| Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
30. වත්තනිද්දෙසවණ්ණනා
30. Vattaniddesavaṇṇanā
213. ඉදානි ආගන්තුකවත්තාදීනි දස්සෙතුං ‘‘වත්ත’’න්ති මාතිකාපදං උද්ධටං. පරික්ඛිත්තස්ස (චූළව. 356 ආදයො; චූළව. අට්ඨ. 357 ආදයො) විහාරස්ස පරික්ඛෙපං, අපරික්ඛිත්තස්ස ද්වීහි ලෙඩ්ඩුපාතෙහි පරිච්ඡින්නට්ඨානං පත්වා උපාහනං ඔමුඤ්චිත්වා නීචං කත්වා පප්ඵොටෙත්වා උපාහනං දණ්ඩකෙන ගහෙත්වා ඡත්තං අපනාමෙත්වා සීසං විවරිත්වා සීසෙ චීවරං ඛන්ධෙ කරිත්වා සාධුකං අතරමානෙන ආරාමො පවිසිතබ්බොති අත්ථො.
213. Idāni āgantukavattādīni dassetuṃ ‘‘vatta’’nti mātikāpadaṃ uddhaṭaṃ. Parikkhittassa (cūḷava. 356 ādayo; cūḷava. aṭṭha. 357 ādayo) vihārassa parikkhepaṃ, aparikkhittassa dvīhi leḍḍupātehi paricchinnaṭṭhānaṃ patvā upāhanaṃ omuñcitvā nīcaṃ katvā papphoṭetvā upāhanaṃ daṇḍakena gahetvā chattaṃ apanāmetvā sīsaṃ vivaritvā sīse cīvaraṃ khandhe karitvā sādhukaṃ ataramānena ārāmo pavisitabboti attho.
214. පුච්ඡෙය්ය සයනාසනන්ති ‘‘කතමං මෙ සෙනාසනං පාපුණාති, කිං අජ්ඣාවුත්ථං වා අනජ්ඣාවුත්ථං වා’’ති එවං පුච්ඡිතබ්බන්ති අත්ථො.
214.Puccheyyasayanāsananti ‘‘katamaṃ me senāsanaṃ pāpuṇāti, kiṃ ajjhāvutthaṃ vā anajjhāvutthaṃ vā’’ti evaṃ pucchitabbanti attho.
215-6. මඤ්චපීඨාදිදාරුභණ්ඩඤ්ච (චූළව. 360; චූළව. අට්ඨ. 360) රජනභාජනාදිමත්තිකාභණ්ඩඤ්ච. ආපුච්ඡාති භික්ඛුස්ස වා සාමණෙරස්ස වා ආරාමිකස්ස වා ‘‘ආවුසො ඉමං ජග්ගාහී’’ති ආරොචෙත්වාති අත්ථො. අඤ්ඤථාති එවං අකත්වාති අත්ථො.
215-6. Mañcapīṭhādidārubhaṇḍañca (cūḷava. 360; cūḷava. aṭṭha. 360) rajanabhājanādimattikābhaṇḍañca. Āpucchāti bhikkhussa vā sāmaṇerassa vā ārāmikassa vā ‘‘āvuso imaṃ jaggāhī’’ti ārocetvāti attho. Aññathāti evaṃ akatvāti attho.
217-8. වුඩ්ඪාගන්තුකස්සාති එත්ථ (චූළව. 358 ආදයො; චූළව. අට්ඨ. 359 ආදයො) දූරතොව දිස්වා යදි ‘‘වුඩ්ඪො’’ති ජානාති, තස්මිං අනාගතෙ එව ආසනපඤ්ඤාපනාදිවත්තං කාතබ්බන්ති අත්ථො. පාදොදප්පභුතින්ති පාදොදකං පාදපීඨං පාදකථලිකං උපනික්ඛිපිතබ්බන්ති අත්ථො. පානීයෙන ආපුච්ඡන්තෙන සචෙ සකිං ආනීතං පානීයං සබ්බං පිවති, පුනපි ආපුච්ඡිතබ්බො එව. පඤ්ඤපෙති ‘‘එතං තුම්හාකං සෙනාසනං පාපුණාතී’’ති එවං ආචික්ඛිතබ්බන්ති අත්ථො.
217-8.Vuḍḍhāgantukassāti ettha (cūḷava. 358 ādayo; cūḷava. aṭṭha. 359 ādayo) dūratova disvā yadi ‘‘vuḍḍho’’ti jānāti, tasmiṃ anāgate eva āsanapaññāpanādivattaṃ kātabbanti attho. Pādodappabhutinti pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ upanikkhipitabbanti attho. Pānīyena āpucchantena sace sakiṃ ānītaṃ pānīyaṃ sabbaṃ pivati, punapi āpucchitabbo eva. Paññapeti ‘‘etaṃ tumhākaṃ senāsanaṃ pāpuṇātī’’ti evaṃ ācikkhitabbanti attho.
219-20. ‘‘භික්ඛාචාරගාමො ඉතො දූරෙ’’ති වා ‘‘සන්තිකෙ’’ති වා ‘‘කාලස්සෙව පිණ්ඩාය චරිතබ්බ’’න්ති වා ‘‘උපට්ඨාකෙ චරිතබ්බ’’න්ති වා ගොචරො ආචික්ඛිතබ්බො. අගොචරොති මිච්ඡාදිට්ඨිකානං වා ගාමො, පරිච්ඡින්නභික්ඛකො වා ගාමො, යත්ථ එකස්ස වා ද්වින්නං වා භික්ඛා දීයති, සො ආචික්ඛිතබ්බොති අත්ථො. කතිකන්ති සඞ්ඝස්ස කතිකට්ඨානං. ‘‘ඉමං කාලං පවිසිතබ්බං, ඉමං කාලං නික්ඛමිතබ්බ’’න්ති එවං පවෙසනනික්ඛමනකාලං ආචික්ඛිතබ්බං. කෙසුචි ඨානෙසු අමනුස්සා වා වාළා වා හොන්ති, තස්මා එවං ආචික්ඛිතබ්බමෙව. නිසින්නොවාති ඉදං ආපත්තිඅභාවමත්තදීපකං, උට්ඨහිත්වාපි සබ්බං කාතුං වට්ටතෙව. වත්තවිනිච්ඡයො.
219-20. ‘‘Bhikkhācāragāmo ito dūre’’ti vā ‘‘santike’’ti vā ‘‘kālasseva piṇḍāya caritabba’’nti vā ‘‘upaṭṭhāke caritabba’’nti vā gocaro ācikkhitabbo. Agocaroti micchādiṭṭhikānaṃ vā gāmo, paricchinnabhikkhako vā gāmo, yattha ekassa vā dvinnaṃ vā bhikkhā dīyati, so ācikkhitabboti attho. Katikanti saṅghassa katikaṭṭhānaṃ. ‘‘Imaṃ kālaṃ pavisitabbaṃ, imaṃ kālaṃ nikkhamitabba’’nti evaṃ pavesananikkhamanakālaṃ ācikkhitabbaṃ. Kesuci ṭhānesu amanussā vā vāḷā vā honti, tasmā evaṃ ācikkhitabbameva. Nisinnovāti idaṃ āpattiabhāvamattadīpakaṃ, uṭṭhahitvāpi sabbaṃ kātuṃ vaṭṭateva. Vattavinicchayo.
වත්තනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
Vattaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
