| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរគាថា-អដ្ឋកថា • Theragāthā-aṭṭhakathā |
៧. ឧជ្ជយត្ថេរគាថាវណ្ណនា
7. Ujjayattheragāthāvaṇṇanā
នមោ តេ ពុទ្ធ វីរត្ថូតិ អាយស្មតោ ឧជ្ជយត្ថេរស្ស គាថា។ កា ឧប្បត្តិ? អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ បុញ្ញានិ ករោន្តោ ឥតោ ទ្វានវុតេ កប្បេ តិស្សំ ភគវន្តំ បស្សិត្វា បសន្នមានសោ កណិការបុប្ផេហិ បូជំ អកាសិ។ សោ តេន បុញ្ញកម្មេន ទេវលោកេ និព្ពត្តិត្វា អបរាបរំ បុញ្ញានិ កត្វា ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ រាជគហេ អញ្ញតរស្ស សោត្តិយព្រាហ្មណស្ស បុត្តោ ហុត្វា និព្ពត្តិ, ឧជ្ជយោតិស្ស នាមំ អហោសិ។ សោ វយប្បត្តោ តិណ្ណំ វេទានំ បារគូ ហុត្វា តត្ថ សារំ អបស្សន្តោ ឧបនិស្សយសម្បត្តិយា ចោទិយមានោ វេឡុវនំ គន្ត្វា សត្ថុ សន្តិកេ ធម្មំ សុត្វា បដិលទ្ធសទ្ធោ បព្ពជិត្វា ចរិយានុកូលំ កម្មដ្ឋានំ គហេត្វា អរញ្ញេ វិហរន្តោ វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា នចិរស្សេវ អរហត្តំ បាបុណិ។ តេន វុត្តំ អបទានេ (អប. ថេរ ១.២១.១-៤) –
Namote buddha vīratthūti āyasmato ujjayattherassa gāthā. Kā uppatti? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni karonto ito dvānavute kappe tissaṃ bhagavantaṃ passitvā pasannamānaso kaṇikārapupphehi pūjaṃ akāsi. So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe aññatarassa sottiyabrāhmaṇassa putto hutvā nibbatti, ujjayotissa nāmaṃ ahosi. So vayappatto tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū hutvā tattha sāraṃ apassanto upanissayasampattiyā codiyamāno veḷuvanaṃ gantvā satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā cariyānukūlaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññe viharanto vipassanaṃ vaḍḍhetvā nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne (apa. thera 1.21.1-4) –
‘‘កណិការំ បុប្ផិតំ ទិស្វា, ឱចិនិត្វានហំ តទា;
‘‘Kaṇikāraṃ pupphitaṃ disvā, ocinitvānahaṃ tadā;
តិស្សស្ស អភិរោបេសិំ, ឱឃតិណ្ណស្ស តាទិនោ។
Tissassa abhiropesiṃ, oghatiṇṇassa tādino.
‘‘ទ្វេនវុតេ ឥតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ។
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
‘‘បញ្ចតិំសេ ឥតោ កប្បេ, អរុណបាណីតិ វិស្សុតោ;
‘‘Pañcatiṃse ito kappe, aruṇapāṇīti vissuto;
សត្តរតនសម្បន្នោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលោ។
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ.… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ។
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
អរហត្តំ បន បត្វា សត្ថុ សន្តិកំ គន្ត្វា វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ និសីទិត្វា ភគវតោ ថោមនាការេន អញ្ញំ ព្យាករោន្តោ ‘‘នមោ តេ ពុទ្ធ វីរត្ថូ’’តិ គាថំ អភាសិ។
Arahattaṃ pana patvā satthu santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ nisīditvā bhagavato thomanākārena aññaṃ byākaronto ‘‘namo te buddha vīratthū’’ti gāthaṃ abhāsi.
៤៧. តត្ថ នមោតិ បណាមកិត្តនំ។ តេតិ បណាមកិរិយាយ សម្បទានកិត្តនំ, តុយ្ហន្តិ អត្ថោ។ ពុទ្ធ វីរាតិ ច ភគវតោ អាលបនំ។ ភគវា ហិ យថា អភិញ្ញេយ្យាទិភេទស្ស អត្ថស្ស អភិញ្ញេយ្យាទិភេទេន សយម្ភូញាណេន អនវសេសតោ ពុទ្ធត្តា ‘‘ពុទ្ធោ’’តិ វុច្ចតិ។ ឯវំ បញ្ចន្នម្បិ មារានំ អភិប្បមទ្ទនវសេន បទហន្តេន មហតា វីរិយេន សមន្នាគតត្តា ‘‘វីរោ’’តិ វុច្ចតិ។ អត្ថូតិ ហោតុ, តស្ស ‘‘នមោ’’តិ ឥមិនា សម្ពន្ធោ។ វិប្បមុត្តោសិ សព្ពធីតិ សព្ពេហិ កិលេសេហិ សព្ពស្មិញ្ច សង្ខារគតេ វិប្បមុត្តោ វិសំយុត្តោ អសិ ភវសិ, ន តយា កិញ្ចិ អវិប្បមុត្តំ នាម អត្ថិ, យតោហំ តុយ្ហាបទានេ វិហរំ, វិហរាមិ អនាសវោតិ តុយ្ហំ តវ អបទានេ ឱវាទេ គតមគ្គេ បដិបត្តិចរិយាយ វិហរំ យថាសត្តិ យថាពលំ បដិបជ្ជន្តោ កាមាសវាទីនំ ចតុន្នម្បិ អាសវានំ សុប្បហីនត្តា អនាសវោ វិហរាមិ, តាទិសស្ស នមោ តេ ពុទ្ធ-វីរត្ថូតិ។
47. Tattha namoti paṇāmakittanaṃ. Teti paṇāmakiriyāya sampadānakittanaṃ, tuyhanti attho. Buddha vīrāti ca bhagavato ālapanaṃ. Bhagavā hi yathā abhiññeyyādibhedassa atthassa abhiññeyyādibhedena sayambhūñāṇena anavasesato buddhattā ‘‘buddho’’ti vuccati. Evaṃ pañcannampi mārānaṃ abhippamaddanavasena padahantena mahatā vīriyena samannāgatattā ‘‘vīro’’ti vuccati. Atthūti hotu, tassa ‘‘namo’’ti iminā sambandho. Vippamuttosi sabbadhīti sabbehi kilesehi sabbasmiñca saṅkhāragate vippamutto visaṃyutto asi bhavasi, na tayā kiñci avippamuttaṃ nāma atthi, yatohaṃ tuyhāpadāne viharaṃ, viharāmi anāsavoti tuyhaṃ tava apadāne ovāde gatamagge paṭipatticariyāya viharaṃ yathāsatti yathābalaṃ paṭipajjanto kāmāsavādīnaṃ catunnampi āsavānaṃ suppahīnattā anāsavo viharāmi, tādisassa namo te buddha-vīratthūti.
ឧជ្ជយត្ថេរគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Ujjayattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ថេរគាថាបាឡិ • Theragāthāpāḷi / ៧. ឧជ្ជយត្ថេរគាថា • 7. Ujjayattheragāthā
