| Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
17. ආපුච්ඡකරණනිද්දෙසවණ්ණනා
17. Āpucchakaraṇaniddesavaṇṇanā
161. ආපුච්ඡකරණන්ති ආපුච්ඡාය කරණං. අනජ්ඣිට්ඨොවාති අනාණත්තොව, අයාචිතො එව වා. න ච විස්සජෙති පුච්ඡිතපඤ්හං න විස්සජ්ජෙය්ය ච, ආපුච්ඡිත්වා වා යාචිතො වා යථාවුත්තමෙතං කාතුං ලභතීති අධිප්පායො.
161.Āpucchakaraṇanti āpucchāya karaṇaṃ. Anajjhiṭṭhovāti anāṇattova, ayācito eva vā. Na ca vissajeti pucchitapañhaṃ na vissajjeyya ca, āpucchitvā vā yācito vā yathāvuttametaṃ kātuṃ labhatīti adhippāyo.
162. ආපුච්ඡිත්වා කථෙන්තස්සාති අත්තනො වුඩ්ඪං ආපුච්ඡිත්වා ධම්මාදිකං භාසන්තස්ස. පුන වුඩ්ඪතරාගමෙති පුන අඤ්ඤස්ස වුඩ්ඪතරස්ස ආගමනෙ සතීති අත්ථො. පුනආපුච්ඡනං නත්ථීති භාසිතබ්බං ඨපෙත්වා පුන ආපුච්ඡනකිච්චං නත්ථීති අත්ථො. සඞ්ඝත්ථෙරෙ අසති ආරද්ධම්පි අට්ඨපෙත්වා කථෙන්තස්සාපි එසෙව නයො. භත්තග්ගෙ අනුමොදතො ච ආපුච්ඡනං නත්ථීති සම්බන්ධො. අනුමොදතොති දායකෙහි යාචිතස්ස තංතංපුඤ්ඤානුමොදනවසෙන ධම්මකථං කරොතො ච. අනුමොදනඤ්ච ථෙරාධෙය්යං. ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ ථෙරෙන භික්ඛුනා භත්තග්ගෙ අනුමොදිතු’’න්ති (චූළව. 362) හි වුත්තං. ‘‘සචෙ මනුස්සා අත්තනො අභිරුචිකෙන එකෙන අනුමොදනං කාරෙන්ති, නෙව තස්ස අනුමොදතො ආපත්ති, න මහාථෙරස්ස භාරො හොති. උපනිසින්නකථායමෙව හි මනුස්සෙසු කථාපෙන්තෙසු මහාථෙරො ආපුච්ඡිතබ්බො’’ති අට්ඨකථායං (චුළව. අට්ඨ. 362) වුත්තං.
162.Āpucchitvākathentassāti attano vuḍḍhaṃ āpucchitvā dhammādikaṃ bhāsantassa. Puna vuḍḍhatarāgameti puna aññassa vuḍḍhatarassa āgamane satīti attho. Punaāpucchanaṃ natthīti bhāsitabbaṃ ṭhapetvā puna āpucchanakiccaṃ natthīti attho. Saṅghatthere asati āraddhampi aṭṭhapetvā kathentassāpi eseva nayo. Bhattagge anumodato ca āpucchanaṃ natthīti sambandho. Anumodatoti dāyakehi yācitassa taṃtaṃpuññānumodanavasena dhammakathaṃ karoto ca. Anumodanañca therādheyyaṃ. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave therena bhikkhunā bhattagge anumoditu’’nti (cūḷava. 362) hi vuttaṃ. ‘‘Sace manussā attano abhirucikena ekena anumodanaṃ kārenti, neva tassa anumodato āpatti, na mahātherassa bhāro hoti. Upanisinnakathāyameva hi manussesu kathāpentesu mahāthero āpucchitabbo’’ti aṭṭhakathāyaṃ (cuḷava. aṭṭha. 362) vuttaṃ.
163. වුඩ්ඪෙන එකවිහාරකෙ වසන්තො චාති සම්බන්ධො. වුඩ්ඪෙනාති වුඩ්ඪෙන සද්ධිං. එකවිහාරකෙති සවනූපචාරෙ ඛුද්දකවිහාරෙ, න මහාවිහාරෙ. කුච්ඡිතත්ථෙ හි කප්පච්චයො. න සජ්ඣායෙය්යාති සජ්ඣායනං න කරෙය්ය.
163. Vuḍḍhena ekavihārake vasanto cāti sambandho. Vuḍḍhenāti vuḍḍhena saddhiṃ. Ekavihāraketi savanūpacāre khuddakavihāre, na mahāvihāre. Kucchitatthe hi kappaccayo. Na sajjhāyeyyāti sajjhāyanaṃ na kareyya.
164. ‘‘ධම්මං න භාසයෙ’’තිආදීසු අනාපුච්ඡාති සම්බන්ධිතබ්බං. න ච විජ්ඣපෙති න ච නිබ්බායෙය්ය. වාතපානඤ්ච ආලොකසන්ධිඵලකං කවාටඤ්ච ද්වාරඵලකං වාතපානකවාටං වා න විවරෙය්ය න ථකෙය්ය චාති න-කාරො සබ්බත්ථ යොජෙතබ්බො.
164.‘‘Dhammaṃ na bhāsaye’’tiādīsu anāpucchāti sambandhitabbaṃ. Na ca vijjhapeti na ca nibbāyeyya. Vātapānañca ālokasandhiphalakaṃ kavāṭañca dvāraphalakaṃ vātapānakavāṭaṃ vā na vivareyya na thakeyya cāti na-kāro sabbattha yojetabbo.
165. එකචඞ්කමෙ වුඩ්ඪෙන චඞ්කමන්තොපි යෙන වුඩ්ඪො, තෙන පරිවත්තයෙති යොජනා. යෙන තෙනාති භුම්මත්ථෙ කරණවචනං, යත්ථ වුඩ්ඪො, තත්ථාති අත්ථො, වුඩ්ඪං ඔහාය අඤ්ඤතො න ගන්තබ්බන්ති අධිප්පායො. සොති නවකො. එනන්ති වුඩ්ඪං. සබ්බත්ථ දුක්කටං. අයඤ්හි ඛන්ධකධම්මතා යත්ථ න-කාරෙන පටිසෙධො, තත්ථ දුක්කටන්ති.
165. Ekacaṅkame vuḍḍhena caṅkamantopi yena vuḍḍho, tena parivattayeti yojanā. Yena tenāti bhummatthe karaṇavacanaṃ, yattha vuḍḍho, tatthāti attho, vuḍḍhaṃ ohāya aññato na gantabbanti adhippāyo. Soti navako. Enanti vuḍḍhaṃ. Sabbattha dukkaṭaṃ. Ayañhi khandhakadhammatā yattha na-kārena paṭisedho, tattha dukkaṭanti.
ආපුච්ඡකරණනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
Āpucchakaraṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
