Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya

ទុតិយបារាជិកកថា

Dutiyapārājikakathā

៣៩.

39.

អាទិយន្តោ ហរន្តោវ-ហរន្តោ ឥរិយាបថំ;

Ādiyanto harantova-haranto iriyāpathaṃ;

វិកោបេន្តោ តថា ឋានា, ចាវេន្តោបិ បរាជិតោ។

Vikopento tathā ṭhānā, cāventopi parājito.

៤០.

40.

តត្ថ នានេកភណ្ឌានំ, បញ្ចកានំ វសា បន;

Tattha nānekabhaṇḍānaṃ, pañcakānaṃ vasā pana;

អវហារា ទសេវេតេ, វិញ្ញាតព្ពា វិភាវិនា។

Avahārā dasevete, viññātabbā vibhāvinā.

៤១.

41.

សាហត្ថាណត្តិកោ ចេវ, និស្សគ្គោ អត្ថសាធកោ;

Sāhatthāṇattiko ceva, nissaggo atthasādhako;

ធុរនិក្ខេបនញ្ចាតិ, ឥទំ សាហត្ថបញ្ចកំ។

Dhuranikkhepanañcāti, idaṃ sāhatthapañcakaṃ.

៤២.

42.

បុព្ពសហបយោគោ ច, សំវិទាហរណម្បិ ច;

Pubbasahapayogo ca, saṃvidāharaṇampi ca;

សង្កេតកម្មំ នេមិត្តំ, បុព្ពយោគាទិបញ្ចកំ។

Saṅketakammaṃ nemittaṃ, pubbayogādipañcakaṃ.

៤៣.

43.

ថេយ្យបសយ្ហបរិកប្ប-បដិច្ឆន្នកុសាទិកា;

Theyyapasayhaparikappa-paṭicchannakusādikā;

អវហារា ឥមេ បញ្ច, វេទិតព្ពាវ វិញ្ញុនា។

Avahārā ime pañca, veditabbāva viññunā.

៤៤.

44.

វត្ថុកាលគ្ឃទេសេ ច, បរិភោគញ្ច បញ្ចបិ;

Vatthukālagghadese ca, paribhogañca pañcapi;

ញត្វា ឯតានិ កាតព្ពោ, បណ្ឌិតេន វិនិច្ឆយោ។

Ñatvā etāni kātabbo, paṇḍitena vinicchayo.

៤៥.

45.

ទុតិយំ វាបិ កុទ្ទាលំ, បិដកំ បរិយេសតោ;

Dutiyaṃ vāpi kuddālaṃ, piṭakaṃ pariyesato;

គច្ឆតោ ថេយ្យចិត្តេន, ទុក្កដំ បុព្ពយោគតោ។

Gacchato theyyacittena, dukkaṭaṃ pubbayogato.

៤៦.

46.

តត្ថជាតកកដ្ឋំ វា, លតំ វា ឆិន្ទតោ បន;

Tatthajātakakaṭṭhaṃ vā, lataṃ vā chindato pana;

ទុក្កដំ ឧភយត្ថាបិ, វុត្តំ សហបយោគតោ។

Dukkaṭaṃ ubhayatthāpi, vuttaṃ sahapayogato.

៤៧.

47.

បថវិំ ខណតោ វាបិ, ព្យូហតោ បំសុមេវ វា;

Pathaviṃ khaṇato vāpi, byūhato paṃsumeva vā;

អាមសន្តស្ស វា កុម្ភិំ, ហោតិ អាបត្តិ ទុក្កដំ។

Āmasantassa vā kumbhiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.

៤៨.

48.

មុខេ បាសំ បវេសេត្វា, ខាណុកេ ពទ្ធកុម្ភិយា;

Mukhe pāsaṃ pavesetvā, khāṇuke baddhakumbhiyā;

ពន្ធនានំ វសា ញេយ្យោ, ឋានភេទោ វិជានតា។

Bandhanānaṃ vasā ñeyyo, ṭhānabhedo vijānatā.

៤៩.

49.

ទ្វេ ឋានានិ បនេកស្មិំ, ខាណុកេ ពទ្ធកុម្ភិយា;

Dve ṭhānāni panekasmiṃ, khāṇuke baddhakumbhiyā;

វលយំ រុក្ខមូលស្មិំ, បវេសេត្វា កតាយ វា។

Valayaṃ rukkhamūlasmiṃ, pavesetvā katāya vā.

៥០.

50.

ឧទ្ធរន្តស្ស ខាណុំ វា, ឆិន្ទតោ សង្ខលិម្បិ វា;

Uddharantassa khāṇuṃ vā, chindato saṅkhalimpi vā;

ថុល្លច្ចយំ តតោ កុម្ភិំ, ឋានា ចាវេតិ ចេ ចុតោ។

Thullaccayaṃ tato kumbhiṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

៥១.

51.

បឋមំ បន កុម្ភិំ វា, ឧទ្ធរិត្វា តថា បុន;

Paṭhamaṃ pana kumbhiṃ vā, uddharitvā tathā puna;

ឋានា ចាវេតិ ខាណុំ វា, សង្ខលិំ វាបិ សោ នយោ។

Ṭhānā cāveti khāṇuṃ vā, saṅkhaliṃ vāpi so nayo.

៥២.

52.

ឥតោ ចិតោ ច ឃំសន្តោ, មូលេ សារេតិ រក្ខតិ;

Ito cito ca ghaṃsanto, mūle sāreti rakkhati;

វលយំ ខេគតំ តត្ថ, ករោន្តោវ បរាជិតោ។

Valayaṃ khegataṃ tattha, karontova parājito.

៥៣.

53.

ជាតំ ឆិន្ទតិ ចេ រុក្ខំ, ទុក្កដំ កុម្ភិមត្ថកេ;

Jātaṃ chindati ce rukkhaṃ, dukkaṭaṃ kumbhimatthake;

សមីបេ ឆិន្ទតោ តស្ស, បាចិត្តិយមតត្ថជំ។

Samīpe chindato tassa, pācittiyamatatthajaṃ.

៥៤.

54.

អន្តោកុម្ភិគតំ ភណ្ឌំ, ផន្ទាបេតិ សចេ បន;

Antokumbhigataṃ bhaṇḍaṃ, phandāpeti sace pana;

អបព្យូហេតិ តត្ថេវ, តស្ស ថុល្លច្ចយំ សិយា។

Apabyūheti tattheva, tassa thullaccayaṃ siyā.

៥៥.

55.

ហរន្តោ កុម្ភិយា ភណ្ឌំ, មុដ្ឋិំ ឆិន្ទតិ អត្តនោ;

Haranto kumbhiyā bhaṇḍaṃ, muṭṭhiṃ chindati attano;

ភាជនេ វា គតំ កត្វា, ហោតិ ភិក្ខុ បរាជិតោ។

Bhājane vā gataṃ katvā, hoti bhikkhu parājito.

៥៦.

56.

ហារំ វា បន បាមង្គំ, សុត្តារុឡ្ហំ តុ កុម្ភិយា;

Hāraṃ vā pana pāmaṅgaṃ, suttāruḷhaṃ tu kumbhiyā;

ផន្ទាបេតិ យថាវត្ថុំ, ឋានា ចាវេតិ ចេ ចុតោ។

Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

៥៧.

57.

សប្បិអាទីសុ យំ កិញ្ចិ, បិវតោ បាទបូរណំ;

Sappiādīsu yaṃ kiñci, pivato pādapūraṇaṃ;

ឯកេនេវ បយោគេន, បីតមត្តេ បរាជយោ។

Ekeneva payogena, pītamatte parājayo.

៥៨.

58.

កត្វាវ ធុរនិក្ខេបំ, បិវន្តស្ស បុនប្បុនំ;

Katvāva dhuranikkhepaṃ, pivantassa punappunaṃ;

សកលម្បិ ច តំ កុម្ភិំ, បិវតោ ន បរាជយោ។

Sakalampi ca taṃ kumbhiṃ, pivato na parājayo.

៥៩.

59.

សចេ ខិបតិ យំ កិញ្ចិ, ភណ្ឌកំ តេលកុម្ភិយំ;

Sace khipati yaṃ kiñci, bhaṇḍakaṃ telakumbhiyaṃ;

តំ បាទគ្ឃនកំ តេលំ, ធុវំ បិវតិ តាវទេ។

Taṃ pādagghanakaṃ telaṃ, dhuvaṃ pivati tāvade.

៦០.

60.

ហត្ថតោ មុត្តមត្តេវ, ថេយ្យចិត្តោ វិនស្សតិ;

Hatthato muttamatteva, theyyacitto vinassati;

អាវិញ្ជេត្វាបិ វា កុម្ភិំ, តេលំ គាឡេតិ ចេ តថា។

Āviñjetvāpi vā kumbhiṃ, telaṃ gāḷeti ce tathā.

៦១.

61.

តេលស្សាកិរណំ ញត្វា, ខិត្តំ រិត្តាយ កុម្ភិយា;

Telassākiraṇaṃ ñatvā, khittaṃ rittāya kumbhiyā;

បីតំ តេលញ្ច តំ ភណ្ឌំ, ឧទ្ធរន្តោវ ធំសិតោ។

Pītaṃ telañca taṃ bhaṇḍaṃ, uddharantova dhaṃsito.

៦២.

62.

តត្ថេវ ភិន្ទតោ តេលំ, ឆឌ្ឌេន្តស្ស តថេវ ច;

Tattheva bhindato telaṃ, chaḍḍentassa tatheva ca;

ឈាបេន្តស្ស អភោគំ វា, ករោន្តស្ស ច ទុក្កដំ។

Jhāpentassa abhogaṃ vā, karontassa ca dukkaṭaṃ.

ភូមដ្ឋកថា។

Bhūmaṭṭhakathā.

៦៣.

63.

ឋបិតំ បត្ថរិត្វា ច, សាដកត្ថរណាទិកំ;

Ṭhapitaṃ pattharitvā ca, sāṭakattharaṇādikaṃ;

វេឋេត្វា ឧទ្ធរន្តស្ស, មុត្តេ ឋានា បរាភវោ។

Veṭhetvā uddharantassa, mutte ṭhānā parābhavo.

៦៤.

64.

ឱរិមន្តេន វា ផុដ្ឋ-មោកាសំ បារិមន្តតោ;

Orimantena vā phuṭṭha-mokāsaṃ pārimantato;

បារាជិកមតិក្កន្តេ, កឌ្ឍតោ ឧជុកម្បិ វា។

Pārājikamatikkante, kaḍḍhato ujukampi vā.

ថលដ្ឋកថា។

Thalaṭṭhakathā.

៦៥.

65.

បុរតោ មុខតុណ្ឌញ្ច, កលាបគ្គញ្ច បច្ឆតោ;

Purato mukhatuṇḍañca, kalāpaggañca pacchato;

ទ្វីសុ បស្សេសុ បក្ខន្តោ, ហេដ្ឋា បាទនខា តថា។

Dvīsu passesu pakkhanto, heṭṭhā pādanakhā tathā.

៦៦.

66.

ឧទ្ធញ្ចាបិ សិខគ្គន្តិ, គគនេ គច្ឆតោ បន;

Uddhañcāpi sikhagganti, gagane gacchato pana;

មោរស្ស ឆ បរិច្ឆេទា, វេទិតព្ពា វិភាវិនា។

Morassa cha paricchedā, veditabbā vibhāvinā.

៦៧.

67.

ភិក្ខុ ‘‘សស្សាមិកំ មោរំ, គហេស្សាមី’’តិ ខេគតំ;

Bhikkhu ‘‘sassāmikaṃ moraṃ, gahessāmī’’ti khegataṃ;

ហត្ថំ វាបិ បសារេតិ, បុរតោ វាស្ស តិដ្ឋតិ។

Hatthaṃ vāpi pasāreti, purato vāssa tiṭṭhati.

៦៨.

68.

មោរោបិ គគនេ បក្ខេ, ចារេតិ ន ច គច្ឆតិ;

Moropi gagane pakkhe, cāreti na ca gacchati;

ទុក្កដំ គមនច្ឆេទេ, អាមសន្តស្ស ចេវ តំ។

Dukkaṭaṃ gamanacchede, āmasantassa ceva taṃ.

៦៩.

69.

ឋានា មោរមមោចេន្តោ, ផន្ទាបេតិ សចេ បន;

Ṭhānā moramamocento, phandāpeti sace pana;

ឯវំ ផន្ទាបនេ តស្ស, ថុល្លច្ចយមុទីរិតំ។

Evaṃ phandāpane tassa, thullaccayamudīritaṃ.

៧០.

70.

អគ្គហេត្វា គហេត្វា វា, ហត្ថេន បន អត្តនោ;

Aggahetvā gahetvā vā, hatthena pana attano;

ឋានា ចាវេតិ ចេ មោរំ, សយំ ឋានា ចុតោ សិយា។

Ṭhānā cāveti ce moraṃ, sayaṃ ṭhānā cuto siyā.

៧១.

71.

ផុដ្ឋោកាសំ មុខគ្គេន, កលាបគ្គេន វា បន;

Phuṭṭhokāsaṃ mukhaggena, kalāpaggena vā pana;

កលាបគ្គេន វា ផុដ្ឋំ, មុខតុណ្ឌេន ភិក្ខុ ចេ។

Kalāpaggena vā phuṭṭhaṃ, mukhatuṇḍena bhikkhu ce.

៧២.

72.

អតិក្កាមេយ្យ យោ មោរំ, ឋានា ចាវេតិ នាម សោ;

Atikkāmeyya yo moraṃ, ṭhānā cāveti nāma so;

ឯសេវ ច នយោ បាទ-សិខាបក្ខេសុ ទីបិតោ។

Eseva ca nayo pāda-sikhāpakkhesu dīpito.

៧៣.

73.

គគនេ បន គច្ឆន្តោ, ករេ មោរោ និលីយតិ;

Gagane pana gacchanto, kare moro nilīyati;

តំ ករេនេវ ចារេន្តោ, ផន្ទាបេតីតិ វុច្ចតិ។

Taṃ kareneva cārento, phandāpetīti vuccati.

៧៤.

74.

សចេ គណ្ហាតិ តំ មោរំ, ឥតរេន ករេន សោ;

Sace gaṇhāti taṃ moraṃ, itarena karena so;

ចាវិតត្តា បន ឋានា, ភិក្ខុ ឋានា ចុតោ សិយា។

Cāvitattā pana ṭhānā, bhikkhu ṭhānā cuto siyā.

៧៥.

75.

ឥតរំ បន មោរស្ស, ឧបនេតិ សចេ ករំ;

Itaraṃ pana morassa, upaneti sace karaṃ;

ន ទោសោ តត្ថ ឧឌ្ឌេត្វា, សយមេវ និលីយតិ។

Na doso tattha uḍḍetvā, sayameva nilīyati.

៧៦.

76.

ទិស្វា អង្គេ និលីនំ តំ, ថេយ្យចិត្តេន គច្ឆតោ;

Disvā aṅge nilīnaṃ taṃ, theyyacittena gacchato;

បាទេ ថុល្លច្ចយំ ហោតិ, ទុតិយេ ច បរាជយោ។

Pāde thullaccayaṃ hoti, dutiye ca parājayo.

៧៧.

77.

ភូមិយំ ឋិតមោរស្ស, តីណិ ឋានានិ បណ្ឌិតោ;

Bhūmiyaṃ ṭhitamorassa, tīṇi ṭhānāni paṇḍito;

បាទានញ្ច កលាបស្ស, វសេន បរិទីបយេ។

Pādānañca kalāpassa, vasena paridīpaye.

៧៨.

78.

តតោ កេសគ្គមត្តម្បិ, មោរំ បថវិតោ បន;

Tato kesaggamattampi, moraṃ pathavito pana;

ហោតិ បារាជិកំ តស្ស, ឧក្ខិបន្តស្ស ភិក្ខុនោ។

Hoti pārājikaṃ tassa, ukkhipantassa bhikkhuno.

៧៩.

79.

ឆិជ្ជមានំ សុវណ្ណាទិំ, បត្តេ បតតិ ចេ បន;

Chijjamānaṃ suvaṇṇādiṃ, patte patati ce pana;

ហត្ថេន ឧទ្ធរន្តស្ស, តស្ស បារាជិកំ សិយា។

Hatthena uddharantassa, tassa pārājikaṃ siyā.

៨០.

80.

សចេ អនុទ្ធរិត្វាវ, ថេយ្យចិត្តេន គច្ឆតិ;

Sace anuddharitvāva, theyyacittena gacchati;

ទុតិយេ បទវារស្មិំ, បារាជិកមុទីរយេ។

Dutiye padavārasmiṃ, pārājikamudīraye.

៨១.

81.

ឯសេវ ច នយោ ញេយ្យោ, ហត្ថេ វត្ថេវ មត្ថកេ;

Eseva ca nayo ñeyyo, hatthe vattheva matthake;

តំ តំ តស្ស ភវេ ឋានំ, យត្ថ យត្ថ បតិដ្ឋិតំ។

Taṃ taṃ tassa bhave ṭhānaṃ, yattha yattha patiṭṭhitaṃ.

អាកាសដ្ឋកថា។

Ākāsaṭṭhakathā.

៨២.

82.

ថេយ្យចិត្តេន យំ កិញ្ចិ, មញ្ចបីឋាទិសុដ្ឋិតំ;

Theyyacittena yaṃ kiñci, mañcapīṭhādisuṭṭhitaṃ;

អាមាសម្បិ អនាមាសំ, អាមសន្តស្ស ទុក្កដំ។

Āmāsampi anāmāsaṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.

៨៣.

83.

សំហរិត្វា សចេ វំសេ, ឋបិតំ ហោតិ ចីវរំ;

Saṃharitvā sace vaṃse, ṭhapitaṃ hoti cīvaraṃ;

កត្វា បុនោរតោ ភោគំ, តថា អន្តញ្ច បារតោ។

Katvā punorato bhogaṃ, tathā antañca pārato.

៨៤.

84.

ចីវរេន ផុដ្ឋោកាសោ, ឋានំ តស្ស បវុច្ចតិ;

Cīvarena phuṭṭhokāso, ṭhānaṃ tassa pavuccati;

ន តុ ចីវរវំសោ សោ, ហោតីតិ សកលោ មតោ។

Na tu cīvaravaṃso so, hotīti sakalo mato.

៨៥.

85.

ឱរិមន្តេន ឱកាសំ, ផុដ្ឋំ តមិតរេន វា;

Orimantena okāsaṃ, phuṭṭhaṃ tamitarena vā;

ឥតរេនបិ វា ផុដ្ឋំ, ឱរិមន្តេន វា បុន។

Itarenapi vā phuṭṭhaṃ, orimantena vā puna.

៨៦.

86.

ទក្ខិណន្តេន ផុដ្ឋំ វា, វាមន្តេនិតរេន វា;

Dakkhiṇantena phuṭṭhaṃ vā, vāmantenitarena vā;

វាមន្តេន ផុដ្ឋដ្ឋានំ, អតិក្កាមយតោ ចុតិ។

Vāmantena phuṭṭhaṭṭhānaṃ, atikkāmayato cuti.

៨៧.

87.

ឧទ្ធំ វា ឧក្ខិបន្តស្ស, ចីវរំ បន វំសតោ;

Uddhaṃ vā ukkhipantassa, cīvaraṃ pana vaṃsato;

កេសគ្គមត្តេ ឧក្ខិត្តេ, តស្ស បារាជិកំ ភវេ។

Kesaggamatte ukkhitte, tassa pārājikaṃ bhave.

៨៨.

88.

រជ្ជុកេន ច ពន្ធិត្វា, ឋបិតំ បន ចីវរំ;

Rajjukena ca bandhitvā, ṭhapitaṃ pana cīvaraṃ;

ថុល្លច្ចយំ វិមោចេន្តោ, មុត្តេ បារាជិកំ ផុសេ។

Thullaccayaṃ vimocento, mutte pārājikaṃ phuse.

៨៩.

89.

វេឋេត្វា ឋបិតំ វំសេ, និព្ពេឋេន្តស្ស ភិក្ខុនោ;

Veṭhetvā ṭhapitaṃ vaṃse, nibbeṭhentassa bhikkhuno;

វលយំ ឆិន្ទតោ វាបិ, មោចេន្តស្សប្យយំ នយោ។

Valayaṃ chindato vāpi, mocentassapyayaṃ nayo.

៩០.

90.

ចីវរស្ស បសារេត្វា, ឋបិតស្ស ហិ វំសកេ;

Cīvarassa pasāretvā, ṭhapitassa hi vaṃsake;

សំហរិត្វា តុ និក្ខិត្តេ, ចីវរេ វិយ និច្ឆយោ។

Saṃharitvā tu nikkhitte, cīvare viya nicchayo.

៩១.

91.

សិក្កាយ បក្ខិបិត្វា យំ, លគ្គិតំ ហោតិ ភណ្ឌកំ;

Sikkāya pakkhipitvā yaṃ, laggitaṃ hoti bhaṇḍakaṃ;

សិក្កាតោ តំ ហរន្តោ វា, សហ សិក្កាយ វា ចុតោ។

Sikkāto taṃ haranto vā, saha sikkāya vā cuto.

៩២.

92.

កុន្តាទិំ នាគទន្តេសុ, ឋិតេសុ បដិបាដិយា;

Kuntādiṃ nāgadantesu, ṭhitesu paṭipāṭiyā;

អគ្គេ វា បន ពុន្ទេ វា, គហេត្វា បរិកឌ្ឍតោ។

Agge vā pana bunde vā, gahetvā parikaḍḍhato.

៩៣.

93.

បារាជិកំ ផុដ្ឋោកាសំ, អតិក្កាមយតោ សិយា;

Pārājikaṃ phuṭṭhokāsaṃ, atikkāmayato siyā;

ឧជុកំ ឧក្ខិបន្តស្ស, កេសគ្គេន បរាជយោ។

Ujukaṃ ukkhipantassa, kesaggena parājayo.

៩៤.

94.

បាការាភិមុខោ ឋត្វា, អាកឌ្ឍតិ សចេ បន;

Pākārābhimukho ṭhatvā, ākaḍḍhati sace pana;

ឱរិមន្តផុដ្ឋោកាស-មិតរន្តច្ចយេ ចុតោ។

Orimantaphuṭṭhokāsa-mitarantaccaye cuto.

៩៥.

95.

តថេវ បរតោ តស្ស, បេល្លេន្តស្សាបិ ភិក្ខុនោ;

Tatheva parato tassa, pellentassāpi bhikkhuno;

ភិត្តិំ បន ច និស្សាយ, ឋបិតេបិ អយំ នយោ។

Bhittiṃ pana ca nissāya, ṭhapitepi ayaṃ nayo.

៩៦.

96.

ចាលេន្តស្ស ច តាលស្ស, ផលំ វត្ថុ ហិ បូរតិ;

Cālentassa ca tālassa, phalaṃ vatthu hi pūrati;

យេនស្ស ពន្ធនា មុត្តេ, តស្មិំ បារាជិកំ ភវេ។

Yenassa bandhanā mutte, tasmiṃ pārājikaṃ bhave.

៩៧.

97.

បិណ្ឌិំ ឆិន្ទតិ តាលស្ស, សចេ បារាជិកំ សិយា;

Piṇḍiṃ chindati tālassa, sace pārājikaṃ siyā;

ឯសេវ ច នយោ សេស-រុក្ខបុប្ផផលេសុបិ។

Eseva ca nayo sesa-rukkhapupphaphalesupi.

វេហាសដ្ឋកថា។

Vehāsaṭṭhakathā.

៩៨.

98.

គច្ឆតោ ហិ និធិដ្ឋានំ, បទវារេន ទុក្កដំ;

Gacchato hi nidhiṭṭhānaṃ, padavārena dukkaṭaṃ;

ឧទកេ បន គម្ភីរេ, តថា និមុជ្ជនាទិសុ។

Udake pana gambhīre, tathā nimujjanādisu.

៩៩.

99.

តត្ថជាតកបុប្ផេសុ, យេន បុប្ផេន បូរតិ;

Tatthajātakapupphesu, yena pupphena pūrati;

វត្ថុ តំ ឆិន្ទតោ បុប្ផំ, តស្ស បារាជិកំ វទេ។

Vatthu taṃ chindato pupphaṃ, tassa pārājikaṃ vade.

១០០.

100.

ឯកនាឡស្ស វា បស្សេ, វាកោ ឧប្បលជាតិយា;

Ekanāḷassa vā passe, vāko uppalajātiyā;

ន ឆិជ្ជតិ តតោ យាវ, តាវ នំ បរិរក្ខតិ។

Na chijjati tato yāva, tāva naṃ parirakkhati.

១០១.

101.

សាមិកេហេវ បុប្ផេសុ, ឆិន្ទិត្វា ឋបិតេសុបិ;

Sāmikeheva pupphesu, chinditvā ṭhapitesupi;

បុព្ពេ វុត្តនយេនេវ, វេទិតព្ពោ វិនិច្ឆយោ។

Pubbe vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.

១០២.

102.

ភារពទ្ធានិ បុប្ផានិ, ឆស្វាការេសុ កេនចិ;

Bhārabaddhāni pupphāni, chasvākāresu kenaci;

អាការេន សចេ តានិ, ឋានា ចាវេតិ នស្សតិ។

Ākārena sace tāni, ṭhānā cāveti nassati.

១០៣.

103.

ឋបិតំ បន បុប្ផានំ, កលាបំ ជលបិដ្ឋិយំ;

Ṭhapitaṃ pana pupphānaṃ, kalāpaṃ jalapiṭṭhiyaṃ;

ចាលេត្វា ឧទកំ បុប្ផ-ដ្ឋានា ចាវេតិ ចេ ចុតោ។

Cāletvā udakaṃ puppha-ṭṭhānā cāveti ce cuto.

១០៤.

104.

បរិកប្បេតិ ចេ ‘‘ឯត្ថ, គហេស្សាមី’’តិ រក្ខតិ;

Parikappeti ce ‘‘ettha, gahessāmī’’ti rakkhati;

ឧទ្ធរន្តោ គតដ្ឋានា, ភដ្ឋោ នាម បវុច្ចតិ។

Uddharanto gataṭṭhānā, bhaṭṭho nāma pavuccati.

១០៥.

105.

អច្ចុគ្គតស្ស តំ ឋានំ, ជលតោ សកលំ ជលំ;

Accuggatassa taṃ ṭhānaṃ, jalato sakalaṃ jalaṃ;

ឧប្បាដេត្វា តតោ បុប្ផំ, ឧជុមុទ្ធរតោ បន។

Uppāṭetvā tato pupphaṃ, ujumuddharato pana.

១០៦.

106.

នាឡន្តេ ជលតោ មុត្ត-មត្តេ បារាជិកំ ភវេ;

Nāḷante jalato mutta-matte pārājikaṃ bhave;

អមុត្តេ ជលតោ តស្មិំ, ថុល្លច្ចយមុទីរិតំ។

Amutte jalato tasmiṃ, thullaccayamudīritaṃ.

១០៧.

107.

បុប្ផេ គហេត្វា នាមេត្វា, ឧប្បាដេតិ សចេ បន;

Pupphe gahetvā nāmetvā, uppāṭeti sace pana;

ន តស្ស ឧទកំ ឋានំ, នដ្ឋោ ឧប្បាដិតក្ខណេ។

Na tassa udakaṃ ṭhānaṃ, naṭṭho uppāṭitakkhaṇe.

១០៨.

108.

យោ ហិ សស្សាមិកេ មច្ឆេ, ថេយ្យចិត្តេន គណ្ហតិ;

Yo hi sassāmike macche, theyyacittena gaṇhati;

ពឡិសេនបិ ជាលេន, ហត្ថេន កុមិនេន វា។

Baḷisenapi jālena, hatthena kuminena vā.

១០៩.

109.

តស្សេវំ គណ្ហតោ វត្ថុ, យេន មច្ឆេន បូរតិ;

Tassevaṃ gaṇhato vatthu, yena macchena pūrati;

តស្មិំ ឧទ្ធដមត្តស្មិំ, ជលា ហោតិ បរាជយោ។

Tasmiṃ uddhaṭamattasmiṃ, jalā hoti parājayo.

១១០.

110.

ឋានំ សលិលជានញ្ហិ, កេវលំ សកលំ ជលំ;

Ṭhānaṃ salilajānañhi, kevalaṃ sakalaṃ jalaṃ;

សលិលដ្ឋំ វិមោចេន្តោ, ជលា បារាជិកោ ភវេ។

Salilaṭṭhaṃ vimocento, jalā pārājiko bhave.

១១១.

111.

នីរតោ ឧប្បតិត្វា យោ, តីរេ បតតិ វារិជោ;

Nīrato uppatitvā yo, tīre patati vārijo;

គណ្ហតោ តំ បនាបត្តិំ, ភណ្ឌគ្ឃេន វិនិទ្ទិសេ។

Gaṇhato taṃ panāpattiṃ, bhaṇḍagghena viniddise.

១១២.

112.

មារណត្ថាយ មច្ឆានំ, តឡាកេ នទិយាបិ វា;

Māraṇatthāya macchānaṃ, taḷāke nadiyāpi vā;

និន្នេ មច្ឆវិសំ នាម, បក្ខិបិត្វា គតេ បន។

Ninne macchavisaṃ nāma, pakkhipitvā gate pana.

១១៣.

113.

បច្ឆា មច្ឆវិសំ មច្ឆា, ខាទិត្វា បិលវន្តិ ចេ;

Pacchā macchavisaṃ macchā, khāditvā pilavanti ce;

បារាជិកំ មតេ មច្ឆេ, ថេយ្យចិត្តេន គណ្ហតោ។

Pārājikaṃ mate macche, theyyacittena gaṇhato.

១១៤.

114.

បំសុកូលិកសញ្ញាយ, ន ទោសោ កោចិ គណ្ហតោ;

Paṃsukūlikasaññāya, na doso koci gaṇhato;

សាមិកេស្វាហរន្តេសុ, ភណ្ឌទេយ្យមុទីរិតំ។

Sāmikesvāharantesu, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ.

១១៥.

115.

គហេត្វា សាមិកា មច្ឆេ, សចេ យន្តិ និរាលយា;

Gahetvā sāmikā macche, sace yanti nirālayā;

គណ្ហតោ បន តេ សេសេ, ថេយ្យចិត្តេន ទុក្កដំ។

Gaṇhato pana te sese, theyyacittena dukkaṭaṃ.

១១៦.

116.

អមតេសុ អនាបត្តិំ, វទន្តិ វិនយញ្ញុនោ;

Amatesu anāpattiṃ, vadanti vinayaññuno;

ឯសេវ ច នយោ សេសេ, កច្ឆបាទិម្ហិ វារិជេ។

Eseva ca nayo sese, kacchapādimhi vārije.

ឧទកដ្ឋកថា។

Udakaṭṭhakathā.

១១៧.

117.

‘‘នាវំ នាវដ្ឋំ វា ភណ្ឌំ, ថេនេត្វា គណ្ហិស្សាមី’’តិ;

‘‘Nāvaṃ nāvaṭṭhaṃ vā bhaṇḍaṃ, thenetvā gaṇhissāmī’’ti;

បាទុទ្ធារេ ទោសា វុត្តា, ភិក្ខុស្សេវំ គច្ឆន្តស្ស។

Pāduddhāre dosā vuttā, bhikkhussevaṃ gacchantassa.

១១៨.

118.

ពទ្ធាយ នាវាយ ហិ ចណ្ឌសោតេ;

Baddhāya nāvāya hi caṇḍasote;

ឋានំ មតំ ពន្ធនមេកមេវ;

Ṭhānaṃ mataṃ bandhanamekameva;

ភិក្ខុស្ស តស្មិំ មុត្តមត្តេ;

Bhikkhussa tasmiṃ muttamatte;

បារាជិកំ តស្ស វទន្តិ ធីរា។

Pārājikaṃ tassa vadanti dhīrā.

១១៩.

119.

និច្ចលេ ឧទកេ នាវ-មពន្ធនមវដ្ឋិតំ;

Niccale udake nāva-mabandhanamavaṭṭhitaṃ;

បុរតោ បច្ឆតោ វាបិ, បស្សតោ វាបិ កឌ្ឍតោ។

Purato pacchato vāpi, passato vāpi kaḍḍhato.

១២០.

120.

ឯកេនន្តេន សម្ផុដ្ឋ-មោកាសមិតរេន តំ;

Ekenantena samphuṭṭha-mokāsamitarena taṃ;

អតិក្កាមយតោ នាវំ, តស្ស បារាជិកំ សិយា។

Atikkāmayato nāvaṃ, tassa pārājikaṃ siyā.

១២១. តថា –

121. Tathā –

ឧទ្ធំ កេសគ្គមត្តម្បិ, ឧទកម្ហា វិមោចិតេ;

Uddhaṃ kesaggamattampi, udakamhā vimocite;

អធោនាវាតលំ តេន, ផុដ្ឋញ្ច មុខវដ្ដិយា។

Adhonāvātalaṃ tena, phuṭṭhañca mukhavaṭṭiyā.

១២២.

122.

ពន្ធិត្វា បន យា តីរេ, ឋបិតា និច្ចលេ ជលេ;

Bandhitvā pana yā tīre, ṭhapitā niccale jale;

ពន្ធនញ្ច ឋិតោកាសោ, ឋានំ តស្សា ទ្វិធា មតំ។

Bandhanañca ṭhitokāso, ṭhānaṃ tassā dvidhā mataṃ.

១២៣.

123.

ហោតិ ថុល្លច្ចយំ បុព្ពំ, ពន្ធនស្ស វិមោចនេ;

Hoti thullaccayaṃ pubbaṃ, bandhanassa vimocane;

បច្ឆា កេនចុបាយេន, ឋានា ចាវេតិ ចេ ចុតោ។

Pacchā kenacupāyena, ṭhānā cāveti ce cuto.

១២៤.

124.

ចាវេត្វា បឋមំ ឋានា, បច្ឆា ពន្ធនមោចនេ;

Cāvetvā paṭhamaṃ ṭhānā, pacchā bandhanamocane;

ឯសេវ ច នយោ វុត្តោ, ថេយ្យចិត្តស្ស ភិក្ខុនោ។

Eseva ca nayo vutto, theyyacittassa bhikkhuno.

១២៥.

125.

ឧស្សារេត្វា និកុជ្ជិត្វា, ឋបិតាយ ថលេ បន;

Ussāretvā nikujjitvā, ṭhapitāya thale pana;

ផុដ្ឋោកាសោវ ហិ ឋានំ, នាវាយ មុខវដ្ដិយា។

Phuṭṭhokāsova hi ṭhānaṃ, nāvāya mukhavaṭṭiyā.

១២៦.

126.

ញេយ្យោ ឋានបរិច្ឆេទោ;

Ñeyyo ṭhānaparicchedo;

អាការេហេវ បញ្ចហិ;

Ākāreheva pañcahi;

យតោ កុតោចិ ចាវេន្តោ;

Yato kutoci cāvento;

ហោតិ បារាជិកោ នរោ។

Hoti pārājiko naro.

១២៧.

127.

ឯសេវ ច នយោ ញេយ្យោ, នាវាយុក្កុជ្ជិតាយបិ;

Eseva ca nayo ñeyyo, nāvāyukkujjitāyapi;

ឋបិតាយបិ នាវាយ, ឃដិកានំ តថូបរិ។

Ṭhapitāyapi nāvāya, ghaṭikānaṃ tathūpari.

១២៨.

128.

ថេយ្យា តិត្ថេ ឋិតំ នាវំ, អារុហិត្វា សចេ បន;

Theyyā titthe ṭhitaṃ nāvaṃ, āruhitvā sace pana;

អរិត្តេន ផិយេនាបិ, បាជេន្តស្ស បរាជយោ។

Arittena phiyenāpi, pājentassa parājayo.

១២៩.

129.

សចេ ឆត្តំ បណាមេត្វា, ឧស្សាបេត្វាវ ចីវរំ;

Sace chattaṃ paṇāmetvā, ussāpetvāva cīvaraṃ;

លង្ការសទិសំ កត្វា, គណ្ហាបេតិ សមីរណំ។

Laṅkārasadisaṃ katvā, gaṇhāpeti samīraṇaṃ.

១៣០.

130.

អាគម្ម ពលវា វាតោ, នាវំ ហរតិ ចេ បន;

Āgamma balavā vāto, nāvaṃ harati ce pana;

វាតេនេវ ហដា នាវា, ន ទោសោ កោចិ វិជ្ជតិ។

Vāteneva haṭā nāvā, na doso koci vijjati.

១៣១.

131.

សយមេវ ច យំ កិញ្ចិ, គាមតិត្ថមុបាគតំ;

Sayameva ca yaṃ kiñci, gāmatitthamupāgataṃ;

អចាវេន្តោវ តំ ឋានា, កិណិត្វា ចេ បលាយតិ។

Acāventova taṃ ṭhānā, kiṇitvā ce palāyati.

១៣២.

132.

អវហារោ ន ភិក្ខុស្ស, ភណ្ឌទេយ្យមុទីរិតំ;

Avahāro na bhikkhussa, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ;

សយមេវ ច គច្ឆន្តិំ, ឋានា ចាវេតិ ចេ ចុតោ។

Sayameva ca gacchantiṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

នាវដ្ឋកថា។

Nāvaṭṭhakathā.

១៣៣.

133.

យានំ នាម រថោ វយ្ហំ, សកដំ សន្ទមានិកា;

Yānaṃ nāma ratho vayhaṃ, sakaṭaṃ sandamānikā;

យានំ អវហរិស្សាមិ, យានដ្ឋមិតិ វា បន។

Yānaṃ avaharissāmi, yānaṭṭhamiti vā pana.

១៣៤.

134.

គច្ឆតោ ទុក្កដំ វុត្តំ, ទុតិយំ បរិយេសតោ;

Gacchato dukkaṭaṃ vuttaṃ, dutiyaṃ pariyesato;

ឋានា ចាវនយោគស្មិំ, វិជ្ជមានេ បរាជយោ។

Ṭhānā cāvanayogasmiṃ, vijjamāne parājayo.

១៣៥.

135.

យានស្ស ទុកយុត្តស្ស, ទស ឋានានិ ទីបយេ;

Yānassa dukayuttassa, dasa ṭhānāni dīpaye;

យានំ បាជយតោ តស្ស, និសីទិត្វា ធុរេ បន។

Yānaṃ pājayato tassa, nisīditvā dhure pana.

១៣៦.

136.

ថុល្លច្ចយំ តុ គោណានំ, បាទុទ្ធារេ វិនិទ្ទិសេ;

Thullaccayaṃ tu goṇānaṃ, pāduddhāre viniddise;

ចក្កានញ្ហិ ឋិតោកាស-មតិក្កន្តេ បរាភវោ។

Cakkānañhi ṭhitokāsa-matikkante parābhavo.

១៣៧.

137.

អយុត្តកស្សាបិ ច យានកស្ស, ធុរេនុបត្ថម្ភនិយំ ឋិតស្ស;

Ayuttakassāpi ca yānakassa, dhurenupatthambhaniyaṃ ṭhitassa;

វសេនុបត្ថម្ភនិចក្កកានំ, ឋានានិ តីណេវ ភវន្តិ តស្ស។

Vasenupatthambhanicakkakānaṃ, ṭhānāni tīṇeva bhavanti tassa.

១៣៨.

138.

តថា ធុរេន ទារូនំ, ឧបរិដ្ឋបិតស្ស ច;

Tathā dhurena dārūnaṃ, upariṭṭhapitassa ca;

ភូមិយម្បិ ធុរេនេវ, តថេវ ឋបិតស្ស ច។

Bhūmiyampi dhureneva, tatheva ṭhapitassa ca.

១៣៩.

139.

បុរតោ បច្ឆតោ វាបិ, ឋានា ចាវេតិ ចេ បន;

Purato pacchato vāpi, ṭhānā cāveti ce pana;

ថុល្លច្ចយំ តុ តិណ្ណម្បិ, ឋានា ចាវេ បរាជយោ។

Thullaccayaṃ tu tiṇṇampi, ṭhānā cāve parājayo.

១៤០.

140.

អបនេត្វាន ចក្កានិ, អក្ខានំ សីសកេហិ តុ;

Apanetvāna cakkāni, akkhānaṃ sīsakehi tu;

ឋិតស្សូបរិ ទារូនំ, ឋានានិ ទ្វេ វិនិទ្ទិសេ។

Ṭhitassūpari dārūnaṃ, ṭhānāni dve viniddise.

១៤១.

141.

កឌ្ឍន្តោ ឧក្ខិបន្តោ វា, ផុដ្ឋោកាសច្ចយេ ចុតោ;

Kaḍḍhanto ukkhipanto vā, phuṭṭhokāsaccaye cuto;

ឋបិតស្ស បនញ្ញស្ស, ភូមិយំ យស្ស កស្សចិ។

Ṭhapitassa panaññassa, bhūmiyaṃ yassa kassaci.

១៤២.

142.

អក្ខុទ្ធីនំ ធុរស្សាតិ, បញ្ច ឋានានិ ទីបយេ;

Akkhuddhīnaṃ dhurassāti, pañca ṭhānāni dīpaye;

ឧទ្ធីសុ វា គហេត្វា តំ, ឋានា ចាវេតិ ចេ ចុតោ។

Uddhīsu vā gahetvā taṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

១៤៣.

143.

ឋបិតស្ស ហិ ចក្កស្ស, នាភិយា បន ភូមិយំ;

Ṭhapitassa hi cakkassa, nābhiyā pana bhūmiyaṃ;

ឯកមេវ សិយា ឋានំ, បរិច្ឆេទោបិ បញ្ចធា។

Ekameva siyā ṭhānaṃ, paricchedopi pañcadhā.

១៤៤.

144.

ផុសិត្វា យំ ឋិតំ ភូមិំ, នេមិបស្សេន នាភិយា;

Phusitvā yaṃ ṭhitaṃ bhūmiṃ, nemipassena nābhiyā;

ឋានានិ ទ្វេ ភវន្តស្ស, នដ្ឋោ តេសមតិក្កមេ។

Ṭhānāni dve bhavantassa, naṭṭho tesamatikkame.

១៤៥.

145.

ទិស្វា យានមនារក្ខំ, បដិបន្នំ មហាបថេ;

Disvā yānamanārakkhaṃ, paṭipannaṃ mahāpathe;

អារុហិត្វា អចោទេត្វា, កិណិត្វា យាតិ វដ្ដតិ។

Āruhitvā acodetvā, kiṇitvā yāti vaṭṭati.

យានដ្ឋកថា។

Yānaṭṭhakathā.

១៤៦.

146.

សីសក្ខន្ធកដោលម្ព-វសា ភារោ ចតុព្ពិធោ;

Sīsakkhandhakaṭolamba-vasā bhāro catubbidho;

តត្ថ សីសគតំ ភារំ, អាមសន្តស្ស ទុក្កដំ។

Tattha sīsagataṃ bhāraṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.

១៤៧.

147.

ឥតោ ចិតោ ច ឃំសន្តោ, ថេយ្យចិត្តេន យោ បន;

Ito cito ca ghaṃsanto, theyyacittena yo pana;

សិរស្មិំយេវ សារេតិ, តស្ស ថុល្លច្ចយំ សិយា។

Sirasmiṃyeva sāreti, tassa thullaccayaṃ siyā.

១៤៨.

148.

ខន្ធំ ឱរោបិតេ ភារេ, តស្ស បារាជិកំ មតំ;

Khandhaṃ oropite bhāre, tassa pārājikaṃ mataṃ;

សីសតោ កេសមត្តម្បិ, មោចេន្តោបិ បរាជិតោ។

Sīsato kesamattampi, mocentopi parājito.

១៤៩.

149.

ភារំ បថវិយំ កិញ្ចិ, ឋបេត្វា សុទ្ធមានសោ;

Bhāraṃ pathaviyaṃ kiñci, ṭhapetvā suddhamānaso;

បច្ឆា តំ ថេយ្យចិត្តេន, ឧទ្ធរន្តោ បរាជិតោ។៥២២

Pacchā taṃ theyyacittena, uddharanto parājito.522

១៥០.

150.

ឯត្ថ វុត្តនយេនេវ, សេសេសុបិ អសេសតោ;

Ettha vuttanayeneva, sesesupi asesato;

ភារេសុ មតិសារេន, វេទិតព្ពោ វិនិច្ឆយោ។

Bhāresu matisārena, veditabbo vinicchayo.

ភារដ្ឋកថា។

Bhāraṭṭhakathā.

១៥១.

151.

ទុក្កដំ មុនិនា វុត្តំ, អារាមំ អភិយុញ្ជតោ;

Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, ārāmaṃ abhiyuñjato;

បរាជេតិ បរំ ធម្មំ, ចរន្តោ ចេ បរាជិតោ។៥២២

Parājeti paraṃ dhammaṃ, caranto ce parājito.522

១៥២.

152.

វិមតិំ ជនយន្តស្ស, តស្ស ថុល្លច្ចយំ សិយា;

Vimatiṃ janayantassa, tassa thullaccayaṃ siyā;

បរជ្ជតិ សយំ ធម្មំ, ចរន្តោ យោបិ តស្ស ច។

Parajjati sayaṃ dhammaṃ, caranto yopi tassa ca.

១៥៣.

153.

សាមិនោ ធុរនិក្ខេបេ, ‘‘ន ទស្សាមី’’តិ ចត្តនោ;

Sāmino dhuranikkhepe, ‘‘na dassāmī’’ti cattano;

បារាជិកំ ភវេ តស្ស, សព្ពេសំ កូដសក្ខិនំ។

Pārājikaṃ bhave tassa, sabbesaṃ kūṭasakkhinaṃ.

អារាមដ្ឋកថា។

Ārāmaṭṭhakathā.

១៥៤.

154.

វិហារំ សង្ឃិកំ កិញ្ចិ, អច្ឆិន្ទិត្វាន គណ្ហិតុំ;

Vihāraṃ saṅghikaṃ kiñci, acchinditvāna gaṇhituṃ;

សព្ពេសំ ធុរនិក្ខេបា-ភាវតោវ ន សិជ្ឈតិ។

Sabbesaṃ dhuranikkhepā-bhāvatova na sijjhati.

វិហារដ្ឋកថា។

Vihāraṭṭhakathā.

១៥៥.

155.

សីសានិ សាលិអាទីនំ, និរុម្ភិត្វាន គណ្ហតោ;

Sīsāni sāliādīnaṃ, nirumbhitvāna gaṇhato;

អសិតេន ច លាយិត្វា, ឆិន្ទិត្វា វា ករេន ច។

Asitena ca lāyitvā, chinditvā vā karena ca.

១៥៦.

156.

យស្មិំ ពីជេបិ វា វត្ថុ, សីសេ បូរេតិ មុដ្ឋិយំ;

Yasmiṃ bījepi vā vatthu, sīse pūreti muṭṭhiyaṃ;

ពន្ធនា មោចិតេ តស្មិំ, តស្ស បារាជិកំ ភវេ។

Bandhanā mocite tasmiṃ, tassa pārājikaṃ bhave.

១៥៧.

157.

អច្ឆិន្នោ បន ទណ្ឌោ វា, តចោ វា អប្បមត្តកោ;

Acchinno pana daṇḍo vā, taco vā appamattako;

វីហិនាឡម្បិ វា ទីឃំ, អនិក្ខន្តោវ រក្ខតិ។

Vīhināḷampi vā dīghaṃ, anikkhantova rakkhati.

១៥៨.

158.

សចេ សោ បរិកប្បេតិ, ‘‘មទ្ទិត្វា បនិទំ អហំ;

Sace so parikappeti, ‘‘madditvā panidaṃ ahaṃ;

បប្ផោដេត្វា ឥតោ សារំ, គណ្ហិស្សាមី’’តិ រក្ខតិ។

Papphoṭetvā ito sāraṃ, gaṇhissāmī’’ti rakkhati.

១៥៩.

159.

មទ្ទនុទ្ធរណេ នត្ថិ, ទោសោ បប្ផោដនេបិ វា;

Maddanuddharaṇe natthi, doso papphoṭanepi vā;

អត្តនោ ភាជនគតំ, ករោន្តស្ស បរាជយោ។

Attano bhājanagataṃ, karontassa parājayo.

១៦០.

160.

ជានំ កេសគ្គមត្តម្បិ, បថវិំ បរសន្តកំ;

Jānaṃ kesaggamattampi, pathaviṃ parasantakaṃ;

ថេយ្យចិត្តេន ចេ ខីលំ, សង្កាមេតិ បរាជយោ។

Theyyacittena ce khīlaṃ, saṅkāmeti parājayo.

១៦១.

161.

តញ្ច ខោ សាមិកានំ តុ, ធុរនិក្ខេបនេ សតិ;

Tañca kho sāmikānaṃ tu, dhuranikkhepane sati;

អនគ្ឃា ភូមិ នាមេសា, តស្មា ឯវមុទីរិតំ។

Anagghā bhūmi nāmesā, tasmā evamudīritaṃ.

១៦២.

162.

គហេតព្ពា សចេ ហោតិ, ទ្វីហិ ខីលេហិ យា បន;

Gahetabbā sace hoti, dvīhi khīlehi yā pana;

អាទោ ថុល្លច្ចយំ តេសុ, ទុតិយេវ បរាជយោ។

Ādo thullaccayaṃ tesu, dutiyeva parājayo.

១៦៣.

163.

ញាបេតុកាមោ យោ ភិក្ខុ, ‘‘មមេទំ សន្តក’’ន្តិ ច;

Ñāpetukāmo yo bhikkhu, ‘‘mamedaṃ santaka’’nti ca;

រជ្ជុំ វាបិ បសារេតិ, យដ្ឋិំ បាតេតិ ទុក្កដំ។

Rajjuṃ vāpi pasāreti, yaṭṭhiṃ pāteti dukkaṭaṃ.

១៦៤.

164.

យេហិ ទ្វីហិ បយោគេហិ, អត្តនោ សន្តកំ សិយា;

Yehi dvīhi payogehi, attano santakaṃ siyā;

អាទោ ថុល្លច្ចយំ តេសុ, ទុតិយេ ច បរាជយោ។

Ādo thullaccayaṃ tesu, dutiye ca parājayo.

ខេត្តដ្ឋកថា។

Khettaṭṭhakathā.

១៦៥.

165.

ខេត្តេ វុត្តនយេនេវ, វត្ថុដ្ឋស្ស វិនិច្ឆយោ;

Khette vuttanayeneva, vatthuṭṭhassa vinicchayo;

គាមដ្ឋេបិ ច វត្តព្ពំ, អបុព្ពំ នត្ថិ កិញ្ចិបិ។

Gāmaṭṭhepi ca vattabbaṃ, apubbaṃ natthi kiñcipi.

វត្ថុដ្ឋគាមដ្ឋកថា។

Vatthuṭṭhagāmaṭṭhakathā.

១៦៦.

166.

តិណំ វា បន បណ្ណំ វា, លតំ វា កដ្ឋមេវ វា;

Tiṇaṃ vā pana paṇṇaṃ vā, lataṃ vā kaṭṭhameva vā;

ភណ្ឌគ្ឃេនេវ កាតព្ពោ, គណ្ហន្តោ តត្ថជាតកំ។

Bhaṇḍaggheneva kātabbo, gaṇhanto tatthajātakaṃ.

១៦៧.

167.

មហគ្ឃេ បន រុក្ខស្មិំ, ឆិន្នមត្តេបិ នស្សតិ;

Mahagghe pana rukkhasmiṃ, chinnamattepi nassati;

តច្ឆេត្វា ឋបិតោ រុក្ខោ, គហេតព្ពោ ន កោចិបិ។

Tacchetvā ṭhapito rukkho, gahetabbo na kocipi.

១៦៨.

168.

ឆិន្ទិត្វា ឋបិតំ មូលេ, រុក្ខមទ្ធគតំ បន;

Chinditvā ṭhapitaṃ mūle, rukkhamaddhagataṃ pana;

‘‘ឆឌ្ឌិតោ សាមិកេហី’’តិ, គហេតុំ បន វដ្ដតិ។

‘‘Chaḍḍito sāmikehī’’ti, gahetuṃ pana vaṭṭati.

១៦៩.

169.

លក្ខណេ ឆល្លិយោនទ្ធេ, ន ទោសោ កោចិ គណ្ហតោ;

Lakkhaṇe challiyonaddhe, na doso koci gaṇhato;

អជ្ឈាវុត្ថំ កតំ វាបិ, វិនស្សន្តញ្ច គណ្ហតោ។

Ajjhāvutthaṃ kataṃ vāpi, vinassantañca gaṇhato.

១៧០.

170.

យោ ចារក្ខដ្ឋានំ បត្វា, កត្វា កម្មដ្ឋានាទីនិ;

Yo cārakkhaṭṭhānaṃ patvā, katvā kammaṭṭhānādīni;

ចិត្តេ ចិន្តេន្តោ វា អញ្ញំ, ភណ្ឌទេយ្យំ ហោតេវស្ស។

Citte cintento vā aññaṃ, bhaṇḍadeyyaṃ hotevassa.

១៧១.

171.

វរាហព្យគ្ឃច្ឆតរច្ឆកាទិតោ;

Varāhabyagghacchataracchakādito;

ឧបទ្ទវា មុច្ចិតុកាមតាយ យោ;

Upaddavā muccitukāmatāya yo;

តថេវ តំ ឋានមតិក្កមេតិ ចេ;

Tatheva taṃ ṭhānamatikkameti ce;

ន កោចិ ទោសោ បន ភណ្ឌទេយ្យកំ។

Na koci doso pana bhaṇḍadeyyakaṃ.

១៧២.

172.

ឥទមារក្ខណដ្ឋានំ, គរុកំ សុង្កឃាតតោ;

Idamārakkhaṇaṭṭhānaṃ, garukaṃ suṅkaghātato;

តស្មា ទុក្កដមុទ្ទិដ្ឋំ, តមនោក្កម្ម គច្ឆតោ។

Tasmā dukkaṭamuddiṭṭhaṃ, tamanokkamma gacchato.

១៧៣.

173.

ឯតំ បរិហរន្តស្ស, ថេយ្យចិត្តេន សត្ថុនា;

Etaṃ pariharantassa, theyyacittena satthunā;

បារាជិកមនុទ្ទិដ្ឋំ, អាកាសេនាបិ គច្ឆតោ។

Pārājikamanuddiṭṭhaṃ, ākāsenāpi gacchato.

១៧៤.

174.

តស្មា ឯត្ថ វិសេសេន, សតិសម្បន្នចេតសា;

Tasmā ettha visesena, satisampannacetasā;

អប្បមត្តេន ហោតព្ពំ, បិយសីលេន ភិក្ខុនា។

Appamattena hotabbaṃ, piyasīlena bhikkhunā.

អរញ្ញដ្ឋកថា។

Araññaṭṭhakathā.

១៧៥.

175.

តោយទុល្លភកាលស្មិំ, ភាជនេ គោបិតំ ជលំ;

Toyadullabhakālasmiṃ, bhājane gopitaṃ jalaṃ;

អាវិញ្ជិត្វា បវេសេត្វា, ឆិទ្ទំ កត្វាបិ វា តថា។

Āviñjitvā pavesetvā, chiddaṃ katvāpi vā tathā.

១៧៦.

176.

វាបិយំ វា តឡាកេ វា, ភាជនំ អត្តនោ បន;

Vāpiyaṃ vā taḷāke vā, bhājanaṃ attano pana;

គណ្ហន្តស្ស បវេសេត្វា, ភណ្ឌគ្ឃេន វិនិទ្ទិសេ។

Gaṇhantassa pavesetvā, bhaṇḍagghena viniddise.

១៧៧.

177.

ឆិន្ទតោ មរិយាទំ តុ, អទិន្នាទានបុព្ពតោ;

Chindato mariyādaṃ tu, adinnādānapubbato;

ភូតគាមេន សទ្ធិម្បិ, ទុក្កដំ បរិទីបិតំ។

Bhūtagāmena saddhimpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.

១៧៨.

178.

អន្តោ ឋត្វា ពហិ ឋត្វា, ឆិន្ទន្តោ ឧភយត្ថបិ;

Anto ṭhatvā bahi ṭhatvā, chindanto ubhayatthapi;

ពហិអន្តេន កាតព្ពោ, អន្តោអន្តេន មជ្ឈតោ។

Bahiantena kātabbo, antoantena majjhato.

ឧទកកថា។

Udakakathā.

១៧៩.

179.

វារេន សាមណេរា យំ, ទន្តកដ្ឋមរញ្ញតោ;

Vārena sāmaṇerā yaṃ, dantakaṭṭhamaraññato;

អានេត្វាចរិយានម្បិ, អាហរន្តិ សចេ បន។

Ānetvācariyānampi, āharanti sace pana.

១៨០.

180.

ឆិន្ទិត្វា យាវ សង្ឃស្ស, ន និយ្យាទេន្តិ តេ បន;

Chinditvā yāva saṅghassa, na niyyādenti te pana;

អាភតំ តាវ តំ សព្ពំ, តេសមេវ ច សន្តកំ។

Ābhataṃ tāva taṃ sabbaṃ, tesameva ca santakaṃ.

១៨១.

181.

តស្មា តំ ថេយ្យចិត្តេន, គណ្ហន្តស្ស ច ភិក្ខុនោ;

Tasmā taṃ theyyacittena, gaṇhantassa ca bhikkhuno;

គរុភណ្ឌញ្ច សង្ឃស្ស, ភណ្ឌគ្ឃេន បរាភវោ។

Garubhaṇḍañca saṅghassa, bhaṇḍagghena parābhavo.

១៨២.

182.

យទា និយ្យាទិតំ តេហិ, តតោ បដ្ឋាយ សង្ឃិកំ;

Yadā niyyāditaṃ tehi, tato paṭṭhāya saṅghikaṃ;

គណ្ហន្តស្សាបិ ថេយ្យាយ, អវហារោ ន វិជ្ជតិ។

Gaṇhantassāpi theyyāya, avahāro na vijjati.

១៨៣.

183.

អរក្ខត្តា យថាវុឌ្ឍ-មភាជេតព្ពតោបិ ច;

Arakkhattā yathāvuḍḍha-mabhājetabbatopi ca;

សព្ពសាធារណត្តា ច, អញ្ញំ វិយ ន ហោតិទំ។

Sabbasādhāraṇattā ca, aññaṃ viya na hotidaṃ.

ទន្តកដ្ឋកថា។

Dantakaṭṭhakathā.

១៨៤.

184.

អគ្គិំ វា ទេតិ សត្ថេន, អាកោដេតិ សមន្តតោ;

Aggiṃ vā deti satthena, ākoṭeti samantato;

អាកោដេតិ វិសំ វាបិ, មណ្ឌូកណ្ដកនាមកំ។

Ākoṭeti visaṃ vāpi, maṇḍūkaṇṭakanāmakaṃ.

១៨៥.

185.

យេន វា តេន វា រុក្ខោ, វិនស្សតិ ច ឌយ្ហតិ;

Yena vā tena vā rukkho, vinassati ca ḍayhati;

សព្ពត្ថ ភិក្ខុនោ តស្ស, ភណ្ឌទេយ្យំ បកាសិតំ។

Sabbattha bhikkhuno tassa, bhaṇḍadeyyaṃ pakāsitaṃ.

វនប្បតិកថា។

Vanappatikathā.

១៨៦.

186.

សីសតោ កណ្ណតោ វាបិ, គីវតោ ហត្ថតោបិ វា;

Sīsato kaṇṇato vāpi, gīvato hatthatopi vā;

ឆិន្ទិត្វា វាបិ មោចេត្វា, គណ្ហតោ ថេយ្យចេតសា។

Chinditvā vāpi mocetvā, gaṇhato theyyacetasā.

១៨៧.

187.

ហោតិ មោចិតមត្តស្មិំ, សីសាទីហិ បរាជយោ;

Hoti mocitamattasmiṃ, sīsādīhi parājayo;

ថុល្លច្ចយំ ករោន្តស្ស, អាកឌ្ឍនវិកឌ្ឍនំ។

Thullaccayaṃ karontassa, ākaḍḍhanavikaḍḍhanaṃ.

១៨៨.

188.

ហត្ថា អនីហរិត្វាវ, វលយំ កដកម្បិ វា;

Hatthā anīharitvāva, valayaṃ kaṭakampi vā;

អគ្គពាហុញ្ច ឃំសន្តោ, ចារេតិ អបរាបរំ។

Aggabāhuñca ghaṃsanto, cāreti aparāparaṃ.

១៨៩.

189.

តមាកាសគតំ ចោរោ, ករោតិ យទិ រក្ខតិ;

Tamākāsagataṃ coro, karoti yadi rakkhati;

សវិញ្ញាណកតោ មូលេ, វលយំវ ន ហោតិទំ។

Saviññāṇakato mūle, valayaṃva na hotidaṃ.

១៩០.

190.

និវត្ថំ បន វត្ថំ យោ, អច្ឆិន្ទតិ បរស្ស ចេ;

Nivatthaṃ pana vatthaṃ yo, acchindati parassa ce;

បរោបិ បន លជ្ជាយ, សហសា តំ ន មុញ្ចតិ។

Paropi pana lajjāya, sahasā taṃ na muñcati.

១៩១.

191.

អាកឌ្ឍតិ ច ចោរោបិ, សោ បរោ តាវ រក្ខតិ;

Ākaḍḍhati ca coropi, so paro tāva rakkhati;

បរស្ស ហត្ថតោ វត្ថេ, មុត្តមត្តេ បរាជយោ។

Parassa hatthato vatthe, muttamatte parājayo.

១៩២.

192.

សភណ្ឌហារកំ ភណ្ឌំ, នេន្តស្ស បឋមេ បទេ;

Sabhaṇḍahārakaṃ bhaṇḍaṃ, nentassa paṭhame pade;

ថុល្លច្ចយមតិក្កន្តេ, ទុតិយេវ ចុតោ សិយា។

Thullaccayamatikkante, dutiyeva cuto siyā.

១៩៣.

193.

បាតាបេតិ សចេ ភណ្ឌំ, តជ្ជេត្វា ថេយ្យចេតនោ;

Pātāpeti sace bhaṇḍaṃ, tajjetvā theyyacetano;

បរស្ស ហត្ថតោ ភណ្ឌេ, មុត្តមត្តេ បរាជយោ។

Parassa hatthato bhaṇḍe, muttamatte parājayo.

១៩៤.

194.

អថាបិ បរិកប្បេត្វា, បាតាបេតិ វ យោ បន;

Athāpi parikappetvā, pātāpeti va yo pana;

តស្ស បាតាបនេ វុត្តំ, ទុក្កដាមសនេបិ ច។

Tassa pātāpane vuttaṃ, dukkaṭāmasanepi ca.

១៩៥.

195.

ផន្ទាបេតិ យថាវត្ថុំ, ឋានា ចាវេតិ ចេ ចុតោ;

Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānā cāveti ce cuto;

‘‘តិដ្ឋ តិដ្ឋា’’តិ វទតោ, ន ទោសោ ឆឌ្ឌិតេបិ ច។

‘‘Tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vadato, na doso chaḍḍitepi ca.

១៩៦.

196.

អាគន្ត្វា ថេយ្យចិត្តេន, បច្ឆា តំ គណ្ហតោ សិយា;

Āgantvā theyyacittena, pacchā taṃ gaṇhato siyā;

បារាជិកំ តទុទ្ធារេ, សាលយេ សាមិកេ គតេ។

Pārājikaṃ taduddhāre, sālaye sāmike gate.

១៩៧.

197.

គណ្ហតោ សកសញ្ញាយ, គហណេ បន រក្ខតិ;

Gaṇhato sakasaññāya, gahaṇe pana rakkhati;

ភណ្ឌទេយ្យំ តថា បំសុ-កូលសញ្ញាយ គណ្ហតោ។

Bhaṇḍadeyyaṃ tathā paṃsu-kūlasaññāya gaṇhato.

១៩៨.

198.

‘‘តិដ្ឋ តិដ្ឋា’’តិ វុត្តោ ច, ឆឌ្ឌេត្វា បន ភណ្ឌកំ;

‘‘Tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vutto ca, chaḍḍetvā pana bhaṇḍakaṃ;

កត្វាវ ធុរនិក្ខេបំ, ភីតោ ចោរា បលាយតិ។

Katvāva dhuranikkhepaṃ, bhīto corā palāyati.

១៩៩.

199.

គណ្ហតោ ថេយ្យចិត្តេន, ឧទ្ធារេ ទុក្កដំ បុន;

Gaṇhato theyyacittena, uddhāre dukkaṭaṃ puna;

ទាតព្ពមាហរាបេន្តេ, អទេន្តស្ស បរាជយោ។

Dātabbamāharāpente, adentassa parājayo.

២០០.

200.

‘‘កស្មា? តស្ស បយោគេន, ឆឌ្ឌិតត្តា’’តិ សាទរំ;

‘‘Kasmā? Tassa payogena, chaḍḍitattā’’ti sādaraṃ;

មហាអដ្ឋកថាយំ តុ, វុត្តមញ្ញាសុ នាគតំ។

Mahāaṭṭhakathāyaṃ tu, vuttamaññāsu nāgataṃ.

ហរណកថា។

Haraṇakathā.

២០១.

201.

សម្បជានមុសាវាទំ, ‘‘ន គណ្ហាមី’’តិ ភាសតោ;

Sampajānamusāvādaṃ, ‘‘na gaṇhāmī’’ti bhāsato;

អទិន្នាទានបុព្ពត្តា, ទុក្កដំ ហោតិ ភិក្ខុនោ។

Adinnādānapubbattā, dukkaṭaṃ hoti bhikkhuno.

២០២.

202.

‘‘រហោ មយា បនេតស្ស, ឋបិតំ កិំ នុ ទស្សតិ’’;

‘‘Raho mayā panetassa, ṭhapitaṃ kiṃ nu dassati’’;

ឥច្ចេវំ វិមតុប្បាទេ, តស្ស ថុល្លច្ចយំ សិយា។

Iccevaṃ vimatuppāde, tassa thullaccayaṃ siyā.

២០៣.

203.

តស្មិំ ទានេ និរុស្សាហេ, បរោ ចេ និក្ខិបេ ធុរំ;

Tasmiṃ dāne nirussāhe, paro ce nikkhipe dhuraṃ;

ឧភិន្នំ ធុរនិក្ខេបេ, ភិក្ខុ ហោតិ បរាជិតោ។

Ubhinnaṃ dhuranikkhepe, bhikkhu hoti parājito.

២០៤.

204.

ចិត្តេនាទាតុកាមោវ, ‘‘ទស្សាមី’’តិ មុខេន ចេ;

Cittenādātukāmova, ‘‘dassāmī’’ti mukhena ce;

វទតោ ធុរនិក្ខេបេ, សាមិនោ ហិ បរាជយោ។

Vadato dhuranikkhepe, sāmino hi parājayo.

ឧបនិធិកថា។

Upanidhikathā.

២០៥.

205.

សុង្កឃាតស្ស អន្តោវ, ឋត្វា បាតេតិ ចេ ពហិ;

Suṅkaghātassa antova, ṭhatvā pāteti ce bahi;

ធុវំ បតតិ ចេ ហត្ថា, មុត្តមត្តេ បរាជយោ។

Dhuvaṃ patati ce hatthā, muttamatte parājayo.

២០៦.

206.

តំ រុក្ខេ ខាណុកេ វាបិ, ហុត្វា បដិហតំ បុន;

Taṃ rukkhe khāṇuke vāpi, hutvā paṭihataṃ puna;

វាតុក្ខិត្តម្បិ វា អន្តោ, សចេ បតតិ រក្ខតិ។

Vātukkhittampi vā anto, sace patati rakkhati.

២០៧.

207.

បតិត្វា ភូមិយំ បច្ឆា, វដ្ដន្តំ បន ភណ្ឌកំ;

Patitvā bhūmiyaṃ pacchā, vaṭṭantaṃ pana bhaṇḍakaṃ;

សចេ បវិសត្យន្តោវ, តស្ស បារាជិកំ សិយា។

Sace pavisatyantova, tassa pārājikaṃ siyā.

២០៨.

208.

ឋត្វា ឋត្វា បវដ្ដន្តំ, បវិដ្ឋំ ចេ បរាជយោ;

Ṭhatvā ṭhatvā pavaṭṭantaṃ, paviṭṭhaṃ ce parājayo;

អតិដ្ឋមានំ វដ្ដិត្វា, បវិដ្ឋំ បន រក្ខតិ។

Atiṭṭhamānaṃ vaṭṭitvā, paviṭṭhaṃ pana rakkhati.

២០៩.

209.

ឥតិ វុត្តំ ទឡ្ហំ កត្វា, កុរុន្ទដ្ឋកថាទិសុ;

Iti vuttaṃ daḷhaṃ katvā, kurundaṭṭhakathādisu;

សារតោ តំ គហេតព្ពំ, យុត្តំ វិយ ច ទិស្សតិ។

Sārato taṃ gahetabbaṃ, yuttaṃ viya ca dissati.

២១០.

210.

សយំ វា យទិ វដ្ដេតិ, វដ្ដាបេតិ បរេន វា;

Sayaṃ vā yadi vaṭṭeti, vaṭṭāpeti parena vā;

អដ្ឋត្វា វដ្ដមានំ តំ, គតំ នាសករំ សិយា។

Aṭṭhatvā vaṭṭamānaṃ taṃ, gataṃ nāsakaraṃ siyā.

២១១.

211.

ឋត្វា ឋត្វា សចេ អន្តោ, ពហិ គច្ឆតិ រក្ខតិ;

Ṭhatvā ṭhatvā sace anto, bahi gacchati rakkhati;

ឋបិតេ សុទ្ធចិត្តេន, សយំ វដ្ដតិ វដ្ដតិ។

Ṭhapite suddhacittena, sayaṃ vaṭṭati vaṭṭati.

២១២.

212.

គច្ឆន្តេ បន យានេ វា, គជេ វា តំ ឋបេតិ ចេ;

Gacchante pana yāne vā, gaje vā taṃ ṭhapeti ce;

ពហិ នីហរណត្ថាយ, នាវហារោបិ នីហដេ។

Bahi nīharaṇatthāya, nāvahāropi nīhaṭe.

២១៣.

213.

ឋបិតេ ឋិតយានេ វា, បយោគេន វិនា គតេ;

Ṭhapite ṭhitayāne vā, payogena vinā gate;

សតិបិ ថេយ្យចិត្តស្មិំ, អវហារោ ន វិជ្ជតិ។

Satipi theyyacittasmiṃ, avahāro na vijjati.

២១៤.

214.

សចេ បាជេតិ តំ យានំ, ឋបេត្វា យានកេ មណិំ;

Sace pājeti taṃ yānaṃ, ṭhapetvā yānake maṇiṃ;

សិយា បារាជិកំ តស្ស, សីមាតិក្កមនេ បន។

Siyā pārājikaṃ tassa, sīmātikkamane pana.

២១៥.

215.

សុង្កដ្ឋានេ មតំ សុង្កំ, គន្តុំ ទត្វាវ វដ្ដតិ;

Suṅkaṭṭhāne mataṃ suṅkaṃ, gantuṃ datvāva vaṭṭati;

សេសោ ឥធ កថាមគ្គោ, អរញ្ញដ្ឋកថាសមោ។

Seso idha kathāmaggo, araññaṭṭhakathāsamo.

សុង្កឃាតកថា។

Suṅkaghātakathā.

២១៦.

216.

អន្តោជាតំ ធនក្កីតំ, ទិន្នំ វា បន កេនចិ;

Antojātaṃ dhanakkītaṃ, dinnaṃ vā pana kenaci;

ទាសំ ករមរានីតំ, ហរន្តស្ស បរាជយោ។

Dāsaṃ karamarānītaṃ, harantassa parājayo.

២១៧.

217.

ភុជិស្សំ វា ហរន្តស្ស, មានុសំ មាតរាបិ វា;

Bhujissaṃ vā harantassa, mānusaṃ mātarāpi vā;

បិតរាឋបិតំ វាបិ, អវហារោ ន វិជ្ជតិ។

Pitarāṭhapitaṃ vāpi, avahāro na vijjati.

២១៨.

218.

តំ បលាបេតុកាមោវ, ឧក្ខិបិត្វា ភុជេហិ វា;

Taṃ palāpetukāmova, ukkhipitvā bhujehi vā;

តំ ឋិតដ្ឋានតោ កិញ្ចិ, សង្កាមេតិ បរាជយោ។

Taṃ ṭhitaṭṭhānato kiñci, saṅkāmeti parājayo.

២១៩.

219.

តជ្ជេត្វា បទសា ទាសំ, នេន្តស្ស បទវារតោ;

Tajjetvā padasā dāsaṃ, nentassa padavārato;

ហោន្តិ អាបត្តិយោ វុត្តា, តស្ស ថុល្លច្ចយាទយោ។

Honti āpattiyo vuttā, tassa thullaccayādayo.

២២០.

220.

ហត្ថាទីសុ គហេត្វា តំ, កឌ្ឍតោបិ បរាជយោ;

Hatthādīsu gahetvā taṃ, kaḍḍhatopi parājayo;

‘‘គច្ឆ យាហិ បលាយា’’តិ, វទតោបិ អយំ នយោ។

‘‘Gaccha yāhi palāyā’’ti, vadatopi ayaṃ nayo.

២២១.

221.

វេគសាវ បលាយន្តំ, ‘‘បលាយា’’តិ ច ភាសតោ;

Vegasāva palāyantaṃ, ‘‘palāyā’’ti ca bhāsato;

ហោតិ បារាជិកេនស្ស, អនាបត្តិ ហិ ភិក្ខុនោ។

Hoti pārājikenassa, anāpatti hi bhikkhuno.

២២២.

222.

សណិកំ បន គច្ឆន្តំ, សចេ វទតិ សោបិ ច;

Saṇikaṃ pana gacchantaṃ, sace vadati sopi ca;

សីឃំ គច្ឆតិ ចេ តស្ស, វចនេន បរាជយោ។

Sīghaṃ gacchati ce tassa, vacanena parājayo.

២២៣.

223.

បលាយិត្វា សចេ អញ្ញំ, គាមំ វា និគមម្បិ វា;

Palāyitvā sace aññaṃ, gāmaṃ vā nigamampi vā;

គតំ ទិស្វា តតោ តញ្ចេ, បលាបេតិ បរាជយោ។

Gataṃ disvā tato tañce, palāpeti parājayo.

បាណកថា។

Pāṇakathā.

២២៤.

224.

ថេយ្យា សប្បករណ្ឌំ ចេ, បរាមសតិ ទុក្កដំ;

Theyyā sappakaraṇḍaṃ ce, parāmasati dukkaṭaṃ;

ផន្ទាបេតិ យថាវត្ថុំ, ឋានតោ ចាវនេ ចុតោ។

Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānato cāvane cuto.

២២៥.

225.

ឧគ្ឃាដេត្វា ករណ្ឌំ តុ, សប្បមុទ្ធរតោ បន;

Ugghāṭetvā karaṇḍaṃ tu, sappamuddharato pana;

ករណ្ឌតលតោ មុត្តេ, នង្គុដ្ឋេ តុ បរាជយោ។

Karaṇḍatalato mutte, naṅguṭṭhe tu parājayo.

២២៦.

226.

ឃំសិត្វា កឌ្ឍតោ សប្បំ, នង្គុដ្ឋេ មុខវដ្ដិតោ;

Ghaṃsitvā kaḍḍhato sappaṃ, naṅguṭṭhe mukhavaṭṭito;

តស្ស សប្បករណ្ឌស្ស, មុត្តមត្តេ បរាជយោ។

Tassa sappakaraṇḍassa, muttamatte parājayo.

២២៧.

227.

ករណ្ឌំ វិវរិត្វា ចេ, បក្កោសន្តស្ស នាមតោ;

Karaṇḍaṃ vivaritvā ce, pakkosantassa nāmato;

សោ និក្ខមតិ ចេ សប្បោ, តស្ស បារាជិកំ សិយា។

So nikkhamati ce sappo, tassa pārājikaṃ siyā.

២២៨.

228.

តថា កត្វា តុ មណ្ឌូក-មូសិកានំ រវម្បិ វា;

Tathā katvā tu maṇḍūka-mūsikānaṃ ravampi vā;

បក្កោសន្តស្ស នាមេន, និក្ខន្តេបិ បរាជយោ។

Pakkosantassa nāmena, nikkhantepi parājayo.

២២៩.

229.

មុខំ អវិវរិត្វាវ, ករោន្តស្សេវមេវ ច;

Mukhaṃ avivaritvāva, karontassevameva ca;

យេន កេនចិ និក្ខន្តេ, សប្បេ បារាជិកំ សិយា។

Yena kenaci nikkhante, sappe pārājikaṃ siyā.

២៣០.

230.

មុខេ វិវរិតេ សប្បោ, សយមេវ បលាយតិ;

Mukhe vivarite sappo, sayameva palāyati;

ន បក្កោសតិ ចេ តស្ស, ភណ្ឌទេយ្យមុទីរិតំ។

Na pakkosati ce tassa, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ.

អបទកថា។

Apadakathā.

២៣១.

231.

ថេយ្យចិត្តេន យោ ហត្ថិំ, ករោតាមសនាទយោ;

Theyyacittena yo hatthiṃ, karotāmasanādayo;

ហោន្តិ អាបត្តិយោ តស្ស, តិវិធា ទុក្កដាទយោ។

Honti āpattiyo tassa, tividhā dukkaṭādayo.

២៣២.

232.

សាលាយំ ឋិតហត្ថិស្ស, អន្តោវត្ថង្គណេសុបិ;

Sālāyaṃ ṭhitahatthissa, antovatthaṅgaṇesupi;

ឋានំ សាលា ច វត្ថុ ច, អង្គណំ សកលំ សិយា។

Ṭhānaṃ sālā ca vatthu ca, aṅgaṇaṃ sakalaṃ siyā.

២៣៣.

233.

អពទ្ធស្ស ហិ ពទ្ធស្ស, ឋិតដ្ឋានញ្ច ពន្ធនំ;

Abaddhassa hi baddhassa, ṭhitaṭṭhānañca bandhanaṃ;

តស្មា តេសំ វសា ហត្ថិំ, ហរតោ ការយេ ពុធោ។

Tasmā tesaṃ vasā hatthiṃ, harato kāraye budho.

២៣៤.

234.

នគរស្ស ពហិទ្ធា តុ, ឋិតស្ស បន ហត្ថិនោ;

Nagarassa bahiddhā tu, ṭhitassa pana hatthino;

ឋិតដ្ឋានំ ភវេ ឋានំ, បទវារេន ការយេ។

Ṭhitaṭṭhānaṃ bhave ṭhānaṃ, padavārena kāraye.

២៣៥.

235.

និបន្នស្ស គជស្សេកំ, ឋានំ តំ ឧដ្ឋបេតិ ចេ;

Nipannassa gajassekaṃ, ṭhānaṃ taṃ uṭṭhapeti ce;

តស្មិំ ឧដ្ឋិតមត្តេ តុ, តស្ស បារាជិកំ សិយា។

Tasmiṃ uṭṭhitamatte tu, tassa pārājikaṃ siyā.

២៣៦.

236.

ឯសេវ ច នយោ ញេយ្យោ, តុរង្គមហិសាទិសុ;

Eseva ca nayo ñeyyo, turaṅgamahisādisu;

នត្ថិ កិញ្ចិបិ វត្តព្ពំ, ទ្វិបទេបិ ពហុប្បទេ។

Natthi kiñcipi vattabbaṃ, dvipadepi bahuppade.

ចតុប្បទកថា។

Catuppadakathā.

២៣៧.

237.

បរេសន្តិ វិជានិត្វា, បរេសំ សន្តកំ ធនំ;

Paresanti vijānitvā, paresaṃ santakaṃ dhanaṃ;

គរុកំ ថេយ្យចិត្តេន, ឋានា ចាវេតិ ចេ ចុតោ។

Garukaṃ theyyacittena, ṭhānā cāveti ce cuto.

២៣៨.

238.

អនាបត្តិ សសញ្ញិស្ស, តិរច្ឆានបរិគ្គហេ;

Anāpatti sasaññissa, tiracchānapariggahe;

តាវកាលិកវិស្សាស-គ្គាហេ បេតបរិគ្គហេ។

Tāvakālikavissāsa-ggāhe petapariggahe.

២៣៩.

239.

យោ បនេត្ថ ច វត្តព្ពោ, បាឡិមុត្តវិនិច្ឆយោ;

Yo panettha ca vattabbo, pāḷimuttavinicchayo;

តំ មយំ បរតោយេវ, ភណិស្សាម បកិណ្ណកេ។

Taṃ mayaṃ paratoyeva, bhaṇissāma pakiṇṇake.

២៤០.

240.

បរាជិតានេកមលេន វុត្តំ;

Parājitānekamalena vuttaṃ;

បារាជិកំ យំ ទុតិយំ ជិនេន;

Pārājikaṃ yaṃ dutiyaṃ jinena;

វុត្តោ សមាសេន មយស្ស ចត្ថោ;

Vutto samāsena mayassa cattho;

វត្តុំ អសេសេន ហិ កោ សមត្ថោ។

Vattuṃ asesena hi ko samattho.

ឥតិ វិនយវិនិច្ឆយេ ទុតិយបារាជិកកថា និដ្ឋិតា។

Iti vinayavinicchaye dutiyapārājikakathā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact