| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā |
៧. សត្តមនយោ សម្បយុត្តេនវិប្បយុត្តបទវណ្ណនា
7. Sattamanayo sampayuttenavippayuttapadavaṇṇanā
៣០៦. សម្បយុត្តេនវិប្បយុត្តបទនិទ្ទេសេ រូបក្ខន្ធាទយោ តេហិ សម្បយុត្តាភាវតោ ន គហិតា។ សមុទយសច្ចាទីនិ សតិបិ តេហិ សម្បយុត្តេ, សម្បយុត្តេហិ ច វិប្បយុត្តេ សម្បយុត្តេនវិប្បយុត្តានំ ខន្ធាទីហិ វិប្បយោគាភាវតោ។ ន ហិ សមុទយសច្ចេន សម្បយុត្តេហិ លោភសហគតចិត្តុប្បាទេហិ វិប្បយុត្តានំ តតោ អញ្ញធម្មានំ ខន្ធាទីសុ កេនចិ វិប្បយោគោ អត្ថិ។ ននុ ច តេ ឯវ ចិត្តុប្បាទា ចត្តារោ ខន្ធា អឌ្ឍទុតិយានិ អាយតនានិ អឌ្ឍទុតិយា ធាតុយោ ច ហោន្តីតិ តេហិ វិប្បយោគោ វត្តព្ពោតិ? ន, តទញ្ញធម្មានំ ខន្ធាទិភាវតោ។ ន ហិ តេ ឯវ ធម្មា ចត្តារោ ខន្ធា, អថ ខោ តេ ច តតោ អញ្ញេ ច, តថា អឌ្ឍទុតិយាយតនធាតុយោបិ។ ន ច តទញ្ញសមុទាយេហិ អញ្ញេ វិប្បយុត្តា ហោន្តិ សមុទាយេកទេសានំ ឯកទេសញ្ញសមុទាយានញ្ច វិប្បយោគាភាវតោ។ ឯស នយោ មគ្គសច្ចសុខិន្ទ្រិយាទីសុ។ អវិតក្កវិចារមត្តេសុបិ និរវសេសេសុ អធិប្បេតេសុ តេសំ សវិតក្កសវិចារសមានគតិកត្តា អគ្គហណេ ការណំ ន ទិស្សតិ។
306. Sampayuttenavippayuttapadaniddese rūpakkhandhādayo tehi sampayuttābhāvato na gahitā. Samudayasaccādīni satipi tehi sampayutte, sampayuttehi ca vippayutte sampayuttenavippayuttānaṃ khandhādīhi vippayogābhāvato. Na hi samudayasaccena sampayuttehi lobhasahagatacittuppādehi vippayuttānaṃ tato aññadhammānaṃ khandhādīsu kenaci vippayogo atthi. Nanu ca te eva cittuppādā cattāro khandhā aḍḍhadutiyāni āyatanāni aḍḍhadutiyā dhātuyo ca hontīti tehi vippayogo vattabboti? Na, tadaññadhammānaṃ khandhādibhāvato. Na hi te eva dhammā cattāro khandhā, atha kho te ca tato aññe ca, tathā aḍḍhadutiyāyatanadhātuyopi. Na ca tadaññasamudāyehi aññe vippayuttā honti samudāyekadesānaṃ ekadesaññasamudāyānañca vippayogābhāvato. Esa nayo maggasaccasukhindriyādīsu. Avitakkavicāramattesupi niravasesesu adhippetesu tesaṃ savitakkasavicārasamānagatikattā aggahaṇe kāraṇaṃ na dissati.
អដ្ឋកថាយំ បន ឯវរូបានីតិ យថា រូបក្ខន្ធេ វិស្សជ្ជនំ ន យុជ្ជតិ, ឯវំ យេសុ អញ្ញេសុបិ ន យុជ្ជតិ, តានិ វិស្សជ្ជនស្ស អយោគេន ‘‘ឯវរូបានី’’តិ វុត្តានិ, ន សម្បយុត្តាភាវេនាតិ ទដ្ឋព្ពំ។ យានិ បន បទានិ ធម្មធាតុយា សម្បយុត្តេ ធម្មេ ទីបេន្តីតិ ឯតេន វេទនាក្ខន្ធាទិបទានិ ទស្សេតិ, វិញ្ញាណញ្ច អញ្ញេន អសម្មិស្សន្តិ វិញ្ញាណក្ខន្ធមនាយតនាទិបទានិ។ តត្ថ អញ្ញេន អសម្មិស្សន្តិ អសម្បយុត្តេន អសម្មិស្សន្តិ អត្ថោ។ អទុក្ខមសុខាយវេទនាយសម្បយុត្តបទានិបិ ហិ សម្បយុត្តេហិ សម្មិស្សវិញ្ញាណទីបកានិ ឥធ គហិតានីតិ។ ឯតេន ច លក្ខណេន ឯវរូបានេវ គហិតានីតិ ទស្សេតិ, ន ឯវរូបានិ គហិតានេវាតិ សមុទយសច្ចាទិឥទ្ធិបាទាទិបទានំ អសង្គហិតត្តា។ ‘‘អថ ផស្សសត្តកំ ចិត្តំ សហ យុត្តបទេហិ សត្តា’’តិ បុរាណបាឋោ, អយំ បន ឩនោតិ កត្វា ‘‘អថ ផស្សសត្តកំ, តិកេ តយោ សត្ត មហន្តរេ ចា’’តិ បាឋោ កតោ។
Aṭṭhakathāyaṃ pana evarūpānīti yathā rūpakkhandhe vissajjanaṃ na yujjati, evaṃ yesu aññesupi na yujjati, tāni vissajjanassa ayogena ‘‘evarūpānī’’ti vuttāni, na sampayuttābhāvenāti daṭṭhabbaṃ. Yāni pana padāni dhammadhātuyā sampayutte dhamme dīpentīti etena vedanākkhandhādipadāni dasseti, viññāṇañca aññena asammissanti viññāṇakkhandhamanāyatanādipadāni. Tattha aññena asammissanti asampayuttena asammissanti attho. Adukkhamasukhāyavedanāyasampayuttapadānipi hi sampayuttehi sammissaviññāṇadīpakāni idha gahitānīti. Etena ca lakkhaṇena evarūpāneva gahitānīti dasseti, na evarūpāni gahitānevāti samudayasaccādiiddhipādādipadānaṃ asaṅgahitattā. ‘‘Atha phassasattakaṃ cittaṃ saha yuttapadehi sattā’’ti purāṇapāṭho, ayaṃ pana ūnoti katvā ‘‘atha phassasattakaṃ, tike tayo satta mahantare cā’’ti pāṭho kato.
៣០៩. បុច្ឆាយ ឧទ្ធដបទេនេវ សទ្ធិំ វិប្បយុត្តានំ វសេនាតិ ឥទំ បុច្ឆាយ ឧទ្ធដបទេន សម្បយុត្តេហិ វិប្បយុត្តា តេន សទ្ធិំ វិប្បយុត្តា ហោន្តីតិ កត្វា វុត្តំ។ បាឡិឧទ្ទានគាថាយំ ទ្វេ ច មនេន យុត្តា, វិតក្កវិចារណាតិ មនោធាតុយា ឯកន្តសម្បយុត្តា ទ្វេ វិតក្កវិចារាតិ សវិតក្កបទំ សវិចារបទញ្ច ទស្សេតិ។
309. Pucchāya uddhaṭapadeneva saddhiṃ vippayuttānaṃ vasenāti idaṃ pucchāya uddhaṭapadena sampayuttehi vippayuttā tena saddhiṃ vippayuttā hontīti katvā vuttaṃ. Pāḷiuddānagāthāyaṃ dve ca manena yuttā, vitakkavicāraṇāti manodhātuyā ekantasampayuttā dve vitakkavicārāti savitakkapadaṃ savicārapadañca dasseti.
សត្តមនយសម្បយុត្តេនវិប្បយុត្តបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Sattamanayasampayuttenavippayuttapadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / ធាតុកថាបាឡិ • Dhātukathāpāḷi / ៧. សម្បយុត្តេនវិប្បយុត្តបទនិទ្ទេសោ • 7. Sampayuttenavippayuttapadaniddeso
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ៧. សត្តមនយោ សម្បយុត្តេនវិប្បយុត្តបទវណ្ណនា • 7. Sattamanayo sampayuttenavippayuttapadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ៧. សត្តមនយោ សម្បយុត្តេនវិប្បយុត្តបទវណ្ណនា • 7. Sattamanayo sampayuttenavippayuttapadavaṇṇanā
