| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / धम्मसङ्गणी-अनुटीका • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā |
विमोक्खकथावण्णना
Vimokkhakathāvaṇṇanā
२४८. तन्ति ‘‘ससन्ततिपरियापन्नरूप’’न्ति वुत्तकेसादिवण्णमाह। तं पन यस्मा खलमण्डलादि विय परम्पराय झानस्स कारणं, तस्मा ‘‘झानस्स हेतुभावेना’’ति आह। येनाति यथावुत्तरूपविसेसेन। विसिट्ठेनाति अतिसयप्पत्तेन ‘‘रूपूपपत्तिया’’तिआदीसु (ध॰ स॰ १६० आदयो; विभ॰ ६२५) विय उत्तरपदलोपेन ‘‘रूप’’न्ति वुत्तेन रूपझानेन। ‘‘विसिट्ठेना’’ति इमिना हि अतिसयरूपयुत्तो रूपीति वुत्तोति दस्सेति। ‘‘पठमं झानं उपसम्पज्ज विहरति पथवीकसिण’’न्तिआदिना (ध॰ स॰ ४९९) झानानमेव कसिणभावेन पवत्ता। सुत्ते आरम्मणानं कसिणभावेन पवत्ता ‘‘पथवीकसिणमेको सञ्जानाती’’तिआदिना (दी॰ नि॰ ३.३६०; अ॰ नि॰ १०.२५)।
248. Tanti ‘‘sasantatipariyāpannarūpa’’nti vuttakesādivaṇṇamāha. Taṃ pana yasmā khalamaṇḍalādi viya paramparāya jhānassa kāraṇaṃ, tasmā ‘‘jhānassa hetubhāvenā’’ti āha. Yenāti yathāvuttarūpavisesena. Visiṭṭhenāti atisayappattena ‘‘rūpūpapattiyā’’tiādīsu (dha. sa. 160 ādayo; vibha. 625) viya uttarapadalopena ‘‘rūpa’’nti vuttena rūpajhānena. ‘‘Visiṭṭhenā’’ti iminā hi atisayarūpayutto rūpīti vuttoti dasseti. ‘‘Paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇa’’ntiādinā (dha. sa. 499) jhānānameva kasiṇabhāvena pavattā. Sutte ārammaṇānaṃ kasiṇabhāvena pavattā ‘‘pathavīkasiṇameko sañjānātī’’tiādinā (dī. ni. 3.360; a. ni. 10.25).
विमोक्खकथावण्णना निट्ठिता।
Vimokkhakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / अभिधम्मपिटक • Abhidhammapiṭaka / धम्मसङ्गणीपाळि • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / रूपावचरकुसलं • Rūpāvacarakusalaṃ
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / अभिधम्मपिटक (अट्ठकथा) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / धम्मसङ्गणि-अट्ठकथा • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / विमोक्खकथा • Vimokkhakathā
टीका • Tīkā / अभिधम्मपिटक (टीका) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / धम्मसङ्गणी-मूलटीका • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā / विमोक्खकथावण्णना • Vimokkhakathāvaṇṇanā
