Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរគាថា-អដ្ឋកថា • Theragāthā-aṭṭhakathā

១៥. សោឡសកនិបាតោ

15. Soḷasakanipāto

១. អញ្ញាសិកោណ្ឌញ្ញត្ថេរគាថាវណ្ណនា

1. Aññāsikoṇḍaññattheragāthāvaṇṇanā

សោឡសកនិបាតេ ឯស ភិយ្យោតិអាទិកា អាយស្មតោ អញ្ញាសិកោណ្ឌញ្ញត្ថេរស្ស គាថា។ កា ឧប្បត្តិ? អយម្បិ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលេ ហំសវតីនគរេ គហបតិមហាសាលកុលេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្វា ឯកទិវសំ សត្ថុ សន្តិកេ ធម្មំ សុណន្តោ សត្ថារំ ឯកំ ភិក្ខុំ អត្តនោ សាសនេ បឋមំ បដិវិទ្ធធម្មរត្តញ្ញូនំ អគ្គដ្ឋានេ ឋបេន្តំ ទិស្វា សយម្បិ តំ ឋានន្តរំ បត្ថេន្តោ សតសហស្សភិក្ខុបរិវារស្ស សត្ថុនោ សត្តាហំ មហាទានំ បវត្តេត្វា បណិធានំ អកាសិ។ សត្ថាបិស្ស អនន្តរាយតំ ទិស្វា ភាវិនិំ សម្បត្តិំ ព្យាកាសិ។ សោ យាវជីវំ បុញ្ញានិ កត្វា សត្ថរិ បរិនិព្ពុតេ ចេតិយេ បតិដ្ឋាបិយមានេ អន្តោចេតិយេ រតនឃរំ ការេសិ, ចេតិយំ បរិវារេត្វា សហស្សរតនគ្ឃិយានិ ច ការេសិ។

Soḷasakanipāte esa bhiyyotiādikā āyasmato aññāsikoṇḍaññattherassa gāthā. Kā uppatti? Ayampi padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare gahapatimahāsālakule nibbattitvā viññutaṃ patvā ekadivasaṃ satthu santike dhammaṃ suṇanto satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ attano sāsane paṭhamaṃ paṭividdhadhammarattaññūnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā sayampi taṃ ṭhānantaraṃ patthento satasahassabhikkhuparivārassa satthuno sattāhaṃ mahādānaṃ pavattetvā paṇidhānaṃ akāsi. Satthāpissa anantarāyataṃ disvā bhāviniṃ sampattiṃ byākāsi. So yāvajīvaṃ puññāni katvā satthari parinibbute cetiye patiṭṭhāpiyamāne antocetiye ratanagharaṃ kāresi, cetiyaṃ parivāretvā sahassaratanagghiyāni ca kāresi.

សោ ឯវំ បុញ្ញានិ កត្វា, តតោ ចវិត្វា, ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ មហាកាលោ នាម កុដុម្ពិកោ ហុត្វា អដ្ឋករីសមត្តេ ខេត្តេ សាលិគព្ភំ ផាលេត្វា, គហិតសាលិតណ្ឌុលេហិ អសម្ភិន្នខីរបាយាសំ សម្បាទេត្វា, តត្ថ មធុសប្បិសក្ករាទយោ បក្ខិបិត្វា, ពុទ្ធប្បមុខស្ស សង្ឃស្ស អទាសិ។ សាលិគព្ភំ ផាលេត្វា គហិតគហិតដ្ឋានំ បុន បូរតិ, បុថុកកាលេ បុថុកគ្គំ នាម អទាសិ។ លាយនេ លាយនគ្គំ, វេណិករណេ វេណគ្គំ, កលាបាទិករណេ កលាបគ្គំ, ខលគ្គំ, ភណ្ឌគ្គំ, មិនគ្គំ, កោដ្ឋគ្គន្តិ; ឯវំ ឯកសស្សេ នវ វារេ អគ្គទានំ នាម អទាសិ។ តម្បិ សស្សំ អតិរេកតរំ សម្បន្នំ អហោសិ។

So evaṃ puññāni katvā, tato cavitvā, devamanussesu saṃsaranto vipassissa bhagavato kāle mahākālo nāma kuṭumbiko hutvā aṭṭhakarīsamatte khette sāligabbhaṃ phāletvā, gahitasālitaṇḍulehi asambhinnakhīrapāyāsaṃ sampādetvā, tattha madhusappisakkarādayo pakkhipitvā, buddhappamukhassa saṅghassa adāsi. Sāligabbhaṃ phāletvā gahitagahitaṭṭhānaṃ puna pūrati, puthukakāle puthukaggaṃ nāma adāsi. Lāyane lāyanaggaṃ, veṇikaraṇe veṇaggaṃ, kalāpādikaraṇe kalāpaggaṃ, khalaggaṃ, bhaṇḍaggaṃ, minaggaṃ, koṭṭhagganti; evaṃ ekasasse nava vāre aggadānaṃ nāma adāsi. Tampi sassaṃ atirekataraṃ sampannaṃ ahosi.

ឯវំ យាវជីវំ បុញ្ញានិ កត្វា, តតោ ចុតោ ទេវលោកេ និព្ពត្តិត្វា ទេវេសុ ច មនុស្សេសុ ច សំសរន្តោ, អម្ហាកំ ភគវតោ ឧប្បត្តិតោ បុរេតរមេវ កបិលវត្ថុនគរស្ស អវិទូរេ ទោណវត្ថុនាមកេ ព្រាហ្មណគាមេ ព្រាហ្មណមហាសាលកុលេ និព្ពត្តិ។ តស្ស កោណ្ឌញ្ញោតិ គោត្តតោ អាគតំ នាមំ អហោសិ។ សោ វយប្បត្តោ តយោ វេទេ ឧគ្គហេត្វា លក្ខណមន្តេសុ ច បារំ អគមាសិ។ តេន សមយេន អម្ហាកំ ពោធិសត្តោ តុសិតបុរតោ ចវិត្វា កបិលវត្ថុបុរេ សុទ្ធោទនមហារាជស្ស គេហេ និព្ពត្តិ។ តស្ស នាមគ្គហណទិវសេ អដ្ឋុត្តរសតេសុ ព្រាហ្មណេសុ ឧបនីតេសុ យេ អដ្ឋ ព្រាហ្មណា លក្ខណបរិគ្គហណត្ថំ មហាតលំ ឧបនីតា។ សោ តេសុ សព្ពនវកោ ហុត្វា, មហាបុរិសស្ស លក្ខណនិប្ផត្តិំ ទិស្វា, ‘‘ឯកំសេន អយំ ពុទ្ធោ ភវិស្សតី’’តិ និដ្ឋំ គន្ត្វា មហាសត្តស្ស អភិនិក្ខមនំ ឧទិក្ខន្តោ វិចរតិ។

Evaṃ yāvajīvaṃ puññāni katvā, tato cuto devaloke nibbattitvā devesu ca manussesu ca saṃsaranto, amhākaṃ bhagavato uppattito puretarameva kapilavatthunagarassa avidūre doṇavatthunāmake brāhmaṇagāme brāhmaṇamahāsālakule nibbatti. Tassa koṇḍaññoti gottato āgataṃ nāmaṃ ahosi. So vayappatto tayo vede uggahetvā lakkhaṇamantesu ca pāraṃ agamāsi. Tena samayena amhākaṃ bodhisatto tusitapurato cavitvā kapilavatthupure suddhodanamahārājassa gehe nibbatti. Tassa nāmaggahaṇadivase aṭṭhuttarasatesu brāhmaṇesu upanītesu ye aṭṭha brāhmaṇā lakkhaṇapariggahaṇatthaṃ mahātalaṃ upanītā. So tesu sabbanavako hutvā, mahāpurisassa lakkhaṇanipphattiṃ disvā, ‘‘ekaṃsena ayaṃ buddho bhavissatī’’ti niṭṭhaṃ gantvā mahāsattassa abhinikkhamanaṃ udikkhanto vicarati.

ពោធិសត្តោបិ ខោ មហតា បរិវារេន វឌ្ឍមានោ អនុក្កមេន វុទ្ធិប្បត្តោ ញាណបរិបាកំ គន្ត្វា ឯកូនតិំសតិមេ វស្សេ មហាភិនិក្ខមនំ និក្ខមន្តោ អនោមានទីតីរេ បព្ពជិត្វា អនុក្កមេន ឧរុវេលំ គន្ត្វា បធានំ បទហិ។ តទា កោណ្ឌញ្ញោ មាណវោ មហាសត្តស្ស បព្ពជិតភាវំ សុត្វា, លក្ខណបរិគ្គាហកព្រាហ្មណានំ បុត្តេហិ វប្បមាណវាទីហិ សទ្ធិំ អត្តបញ្ចមោ បព្ពជិត្វា, អនុក្កមេន ពោធិសត្តស្ស សន្តិកំ ឧបសង្កមិត្វា, ឆព្ពស្សានិ តំ ឧបដ្ឋហន្តោ តស្ស ឱឡារិកាហារបរិភោគេន និព្ពិន្នោ អបក្កមិត្វា ឥសិបតនំ អគមាសិ។ អថ ខោ ពោធិសត្តោ ឱឡារិកាហារបរិភោគេន លទ្ធកាយពលោ វេសាខបុណ្ណមាយំ ពោធិរុក្ខមូលេ អបរាជិតបល្លង្កេ និសិន្នោ តិណ្ណំ មារានំ មត្ថកំ មទ្ទិត្វា, អភិសម្ពុទ្ធោ ហុត្វា, សត្តសត្តាហំ ពោធិមណ្ឌេយេវ វីតិនាមេត្វា, បញ្ចវគ្គិយានំ ញាណបរិបាកំ ញត្វា, អាសាឡ្ហីបុណ្ណមាយំ ឥសិបតនំ គន្ត្វា, តេសំ ធម្មចក្កបវត្តនសុត្តន្តំ (មហាវ. ១៣ អាទយោ; សំ. និ. ៥.១០៨១) ទេសេសិ។ ទេសនាបរិយោសានេ កោណ្ឌញ្ញត្ថេរោ អដ្ឋារសហិ ព្រហ្មកោដីហិ សទ្ធិំ សោតាបត្តិផលេ បតិដ្ឋាសិ។ អថ បញ្ចមិយំ បក្ខស្ស អនត្តលក្ខណសុត្តន្តទេសនាយ (មហាវ. ២០; សំ. និ. ៣.៥៩) អរហត្តំ សច្ឆាកាសិ។ តេន វុត្តំ អបទានេ (អប. ថេរ ១.១.៥៩៦-៦១២) –

Bodhisattopi kho mahatā parivārena vaḍḍhamāno anukkamena vuddhippatto ñāṇaparipākaṃ gantvā ekūnatiṃsatime vasse mahābhinikkhamanaṃ nikkhamanto anomānadītīre pabbajitvā anukkamena uruvelaṃ gantvā padhānaṃ padahi. Tadā koṇḍañño māṇavo mahāsattassa pabbajitabhāvaṃ sutvā, lakkhaṇapariggāhakabrāhmaṇānaṃ puttehi vappamāṇavādīhi saddhiṃ attapañcamo pabbajitvā, anukkamena bodhisattassa santikaṃ upasaṅkamitvā, chabbassāni taṃ upaṭṭhahanto tassa oḷārikāhāraparibhogena nibbinno apakkamitvā isipatanaṃ agamāsi. Atha kho bodhisatto oḷārikāhāraparibhogena laddhakāyabalo vesākhapuṇṇamāyaṃ bodhirukkhamūle aparājitapallaṅke nisinno tiṇṇaṃ mārānaṃ matthakaṃ madditvā, abhisambuddho hutvā, sattasattāhaṃ bodhimaṇḍeyeva vītināmetvā, pañcavaggiyānaṃ ñāṇaparipākaṃ ñatvā, āsāḷhīpuṇṇamāyaṃ isipatanaṃ gantvā, tesaṃ dhammacakkapavattanasuttantaṃ (mahāva. 13 ādayo; saṃ. ni. 5.1081) desesi. Desanāpariyosāne koṇḍaññatthero aṭṭhārasahi brahmakoṭīhi saddhiṃ sotāpattiphale patiṭṭhāsi. Atha pañcamiyaṃ pakkhassa anattalakkhaṇasuttantadesanāya (mahāva. 20; saṃ. ni. 3.59) arahattaṃ sacchākāsi. Tena vuttaṃ apadāne (apa. thera 1.1.596-612) –

‘‘បទុមុត្តរសម្ពុទ្ធំ, លោកជេដ្ឋំ វិនាយកំ;

‘‘Padumuttarasambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ vināyakaṃ;

ពុទ្ធភូមិមនុប្បត្តំ, បឋមំ អទ្ទសំ អហំ។

Buddhabhūmimanuppattaṃ, paṭhamaṃ addasaṃ ahaṃ.

‘‘យាវតា ពោធិយា មូលេ, យក្ខា សព្ពេ សមាគតា;

‘‘Yāvatā bodhiyā mūle, yakkhā sabbe samāgatā;

សម្ពុទ្ធំ បរិវារេត្វា, វន្ទន្តិ បញ្ជលីកតា។

Sambuddhaṃ parivāretvā, vandanti pañjalīkatā.

‘‘សព្ពេ ទេវា តុដ្ឋមនា, អាកាសេ សញ្ចរន្តិ តេ;

‘‘Sabbe devā tuṭṭhamanā, ākāse sañcaranti te;

ពុទ្ធោ អយំ អនុប្បត្តោ, អន្ធការតមោនុទោ។

Buddho ayaṃ anuppatto, andhakāratamonudo.

‘‘តេសំ ហាសបរេតានំ, មហានាទោ អវត្តថ;

‘‘Tesaṃ hāsaparetānaṃ, mahānādo avattatha;

កិលេសេ ឈាបយិស្សាម, សម្មាសម្ពុទ្ធសាសនេ។

Kilese jhāpayissāma, sammāsambuddhasāsane.

‘‘ទេវានំ គិរមញ្ញាយ, វាចាសភិមុទីរិហំ;

‘‘Devānaṃ giramaññāya, vācāsabhimudīrihaṃ;

ហដ្ឋោ ហដ្ឋេន ចិត្តេន, អាទិភិក្ខមទាសហំ។

Haṭṭho haṭṭhena cittena, ādibhikkhamadāsahaṃ.

‘‘មម សង្កប្បមញ្ញាយ, សត្ថា លោកេ អនុត្តរោ;

‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro;

ទេវសង្ឃេ និសីទិត្វា, ឥមា គាថា អភាសថ។

Devasaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.

‘‘សត្តាហំ អភិនិក្ខម្ម, ពោធិំ អជ្ឈគមំ អហំ;

‘‘Sattāhaṃ abhinikkhamma, bodhiṃ ajjhagamaṃ ahaṃ;

ឥទំ មេ បឋមំ ភត្តំ, ព្រហ្មចារិស្ស យាបនំ។

Idaṃ me paṭhamaṃ bhattaṃ, brahmacārissa yāpanaṃ.

‘‘តុសិតា ហិ ឥធាគន្ត្វា, យោ មេ ភិក្ខំ ឧបានយិ;

‘‘Tusitā hi idhāgantvā, yo me bhikkhaṃ upānayi;

តមហំ កិត្តយិស្សាមិ, សុណោថ មម ភាសតោ។

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇotha mama bhāsato.

‘‘តិំសកប្បសហស្សានិ, ទេវរជ្ជំ ករិស្សតិ;

‘‘Tiṃsakappasahassāni, devarajjaṃ karissati;

សព្ពេ ទេវេ អភិភោត្វា, តិទិវំ អាវសិស្សតិ។

Sabbe deve abhibhotvā, tidivaṃ āvasissati.

‘‘ទេវលោកា ចវិត្វាន, មនុស្សត្តំ គមិស្សតិ;

‘‘Devalokā cavitvāna, manussattaṃ gamissati;

សហស្សធា ចក្កវត្តី, តត្ថ រជ្ជំ ករិស្សតិ។

Sahassadhā cakkavattī, tattha rajjaṃ karissati.

‘‘កប្បសតសហស្សម្ហិ, ឱក្កាកកុលសម្ភវោ;

‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;

គោតមោ នាម គោត្តេន, សត្ថា លោកេ ភវិស្សតិ។

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

‘‘តិទសា សោ ចវិត្វាន, មនុស្សត្តំ គមិស្សតិ;

‘‘Tidasā so cavitvāna, manussattaṃ gamissati;

អគារា បព្ពជិត្វាន, ឆព្ពស្សានិ វសិស្សតិ។

Agārā pabbajitvāna, chabbassāni vasissati.

‘‘តតោ សត្តមកេ វស្សេ, ពុទ្ធោ សច្ចំ កថេស្សតិ;

‘‘Tato sattamake vasse, buddho saccaṃ kathessati;

កោណ្ឌញ្ញោ នាម នាមេន, បឋមំ សច្ឆិកាហិតិ។

Koṇḍañño nāma nāmena, paṭhamaṃ sacchikāhiti.

‘‘និក្ខន្តេនានុបព្ពជិំ, បធានំ សុកតំ មយា;

‘‘Nikkhantenānupabbajiṃ, padhānaṃ sukataṃ mayā;

កិលេសេ ឈាបនត្ថាយ, បព្ពជិំ, អនគារិយំ។

Kilese jhāpanatthāya, pabbajiṃ, anagāriyaṃ.

‘‘អភិគន្ត្វាន សព្ពញ្ញូ, ពុទ្ធោ លោកេ សទេវកេ;

‘‘Abhigantvāna sabbaññū, buddho loke sadevake;

ឥសិនាមេ មិគារញ្ញេ, អមតភេរិមាហនិ។

Isināme migāraññe, amatabherimāhani.

‘‘សោ ទានិ បត្តោ អមតំ, សន្តិបទមនុត្តរំ;

‘‘So dāni patto amataṃ, santipadamanuttaraṃ;

សព្ពាសវេ បរិញ្ញាយ, វិហរាមិ អនាសវោ។

Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ.… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ។

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

អថ នំ សត្ថា អបរភាគេ ជេតវនមហាវិហារេ ភិក្ខុសង្ឃមជ្ឈេ បញ្ញត្តវរពុទ្ធាសនេ និសិន្នោ បឋមំ បដិវិទ្ធធម្មភាវំ ទីបេន្តោ, ‘‘ឯតទគ្គំ, ភិក្ខវេ, មម សាវកានំ ភិក្ខូនំ រត្តញ្ញូនំ យទិទំ អញ្ញាសិកោណ្ឌញ្ញោ’’តិ (អ. និ. ១.១៨៨) ឯតទគ្គេ ឋបេសិ។ សោ ទ្វីហិ អគ្គសាវកេហិ អត្តនិ ករីយមានំ បរមនិបច្ចការំ គាមន្តសេនាសនេ អាកិណ្ណវិហារញ្ច បរិហរិតុកាមោ, វិវេកាភិរតិយា វិហរិតុកាមោ ច អត្តនោ សន្តិកំ ឧបគតានំ គហដ្ឋបព្ពជិតានំ បដិសន្ថារករណម្បិ បបញ្ចំ មញ្ញមានោ សត្ថារំ អាបុច្ឆិត្វា ហិមវន្តំ បវិសិត្វា ឆទ្ទន្តេហិ នាគេហិ ឧបដ្ឋិយមានោ ឆទ្ទន្តទហតីរេ ទ្វាទស វស្សានិ វសិ។ ឯវំ តត្ថ វសន្តំ ថេរំ ឯកទិវសំ សក្កោ ទេវរាជា ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា ឋិតោ ឯវមាហ – ‘‘សាធុ មេ, ភន្តេ, អយ្យោ ធម្មំ ទេសេតូ’’តិ។ ថេរោ តស្ស ចតុសច្ចគព្ភំ តិលក្ខណាហតំ សុញ្ញតបដិសំយុត្តំ នានានយវិចិត្តំ អមតោគធំ ពុទ្ធលីលាយ ធម្មំ ទេសេសិ។ តំ សុត្វា សក្កោ អត្តនោ បសាទំ បវេទេន្តោ –

Atha naṃ satthā aparabhāge jetavanamahāvihāre bhikkhusaṅghamajjhe paññattavarabuddhāsane nisinno paṭhamaṃ paṭividdhadhammabhāvaṃ dīpento, ‘‘etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ aññāsikoṇḍañño’’ti (a. ni. 1.188) etadagge ṭhapesi. So dvīhi aggasāvakehi attani karīyamānaṃ paramanipaccakāraṃ gāmantasenāsane ākiṇṇavihārañca pariharitukāmo, vivekābhiratiyā viharitukāmo ca attano santikaṃ upagatānaṃ gahaṭṭhapabbajitānaṃ paṭisanthārakaraṇampi papañcaṃ maññamāno satthāraṃ āpucchitvā himavantaṃ pavisitvā chaddantehi nāgehi upaṭṭhiyamāno chaddantadahatīre dvādasa vassāni vasi. Evaṃ tattha vasantaṃ theraṃ ekadivasaṃ sakko devarājā upasaṅkamitvā vanditvā ṭhito evamāha – ‘‘sādhu me, bhante, ayyo dhammaṃ desetū’’ti. Thero tassa catusaccagabbhaṃ tilakkhaṇāhataṃ suññatapaṭisaṃyuttaṃ nānānayavicittaṃ amatogadhaṃ buddhalīlāya dhammaṃ desesi. Taṃ sutvā sakko attano pasādaṃ pavedento –

៦៧៣.

673.

‘‘ឯស ភិយ្យោ បសីទាមិ, សុត្វា ធម្មំ មហារសំ;

‘‘Esa bhiyyo pasīdāmi, sutvā dhammaṃ mahārasaṃ;

វិរាគោ ទេសិតោ ធម្មោ, អនុបាទាយ សព្ពសោ’’តិ។ – បឋមំ គាថមាហ;

Virāgo desito dhammo, anupādāya sabbaso’’ti. – paṭhamaṃ gāthamāha;

តត្ថ ឯស ភិយ្យោ បសីទាមិ, សុត្វា ធម្មំ មហារសន្តិ យទិបិ អនេកវារំ សត្ថុ សន្តិកេ ធម្មំ សុត្វា តត្ថ អភិប្បសន្នោ។ ឥទានិ បន តុម្ហេហិ កថិតំ នានានយវិចិត្តតាយ អសេចនកតាយ ច មហារសំ ធម្មំ សុត្វា ឯសោ អហំ តតោ ភិយ្យោ បសីទាមិ។ វិរាគោ ទេសិតោ ធម្មោ, អនុបាទាយ សព្ពសោតិ សព្ពសំកិលេសតោ សព្ពសង្ខារតោ ច វិរជ្ជនតោ វិរាគជននតោ វិរាគោ។ តតោ ឯវ រូបាទីសុ កញ្ចិ ធម្មំ អនុបាទាយ អគ្គហេត្វា វិមុត្តិសាធនវសេន បវត្តត្តា សព្ពសោ អនុបាទាយ ទេសិតោ។

Tattha esa bhiyyo pasīdāmi, sutvā dhammaṃ mahārasanti yadipi anekavāraṃ satthu santike dhammaṃ sutvā tattha abhippasanno. Idāni pana tumhehi kathitaṃ nānānayavicittatāya asecanakatāya ca mahārasaṃ dhammaṃ sutvā eso ahaṃ tato bhiyyo pasīdāmi. Virāgo desito dhammo, anupādāya sabbasoti sabbasaṃkilesato sabbasaṅkhārato ca virajjanato virāgajananato virāgo. Tato eva rūpādīsu kañci dhammaṃ anupādāya aggahetvā vimuttisādhanavasena pavattattā sabbaso anupādāya desito.

ឯវំ សក្កោ ទេវរាជា ថេរស្ស ទេសនំ ថោមេត្វា ថេរំ អភិវាទេត្វា សកដ្ឋានមេវ គតោ។ អថេកទិវសំ ថេរោ មិច្ឆាវិតក្កេហិ អភិភុយ្យមានានំ ឯកច្ចានំ បុថុជ្ជនានំ ចិត្តាចារំ ទិស្វា តប្បដិបក្ខភូតញ្ចស្ស អនុក្កមំ អនុស្សរិត្វា, អត្តនោ ច សព្ពសោ តតោ វិនិវត្តិតមានសតំ អាវជ្ជេត្វា តទត្ថំ ទីបេត្វា –

Evaṃ sakko devarājā therassa desanaṃ thometvā theraṃ abhivādetvā sakaṭṭhānameva gato. Athekadivasaṃ thero micchāvitakkehi abhibhuyyamānānaṃ ekaccānaṃ puthujjanānaṃ cittācāraṃ disvā tappaṭipakkhabhūtañcassa anukkamaṃ anussaritvā, attano ca sabbaso tato vinivattitamānasataṃ āvajjetvā tadatthaṃ dīpetvā –

៦៧៤.

674.

‘‘ពហូនិ លោកេ ចិត្រានិ, អស្មិំ បថវិមណ្ឌលេ;

‘‘Bahūni loke citrāni, asmiṃ pathavimaṇḍale;

មថេន្តិ មញ្ញេ សង្កប្បំ, សុភំ រាគូបសំហិតំ។

Mathenti maññe saṅkappaṃ, subhaṃ rāgūpasaṃhitaṃ.

៦៧៥.

675.

‘‘រជមុហតញ្ច វាតេន, យថា មេឃោបសម្មយេ;

‘‘Rajamuhatañca vātena, yathā meghopasammaye;

ឯវំ សម្មន្តិ សង្កប្បា, យទា បញ្ញាយ បស្សតី’’តិ។ – ទ្វេ គាថា អភាសិ;

Evaṃ sammanti saṅkappā, yadā paññāya passatī’’ti. – dve gāthā abhāsi;

តត្ថ ពហូនិ លោកេ ចិត្រានីតិ រូបាទិវសេន តត្ថាបិ នីលបីតាទិវសេន ឥត្ថិបុរិសាទិវសេន ច អនេកានិ លោកេ ចិត្តវិចិត្តានិ អារម្មណជាតានិ។ អស្មិំ បថវិមណ្ឌលេតិ បច្ចក្ខភូតំ មនុស្សលោកំ សន្ធាយ វទតិ។ មថេន្តិ មញ្ញេ សង្កប្បន្តិ តជ្ជំ បុរិសវាយាមសហិតំ អរណិសហិតំ វិយ អគ្គិំ អយោនិសោមនសិការាភិសង្ខាតានិ មិច្ឆាសង្កប្បានិ មថេន្តិ មញ្ញេ មថេន្តានិ វិយ តិដ្ឋន្តិ។ កីទិសំ? សុភំ រាគូបសំហិតំ, កាមវិតក្កន្តិ អត្ថោ។ សោ ហិ សុភាការគ្គហណេន ‘‘សុភោ’’តិ វោហរីយតិ។

Tattha bahūni loke citrānīti rūpādivasena tatthāpi nīlapītādivasena itthipurisādivasena ca anekāni loke cittavicittāni ārammaṇajātāni. Asmiṃ pathavimaṇḍaleti paccakkhabhūtaṃ manussalokaṃ sandhāya vadati. Mathenti maññe saṅkappanti tajjaṃ purisavāyāmasahitaṃ araṇisahitaṃ viya aggiṃ ayonisomanasikārābhisaṅkhātāni micchāsaṅkappāni mathenti maññe mathentāni viya tiṭṭhanti. Kīdisaṃ? Subhaṃ rāgūpasaṃhitaṃ, kāmavitakkanti attho. So hi subhākāraggahaṇena ‘‘subho’’ti voharīyati.

រជមុហតញ្ច វាតេនាតិ -ឥតិ និបាតមត្តំ។ យថា គិម្ហានំ បច្ឆិមេ មាសេ វាតេន ឩហតំ ឧដ្ឋិតំ រជំ មហាមេឃោ វស្សន្តោ ឧបសម្មយេ, វូបសមេយ្យ។ ឯវំ សម្មន្តិ សង្កប្បា, យទា បញ្ញាយ បស្សតីតិ យទា អរិយសាវកោ តានិ លោកចិត្រានិ សមុទយតោ, អស្សាទតោ, អាទីនវតោ, និស្សរណតោ ច យថាភូតំ បញ្ញាយ បស្សតិ, អថ យថា តំ រជំ ឧហតំ មេឃេន, ឯវំ សម្មន្តិ បញ្ញាយ សព្ពេបិ មិច្ឆាសង្កប្បា។ ន ហិ ឧប្បន្នាយ សម្មាទិដ្ឋិយា មិច្ឆាសង្កប្បា បតិដ្ឋំ លភន្តិ។ យថា បន បញ្ញាយ បស្សតិ, តំ ទស្សេន្តោ –

Rajamuhatañcavātenāti ca-iti nipātamattaṃ. Yathā gimhānaṃ pacchime māse vātena ūhataṃ uṭṭhitaṃ rajaṃ mahāmegho vassanto upasammaye, vūpasameyya. Evaṃ sammanti saṅkappā, yadā paññāya passatīti yadā ariyasāvako tāni lokacitrāni samudayato, assādato, ādīnavato, nissaraṇato ca yathābhūtaṃ paññāya passati, atha yathā taṃ rajaṃ uhataṃ meghena, evaṃ sammanti paññāya sabbepi micchāsaṅkappā. Na hi uppannāya sammādiṭṭhiyā micchāsaṅkappā patiṭṭhaṃ labhanti. Yathā pana paññāya passati, taṃ dassento –

៦៧៦.

676.

‘‘សព្ពេ សង្ខារា អនិច្ចាតិ, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ;

‘‘Sabbe saṅkhārā aniccāti, yadā paññāya passati;

អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេ, ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា។

Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.

៦៧៧.

677.

‘‘សព្ពេ សង្ខារា ទុក្ខាតិ…បេ.… ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា។

‘‘Sabbe saṅkhārā dukkhāti…pe… esa maggo visuddhiyā.

៦៧៨.

678.

‘‘សព្ពេ ធម្មា អនត្តាតិ, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ;

‘‘Sabbe dhammā anattāti, yadā paññāya passati;

អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេ, ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា’’តិ។ –

Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā’’ti. –

តិស្សោ គាថា អភាសិ។

Tisso gāthā abhāsi.

តត្ថ សព្ពេ សង្ខារាតិ ឆឡារម្មណសង្គហា សព្ពេ តេភូមកា បញ្ចក្ខន្ធា។ អនិច្ចាតិ ‘‘អាទិមជ្ឈអន្តវន្តតោ, អនិច្ចន្តិកតោ, តាវកាលិកតោ, តត្ថ តត្ថ ភិជ្ជនតោ ន និច្ចា’’តិ យទា វិបស្សនាបញ្ញាយ បស្សតិ។ អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេតិ អថ ឥមស្មិំ វដ្ដទុក្ខេ និព្ពិន្ទតិ, និព្ពិន្ទន្តោ ទុក្ខបរិជាននាទិវិធិនា សច្ចានិ បដិវិជ្ឈតិ។ ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយាតិ ឯស យថាវុត្តោ វិបស្សនាវិធិ ញាណទស្សនវិសុទ្ធិយា, អច្ចន្តវិសុទ្ធិយា ច មគ្គោ អធិគមុបាយោ។

Tattha sabbe saṅkhārāti chaḷārammaṇasaṅgahā sabbe tebhūmakā pañcakkhandhā. Aniccāti ‘‘ādimajjhaantavantato, aniccantikato, tāvakālikato, tattha tattha bhijjanato na niccā’’ti yadā vipassanāpaññāya passati. Atha nibbindati dukkheti atha imasmiṃ vaṭṭadukkhe nibbindati, nibbindanto dukkhaparijānanādividhinā saccāni paṭivijjhati. Esa maggo visuddhiyāti esa yathāvutto vipassanāvidhi ñāṇadassanavisuddhiyā, accantavisuddhiyā ca maggo adhigamupāyo.

ទុក្ខាតិ សប្បដិភយតោ, ឧទយព្ពយសម្បដិបីឡនតោ, ទុក្ខមតោ, សុខបដិក្ខេបតោ ច ទុក្ខា។ សេសំ វុត្តនយមេវ។

Dukkhāti sappaṭibhayato, udayabbayasampaṭipīḷanato, dukkhamato, sukhapaṭikkhepato ca dukkhā. Sesaṃ vuttanayameva.

សព្ពេ ធម្មា អនត្តាតិ សព្ពេបិ ចតុភូមកា ធម្មា អនត្តា។ ឥធ បន តេភូមកធម្មាវ គហេតព្ពា។ តេ ហិ អសារតោ, អវសវត្តនតោ, សុញ្ញតោ, អត្តបដិក្ខេបតោ ច អនត្តាតិ វិបស្សិតព្ពា។ សេសំ បុរិមសទិសមេវ។

Sabbe dhammā anattāti sabbepi catubhūmakā dhammā anattā. Idha pana tebhūmakadhammāva gahetabbā. Te hi asārato, avasavattanato, suññato, attapaṭikkhepato ca anattāti vipassitabbā. Sesaṃ purimasadisameva.

ឯវំ វិបស្សនាវិធិំ ទស្សេត្វា តេន វិធិនា កតកិច្ចំ អត្តានំ អញ្ញំ វិយ កត្វា ទស្សេន្តោ –

Evaṃ vipassanāvidhiṃ dassetvā tena vidhinā katakiccaṃ attānaṃ aññaṃ viya katvā dassento –

៦៧៩.

679.

‘‘ពុទ្ធានុពុទ្ធោ យោ ថេរោ, កោណ្ឌញ្ញោ តិព្ពនិក្កមោ;

‘‘Buddhānubuddho yo thero, koṇḍañño tibbanikkamo;

បហីនជាតិមរណោ, ព្រហ្មចរិយស្ស កេវលី។

Pahīnajātimaraṇo, brahmacariyassa kevalī.

៦៨០.

680.

‘‘ឱឃបាសោ ទឡ្ហខិលោ, បព្ពតោ ទុប្បទាលយោ;

‘‘Oghapāso daḷhakhilo, pabbato duppadālayo;

ឆេត្វា ខិលញ្ច បាសញ្ច, សេលំ ភេត្វាន ទុព្ភិទំ;

Chetvā khilañca pāsañca, selaṃ bhetvāna dubbhidaṃ;

តិណ្ណោ បារង្គតោ ឈាយី, មុត្តោ សោ មារពន្ធនា’’តិ។ –

Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī, mutto so mārabandhanā’’ti. –

គាថាទ្វយមាហ។

Gāthādvayamāha.

តត្ថ ពុទ្ធានុពុទ្ធោតិ ពុទ្ធានំ អនុពុទ្ធោ, សម្មាសម្ពុទ្ធេហិ ពុជ្ឈិតានិ សច្ចានិ តេសំ ទេសនានុសារេន ពុជ្ឈតីតិ អត្ថោ។ ថិរេហិ អសេក្ខេហិ សីលសារាទីហិ សមន្នាគតោតិ, ថេរោ។ កោណ្ឌញ្ញោតិ គោត្តកិត្តនំ។ តិព្ពនិក្កមោតិ ទឡ្ហវីរិយោ, ថិរបរក្កមោ។ ជាតិមរណានំ បហីនការណត្តា បហីនជាតិមរណោ។ ព្រហ្មចរិយស្ស កេវលីតិ មគ្គព្រហ្មចរិយស្ស អនវសេសំ, អនវសេសតោ វា មគ្គព្រហ្មចរិយស្ស បារិបូរកោ, អថ វា កេវលី នាម កិលេសេហិ អសម្មិស្សតាយ មគ្គញាណំ ផលញាណញ្ច, តំ ឥមស្មិំ អត្ថីតិ កេវលី។ យស្មា បន តទុភយម្បិ មគ្គព្រហ្មចរិយស្ស វសេន ហោតិ ន អញ្ញថា, តស្មា ‘‘ព្រហ្មចរិយស្ស កេវលី’’តិ វុត្តំ។

Tattha buddhānubuddhoti buddhānaṃ anubuddho, sammāsambuddhehi bujjhitāni saccāni tesaṃ desanānusārena bujjhatīti attho. Thirehi asekkhehi sīlasārādīhi samannāgatoti, thero. Koṇḍaññoti gottakittanaṃ. Tibbanikkamoti daḷhavīriyo, thiraparakkamo. Jātimaraṇānaṃ pahīnakāraṇattā pahīnajātimaraṇo. Brahmacariyassa kevalīti maggabrahmacariyassa anavasesaṃ, anavasesato vā maggabrahmacariyassa pāripūrako, atha vā kevalī nāma kilesehi asammissatāya maggañāṇaṃ phalañāṇañca, taṃ imasmiṃ atthīti kevalī. Yasmā pana tadubhayampi maggabrahmacariyassa vasena hoti na aññathā, tasmā ‘‘brahmacariyassa kevalī’’ti vuttaṃ.

ឱឃបាសោតិ ‘‘កាមោឃោ, ភវោឃោ, ទិដ្ឋោឃោ, អវិជ្ជោឃោ’’តិ (ធ. ស. ១១៥៦; វិភ. ៩៣៨) ឯវំ វុត្តា ចត្តារោ ឱឃា – ‘‘អន្តលិក្ខចរោ បាសោ, យ្វាយំ ចរតិ មានសោ’’តិ (មហាវ. ៣៣; សំ. និ. ១.១៥១) ឯវំ វុត្តោ រាគបាសោ ច។ ទឡ្ហខិលោតិ ‘‘សត្ថរិ កង្ខតិ, ធម្មេ កង្ខតិ, សង្ឃេ កង្ខតិ, សិក្ខាយ កង្ខតិ, សព្រហ្មចារីសុ កុបិតោ ហោតិ អនត្តមនោ អាហតចិត្តោ ខិលជាតោ’’តិ (ម. និ. ១.១៨៥; អ. និ. ៥.២០៥) ឯវំ វុត្តោ ទឡ្ហោ ថិរោ បញ្ចវិធោ ចេតោខិលោ ច។ បចុរជនេហិ បទាលេតុំ អសក្កុណេយ្យតាយ ទុប្បទាលយោ។ តតោ ឯវ បព្ពតសទិសតាយ បព្ពតោតិ ច សង្ខំ គតោ។ ‘‘ទុក្ខេ អញ្ញាណ’’ន្តិអាទិនា (វិភ. ២២៦; សំ. និ. ២.២) វា នយេន វុត្តោ អញ្ញាណប្បភេទោ ច។ ឥតិ ឯតំ សព្ពំ ឆេត្វា ខិលញ្ច បាសញ្ចាតិ ឯតេសុ ចតុព្ពិធេសុ សំកិលេសធម្មេសុ យោ ខិលញ្ច បាសញ្ច អរិយមគ្គញាណាសិនា ឆិន្ទិត្វា។ សេលំ ភេត្វាន ទុព្ភិទន្តិ យេន កេនចិ ញាណេន ឆិន្ទិតុំ អសក្កុណេយ្យំ អញ្ញាណសេលំ វជិរូបមញាណេន ឆិន្ទិត្វា, ចត្តារោបិ ឱឃេ តរិត្វា, តេសំ បរតីរេ និព្ពានេ ឋិតត្តា តិណ្ណោ បារង្គតោ។ អារម្មណូបនិជ្ឈានលក្ខណេន លក្ខណូបនិជ្ឈានលក្ខណេនាតិ ទុវិធេនបិ ឈាយី; មុត្តោ សោ មារពន្ធនាតិ សោ ឯវរូបោ ខីណាសវោ សព្ពស្មាបិ កិលេសមារពន្ធនា មុត្តោ វិប្បមុត្តោ វិសំយុត្តោតិ។ អត្តានមេវ សន្ធាយ ថេរោ វទតិ។

Oghapāsoti ‘‘kāmogho, bhavogho, diṭṭhogho, avijjogho’’ti (dha. sa. 1156; vibha. 938) evaṃ vuttā cattāro oghā – ‘‘antalikkhacaro pāso, yvāyaṃ carati mānaso’’ti (mahāva. 33; saṃ. ni. 1.151) evaṃ vutto rāgapāso ca. Daḷhakhiloti ‘‘satthari kaṅkhati, dhamme kaṅkhati, saṅghe kaṅkhati, sikkhāya kaṅkhati, sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto’’ti (ma. ni. 1.185; a. ni. 5.205) evaṃ vutto daḷho thiro pañcavidho cetokhilo ca. Pacurajanehi padāletuṃ asakkuṇeyyatāya duppadālayo. Tato eva pabbatasadisatāya pabbatoti ca saṅkhaṃ gato. ‘‘Dukkhe aññāṇa’’ntiādinā (vibha. 226; saṃ. ni. 2.2) vā nayena vutto aññāṇappabhedo ca. Iti etaṃ sabbaṃ chetvā khilañca pāsañcāti etesu catubbidhesu saṃkilesadhammesu yo khilañca pāsañca ariyamaggañāṇāsinā chinditvā. Selaṃ bhetvāna dubbhidanti yena kenaci ñāṇena chindituṃ asakkuṇeyyaṃ aññāṇaselaṃ vajirūpamañāṇena chinditvā, cattāropi oghe taritvā, tesaṃ paratīre nibbāne ṭhitattā tiṇṇo pāraṅgato. Ārammaṇūpanijjhānalakkhaṇena lakkhaṇūpanijjhānalakkhaṇenāti duvidhenapi jhāyī; mutto so mārabandhanāti so evarūpo khīṇāsavo sabbasmāpi kilesamārabandhanā mutto vippamutto visaṃyuttoti. Attānameva sandhāya thero vadati.

អថេកទិវសំ ថេរោ, អត្តនោ សទ្ធិវិហារិកំ ឯកំ ភិក្ខុំ អកល្យាណមិត្តសំសគ្គេន កុសីតំ ហីនវីរិយំ ឧទ្ធតំ ឧន្នឡំ វិហរន្តំ ទិស្វា, ឥទ្ធិយា តត្ថ គន្ត្វា, តំ ‘‘មា, អាវុសោ, ឯវំ ករិ, អកល្យាណមិត្តេ បហាយ កល្យាណមិត្តេ សេវន្តោ សមណធម្មំ ករោហី’’តិ ឱវទិ។ សោ ថេរស្ស វចនំ នាទិយិ។ ថេរោ តស្ស អនាទិយនេន ធម្មសំវេគប្បត្តោ បុគ្គលាធិដ្ឋានាយ កថាយ មិច្ឆាបដិបត្តិំ គរហន្តោ សម្មាបដិបត្តិំ វិវេកវាសញ្ច បសំសន្តោ –

Athekadivasaṃ thero, attano saddhivihārikaṃ ekaṃ bhikkhuṃ akalyāṇamittasaṃsaggena kusītaṃ hīnavīriyaṃ uddhataṃ unnaḷaṃ viharantaṃ disvā, iddhiyā tattha gantvā, taṃ ‘‘mā, āvuso, evaṃ kari, akalyāṇamitte pahāya kalyāṇamitte sevanto samaṇadhammaṃ karohī’’ti ovadi. So therassa vacanaṃ nādiyi. Thero tassa anādiyanena dhammasaṃvegappatto puggalādhiṭṭhānāya kathāya micchāpaṭipattiṃ garahanto sammāpaṭipattiṃ vivekavāsañca pasaṃsanto –

៦៨១.

681.

‘‘ឧទ្ធតោ ចបលោ ភិក្ខុ, មិត្តេ អាគម្ម បាបកេ;

‘‘Uddhato capalo bhikkhu, mitte āgamma pāpake;

សំសីទតិ មហោឃស្មិំ, ឩមិយា បដិកុជ្ជិតោ។

Saṃsīdati mahoghasmiṃ, ūmiyā paṭikujjito.

៦៨២.

682.

‘‘អនុទ្ធតោ អចបលោ, និបកោ សំវុតិន្ទ្រិយោ;

‘‘Anuddhato acapalo, nipako saṃvutindriyo;

កល្យាណមិត្តោ មេធាវី, ទុក្ខស្សន្តករោ សិយា។

Kalyāṇamitto medhāvī, dukkhassantakaro siyā.

៦៨៣.

683.

‘‘កាលបព្ពង្គសង្កាសោ, កិសោ ធមនិសន្ថតោ;

‘‘Kālapabbaṅgasaṅkāso, kiso dhamanisanthato;

មត្តញ្ញូ អន្នបានស្មិំ, អទីនមនសោ នរោ។

Mattaññū annapānasmiṃ, adīnamanaso naro.

៦៨៤.

684.

‘‘ផុដ្ឋោ ឌំសេហិ មកសេហិ, អរញ្ញស្មិំ ព្រហាវនេ;

‘‘Phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi, araññasmiṃ brahāvane;

នាគោ សង្គាមសីសេវ, សតោ តត្រាធិវាសយេ។

Nāgo saṅgāmasīseva, sato tatrādhivāsaye.

៦៨៥-៦.

685-6.

‘‘នាភិនន្ទាមិ មរណំ…បេ.… សម្បជានោ បតិស្សតោ។

‘‘Nābhinandāmi maraṇaṃ…pe… sampajāno patissato.

៦៨៧.

687.

‘‘បរិចិណ្ណោ មយា សត្ថា…បេ.… ភវនេត្តិ សមូហតា។

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā…pe… bhavanetti samūhatā.

៦៨៨.

688.

‘‘យស្ស ចត្ថាយ បព្ពជិតោ, អគារស្មានគារិយំ;

‘‘Yassa catthāya pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;

សោ មេ អត្ថោ អនុប្បត្តោ, កិំ មេ សទ្ធិវិហារិនា’’តិ។ –

So me attho anuppatto, kiṃ me saddhivihārinā’’ti. –

ឥមា គាថា អភាសិ។

Imā gāthā abhāsi.

តត្ថ ឧទ្ធតោតិ ឧទ្ធច្ចយុត្តោ អសមាហិតោ វិក្ខិត្តចិត្តោ។ ចបលោតិ បត្តចីវរមណ្ឌនាទិនា ចាបល្យេន សមន្នាគតោ លោលបកតិកោ។ មិត្តេ អាគម្ម បាបកេតិ អកល្យាណមិត្តេ និស្សាយ សមណធម្មំ អករោន្តោ។ សំសីទតិ មហោឃស្មិំ, ឩមិយា បដិកុជ្ជិតោតិ យថា មហាសមុទ្ទេ បតិតបុរិសោ សមុទ្ទវីចីហិ ឱត្ថដោ សីសំ ឧក្ខិបិតុំ អលភន្តោ តត្ថេវ សំសីទតិ, ឯវំ សំសារមហោឃស្មិំ បរិព្ភមន្តោ កោធុបាយាសឩមិយា បដិកុជ្ជិតោ ឱត្ថដោ វិបស្សនាវសេន បញ្ញាសីសំ ឧក្ខិបិតុំ អលភន្តោ តត្ថេវ សំសីទតិ។

Tattha uddhatoti uddhaccayutto asamāhito vikkhittacitto. Capaloti pattacīvaramaṇḍanādinā cāpalyena samannāgato lolapakatiko. Mitte āgamma pāpaketi akalyāṇamitte nissāya samaṇadhammaṃ akaronto. Saṃsīdati mahoghasmiṃ, ūmiyā paṭikujjitoti yathā mahāsamudde patitapuriso samuddavīcīhi otthaṭo sīsaṃ ukkhipituṃ alabhanto tattheva saṃsīdati, evaṃ saṃsāramahoghasmiṃ paribbhamanto kodhupāyāsaūmiyā paṭikujjito otthaṭo vipassanāvasena paññāsīsaṃ ukkhipituṃ alabhanto tattheva saṃsīdati.

និបកោតិ និបុណោ, អត្តត្ថបរត្ថេសុ កុសលោ។ សំវុតិន្ទ្រិយោតិ មនច្ឆដ្ឋានំ ឥន្ទ្រិយានំ សំវរណេន បិហិតិន្ទ្រិយោ។ កល្យាណមិត្តោតិ កល្យាណេហិ មិត្តេហិ សមន្នាគតោ។ មេធាវីតិ ធម្មោជបញ្ញាយ សមង្គីភូតោ។ ទុក្ខស្សន្តករោ សិយាតិ សោ តាទិសោ សកលស្សាបិ វដ្ដទុក្ខស្ស អន្តករោ ភវេយ្យ។

Nipakoti nipuṇo, attatthaparatthesu kusalo. Saṃvutindriyoti manacchaṭṭhānaṃ indriyānaṃ saṃvaraṇena pihitindriyo. Kalyāṇamittoti kalyāṇehi mittehi samannāgato. Medhāvīti dhammojapaññāya samaṅgībhūto. Dukkhassantakaro siyāti so tādiso sakalassāpi vaṭṭadukkhassa antakaro bhaveyya.

កាលបព្ពង្គសង្កាសោតិអាទិ វិវេកាភិរតិកិត្តនំ។ នាភិនន្ទាមីតិអាទិ បន កតកិច្ចភាវទស្សនំ។ តំ សព្ពំ ហេដ្ឋា (ថេរគា. អដ្ឋ. ២.៦០៧) វុត្តត្ថមេវ។ ឱសានេ បន កិំ មេ សទ្ធិវិហារិនាតិ អត្តនោ សទ្ធិវិហារិកំ សន្ធាយ វុត្តំ។ តស្មា ឯទិសេន ទុព្ពចេន អនាទរេន សទ្ធិវិហារិនា កិំ មេ បយោជនំ ឯកវិហារោយេវ មយ្ហំ រុច្ចតីតិ អត្ថោ។

Kālapabbaṅgasaṅkāsotiādi vivekābhiratikittanaṃ. Nābhinandāmītiādi pana katakiccabhāvadassanaṃ. Taṃ sabbaṃ heṭṭhā (theragā. aṭṭha. 2.607) vuttatthameva. Osāne pana kiṃ me saddhivihārināti attano saddhivihārikaṃ sandhāya vuttaṃ. Tasmā edisena dubbacena anādarena saddhivihārinā kiṃ me payojanaṃ ekavihāroyeva mayhaṃ ruccatīti attho.

ឯវំ បន វត្វា ឆទ្ទន្តទហមេវ គតោ។ តត្ថ ទ្វាទស វស្សានិ វសិត្វា ឧបកដ្ឋេ បរិនិព្ពានេ សត្ថារំ ឧបសង្កមិត្វា បរិនិព្ពានំ អនុជានាបេត្វា តត្ថេវ គន្ត្វា បរិនិព្ពាយិ។

Evaṃ pana vatvā chaddantadahameva gato. Tattha dvādasa vassāni vasitvā upakaṭṭhe parinibbāne satthāraṃ upasaṅkamitvā parinibbānaṃ anujānāpetvā tattheva gantvā parinibbāyi.

អញ្ញាសិកោណ្ឌញ្ញត្ថេរគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។

Aññāsikoṇḍaññattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ថេរគាថាបាឡិ • Theragāthāpāḷi / ១. អញ្ញាសិកោណ្ឌញ្ញត្ថេរគាថា • 1. Aññāsikoṇḍaññattheragāthā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact