| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā |
៧. អច្ចន្តនិយាមកថាវណ្ណនា
7. Accantaniyāmakathāvaṇṇanā
៨៤៧. យំ ‘‘ឯកវារំ និមុគ្គោ តថា និមុគ្គោវ ហោតិ, ឯតស្ស បុន ភវតោ វុដ្ឋានំ នាម នត្ថី’’តិ អដ្ឋកថាយំ អាគតំ, សោ បន អាចរិយវាទោ, ន អដ្ឋកថានយោតិ ទស្សេន្តោ ‘‘តាយ ជាតិយា…បេ.… មញ្ញមានោ’’តិ អាហ។ តត្ថ តាយ ជាតិយាតិ យស្សំ ជាតិយំ បុគ្គលោ កម្មាវរណាទិអាវរណេហិ សមន្នាគតោ ហោតិ, តាយ ជាតិយា។ សំសារខាណុកភាវោ វស្សភញ្ញាទីនំ វិយ មក្ខលិអាទីនំ វិយ ច ទដ្ឋព្ពោ។ សោ ច អហេតុកាទិមិច្ឆាទស្សនស្ស ផលភាវេនេវ វេទិតព្ពោ, ន អច្ចន្តនិយាមស្ស នាម កស្សចិ អត្ថិភាវតោ។ យថា ហិ វិមុច្ចន្តស្ស កោចិ និយាមោ នាម នត្ថិ ឋបេត្វា មគ្គេន ភវបរិច្ឆេទំ, ឯវំ អវិមុច្ចន្តស្សបិ កោចិ សំសារនិយាមោ នាម នត្ថិ។ តាទិសស្ស បន មិច្ឆាទស្សនស្ស ពលវភាវេ អបរិមិតកប្បបរិច្ឆេទេ ចិរតរំ សំសារប្បពន្ធោ ហោតិ, អបាយូបបត្តិ ច យត្ថ សំសារខាណុសមញ្ញា។
847. Yaṃ ‘‘ekavāraṃ nimuggo tathā nimuggova hoti, etassa puna bhavato vuṭṭhānaṃ nāma natthī’’ti aṭṭhakathāyaṃ āgataṃ, so pana ācariyavādo, na aṭṭhakathānayoti dassento ‘‘tāya jātiyā…pe… maññamāno’’ti āha. Tattha tāya jātiyāti yassaṃ jātiyaṃ puggalo kammāvaraṇādiāvaraṇehi samannāgato hoti, tāya jātiyā. Saṃsārakhāṇukabhāvo vassabhaññādīnaṃ viya makkhaliādīnaṃ viya ca daṭṭhabbo. So ca ahetukādimicchādassanassa phalabhāveneva veditabbo, na accantaniyāmassa nāma kassaci atthibhāvato. Yathā hi vimuccantassa koci niyāmo nāma natthi ṭhapetvā maggena bhavaparicchedaṃ, evaṃ avimuccantassapi koci saṃsāraniyāmo nāma natthi. Tādisassa pana micchādassanassa balavabhāve aparimitakappaparicchede cirataraṃ saṃsārappabandho hoti, apāyūpapatti ca yattha saṃsārakhāṇusamaññā.
យំ បនេកេ វទន្តិ ‘‘អត្ថេវ អច្ចន្តំ សំសរិតា អនន្តត្តា សត្តនិកាយស្សា’’តិ, តម្បិ អបុញ្ញពហុលំ សត្តសន្តានំ សន្ធាយ វុត្តំ សិយា។ ន ហិ មាតុឃាតកាទីនំ តេនត្តភាវេន សម្មត្តនិយាមោក្កមនន្តរាយភូតោ មិច្ឆត្តនិយាមោ វិយ សត្តានំ វិមុត្តន្តរាយករោ សំសារនិយាមោ នាម នត្ថិ។ យាវ បន ន មគ្គផលស្ស ឧបនិស្សយោ ឧបលព្ភតិ, តាវ សំសារោ អបរិច្ឆិន្នោ។ យទា ច សោ ឧបលទ្ធោ, តទា សោ បរិច្ឆិន្នោ ឯវាតិ ទដ្ឋព្ពំ។
Yaṃ paneke vadanti ‘‘attheva accantaṃ saṃsaritā anantattā sattanikāyassā’’ti, tampi apuññabahulaṃ sattasantānaṃ sandhāya vuttaṃ siyā. Na hi mātughātakādīnaṃ tenattabhāvena sammattaniyāmokkamanantarāyabhūto micchattaniyāmo viya sattānaṃ vimuttantarāyakaro saṃsāraniyāmo nāma natthi. Yāva pana na maggaphalassa upanissayo upalabbhati, tāva saṃsāro aparicchinno. Yadā ca so upaladdho, tadā so paricchinno evāti daṭṭhabbaṃ.
យថា និយតសម្មាទស្សនំ, ឯវំ និយតមិច្ឆាទស្សនេនបិ សវិសយេ ឯកំសគាហវសេន ឧក្កំសគតេន ភវិតព្ពន្តិ តេន សមន្នាគតស្ស បុគ្គលស្ស សតិ អច្ចន្តនិយាមេ កថំ តស្មិំ អភិនិវេសវិសយេ អនេកំសគាហោ ឧប្បជ្ជេយ្យ, អភិនិវេសន្តរំ វា វិរុទ្ធំ យទិ ឧប្បជ្ជេយ្យ, អច្ចន្តនិយាមោ ឯវ ន សិយាតិ បាឡិយំ វិចិកិច្ឆុប្បត្តិនិយាមន្តរុប្បត្តិចោទនា កតា។ ន ហិ វិចិកិច្ឆា វិយ សម្មត្តនិយតបុគ្គលានំ យថាក្កមំ មិច្ឆត្តសម្មត្តនិយតបុគ្គលានំ សម្មត្តមិច្ឆត្តនិយតា ធម្មា កទាចិបិ ឧប្បជ្ជន្តិ, អវិរុទ្ធំ បន និយាមន្តរមេវ ហោតីតិ អានន្តរិកន្តរំ វិយ មិច្ឆាទស្សនន្តរំ សមានជាតិកំ ន និវត្តេតីតិ វិរុទ្ធំយេវ ទស្សេតុំ បាឡិយំ វិចិកិច្ឆា វិយ សស្សតុច្ឆេទទិដ្ឋិយោ ឯវ ឧទ្ធដា។ ឯវមេត្ថ វិចិកិច្ឆុប្បត្តិនិយាមន្តរុប្បត្តីនំ និយាមន្តរុប្បត្តិនិវត្តកភាវោ វេទិតព្ពោ, អច្ចន្តនិយាមោ ច និវត្តិស្សតីតិ ច វិរុទ្ធមេតន្តិ បន ‘‘វិចារេត្វាវ គហេតព្ពា’’តិ វុត្តំ សិយា។
Yathā niyatasammādassanaṃ, evaṃ niyatamicchādassanenapi savisaye ekaṃsagāhavasena ukkaṃsagatena bhavitabbanti tena samannāgatassa puggalassa sati accantaniyāme kathaṃ tasmiṃ abhinivesavisaye anekaṃsagāho uppajjeyya, abhinivesantaraṃ vā viruddhaṃ yadi uppajjeyya, accantaniyāmo eva na siyāti pāḷiyaṃ vicikicchuppattiniyāmantaruppatticodanā katā. Na hi vicikicchā viya sammattaniyatapuggalānaṃ yathākkamaṃ micchattasammattaniyatapuggalānaṃ sammattamicchattaniyatā dhammā kadācipi uppajjanti, aviruddhaṃ pana niyāmantarameva hotīti ānantarikantaraṃ viya micchādassanantaraṃ samānajātikaṃ na nivattetīti viruddhaṃyeva dassetuṃ pāḷiyaṃ vicikicchā viya sassatucchedadiṭṭhiyo eva uddhaṭā. Evamettha vicikicchuppattiniyāmantaruppattīnaṃ niyāmantaruppattinivattakabhāvo veditabbo, accantaniyāmo ca nivattissatīti ca viruddhametanti pana ‘‘vicāretvāva gahetabbā’’ti vuttaṃ siyā.
អច្ចន្តនិយាមកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Accantaniyāmakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / កថាវត្ថុបាឡិ • Kathāvatthupāḷi / (១៩២) ៧. អច្ចន្តនិយាមកថា • (192) 7. Accantaniyāmakathā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ៧. អច្ចន្តនិយាមកថាវណ្ណនា • 7. Accantaniyāmakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ៧. អច្ចន្តនិយាមកថាវណ្ណនា • 7. Accantaniyāmakathāvaṇṇanā
