථෙය්‍යචිත්‌තෙන සත්‌ථුනා;

Etaṃ pariharantassa, theyyacittena satthunā;

පාරාජිකමනුද්‌දිට්‌ඨං, ආකාසෙනාපි ගච්‌ඡතො.

Pārājikamanuddiṭṭhaṃ, ākāsenāpi gacchato.

174.

174.

තස්‌මා එත්‌ථ විසෙසෙන, සතිසම්‌පන්‌නචෙතසා;

Tasmā ettha visesena, satisampannacetasā;

අප්‌පමත්‌තෙන හොතබ්‌බං, පියසීලෙන භික්‌ඛුනා.

Appamattena hotabbaṃ, piyasīlena bhikkhunā.

අරඤ්‌ඤට්‌ඨකථා.

Araññaṭṭhakathā.

175.

175.

තොයදුල්‌ලභකාලස්‌මිං, භාජනෙ ගොපිතං ජලං;

Toyadullabhakālasmiṃ, bhājane gopitaṃ jalaṃ;

ආවිඤ්‌ජිත්‌වා පවෙසෙත්‌වා, ඡිද්‌දං කත්‌වාපි වා තථා.

Āviñjitvā pavesetvā, chiddaṃ katvāpi vā tathā.

176.

176.

වාපියං වා තළාකෙ වා, භාජනං අත්‌තනො පන;

Vāpiyaṃ vā taḷāke vā, bhājanaṃ attano pana;

ගණ්‌හන්‌තස්‌ස පවෙසෙත්‌වා, භණ්‌ඩග්‌ඝෙන විනිද්‌දිසෙ.

Gaṇhantassa pavesetvā, bhaṇḍagghena viniddise.

177.

177.

ඡින්‌දතො මරියාදං තු, අදින්‌නාදානපුබ්‌බතො;

Chindato mariyādaṃ tu, adinnādānapubbato;

භූතගාමෙන සද්‌ධිම්‌පි, දුක්‌කටං පරිදීපිතං.

Bhūtagāmena saddhimpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.

178.

178.

අන්‌තො ඨත්‌වා බහි ඨත්‌වා, ඡින්‌දන්‌තො උභයත්‌ථපි;

Anto ṭhatvā bahi ṭhatvā, chindanto ubhayatthapi;

බහිඅන්‌තෙන කාතබ්‌බො, අන්‌තොඅන්‌තෙන මජ්‌ඣතො.

Bahiantena kātabbo, antoantena majjhato.

උදකකථා.

Udakakathā.

179.

179.

වාරෙන සාමණෙරා යං, දන්‌තකට්‌ඨමරඤ්‌ඤතො;

Vārena sāmaṇerā yaṃ, dantakaṭṭhamaraññato;

ආනෙත්‌වාචරියානම්‌පි, ආහරන්‌ති සචෙ පන.

Ānetvācariyānampi, āharanti sace pana.

180.

180.

ඡින්‌දිත්‌වා යාව සඞ්‌ඝස්‌ස, න නිය්‍යාදෙන්‌ති තෙ පන;

Chinditvā yāva saṅghassa, na niyyādenti te pana;

ආභතං තාව තං සබ්‌බං, තෙසමෙව ච සන්‌තකං.

Ābhataṃ tāva taṃ sabbaṃ, tesameva ca santakaṃ.

181.

181.

තස්‌මා තං ථෙය්‍යචිත්‌තෙන, ගණ්‌හන්‌තස්‌ස ච භික්‌ඛුනො;

Tasmā taṃ theyyacittena, gaṇhantassa ca bhikkhuno;

ගරුභණ්‌ඩඤ්‌ච සඞ්‌ඝස්‌ස, භණ්‌ඩග්‌ඝෙන පරාභවො.

Garubhaṇḍañca saṅghassa, bhaṇḍagghena parābhavo.

182.

182.

යදා නිය්‍යාදිතං තෙහි, තතො පට්‌ඨාය සඞ්‌ඝිකං;

Yadā niyyāditaṃ tehi, tato paṭṭhāya saṅghikaṃ;

ගණ්‌හන්‌තස්‌සාපි ථෙය්‍යාය, අවහාරො න විජ්‌ජති.

Gaṇhantassāpi theyyāya, avahāro na vijjati.

183.

183.

අරක්‌ඛත්‌තා යථාවුඩ්‌ඪ-මභාජෙතබ්‌බතොපි ච;

Arakkhattā yathāvuḍḍha-mabhājetabbatopi ca;

සබ්‌බසාධාරණත්‌තා ච, අඤ්‌ඤං විය න හොතිදං.

Sabbasādhāraṇattā ca, aññaṃ viya na hotidaṃ.

දන්‌තකට්‌ඨකථා.

Dantakaṭṭhakathā.

184.

184.

අග්‌ගිං වා දෙති සත්‌ථෙන, ආකොටෙති සමන්‌තතො;

Aggiṃ vā deti satthena, ākoṭeti samantato;

ආකොටෙති විසං වාපි, මණ්‌ඩූකණ්‌ටකනාමකං.

Ākoṭeti visaṃ vāpi, maṇḍūkaṇṭakanāmakaṃ.

185.

185.

යෙන වා තෙන වා රුක්‌ඛො, විනස්‌සති ච ඩය්‌හති;

Yena vā tena vā rukkho, vinassati ca ḍayhati;

සබ්‌බත්‌ථ භික්‌ඛුනො තස්‌ස, භණ්‌ඩදෙය්‍යං පකාසිතං.

Sabbattha bhikkhuno tassa, bhaṇḍadeyyaṃ pakāsitaṃ.

වනප්‌පතිකථා.

Vanappatikathā.

186.

186.

සීසතො කණ්‌ණතො වාපි, ගීවතො හත්‌ථතොපි වා;

Sīsato kaṇṇato vāpi, gīvato hatthatopi vā;

ඡින්‌දිත්‌වා වාපි මොචෙත්‌වා, ගණ්‌හතො ථෙය්‍යචෙතසා.

Chinditvā vāpi mocetvā, gaṇhato theyyacetasā.

187.

187.

හොති මොචිතමත්‌තස්‌මිං, සීසාදීහි පරාජයො;

Hoti mocitamattasmiṃ, sīsādīhi parājayo;

ථුල්‌ලච්‌චයං කරොන්‌තස්‌ස, ආකඩ්‌ඪනවිකඩ්‌ඪනං.

Thullaccayaṃ karontassa, ākaḍḍhanavikaḍḍhanaṃ.

188.

188.

හත්‌ථා අනීහරිත්‌වාව, වලයං කටකම්‌පි වා;

Hatthā anīharitvāva, valayaṃ kaṭakampi vā;

අග්‌ගබාහුඤ්‌ච ඝංසන්‌තො, චාරෙති අපරාපරං.

Aggabāhuñca ghaṃsanto, cāreti aparāparaṃ.

189.

189.

තමාකාසගතං චොරො, කරොති යදි රක්‌ඛති;

Tamākāsagataṃ coro, karoti yadi rakkhati;

සවිඤ්‌ඤාණකතො මූලෙ, වලයංව න හොතිදං.

Saviññāṇakato mūle, valayaṃva na hotidaṃ.

190.

190.

නිවත්‌ථං පන වත්‌ථං යො, අච්‌ඡින්‌දති පරස්‌ස චෙ;

Nivatthaṃ pana vatthaṃ yo, acchindati parassa ce;

පරොපි පන ලජ්‌ජාය, සහසා තං න මුඤ්‌චති.

Paropi pana lajjāya, sahasā taṃ na muñcati.

191.

191.

ආකඩ්‌ඪති ච චොරොපි, සො පරො තාව රක්‌ඛති;

Ākaḍḍhati ca coropi, so paro tāva rakkhati;

පරස්‌ස හත්‌ථතො වත්‌ථෙ, මුත්‌තමත්‌තෙ පරාජයො.

Parassa hatthato vatthe, muttamatte parājayo.

192.

192.

සභණ්‌ඩහාරකං භණ්‌ඩං, නෙන්‌තස්‌ස පඨමෙ පදෙ;

Sabhaṇḍahārakaṃ bhaṇḍaṃ, nentassa paṭhame pade;

ථුල්‌ලච්‌චයමතික්‌කන්‌තෙ, දුතියෙව චුතො සියා.

Thullaccayamatikkante, dutiyeva cuto siyā.

193.

193.

පාතාපෙති සචෙ භණ්‌ඩං, තජ්‌ජෙත්‌වා ථෙය්‍යචෙතනො;

Pātāpeti sace bhaṇḍaṃ, tajjetvā theyyacetano;

පරස්‌ස හත්‌ථතො භණ්‌ඩෙ, මුත්‌තමත්‌තෙ පරාජයො.

Parassa hatthato bhaṇḍe, muttamatte parājayo.

194.

194.

අථාපි පරිකප්‌පෙත්‌වා, පාතාපෙති ව යො පන;

Athāpi parikappetvā, pātāpeti va yo pana;

තස්‌ස පාතාපනෙ වුත්‌තං, දුක්‌කටාමසනෙපි ච.

Tassa pātāpane vuttaṃ, dukkaṭāmasanepi ca.

195.

195.

ඵන්‌දාපෙති යථාවත්‌ථුං, ඨානා චාවෙති චෙ චුතො;

Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānā cāveti ce cuto;

‘‘තිට්‌ඨ තිට්‌ඨා’’ති වදතො, න දොසො ඡඩ්‌ඩිතෙපි ච.

‘‘Tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vadato, na doso chaḍḍitepi ca.

196.

196.

ආගන්‌ත්‌වා ථෙය්‍යචිත්‌තෙන, පච්‌ඡා තං ගණ්‌හතො සියා;

Āgantvā theyyacittena, pacchā taṃ gaṇhato siyā;

පාරාජිකං තදුද්‌ධාරෙ, සාලයෙ සාමිකෙ ගතෙ.

Pārājikaṃ taduddhāre, sālaye sāmike gate.

197.

197.

ගණ්‌හතො සකසඤ්‌ඤාය, ගහණෙ පන රක්‌ඛති;

Gaṇhato sakasaññāya, gahaṇe pana rakkhati;

භණ්‌ඩදෙය්‍යං තථා පංසු-කූලසඤ්‌ඤාය ගණ්‌හතො.

Bhaṇḍadeyyaṃ tathā paṃsu-kūlasaññāya gaṇhato.

198.

198.

‘‘තිට්‌ඨ තිට්‌ඨා’’ති වුත්‌තො ච, ඡඩ්‌ඩෙත්‌වා පන භණ්‌ඩකං;

‘‘Tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vutto ca, chaḍḍetvā pana bhaṇḍakaṃ;

කත්‌වාව ධුරනික්‌ඛෙපං, භීතො චොරා පලායති.

Katvāva dhuranikkhepaṃ, bhīto corā palāyati.

199.

199.

ගණ්‌හතො ථෙය්‍යචිත්‌තෙන, උද්‌ධාරෙ දුක්‌කටං පුන;

Gaṇhato theyyacittena, uddhāre dukkaṭaṃ puna;

දාතබ්‌බමාහරාපෙන්‌තෙ, අදෙන්‌තස්‌ස පරාජයො.

Dātabbamāharāpente, adentassa parājayo.

200.

200.

‘‘කස්‌මා? තස්‌ස පයොගෙන, ඡඩ්‌ඩිතත්‌තා’’ති සාදරං;

‘‘Kasmā? Tassa payogena, chaḍḍitattā’’ti sādaraṃ;

මහාඅට්‌ඨකථායං තු, වුත්‌තමඤ්‌ඤාසු නාගතං.

Mahāaṭṭhakathāyaṃ tu, vuttamaññāsu nāgataṃ.

හරණකථා.

Haraṇakathā.

201.

201.

සම්‌පජානමුසාවාදං, ‘‘න ගණ්‌හාමී’’ති භාසතො;

Sampajānamusāvādaṃ, ‘‘na gaṇhāmī’’ti bhāsato;

අදින්‌නාදානපුබ්‌බත්‌තා, දුක්‌කටං හොති භික්‌ඛුනො.

Adinnādānapubbattā, dukkaṭaṃ hoti bhikkhuno.

202.

202.

‘‘රහො මයා පනෙතස්‌ස, ඨපිතං කිං නු දස්‌සති’’;

‘‘Raho mayā panetassa, ṭhapitaṃ kiṃ nu dassati’’;

ඉච්‌චෙවං විමතුප්‌පාදෙ, තස්‌ස ථුල්‌ලච්‌චයං සියා.

Iccevaṃ vimatuppāde, tassa thullaccayaṃ siyā.

203.

203.

තස්‌මිං දානෙ නිරුස්‌සාහෙ, පරො චෙ නික්‌ඛිපෙ ධුරං;

Tasmiṃ dāne nirussāhe, paro ce nikkhipe dhuraṃ;

උභින්‌නං ධුරනික්‌ඛෙපෙ, භික්‌ඛු හොති පරාජිතො.

Ubhinnaṃ dhuranikkhepe, bhikkhu hoti parājito.

204.

204.

චිත්‌තෙනාදාතුකාමොව, ‘‘දස්‌සාමී’’ති මුඛෙන චෙ;

Cittenādātukāmova, ‘‘dassāmī’’ti mukhena ce;

වදතො ධුරනික්‌ඛෙපෙ, සාමිනො හි පරාජයො.

Vadato dhuranikkhepe, sāmino hi parājayo.

උපනිධිකථා.

Upanidhikathā.

205.

205.

සුඞ්‌කඝාතස්‌ස අන්‌තොව, ඨත්‌වා පාතෙති චෙ බහි;

Suṅkaghātassa antova, ṭhatvā pāteti ce bahi;

ධුවං පතති චෙ හත්‌ථා, මුත්‌තමත්‌තෙ පරාජයො.

Dhuvaṃ patati ce hatthā, muttamatte parājayo.

206.

206.

තං රුක්‌ඛෙ ඛාණුකෙ වාපි, හුත්‌වා පටිහතං පුන;

Taṃ rukkhe khāṇuke vāpi, hutvā paṭihataṃ puna;

වාතුක්‌ඛිත්‌තම්‌පි වා අන්‌තො, සචෙ පතති රක්‌ඛති.

Vātukkhittampi vā anto, sace patati rakkhati.

207.

207.

පතිත්‌වා භූමියං පච්‌ඡා, වට්‌ටන්‌තං පන භණ්‌ඩකං;

Patitvā bhūmiyaṃ pacchā, vaṭṭantaṃ pana bhaṇḍakaṃ;

සචෙ පවිසත්‍යන්‌තොව, තස්‌ස පාරාජිකං සියා.

Sace pavisatyantova, tassa pārājikaṃ siyā.

208.

208.

ඨත්‌වා ඨත්‌වා පවට්‌ටන්‌තං, පවිට්‌ඨං චෙ පරාජයො;

Ṭhatvā ṭhatvā pavaṭṭantaṃ, paviṭṭhaṃ ce parājayo;

අතිට්‌ඨමානං වට්‌ටිත්‌වා, පවිට්‌ඨං පන රක්‌ඛති.

Atiṭṭhamānaṃ vaṭṭitvā, paviṭṭhaṃ pana rakkhati.

209.

209.

ඉති වුත්‌තං දළ්‌හං කත්‌වා, කුරුන්‌දට්‌ඨකථාදිසු;

Iti vuttaṃ daḷhaṃ katvā, kurundaṭṭhakathādisu;

සාරතො තං ගහෙතබ්‌බං, යුත්‌තං විය ච දිස්‌සති.

Sārato taṃ gahetabbaṃ, yuttaṃ viya ca dissati.

210.

210.

සයං වා යදි වට්‌ටෙති, වට්‌ටාපෙති පරෙන වා;

Sayaṃ vā yadi vaṭṭeti, vaṭṭāpeti parena vā;

අට්‌ඨත්‌වා වට්‌ටමානං තං, ගතං නාසකරං සියා.

Aṭṭhatvā vaṭṭamānaṃ taṃ, gataṃ nāsakaraṃ siyā.

211.

211.

ඨත්‌වා ඨත්‌වා සචෙ අන්‌තො, බහි ගච්‌ඡති රක්‌ඛති;

Ṭhatvā ṭhatvā sace anto, bahi gacchati rakkhati;

ඨපිතෙ සුද්‌ධචිත්‌තෙන, සයං වට්‌ටති වට්‌ටති.

Ṭhapite suddhacittena, sayaṃ vaṭṭati vaṭṭati.

212.

212.

ගච්‌ඡන්‌තෙ පන යානෙ වා, ගජෙ වා තං ඨපෙති චෙ;

Gacchante pana yāne vā, gaje vā taṃ ṭhapeti ce;

බහි නීහරණත්‌ථාය, නාවහාරොපි නීහටෙ.

Bahi nīharaṇatthāya, nāvahāropi nīhaṭe.

213.

213.

ඨපිතෙ ඨිතයානෙ වා, පයොගෙන විනා ගතෙ;

Ṭhapite ṭhitayāne vā, payogena vinā gate;

සතිපි ථෙය්‍යචිත්‌තස්‌මිං, අවහාරො න විජ්‌ජති.

Satipi theyyacittasmiṃ, avahāro na vijjati.

214.

214.

සචෙ පාජෙති තං යානං, ඨපෙත්‌වා යානකෙ මණිං;

Sace pājeti taṃ yānaṃ, ṭhapetvā yānake maṇiṃ;

සියා පාරාජිකං තස්‌ස, සීමාතික්‌කමනෙ පන.

Siyā pārājikaṃ tassa, sīmātikkamane pana.

215.

215.

සුඞ්‌කට්‌ඨානෙ මතං සුඞ්‌කං, ගන්‌තුං දත්‌වාව වට්‌ටති;

Suṅkaṭṭhāne mataṃ suṅkaṃ, gantuṃ datvāva vaṭṭati;

සෙසො ඉධ කථාමග්‌ගො, අරඤ්‌ඤට්‌ඨකථාසමො.

Seso idha kathāmaggo, araññaṭṭhakathāsamo.

සුඞ්‌කඝාතකථා.

Suṅkaghātakathā.

216.

216.

අන්‌තොජාතං ධනක්‌කීතං, දින්‌නං වා පන කෙනචි;

Antojātaṃ dhanakkītaṃ, dinnaṃ vā pana kenaci;

දාසං කරමරානීතං, හරන්‌තස්‌ස පරාජයො.

Dāsaṃ karamarānītaṃ, harantassa parājayo.

217.

217.

භුජිස්‌සං වා හරන්‌තස්‌ස, මානුසං මාතරාපි වා;

Bhujissaṃ vā harantassa, mānusaṃ mātarāpi vā;

පිතරාඨපිතං වාපි, අවහාරො න විජ්‌ජති.

Pitarāṭhapitaṃ vāpi, avahāro na vijjati.

218.

218.

තං පලාපෙතුකාමොව, උක්‌ඛිපිත්‌වා භුජෙහි වා;

Taṃ palāpetukāmova, ukkhipitvā bhujehi vā;

තං ඨිතට්‌ඨානතො කිඤ්‌චි, සඞ්‌කාමෙති පරාජයො.

Taṃ ṭhitaṭṭhānato kiñci, saṅkāmeti parājayo.

219.

219.

තජ්‌ජෙත්‌වා පදසා දාසං, නෙන්‌තස්‌ස පදවාරතො;

Tajjetvā padasā dāsaṃ, nentassa padavārato;

හොන්‌ති ආපත්‌තියො වුත්‌තා, තස්‌ස ථුල්‌ලච්‌චයාදයො.

Honti āpattiyo vuttā, tassa thullaccayādayo.

220.

220.

හත්‌ථාදීසු ගහෙත්‌වා තං, කඩ්‌ඪතොපි පරාජයො;

Hatthādīsu gahetvā taṃ, kaḍḍhatopi parājayo;

‘‘ගච්‌ඡ යාහි පලායා’’ති, වදතොපි අයං නයො.

‘‘Gaccha yāhi palāyā’’ti, vadatopi ayaṃ nayo.

221.

221.

වෙගසාව පලායන්‌තං, ‘‘පලායා’’ති ච භාසතො;

Vegasāva palāyantaṃ, ‘‘palāyā’’ti ca bhāsato;

හොති පාරාජිකෙනස්‌ස, අනාපත්‌ති හි භික්‌ඛුනො.

Hoti pārājikenassa, anāpatti hi bhikkhuno.

222.

222.

සණිකං පන ගච්‌ඡන්‌තං, සචෙ වදති සොපි ච;

Saṇikaṃ pana gacchantaṃ, sace vadati sopi ca;

සීඝං ගච්‌ඡති චෙ තස්‌ස, වචනෙන පරාජයො.

Sīghaṃ gacchati ce tassa, vacanena parājayo.

223.

223.

පලායිත්‌වා සචෙ අඤ්‌ඤං, ගාමං වා නිගමම්‌පි වා;

Palāyitvā sace aññaṃ, gāmaṃ vā nigamampi vā;

ගතං දිස්‌වා තතො තඤ්‌චෙ, පලාපෙති පරාජයො.

Gataṃ disvā tato tañce, palāpeti parājayo.

පාණකථා.

Pāṇakathā.

224.

224.

ථෙය්‍යා සප්‌පකරණ්‌ඩං චෙ, පරාමසති දුක්‌කටං;

Theyyā sappakaraṇḍaṃ ce, parāmasati dukkaṭaṃ;

ඵන්‌දාපෙති යථාවත්‌ථුං, ඨානතො චාවනෙ චුතො.

Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānato cāvane cuto.

225.

225.

උග්‌ඝාටෙත්‌වා කරණ්‌ඩං තු, සප්‌පමුද්‌ධරතො පන;

Ugghāṭetvā karaṇḍaṃ tu, sappamuddharato pana;

කරණ්‌ඩතලතො මුත්‌තෙ, නඞ්‌ගුට්‌ඨෙ තු පරාජයො.

Karaṇḍatalato mutte, naṅguṭṭhe tu parājayo.

226.

226.

ඝංසිත්‌වා කඩ්‌ඪතො සප්‌පං, නඞ්‌ගුට්‌ඨෙ මුඛවට්‌ටිතො;

Ghaṃsitvā kaḍḍhato sappaṃ, naṅguṭṭhe mukhavaṭṭito;

තස්‌ස සප්‌පකරණ්‌ඩස්‌ස, මුත්‌තමත්‌තෙ පරාජයො.

Tassa sappakaraṇḍassa, muttamatte parājayo.

227.

227.

කරණ්‌ඩං විවරිත්‌වා චෙ, පක්‌කොසන්‌තස්‌ස නාමතො;

Karaṇḍaṃ vivaritvā ce, pakkosantassa nāmato;

සො නික්‌ඛමති චෙ සප්‌පො, තස්‌ස පාරාජිකං සියා.

So nikkhamati ce sappo, tassa pārājikaṃ siyā.

228.

228.

තථා කත්‌වා තු මණ්‌ඩූක-මූසිකානං රවම්‌පි වා;

Tathā katvā tu maṇḍūka-mūsikānaṃ ravampi vā;

පක්‌කොසන්‌තස්‌ස නාමෙන, නික්‌ඛන්‌තෙපි පරාජයො.

Pakkosantassa nāmena, nikkhantepi parājayo.

229.

229.

මුඛං අවිවරිත්‌වාව, කරොන්‌තස්‌සෙවමෙව ච;

Mukhaṃ avivaritvāva, karontassevameva ca;

යෙන කෙනචි නික්‌ඛන්‌තෙ, සප්‌පෙ පාරාජිකං සියා.

Yena kenaci nikkhante, sappe pārājikaṃ siyā.

230.

230.

මුඛෙ විවරිතෙ සප්‌පො, සයමෙව පලායති;

Mukhe vivarite sappo, sayameva palāyati;

න පක්‌කොසති චෙ තස්‌ස, භණ්‌ඩදෙය්‍යමුදීරිතං.

Na pakkosati ce tassa, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ.

අපදකථා.

Apadakathā.

231.

231.

ථෙය්‍යචිත්‌තෙන යො හත්‌ථිං, කරොතාමසනාදයො;

Theyyacittena yo hatthiṃ, karotāmasanādayo;

හොන්‌ති ආපත්‌තියො තස්‌ස, තිවිධා දුක්‌කටාදයො.

Honti āpattiyo tassa, tividhā dukkaṭādayo.

232.

232.

සාලායං ඨිතහත්‌ථිස්‌ස, අන්‌තොවත්‌ථඞ්‌ගණෙසුපි;

Sālāyaṃ ṭhitahatthissa, antovatthaṅgaṇesupi;

ඨානං සාලා ච වත්‌ථු ච, අඞ්‌ගණං සකලං සියා.

Ṭhānaṃ sālā ca vatthu ca, aṅgaṇaṃ sakalaṃ siyā.

233.

233.

අබද්‌ධස්‌ස හි බද්‌ධස්‌ස, ඨිතට්‌ඨානඤ්‌ච බන්‌ධනං;

Abaddhassa hi baddhassa, ṭhitaṭṭhānañca bandhanaṃ;

තස්‌මා තෙසං වසා හත්‌ථිං, හරතො කාරයෙ බුධො.

Tasmā tesaṃ vasā hatthiṃ, harato kāraye budho.

234.

234.

නගරස්‌ස බහිද්‌ධා තු, ඨිතස්‌ස පන හත්‌ථිනො;

Nagarassa bahiddhā tu, ṭhitassa pana hatthino;

ඨිතට්‌ඨානං භවෙ ඨානං, පදවාරෙන කාරයෙ.

Ṭhitaṭṭhānaṃ bhave ṭhānaṃ, padavārena kāraye.

235.

235.

නිපන්‌නස්‌ස ගජස්‌සෙකං, ඨානං තං උට්‌ඨපෙති චෙ;

Nipannassa gajassekaṃ, ṭhānaṃ taṃ uṭṭhapeti ce;

තස්‌මිං උට්‌ඨිතමත්‌තෙ තු, තස්‌ස පාරාජිකං සියා.

Tasmiṃ uṭṭhitamatte tu, tassa pārājikaṃ siyā.

236.

236.

එසෙව ච නයො ඤෙය්‍යො, තුරඞ්‌ගමහිසාදිසු;

Eseva ca nayo ñeyyo, turaṅgamahisādisu;

නත්‌ථි කිඤ්‌චිපි වත්‌තබ්‌බං, ද්‌විපදෙපි බහුප්‌පදෙ.

Natthi kiñcipi vattabbaṃ, dvipadepi bahuppade.

චතුප්‌පදකථා.

Catuppadakathā.

237.

237.

පරෙසන්‌ති විජානිත්‌වා, පරෙසං සන්‌තකං ධනං;

Paresanti vijānitvā, paresaṃ santakaṃ dhanaṃ;

ගරුකං ථෙය්‍යචිත්‌තෙන, ඨානා චාවෙති චෙ චුතො.

Garukaṃ theyyacittena, ṭhānā cāveti ce cuto.

238.

238.

අනාපත්‌ති සසඤ්‌ඤිස්‌ස, තිරච්‌ඡානපරිග්‌ගහෙ;

Anāpatti sasaññissa, tiracchānapariggahe;

තාවකාලිකවිස්‌සාස-ග්‌ගාහෙ පෙතපරිග්‌ගහෙ.

Tāvakālikavissāsa-ggāhe petapariggahe.

239.

239.

යො පනෙත්‌ථ ච වත්‌තබ්‌බො, පාළිමුත්‌තවිනිච්‌ඡයො;

Yo panettha ca vattabbo, pāḷimuttavinicchayo;

තං මයං පරතොයෙව, භණිස්‌සාම පකිණ්‌ණකෙ.

Taṃ mayaṃ paratoyeva, bhaṇissāma pakiṇṇake.

240.

240.

පරාජිතානෙකමලෙන වුත්‌තං;

Parājitānekamalena vuttaṃ;

පාරාජිකං යං දුතියං ජිනෙන;

Pārājikaṃ yaṃ dutiyaṃ jinena;

වුත්‌තො සමාසෙන මයස්‌ස චත්‌ථො;

Vutto samāsena mayassa cattho;

වත්‌තුං අසෙසෙන හි කො සමත්‌ථො.

Vattuṃ asesena hi ko samattho.

ඉති විනයවිනිච්‌ඡයෙ දුතියපාරාජිකකථා නිට්‌ඨිතා.

Iti vinayavinicchaye dutiyapārājikakathā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact