| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মহাৰগ্গপাল়ি • Mahāvaggapāḷi |
২৭০. তস্সুদ্দানং
270. Tassuddānaṃ
চম্পাযং ভগৰা আসি, ৰত্থু ৰাসভগামকে।
Campāyaṃ bhagavā āsi, vatthu vāsabhagāmake;
পকতঞ্ঞুনোতি ঞত্ৰা, উস্সুক্কং ন করী তদা।
Pakataññunoti ñatvā, ussukkaṃ na karī tadā;
উক্খিত্তো ন করোতীতি, সাগমা জিনসন্তিকে॥
Ukkhitto na karotīti, sāgamā jinasantike.
অধম্মেন ৰগ্গকম্মং, সমগ্গং অধম্মেন চ।
Adhammena vaggakammaṃ, samaggaṃ adhammena ca;
ধম্মেন ৰগ্গকম্মঞ্চ, পতিরূপকেন ৰগ্গিকং॥
Dhammena vaggakammañca, patirūpakena vaggikaṃ.
পতিরূপকেন সমগ্গং, একো উক্খিপতেককং।
Patirūpakena samaggaṃ, eko ukkhipatekakaṃ;
একো চ দ্ৰে সম্বহুলে, সঙ্ঘং উক্খিপতেককো॥
Eko ca dve sambahule, saṅghaṃ ukkhipatekako.
দুৰেপি সম্বহুলাপি, সঙ্ঘো সঙ্ঘঞ্চ উক্খিপি।
Duvepi sambahulāpi, saṅgho saṅghañca ukkhipi;
সব্বঞ্ঞুপৰরো সুত্ৰা, অধম্মন্তি পটিক্খিপি॥
Sabbaññupavaro sutvā, adhammanti paṭikkhipi.
ঞত্তিৰিপন্নং যং কম্মং, সম্পন্নং অনুসাৰনং।
Ñattivipannaṃ yaṃ kammaṃ, sampannaṃ anusāvanaṃ;
অনুস্সাৰনৰিপন্নং, সম্পন্নং ঞত্তিযা চ যং॥
Anussāvanavipannaṃ, sampannaṃ ñattiyā ca yaṃ.
উভযেন ৰিপন্নঞ্চ, অঞ্ঞত্র ধম্মমেৰ চ।
Ubhayena vipannañca, aññatra dhammameva ca;
ৰিনযা সত্থু পটিকুট্ঠং, কুপ্পং অট্ঠানারহিকং॥
Vinayā satthu paṭikuṭṭhaṃ, kuppaṃ aṭṭhānārahikaṃ.
অধম্মৰগ্গং সমগ্গং, ধম্ম পতিরূপানি যে দুৰে।
Adhammavaggaṃ samaggaṃ, dhamma patirūpāni ye duve;
ধম্মেনেৰ চ সামগ্গিং, অনুঞ্ঞাসি তথাগতো॥
Dhammeneva ca sāmaggiṃ, anuññāsi tathāgato.
চতুৰগ্গো পঞ্চৰগ্গো, দসৰগ্গো চ ৰীসতি।
Catuvaggo pañcavaggo, dasavaggo ca vīsati;
ঠপেত্ৰা উপসম্পদং, যঞ্চ কম্মং পৰারণং।
Ṭhapetvā upasampadaṃ, yañca kammaṃ pavāraṇaṃ;
অব্ভানকম্মেন সহ, চতুৰগ্গেহি কম্মিকো॥
Abbhānakammena saha, catuvaggehi kammiko.
দুৰে কম্মে ঠপেত্ৰান, মজ্ঝদেসূপসম্পদং।
Duve kamme ṭhapetvāna, majjhadesūpasampadaṃ;
অব্ভানং পঞ্চৰগ্গিকো, সব্বকম্মেসু কম্মিকো॥
Abbhānaṃ pañcavaggiko, sabbakammesu kammiko.
অব্ভানেকং ঠপেত্ৰান, যে ভিক্খূ দসৰগ্গিকা।
Abbhānekaṃ ṭhapetvāna, ye bhikkhū dasavaggikā;
সব্বকম্মকরো সঙ্ঘো, ৰীসো সব্বত্থ কম্মিকো॥
Sabbakammakaro saṅgho, vīso sabbattha kammiko.
ভিক্খুনী সিক্খমানা, চ সামণেরো সামণেরী।
Bhikkhunī sikkhamānā, ca sāmaṇero sāmaṇerī;
পচ্চক্খাতন্তিমৰত্থূ, উক্খিত্তাপত্তিদস্সনে॥
Paccakkhātantimavatthū, ukkhittāpattidassane.
অপ্পটিকম্মে দিট্ঠিযা, পণ্ডকো থেয্যসংৰাসকং।
Appaṭikamme diṭṭhiyā, paṇḍako theyyasaṃvāsakaṃ;
তিত্থিযা তিরচ্ছানগতং, মাতু পিতু চ ঘাতকং॥
Titthiyā tiracchānagataṃ, mātu pitu ca ghātakaṃ.
অরহং ভিক্খুনীদূসি, ভেদকং লোহিতুপ্পাদং।
Arahaṃ bhikkhunīdūsi, bhedakaṃ lohituppādaṃ;
ব্যঞ্জনং নানাসংৰাসং, নানাসীমায ইদ্ধিযা॥
Byañjanaṃ nānāsaṃvāsaṃ, nānāsīmāya iddhiyā.
যস্স সঙ্ঘো করে কম্মং, হোন্তেতে চতুৰীসতি।
Yassa saṅgho kare kammaṃ, hontete catuvīsati;
সম্বুদ্ধেন পটিক্খিত্তা, ন হেতে গণপূরকা॥
Sambuddhena paṭikkhittā, na hete gaṇapūrakā.
পারিৰাসিকচতুত্থো, পরিৰাসং দদেয্য ৰা।
Pārivāsikacatuttho, parivāsaṃ dadeyya vā;
মূলা মানত্তমব্ভেয্য, অকম্মং ন চ করণং॥
Mūlā mānattamabbheyya, akammaṃ na ca karaṇaṃ.
মূলা অরহমানত্তা, অব্ভানারহমেৰ চ।
Mūlā arahamānattā, abbhānārahameva ca;
ন কম্মকারকা পঞ্চ, সম্বুদ্ধেন পকাসিতা॥
Na kammakārakā pañca, sambuddhena pakāsitā.
ভিক্খুনী সিক্খমানা চ, সামণেরো সামণেরিকা।
Bhikkhunī sikkhamānā ca, sāmaṇero sāmaṇerikā;
পচ্চক্খন্তিমউম্মত্তা, খিত্তাৰেদনদস্সনে॥
Paccakkhantimaummattā, khittāvedanadassane.
নানাসংৰাসকা সীমা, ৰেহাসং যস্স কম্ম চ॥
Nānāsaṃvāsakā sīmā, vehāsaṃ yassa kamma ca.
অট্ঠারসন্নমেতেসং, পটিক্কোসং ন রুহতি।
Aṭṭhārasannametesaṃ, paṭikkosaṃ na ruhati;
ভিক্খুস্স পকতত্তস্স, রুহতি পটিক্কোসনা॥
Bhikkhussa pakatattassa, ruhati paṭikkosanā.
সুদ্ধস্স দুন্নিসারিতো, বালো হি সুনিস্সারিতো।
Suddhassa dunnisārito, bālo hi sunissārito;
পণ্ডকো থেয্যসংৰাসো, পক্কন্তো তিরচ্ছানগতো॥
Paṇḍako theyyasaṃvāso, pakkanto tiracchānagato.
মাতু পিতু অরহন্ত, দূসকো সঙ্ঘভেদকো।
Mātu pitu arahanta, dūsako saṅghabhedako;
লোহিতুপ্পাদকো চেৰ, উভতোব্যঞ্জনো চ যো॥
Lohituppādako ceva, ubhatobyañjano ca yo.
একাদসন্নং এতেসং, ওসারণং ন যুজ্জতি।
Ekādasannaṃ etesaṃ, osāraṇaṃ na yujjati;
হত্থপাদং তদুভযং, কণ্ণনাসং তদূভযং॥
Hatthapādaṃ tadubhayaṃ, kaṇṇanāsaṃ tadūbhayaṃ.
অঙ্গুলি অল়কণ্ডরং, ফণং খুজ্জো চ ৰামনো।
Aṅguli aḷakaṇḍaraṃ, phaṇaṃ khujjo ca vāmano;
গণ্ডী লক্খণকসা, চ লিখিতকো চ সীপদী॥
Gaṇḍī lakkhaṇakasā, ca likhitako ca sīpadī.
পাপা পরিসকাণো চ, কুণী খঞ্জো হতোপি চ।
Pāpā parisakāṇo ca, kuṇī khañjo hatopi ca;
ইরিযাপথদুব্বলো, অন্ধো মূগো চ বধিরো॥
Iriyāpathadubbalo, andho mūgo ca badhiro.
অন্ধমূগন্ধবধিরো মূগবধিরমেৰ চ।
Andhamūgandhabadhiro mūgabadhirameva ca;
অন্ধমূগবধিরো চ, দ্ৰত্তিংসেতে অনূনকা॥
Andhamūgabadhiro ca, dvattiṃsete anūnakā.
তেসং ওসারণং হোতি, সম্বুদ্ধেন পকাসিতং।
Tesaṃ osāraṇaṃ hoti, sambuddhena pakāsitaṃ;
দট্ঠব্বা পটিকাতব্বা, নিস্সজ্জেতা ন ৰিজ্জতি॥
Daṭṭhabbā paṭikātabbā, nissajjetā na vijjati.
তস্স উক্খেপনা কম্মা, সত্ত হোন্তি অধম্মিকা।
Tassa ukkhepanā kammā, satta honti adhammikā;
আপন্নং অনুৰত্তন্তং, সত্ত তেপি অধম্মিকা॥
Āpannaṃ anuvattantaṃ, satta tepi adhammikā.
আপন্নং নানুৰত্তন্তং, সত্ত কম্মা সুধম্মিকা।
Āpannaṃ nānuvattantaṃ, satta kammā sudhammikā;
সম্মুখা পটিপুচ্ছা চ, পটিঞ্ঞায চ কারণা॥
Sammukhā paṭipucchā ca, paṭiññāya ca kāraṇā.
সতি অমূল়্হপাপিকা, তজ্জনীনিযস্সেন চ।
Sati amūḷhapāpikā, tajjanīniyassena ca;
পব্বাজনীয পটিসারো, উক্খেপপরিৰাস চ॥
Pabbājanīya paṭisāro, ukkhepaparivāsa ca.
মূলা মানত্তঅব্ভানা, তথেৰ উপসম্পদা।
Mūlā mānattaabbhānā, tatheva upasampadā;
অঞ্ঞং করেয্য অঞ্ঞস্স, সোল়সেতে অধম্মিকা॥
Aññaṃ kareyya aññassa, soḷasete adhammikā.
তং তং করেয্য তং তস্স, সোল়সেতে সুধম্মিকা।
Taṃ taṃ kareyya taṃ tassa, soḷasete sudhammikā;
পচ্চারোপেয্য অঞ্ঞঞ্ঞং, সোল়সেতে অধম্মিকা॥
Paccāropeyya aññaññaṃ, soḷasete adhammikā.
একেকমূলকং চক্কং, ‘‘অধম্ম’’ন্তি জিনোব্র্ৰি॥
Ekekamūlakaṃ cakkaṃ, ‘‘adhamma’’nti jinobrvi.
অকাসি তজ্জনীযং কম্মং, সঙ্ঘো ভণ্ডনকারকো।
Akāsi tajjanīyaṃ kammaṃ, saṅgho bhaṇḍanakārako;
অধম্মেন ৰগ্গকম্মং, অঞ্ঞং আৰাসং গচ্ছি সো॥
Adhammena vaggakammaṃ, aññaṃ āvāsaṃ gacchi so.
তত্থাধম্মেন সমগ্গা, তস্স তজ্জনীযং করুং।
Tatthādhammena samaggā, tassa tajjanīyaṃ karuṃ;
অঞ্ঞত্থ ৰগ্গাধম্মেন, তস্স তজ্জনীযং করুং॥
Aññattha vaggādhammena, tassa tajjanīyaṃ karuṃ.
পতিরূপেন ৰগ্গাপি, সমগ্গাপি তথা করুং।
Patirūpena vaggāpi, samaggāpi tathā karuṃ;
অধম্মেন সমগ্গা চ, ধম্মেন ৰগ্গমেৰ চ॥
Adhammena samaggā ca, dhammena vaggameva ca.
পতিরূপকেন ৰগ্গা চ, সমগ্গা চ ইমে পদা।
Patirūpakena vaggā ca, samaggā ca ime padā;
একেকমূলকং কত্ৰা, চক্কং বন্ধে ৰিচক্খণো॥
Ekekamūlakaṃ katvā, cakkaṃ bandhe vicakkhaṇo.
বালা ব্যত্তস্স নিযস্সং, পব্বাজে কুলদূসকং।
Bālā byattassa niyassaṃ, pabbāje kuladūsakaṃ;
পটিসারণীযং কম্মং, করে অক্কোসকস্স চ॥
Paṭisāraṇīyaṃ kammaṃ, kare akkosakassa ca.
অদস্সনাপ্পটিকম্মে , যো চ দিট্ঠিং ন নিস্সজ্জে।
Adassanāppaṭikamme , yo ca diṭṭhiṃ na nissajje;
তেসং উক্খেপনীযকম্মং, সত্থৰাহেন ভাসিতং॥
Tesaṃ ukkhepanīyakammaṃ, satthavāhena bhāsitaṃ.
পস্সদ্ধি তেসং কম্মানং, হেট্ঠা কম্মনযেন চ।
Passaddhi tesaṃ kammānaṃ, heṭṭhā kammanayena ca;
তস্মিং তস্মিং তু কম্মেসু, তত্রট্ঠো চ ৰিৰদতি॥
Tasmiṃ tasmiṃ tu kammesu, tatraṭṭho ca vivadati.
অকতং দুক্কটঞ্চেৰ, পুনকাতব্বকন্তি চ।
Akataṃ dukkaṭañceva, punakātabbakanti ca;
কম্মে পস্সদ্ধিযা চাপি, তে ভিক্খূ ধম্মৰাদিনো॥
Kamme passaddhiyā cāpi, te bhikkhū dhammavādino.
ৰিপত্তিব্যাধিতে দিস্ৰা, কম্মপ্পত্তে মহামুনি।
Vipattibyādhite disvā, kammappatte mahāmuni;
পটিপ্পস্সদ্ধিমক্খাসি, সল্লকত্তোৰ ওসধন্তি॥
Paṭippassaddhimakkhāsi, sallakattova osadhanti.
ইমম্হি খন্ধকে ৰত্থূনি ছত্তিংসাতি।
Imamhi khandhake vatthūni chattiṃsāti.
চম্পেয্যক্খন্ধকো নিট্ঠিতো।
Campeyyakkhandhako niṭṭhito.
Footnotes:
