| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya |
सेदमोचनकथा
Sedamocanakathā
६७९.
679.
इतो परं पवक्खामि, भिक्खूनं सुणतं पुन।
Ito paraṃ pavakkhāmi, bhikkhūnaṃ suṇataṃ puna;
सेदमोचनगाथायो, पटुभावकरा वरा॥
Sedamocanagāthāyo, paṭubhāvakarā varā.
६८०.
680.
उब्भक्खकं विवज्जेत्वा, अधोनाभिं विवज्जिय।
Ubbhakkhakaṃ vivajjetvā, adhonābhiṃ vivajjiya;
पटिच्च मेथुनं धम्मं, कथं पाराजिको सिया?
Paṭicca methunaṃ dhammaṃ, kathaṃ pārājiko siyā?
६८१.
681.
कबन्धसत्तकायस्स, उरे होति मुखं सचे।
Kabandhasattakāyassa, ure hoti mukhaṃ sace;
मुखेन मेथुनं धम्मं, कत्वा पाराजिको भवे॥
Mukhena methunaṃ dhammaṃ, katvā pārājiko bhave.
६८२.
682.
सुञ्ञे निस्सत्तके दीपे, एको भिक्खु सचे वसे।
Suññe nissattake dīpe, eko bhikkhu sace vase;
मेथुनपच्चया तस्स, कथं पाराजिको सिया?
Methunapaccayā tassa, kathaṃ pārājiko siyā?
६८३.
683.
लम्बी वा मुदुपिट्ठी वा, वच्चमग्गे मुखेपि वा।
Lambī vā mudupiṭṭhī vā, vaccamagge mukhepi vā;
अङ्गजातं पवेसेन्तो, सके पाराजिको भवे॥
Aṅgajātaṃ pavesento, sake pārājiko bhave.
६८४.
684.
सयं नादियते किञ्चि, परञ्च न समादपे।
Sayaṃ nādiyate kiñci, parañca na samādape;
संविधानञ्च नेवत्थि, कथं पाराजिको सिया?
Saṃvidhānañca nevatthi, kathaṃ pārājiko siyā?
६८५.
685.
सुङ्कघाते अतिक्कन्ते, नादियन्तो परस्स तु।
Suṅkaghāte atikkante, nādiyanto parassa tu;
आणत्तिञ्च विनायेव, होति पाराजिको यति॥
Āṇattiñca vināyeva, hoti pārājiko yati.
६८६.
686.
हरन्तो गरुकं भण्डं, थेय्यचित्तेन पुग्गलो।
Haranto garukaṃ bhaṇḍaṃ, theyyacittena puggalo;
परस्स तु परिक्खारं, न च पाराजिको कथं?
Parassa tu parikkhāraṃ, na ca pārājiko kathaṃ?
६८७.
687.
तिरच्छानगतानं तु, पुग्गलो गरुभण्डकं।
Tiracchānagatānaṃ tu, puggalo garubhaṇḍakaṃ;
गण्हन्तो थेय्यचित्तेन, न च पाराजिको सिया॥
Gaṇhanto theyyacittena, na ca pārājiko siyā.
६८८.
688.
अत्तनो सन्तकं दत्वा, भिक्खु पाराजिको कथं?
Attano santakaṃ datvā, bhikkhu pārājiko kathaṃ?
‘‘मरतू’’ति असप्पाय-भोजनं देति चे चुतो॥
‘‘Maratū’’ti asappāya-bhojanaṃ deti ce cuto.
६८९.
689.
पितरि पितुसञ्ञी च, मातुसञ्ञी च मातरि।
Pitari pitusaññī ca, mātusaññī ca mātari;
हन्त्वानन्तरियं कम्मं, न फुसेय्य कथं नरो?
Hantvānantariyaṃ kammaṃ, na phuseyya kathaṃ naro?
६९०.
690.
तिरच्छानगता माता, तिरच्छानगतो पिता।
Tiracchānagatā mātā, tiracchānagato pitā;
तस्मानन्तरियं नत्थि, मारितेसु उभोसुपि॥
Tasmānantariyaṃ natthi, māritesu ubhosupi.
६९१.
691.
अनादियन्तो गरुकं, परञ्च न समादपे।
Anādiyanto garukaṃ, parañca na samādape;
गच्छं ठितो निसिन्नो वा, कथं पाराजिको भण?
Gacchaṃ ṭhito nisinno vā, kathaṃ pārājiko bhaṇa?
६९२.
692.
मनुस्सुत्तरिके धम्मे, कत्वान कतिकं ततो।
Manussuttarike dhamme, katvāna katikaṃ tato;
सम्भावनाधिप्पायो सो, अतिक्कमति चे चुतो॥
Sambhāvanādhippāyo so, atikkamati ce cuto.
६९३.
693.
सङ्घादिसेसा चत्तारो, भवेय्युं एकवत्थुका।
Saṅghādisesā cattāro, bhaveyyuṃ ekavatthukā;
कथं? कथेहि मे पुट्ठो, विनये चे विसारदो॥
Kathaṃ? Kathehi me puṭṭho, vinaye ce visārado.
६९४.
694.
सञ्चरित्तञ्च दुट्ठुल्लं, संसग्गं अत्तकामतं।
Sañcarittañca duṭṭhullaṃ, saṃsaggaṃ attakāmataṃ;
इत्थिया पटिपज्जन्तो, फुसेय्य चतुरो इमे॥
Itthiyā paṭipajjanto, phuseyya caturo ime.
६९५.
695.
सङ्घादिसेसमापन्नो, छादेत्वा सुचिरं पन।
Saṅghādisesamāpanno, chādetvā suciraṃ pana;
अचरित्वा यथावुत्तं, वत्तं सो वुट्ठितो कथं?
Acaritvā yathāvuttaṃ, vattaṃ so vuṭṭhito kathaṃ?
६९६.
696.
सुक्कविस्सट्ठिमापन्नो , भिक्खुभावे ठितो पन।
Sukkavissaṭṭhimāpanno , bhikkhubhāve ṭhito pana;
परिवत्ते तु लिङ्गस्मिं, नत्थि सङ्घादिसेसता॥
Parivatte tu liṅgasmiṃ, natthi saṅghādisesatā.
६९७.
697.
कुद्धो आराधको होति।
Kuddho ārādhako hoti;
कुद्धो होति च निन्दितो।
Kuddho hoti ca nindito;
अथ को नाम सो धम्मो।
Atha ko nāma so dhammo;
येन कुद्धो पसंसितो?
Yena kuddho pasaṃsito?
६९८.
698.
वण्णस्मिं भञ्ञमाने यो, तित्थियानं तु कुज्झति।
Vaṇṇasmiṃ bhaññamāne yo, titthiyānaṃ tu kujjhati;
आराधको, सम्बुद्धस्स, यदि कुज्झति निन्दितो॥
Ārādhako, sambuddhassa, yadi kujjhati nindito.
६९९.
699.
अत्थङ्गते तु सूरिये, भोजनं भिक्खु भुञ्जति।
Atthaṅgate tu sūriye, bhojanaṃ bhikkhu bhuñjati;
न खित्तचित्तोनुम्मत्तो, निरापत्ति कथं भवे?
Na khittacittonummatto, nirāpatti kathaṃ bhave?
७००.
700.
यो च रोमन्थयित्वान, रत्तिं घसति भोजनं।
Yo ca romanthayitvāna, rattiṃ ghasati bhojanaṃ;
नत्थि तस्स पनापत्ति, विकालभोजनेन हि॥
Natthi tassa panāpatti, vikālabhojanena hi.
७०१.
701.
अत्थङ्गते च सूरिये, गहेत्वा भिक्खु भोजनं।
Atthaṅgate ca sūriye, gahetvā bhikkhu bhojanaṃ;
सचे भुञ्जेय्य आपत्ति, अनापत्ति कथं भवे?
Sace bhuñjeyya āpatti, anāpatti kathaṃ bhave?
७०२.
702.
विकालुत्तरकुरुं गन्त्वा, तत्थ लद्धान भोजनं।
Vikāluttarakuruṃ gantvā, tattha laddhāna bhojanaṃ;
आगन्त्वा इध कालेन, नत्थि आपत्ति भुञ्जतो॥
Āgantvā idha kālena, natthi āpatti bhuñjato.
७०३.
703.
गामे वा यदि वारञ्ञे, यं परेसं ममायितं।
Gāme vā yadi vāraññe, yaṃ paresaṃ mamāyitaṃ;
न हरन्तोव तं थेय्या, कथं पाराजिको सिया?
Na harantova taṃ theyyā, kathaṃ pārājiko siyā?
७०४.
704.
थेय्यसंवासको नाम, लिङ्गसंवासथेनको।
Theyyasaṃvāsako nāma, liṅgasaṃvāsathenako;
परभण्डं अगण्हन्तो, होति एस पराजितो॥
Parabhaṇḍaṃ agaṇhanto, hoti esa parājito.
७०५.
705.
नारी रूपवती बाला, भिक्खु रत्तेन चेतसा।
Nārī rūpavatī bālā, bhikkhu rattena cetasā;
मेथुनं ताय कत्वापि, सो न पाराजिको कथं?
Methunaṃ tāya katvāpi, so na pārājiko kathaṃ?
७०६.
706.
भिक्खु रूपवतिं नारिं, सुपिनन्तेन पस्सति।
Bhikkhu rūpavatiṃ nāriṃ, supinantena passati;
ताय मेथुनसंयोगे, कतेपि न विनस्सति॥
Tāya methunasaṃyoge, katepi na vinassati.
७०७.
707.
एकिस्सा द्वे सियुं पुत्ता, जाता इध पनित्थिया।
Ekissā dve siyuṃ puttā, jātā idha panitthiyā;
द्विन्नं माता पिता साव, कथं होति भणाहि मे?
Dvinnaṃ mātā pitā sāva, kathaṃ hoti bhaṇāhi me?
७०८.
708.
उभतोब्यञ्जना इत्थी, गब्भं गण्हाति अत्तना।
Ubhatobyañjanā itthī, gabbhaṃ gaṇhāti attanā;
गण्हापेति परं गब्भं, तस्मा माता पिता च सा॥
Gaṇhāpeti paraṃ gabbhaṃ, tasmā mātā pitā ca sā.
७०९.
709.
पुरिसेन सहागारे, रहो वसति भिक्खुनी।
Purisena sahāgāre, raho vasati bhikkhunī;
परामसति तस्सङ्गं, अनापत्ति कथं सिया?
Parāmasati tassaṅgaṃ, anāpatti kathaṃ siyā?
७१०.
710.
सहागारिकसेय्यञ्च, सब्बञ्च पटिजग्गनं।
Sahāgārikaseyyañca, sabbañca paṭijagganaṃ;
दारकस्स च माता हि, कातुं लभति भिक्खुनी॥
Dārakassa ca mātā hi, kātuṃ labhati bhikkhunī.
७११.
711.
को च भिक्खूहि सिक्खासु, असाधारणतं गतो।
Ko ca bhikkhūhi sikkhāsu, asādhāraṇataṃ gato;
न पारिवासिको ब्रूहि, न उक्खित्तादिकोपि च?
Na pārivāsiko brūhi, na ukkhittādikopi ca?
७१२.
712.
गहेतुं खुरभण्डं तु, सचे न्हापितपुब्बको।
Gahetuṃ khurabhaṇḍaṃ tu, sace nhāpitapubbako;
न सो लभति अञ्ञेसं, कप्पतीति च निद्दिसे॥
Na so labhati aññesaṃ, kappatīti ca niddise.
७१३.
713.
कथेति कुसलं धम्मं, परमं अत्थसंहितं।
Katheti kusalaṃ dhammaṃ, paramaṃ atthasaṃhitaṃ;
कतमो पुग्गलो ब्रूहि, न मतो न च जीवति?
Katamo puggalo brūhi, na mato na ca jīvati?
७१४.
714.
कथेति कुसलं धम्मं, परमं अत्थसंहितं।
Katheti kusalaṃ dhammaṃ, paramaṃ atthasaṃhitaṃ;
होति निम्मितबुद्धो सो, न मतो न च जीवति॥
Hoti nimmitabuddho so, na mato na ca jīvati.
७१५.
715.
संयाचिकं करोन्तस्स, कुटिं देसितवत्थुकं।
Saṃyācikaṃ karontassa, kuṭiṃ desitavatthukaṃ;
पमाणिकमनारम्भं, आपत्ति सपरिक्कमं॥
Pamāṇikamanārambhaṃ, āpatti saparikkamaṃ.
७१६.
716.
नरो करोति चे कुटिं, स सब्बमत्तिकामयं।
Naro karoti ce kuṭiṃ, sa sabbamattikāmayaṃ;
न मुच्चतेव वज्जतो, जिनेन वुत्ततो ततो॥
Na muccateva vajjato, jinena vuttato tato.
७१७.
717.
संयाचिकाय भिक्खुस्स, अनापत्ति कथं सिया।
Saṃyācikāya bhikkhussa, anāpatti kathaṃ siyā;
सब्बलक्खणहीनं तु, करोन्तस्स कुटिं पन?
Sabbalakkhaṇahīnaṃ tu, karontassa kuṭiṃ pana?
७१८.
718.
संयाचिकं करोन्तस्स, तिणच्छदनकं कुटिं।
Saṃyācikaṃ karontassa, tiṇacchadanakaṃ kuṭiṃ;
भिक्खुनो जिनचन्देन, अनापत्ति पकासिता॥
Bhikkhuno jinacandena, anāpatti pakāsitā.
७१९.
719.
न कायिकं कञ्चि पयोगमाचरे।
Na kāyikaṃ kañci payogamācare;
न किञ्चि वाचाय परं भणेय्य।
Na kiñci vācāya paraṃ bhaṇeyya;
फुसे गरुं अन्तिमवत्थुहेतुकं।
Phuse garuṃ antimavatthuhetukaṃ;
विसारदो चे विनये भणाहि त्वं?
Visārado ce vinaye bhaṇāhi tvaṃ?
७२०.
720.
परस्सा पन या वज्जं, पटिच्छादेति भिक्खुनी।
Parassā pana yā vajjaṃ, paṭicchādeti bhikkhunī;
अयं पाराजिकापत्तिं, तन्निमित्तं गरुं फुसे॥
Ayaṃ pārājikāpattiṃ, tannimittaṃ garuṃ phuse.
७२१.
721.
न कायिकं किञ्चिपि पापमाचरे।
Na kāyikaṃ kiñcipi pāpamācare;
न किञ्चि वाचाय चरेय्य पापकं।
Na kiñci vācāya careyya pāpakaṃ;
सुनासितोयेव च नासितो सिया।
Sunāsitoyeva ca nāsito siyā;
कथं तुवं ब्रूहि मयासि पुच्छितो?
Kathaṃ tuvaṃ brūhi mayāsi pucchito?
७२२.
722.
अभब्बा पन ये वुत्ता, पुग्गला पण्डकादयो।
Abhabbā pana ye vuttā, puggalā paṇḍakādayo;
एकादस मुनिन्देन, नासिता ते सुनासिता॥
Ekādasa munindena, nāsitā te sunāsitā.
७२३.
723.
अनुग्गिरं गिरं किञ्चि, सुभं वा यदि वासुभं।
Anuggiraṃ giraṃ kiñci, subhaṃ vā yadi vāsubhaṃ;
फुसे वाचसिकं वज्जं, कथं मे पुच्छितो भण?
Phuse vācasikaṃ vajjaṃ, kathaṃ me pucchito bhaṇa?
७२४.
724.
सन्तिमेव पनापत्तिं, भिक्खु नाविकरेय्य यो।
Santimeva panāpattiṃ, bhikkhu nāvikareyya yo;
सम्पजानमुसावादे, दुक्कटं तस्स वण्णितं॥
Sampajānamusāvāde, dukkaṭaṃ tassa vaṇṇitaṃ.
७२५.
725.
एकतोउपसम्पन्ना, उभो तासं तु हत्थतो।
Ekatoupasampannā, ubho tāsaṃ tu hatthato;
चीवरं गण्हतो होन्ति, नानाआपत्तियो कथं?
Cīvaraṃ gaṇhato honti, nānāāpattiyo kathaṃ?
७२६.
726.
एकतोउपसम्पन्ना , भिक्खूनं तु वसेन या।
Ekatoupasampannā , bhikkhūnaṃ tu vasena yā;
चीवरं हत्थतो तस्सा, पाचित्ति पटिगण्हतो॥
Cīvaraṃ hatthato tassā, pācitti paṭigaṇhato.
७२७.
727.
एकतोउपसम्पन्ना, भिक्खुनीनं वसेन या।
Ekatoupasampannā, bhikkhunīnaṃ vasena yā;
चीवरं हत्थतो तस्सा, दुक्कटं पटिगण्हतो॥
Cīvaraṃ hatthato tassā, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato.
७२८.
728.
संविधाय च चत्तारो, गरुं थेनिंसु भण्डकं।
Saṃvidhāya ca cattāro, garuṃ theniṃsu bhaṇḍakaṃ;
थेरो थुल्लच्चयं तेसु, पत्तो, सेसा पराजयं॥
Thero thullaccayaṃ tesu, patto, sesā parājayaṃ.
७२९.
729.
कथं ? छमासकं भण्डं, तत्थ साहत्थिका तयो।
Kathaṃ ? Chamāsakaṃ bhaṇḍaṃ, tattha sāhatthikā tayo;
हटा थेरेन मासा तु, तयो आणत्तियापि च॥
Haṭā therena māsā tu, tayo āṇattiyāpi ca.
७३०.
730.
तीहि साहत्थिकोकेको।
Tīhi sāhatthikokeko;
पञ्च आणत्तिया हटा।
Pañca āṇattiyā haṭā;
तस्मा थुल्लच्चयं थेरो।
Tasmā thullaccayaṃ thero;
पत्तो, सेसा पराजयं॥
Patto, sesā parājayaṃ.
७३१.
731.
बहिद्धा गेहतो भिक्खु, इत्थी गब्भन्तरं गता।
Bahiddhā gehato bhikkhu, itthī gabbhantaraṃ gatā;
छिद्दं गेहस्स नो अत्थि, मेथुनपच्चया चुतो॥
Chiddaṃ gehassa no atthi, methunapaccayā cuto.
७३२.
732.
अन्तोदुस्सकुटिट्ठेन, मातुगामेन मेथुनं।
Antodussakuṭiṭṭhena, mātugāmena methunaṃ;
सन्थतादिवसेनेव, कत्वा होति पराजितो॥
Santhatādivaseneva, katvā hoti parājito.
७३३.
733.
सप्पिआदिं तु भेसज्जं, गहेत्वा साममेव तं।
Sappiādiṃ tu bhesajjaṃ, gahetvā sāmameva taṃ;
अवीतिवत्ते सत्ताहे, कथं आपत्ति सेवतो?
Avītivatte sattāhe, kathaṃ āpatti sevato?
७३४.
734.
परिवत्तितलिङ्गस्स, भिक्खुनो इतराय वा।
Parivattitaliṅgassa, bhikkhuno itarāya vā;
अवीतिवत्ते सत्ताहे, होति आपत्ति सेवतो॥
Avītivatte sattāhe, hoti āpatti sevato.
७३५.
735.
निस्सग्गियेन पाचित्ति, सुद्धपाचित्तियम्पि च।
Nissaggiyena pācitti, suddhapācittiyampi ca;
एकतोव कथं भिक्खु, आपज्जेय्य भणाहि मे?
Ekatova kathaṃ bhikkhu, āpajjeyya bhaṇāhi me?
७३६.
736.
सङ्घे परिणतं लाभं, अत्तनो च परस्स च।
Saṅghe pariṇataṃ lābhaṃ, attano ca parassa ca;
एकतो परिणामेन्तो, पयोगेन द्वयं फुसे॥
Ekato pariṇāmento, payogena dvayaṃ phuse.
७३७.
737.
भिक्खू समागम्म समग्गसञ्ञा।
Bhikkhū samāgamma samaggasaññā;
सब्बे करेय्युं पन सङ्घकम्मं।
Sabbe kareyyuṃ pana saṅghakammaṃ;
भिक्खुट्ठितो द्वादसयोजनस्मिं।
Bhikkhuṭṭhito dvādasayojanasmiṃ;
कथं कतं कुप्पति वग्गहेतु?
Kathaṃ kataṃ kuppati vaggahetu?
७३८.
738.
अत्थि सचे पन भिक्खु निसिन्नो।
Atthi sace pana bhikkhu nisinno;
द्वादसयोजनिके नगरे तु।
Dvādasayojanike nagare tu;
तत्थ कतं पन कम्ममकम्मं।
Tattha kataṃ pana kammamakammaṃ;
नत्थि विहारगता यदि सीमा॥
Natthi vihāragatā yadi sīmā.
७३९.
739.
सङ्घाटि पारुता काये, निवत्थोन्तरवासको।
Saṅghāṭi pārutā kāye, nivatthontaravāsako;
निस्सग्गियानि सब्बानि, कथं होन्ति कथेहि मे?
Nissaggiyāni sabbāni, kathaṃ honti kathehi me?
७४०.
740.
कण्णं गहेत्वा तत्थेव, कद्दमं यदि धोवति।
Kaṇṇaṃ gahetvā tattheva, kaddamaṃ yadi dhovati;
भिक्खुनी कायङ्गानेव, तानि निस्सग्गियानि हि॥
Bhikkhunī kāyaṅgāneva, tāni nissaggiyāni hi.
७४१.
741.
पुरिसं अपितरं हन्त्वा, इत्थिं हन्त्वा अमातरं।
Purisaṃ apitaraṃ hantvā, itthiṃ hantvā amātaraṃ;
आनन्तरियकं कम्मं, आपज्जति कथं नरो?
Ānantariyakaṃ kammaṃ, āpajjati kathaṃ naro?
७४२.
742.
परिवत्ते तु लिङ्गस्मिं, पितरं इत्थितं गतं।
Parivatte tu liṅgasmiṃ, pitaraṃ itthitaṃ gataṃ;
मातरं पुरिसत्तं तु, गतं हन्त्वा गरुं फुसे॥
Mātaraṃ purisattaṃ tu, gataṃ hantvā garuṃ phuse.
७४३.
743.
मातरं पन मारेत्वा, मारेत्वा पितरम्पि च।
Mātaraṃ pana māretvā, māretvā pitarampi ca;
आनन्तरियकं कम्मं, नापज्जेय्य कथं नरो?
Ānantariyakaṃ kammaṃ, nāpajjeyya kathaṃ naro?
७४४.
744.
तिरच्छानगता माता, तिरच्छानगतो पिता।
Tiracchānagatā mātā, tiracchānagato pitā;
मातरं पितरं हन्त्वा, नानन्तरियकं फुसे॥
Mātaraṃ pitaraṃ hantvā, nānantariyakaṃ phuse.
७४५.
745.
चोदेत्वा सम्मुखीभूतं, सङ्घो कम्मं करेय्य चे।
Codetvā sammukhībhūtaṃ, saṅgho kammaṃ kareyya ce;
कथं कम्मं अकम्मं तं, सङ्घो सापत्तिको सिया?
Kathaṃ kammaṃ akammaṃ taṃ, saṅgho sāpattiko siyā?
७४६.
746.
वुत्तं तु पण्डकादीनं, सन्धाय उपसम्पदं।
Vuttaṃ tu paṇḍakādīnaṃ, sandhāya upasampadaṃ;
अनापत्तिस्स कम्मं तु, सन्धायाति कुरुन्दियं॥
Anāpattissa kammaṃ tu, sandhāyāti kurundiyaṃ.
७४७.
747.
कप्पबिन्दुकतं रत्तं, चीवरं तु अधिट्ठितं।
Kappabindukataṃ rattaṃ, cīvaraṃ tu adhiṭṭhitaṃ;
कथमस्स सियापत्ति, सेवमानस्स दुक्कटं?
Kathamassa siyāpatti, sevamānassa dukkaṭaṃ?
७४८.
748.
सकं अनिस्सजित्वान, यो निस्सग्गियचीवरं।
Sakaṃ anissajitvāna, yo nissaggiyacīvaraṃ;
परिभुञ्जति तस्साय-मापत्ति परिदीपिता॥
Paribhuñjati tassāya-māpatti paridīpitā.
७४९.
749.
पञ्च पाचित्तियानेव, नानावत्थुकतानि हि।
Pañca pācittiyāneva, nānāvatthukatāni hi;
अपुब्बं अचरिमं एक-क्खणे आपज्जते कथं?
Apubbaṃ acarimaṃ eka-kkhaṇe āpajjate kathaṃ?
७५०.
750.
भेसज्जानि हि पञ्चेव, गहेत्वा भाजने विसुं।
Bhesajjāni hi pañceva, gahetvā bhājane visuṃ;
ठपितेसु च सत्ताहा-तिक्कमे होन्ति पञ्चपि॥
Ṭhapitesu ca sattāhā-tikkame honti pañcapi.
७५१.
751.
न रत्तचित्तो न च थेय्यचित्तो।
Na rattacitto na ca theyyacitto;
न चापि चित्तं मरणाय तस्स।
Na cāpi cittaṃ maraṇāya tassa;
देन्तस्स पाराजिकमाह सत्था।
Dentassa pārājikamāha satthā;
थुल्लच्चयं तं पटिगण्हतोपि॥
Thullaccayaṃ taṃ paṭigaṇhatopi.
७५२.
752.
सलाकं सङ्घभेदाय, पदेन्तस्स पराजयो।
Salākaṃ saṅghabhedāya, padentassa parājayo;
होति थुल्लच्चयं तस्स, सलाकं पटिगण्हतो॥
Hoti thullaccayaṃ tassa, salākaṃ paṭigaṇhato.
७५३.
753.
एकत्थ निक्खिपित्वान, चीवरं अद्धयोजने।
Ekattha nikkhipitvāna, cīvaraṃ addhayojane;
अरुणं उट्ठापेन्तस्स, अनापत्ति कथं सिया?
Aruṇaṃ uṭṭhāpentassa, anāpatti kathaṃ siyā?
७५४.
754.
सुप्पतिट्ठितनिग्रोध-सदिसे रुक्खमूलके।
Suppatiṭṭhitanigrodha-sadise rukkhamūlake;
अनापत्ति हि सो रुक्खो, होति एककुलस्स चे॥
Anāpatti hi so rukkho, hoti ekakulassa ce.
७५५.
755.
कथं आपत्तियो नाना-।
Kathaṃ āpattiyo nānā-;
वत्थुकायो हि कायिका।
Vatthukāyo hi kāyikā;
अपुब्बं अचरिमं एक-।
Apubbaṃ acarimaṃ eka-;
क्खणे सम्बहुला फुसे?
Kkhaṇe sambahulā phuse?
७५६.
756.
नानित्थीनं तु केसे वा, तासं अङ्गुलियोपि वा।
Nānitthīnaṃ tu kese vā, tāsaṃ aṅguliyopi vā;
एकतो गहणे तस्स, होन्ति सम्बहुला पन॥
Ekato gahaṇe tassa, honti sambahulā pana.
७५७.
757.
कथं वाचसिका नाना-वत्थुकायो न कायिका।
Kathaṃ vācasikā nānā-vatthukāyo na kāyikā;
अपुब्बं अचरिमं एक-क्खणे आपत्तियो फुसे?
Apubbaṃ acarimaṃ eka-kkhaṇe āpattiyo phuse?
७५८.
758.
दुट्ठुल्लं यो वदति च वाचं।
Duṭṭhullaṃ yo vadati ca vācaṃ;
‘‘सब्बा तुम्हे सिखरणियो’’ति।
‘‘Sabbā tumhe sikharaṇiyo’’ti;
वुत्ता दोसा विनयनसत्थे।
Vuttā dosā vinayanasatthe;
तस्सित्थीनं गणनवसेन॥
Tassitthīnaṃ gaṇanavasena.
७५९.
759.
इत्थिया पुरिसेनापि, पण्डकेन निमित्तके।
Itthiyā purisenāpi, paṇḍakena nimittake;
मेथुनं न च सेवन्तो, मेथुनप्पच्चया चुतो?
Methunaṃ na ca sevanto, methunappaccayā cuto?
७६०.
760.
मेथुने पुब्बभागं तु, कायसंसग्गतं गता।
Methune pubbabhāgaṃ tu, kāyasaṃsaggataṃ gatā;
मेथुनप्पच्चया छेज्जं, आपन्ना अट्ठवत्थुकं॥
Methunappaccayā chejjaṃ, āpannā aṭṭhavatthukaṃ.
७६१.
761.
मातरं चीवरं याचे, सङ्घे परिणतं न च।
Mātaraṃ cīvaraṃ yāce, saṅghe pariṇataṃ na ca;
केनस्स होति आपत्ति, अनापत्ति च ञातके?
Kenassa hoti āpatti, anāpatti ca ñātake?
७६२.
762.
वस्ससाटिकलाभत्थं , समये पिट्ठिसञ्ञिते।
Vassasāṭikalābhatthaṃ , samaye piṭṭhisaññite;
सियापत्ति सतुप्पादं, करोतो मातरम्पि च॥
Siyāpatti satuppādaṃ, karoto mātarampi ca.
७६३.
763.
सङ्घादिसेसमापत्तिं, पाचित्तिं दुक्कटं कथं।
Saṅghādisesamāpattiṃ, pācittiṃ dukkaṭaṃ kathaṃ;
पाटिदेसनियं थुल्ल-च्चयं एकक्खणे फुसे?
Pāṭidesaniyaṃ thulla-ccayaṃ ekakkhaṇe phuse?
७६४.
764.
अवस्सुतावस्सुतहत्थतो हि।
Avassutāvassutahatthato hi;
पिण्डं गहेत्वा लसुणं पणीतं।
Piṇḍaṃ gahetvā lasuṇaṃ paṇītaṃ;
मनुस्समंसञ्च अकप्पमञ्ञं।
Manussamaṃsañca akappamaññaṃ;
सब्बेकतो खादति, होन्ति तस्सा॥
Sabbekato khādati, honti tassā.
७६५.
765.
एको उपज्झायकपुग्गलेको।
Eko upajjhāyakapuggaleko;
आचरियको द्वेपि च पुण्णवस्सा।
Ācariyako dvepi ca puṇṇavassā;
एकाव तेसं पन कम्मवाचा।
Ekāva tesaṃ pana kammavācā;
एकस्स कम्मं तु न रूहते किं?
Ekassa kammaṃ tu na rūhate kiṃ?
७६६.
766.
केसग्गमत्तम्पि महिद्धिकेसु।
Kesaggamattampi mahiddhikesu;
आकासगो होति सचे पनेको।
Ākāsago hoti sace paneko;
कतम्पि तं रूहति नेव कम्मं।
Katampi taṃ rūhati neva kammaṃ;
आकासगस्सेव, न भूमिगस्स॥
Ākāsagasseva, na bhūmigassa.
७६७.
767.
सङ्घेनपि हि आकासे, ठितेन पन इद्धिया।
Saṅghenapi hi ākāse, ṭhitena pana iddhiyā;
भूमिगस्स न कातब्बं, करोति यदि कुप्पति॥
Bhūmigassa na kātabbaṃ, karoti yadi kuppati.
७६८.
768.
न च कप्पकतं वत्थं, न च रत्तं अकप्पियं।
Na ca kappakataṃ vatthaṃ, na ca rattaṃ akappiyaṃ;
निवत्थस्स पनापत्ति, अनापत्ति कथं सिया?
Nivatthassa panāpatti, anāpatti kathaṃ siyā?
७६९.
769.
अच्छिन्नचीवरस्सेत्थ, भिक्खुस्स पन किञ्चिपि।
Acchinnacīvarassettha, bhikkhussa pana kiñcipi;
न चस्साकप्पियं नाम, चीवरं पन विज्जति॥
Na cassākappiyaṃ nāma, cīvaraṃ pana vijjati.
७७०.
770.
न कुतोपि च गण्हति किञ्चि हवे।
Na kutopi ca gaṇhati kiñci have;
न तु देति च किञ्चिपि भोजनतो।
Na tu deti ca kiñcipi bhojanato;
गरुकं पन वज्जमुपेति कथं।
Garukaṃ pana vajjamupeti kathaṃ;
वद मे विनये कुसलोसि यदि?
Vada me vinaye kusalosi yadi?
७७१.
771.
आदाय यं किञ्चि अवस्सुतम्हा।
Ādāya yaṃ kiñci avassutamhā;
उय्योजिता भुञ्जति भोजनञ्चे।
Uyyojitā bhuñjati bhojanañce;
उय्योजिता या पन याय तस्सा।
Uyyojitā yā pana yāya tassā;
सङ्घादिसेसं कथयन्ति धीरा॥
Saṅghādisesaṃ kathayanti dhīrā.
७७२.
772.
कस्सचि किञ्चि न देति सहत्था।
Kassaci kiñci na deti sahatthā;
नेव च गण्हति किञ्चि कुतोचि।
Neva ca gaṇhati kiñci kutoci;
वज्जमुपेति लहुं, न गरुं तु।
Vajjamupeti lahuṃ, na garuṃ tu;
ब्रूहि कथं यदि बुज्झसि साधु?
Brūhi kathaṃ yadi bujjhasi sādhu?
७७३.
773.
दन्तपोनोदकानं तु, गहणे पन भिक्खुनी।
Dantaponodakānaṃ tu, gahaṇe pana bhikkhunī;
उय्योजेन्ती लहुं वज्जं, आपज्जति निसेविते॥
Uyyojentī lahuṃ vajjaṃ, āpajjati nisevite.
७७४.
774.
आपज्जति पनापत्तिं, गरुकं सावसेसकं।
Āpajjati panāpattiṃ, garukaṃ sāvasesakaṃ;
छादेति, न फुसे वज्जं, कथं जानासि मे वद?
Chādeti, na phuse vajjaṃ, kathaṃ jānāsi me vada?
७७५.
775.
सङ्घादिसेसमापत्तिं, आपज्जित्वा अनादरो।
Saṅghādisesamāpattiṃ, āpajjitvā anādaro;
छादेन्तोपि तमापत्तिं, नाञ्ञं उक्खित्तको फुसे॥
Chādentopi tamāpattiṃ, nāññaṃ ukkhittako phuse.
७७६.
776.
सप्पाणप्पाणजं नेव, जङ्गमं न विहङ्गमं।
Sappāṇappāṇajaṃ neva, jaṅgamaṃ na vihaṅgamaṃ;
द्विजं कन्तमकन्तञ्च, सचे जानासि मे वद?
Dvijaṃ kantamakantañca, sace jānāsi me vada?
७७७.
777.
सप्पाणप्पाणजो वुत्तो।
Sappāṇappāṇajo vutto;
चित्तजो उतुजोपि च।
Cittajo utujopi ca;
द्वीहेव पन जातत्ता।
Dvīheva pana jātattā;
मतो सद्दो द्विजोति हि॥
Mato saddo dvijoti hi.
७७८.
778.
विनये अनयूपरमे परमे।
Vinaye anayūparame parame;
सुजनस्स सुखानयने नयने।
Sujanassa sukhānayane nayane;
पटु होति पधानरतो न रतो।
Paṭu hoti padhānarato na rato;
इध यो पन सारमते रमते॥
Idha yo pana sāramate ramate.
सेदमोचनगाथायो समत्ता।
Sedamocanagāthāyo samattā.
