Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / ද්‌වෙමාතිකාපාළි • Dvemātikāpāḷi

සඞ්‌ඝාදිසෙසකණ්‌ඩො

Saṅghādisesakaṇḍo

1. උස්‌සයවාදිකාසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

1. Ussayavādikāsikkhāpadavaṇṇanā

සඞ්‌ඝාදිසෙසෙසු පඨමෙ උස්‌සයවාදිකාති මානුස්‌සයවසෙන කොධුස්‌සයවසෙන අඩ්‌ඩකරණත්‌ථාය විනිච්‌ඡයමහාමත්‌තානං සන්‌තිකෙ විවදමානා. ගහපතිනා වාතිආදීහි ඨපෙත්‌වා පඤ්‌ච සහධම්‌මිකෙ අවසෙසා ගහට්‌ඨපබ්‌බජිතා සඞ්‌ගහිතා. අයං භික්‌ඛුනී පඨමාපත්‌තිකන්‌ති ආදිම්‌හි පඨමං ආපත්‌ති එතස්‌සාති පඨමාපත්‌තිකො, වීතික්‌කමක්‌ඛණෙයෙව ආපජ්‌ජිතබ්‌බොති අත්‌ථො, තං පඨමාපත්‌තිකං. ආපන්‌නාති අඩ්‌ඩපරියොසානෙ ආපන්‌නා. භික්‌ඛුනිං සඞ්‌ඝතො නිස්‌සාරෙතීති නිස්‌සාරණීයො, තං නිස්‌සාරණීයං. සඞ්‌ඝාදිසෙසන්‌ති එවංනාමකං.

Saṅghādisesesu paṭhame ussayavādikāti mānussayavasena kodhussayavasena aḍḍakaraṇatthāya vinicchayamahāmattānaṃ santike vivadamānā. Gahapatinā vātiādīhi ṭhapetvā pañca sahadhammike avasesā gahaṭṭhapabbajitā saṅgahitā. Ayaṃ bhikkhunī paṭhamāpattikanti ādimhi paṭhamaṃ āpatti etassāti paṭhamāpattiko, vītikkamakkhaṇeyeva āpajjitabboti attho, taṃ paṭhamāpattikaṃ. Āpannāti aḍḍapariyosāne āpannā. Bhikkhuniṃ saṅghato nissāretīti nissāraṇīyo, taṃ nissāraṇīyaṃ. Saṅghādisesanti evaṃnāmakaṃ.

සාවත්‌ථියං ථුල්‌ලනන්‌දං ආරබ්‌භ උස්‌සයවාදිකවත්‌ථුස්‌මිං පඤ්‌ඤත්‌තං, සාණත්‌තිකං, ‘‘අඩ්‌ඩං කරිස්‌සාමී’’ති යංකිඤ්‌චි දුතියිකං වා සක්‌ඛිං වා සහායං වා පරියෙසන්‌තියා පරියෙසනෙ දුක්‌කටං, යත්‌ථ ඨිතාය ‘‘අඩ්‌ඩං කාතුං ගච්‌ඡාමී’’ති චිත්‌තං උප්‌පජ්‌ජති, තතො පට්‌ඨාය ගච්‌ඡන්‌තියා පදෙ පදෙ දුක්‌කටං, යත්‌ථකත්‌ථචි අන්‌තමසො භික්‌ඛුනුපස්‌සයං ආගතෙපි වොහාරිකෙ දිස්‌වා අත්‌තනො කථං ආරොචෙන්‌තියා දුක්‌කටං. ඉතරෙන අත්‌තනො කථාය ආරොචිතාය භික්‌ඛුනියා ථුල්‌ලච්‌චයං, පඨමං ඉතරෙන පච්‌ඡා භික්‌ඛුනියා ආරොචනෙපි එසෙව නයො. සචෙ පන භික්‌ඛුනී තං වදති ‘‘මම ච තව ච කථං ත්‌වංයෙව ආරොචෙහී’’ති, සො අත්‌තනො වා කථං පඨමං ආරොචෙතු, තස්‌සා වා, පඨමාරොචනෙ භික්‌ඛුනියා දුක්‌කටං, දුතියෙ ථුල්‌ලච්‌චයං, තෙන එවං වුත්‌තාය භික්‌ඛුනියා ආරොචනෙපි එසෙව නයො. සචෙ පන භික්‌ඛුනී අඤ්‌ඤෙන කථාපෙති, තත්‍රාපි එසෙව නයො. යථා වා තථා වා හි ආරොචියමානෙ පඨමාරොචනෙ භික්‌ඛුනියා දුක්‌කටං, දුතියෙ ථුල්‌ලච්‌චයං. උභින්‌නං පන කථං සුත්‌වා වොහාරිකෙහි විනිච්‌ඡයෙ කතෙ අඩ්‌ඩපරියොසානං නාම හොති, තස්‌මිං අඩ්‌ඩපරියොසානෙ භික්‌ඛුනියා ජයෙපි පරාජයෙපි සඞ්‌ඝාදිසෙසො.

Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha ussayavādikavatthusmiṃ paññattaṃ, sāṇattikaṃ, ‘‘aḍḍaṃ karissāmī’’ti yaṃkiñci dutiyikaṃ vā sakkhiṃ vā sahāyaṃ vā pariyesantiyā pariyesane dukkaṭaṃ, yattha ṭhitāya ‘‘aḍḍaṃ kātuṃ gacchāmī’’ti cittaṃ uppajjati, tato paṭṭhāya gacchantiyā pade pade dukkaṭaṃ, yatthakatthaci antamaso bhikkhunupassayaṃ āgatepi vohārike disvā attano kathaṃ ārocentiyā dukkaṭaṃ. Itarena attano kathāya ārocitāya bhikkhuniyā thullaccayaṃ, paṭhamaṃ itarena pacchā bhikkhuniyā ārocanepi eseva nayo. Sace pana bhikkhunī taṃ vadati ‘‘mama ca tava ca kathaṃ tvaṃyeva ārocehī’’ti, so attano vā kathaṃ paṭhamaṃ ārocetu, tassā vā, paṭhamārocane bhikkhuniyā dukkaṭaṃ, dutiye thullaccayaṃ, tena evaṃ vuttāya bhikkhuniyā ārocanepi eseva nayo. Sace pana bhikkhunī aññena kathāpeti, tatrāpi eseva nayo. Yathā vā tathā vā hi ārociyamāne paṭhamārocane bhikkhuniyā dukkaṭaṃ, dutiye thullaccayaṃ. Ubhinnaṃ pana kathaṃ sutvā vohārikehi vinicchaye kate aḍḍapariyosānaṃ nāma hoti, tasmiṃ aḍḍapariyosāne bhikkhuniyā jayepi parājayepi saṅghādiseso.

යා පන පච්‌චත්‌ථිකමනුස්‌සෙහි දූතං වා පහිණිත්‌වා, සයං වා ආගන්‌ත්‌වා ‘‘එහි, අය්‍යෙ’’ති ආකඩ්‌ඪියමානා ගච්‌ඡති, යා වා උපස්‌සයෙ අඤ්‌ඤෙහි කතං අනාචාරං අනොදිස්‌ස ආචික්‌ඛන්‌තී රක්‌ඛං යාචති, යාය ච කිඤ්‌චි අවුත්‌තා වොහාරිකා අඤ්‌ඤතො සුත්‌වා සයමෙව අඩ්‌ඩං පරියොසාපෙන්‌ති, තස්‌සා, උම්‌මත්‌තිකාදීනඤ්‌ච අනාපත්‌ති. අඤ්‌ඤෙහි අනාකඩ්‌ඪිතාය අඩ්‌ඩකරණං, අඩ්‌ඩපරියොසානන්‌ති ඉමානෙත්‌ථ ද්‌වෙ අඞ්‌ගානි. සමුට්‌ඨානාදීනි පඨමකථිනසදිසානි, ඉදං පන කිරියමෙවාති.

Yā pana paccatthikamanussehi dūtaṃ vā pahiṇitvā, sayaṃ vā āgantvā ‘‘ehi, ayye’’ti ākaḍḍhiyamānā gacchati, yā vā upassaye aññehi kataṃ anācāraṃ anodissa ācikkhantī rakkhaṃ yācati, yāya ca kiñci avuttā vohārikā aññato sutvā sayameva aḍḍaṃ pariyosāpenti, tassā, ummattikādīnañca anāpatti. Aññehi anākaḍḍhitāya aḍḍakaraṇaṃ, aḍḍapariyosānanti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāni, idaṃ pana kiriyamevāti.

උස්‌සයවාදිකාසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Ussayavādikāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

2. චොරිවුට්‌ඨාපිකාසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

2. Corivuṭṭhāpikāsikkhāpadavaṇṇanā

දුතියෙ යාය පඤ්‌චමාසග්‌ඝනකතො පට්‌ඨාය යංකිඤ්‌චි පරසන්‌තකං අවහරිතං, අයං චොරී නාම, තං චොරිං. වජ්‌ඣං විදිතන්‌ති තෙන කම්‌මෙන ‘‘වධාරහා අය’’න්‌ති එවං විදිතං. අනපලොකෙත්‌වාති අනාපුච්‌ඡා. ගණන්‌ති මල්‌ලගණභටිපුත්‌තගණාදිකං. පූගන්‌ති ධම්‌මගණං. සෙණින්‌ති ගන්‌ධිකසෙණිදුස්‌සිකසෙණිආදිකං. යත්‌ථ යත්‌ථ හි රාජානො ගණාදීනං ගාමනිගමෙ නිය්‍යාතෙන්‌ති ‘‘තුම්‌හෙව එත්‌ථ අනුසාසථා’’ති, තත්‌ථ තත්‌ථ තෙයෙව ඉස්‌සරා හොන්‌ති, තස්‌මා තෙ සන්‌ධාය ඉදං වුත්‌තං. එත්‌ථ ච රාජානං වා ගණාදිකෙ වා අපලොකෙත්‌වාපි භික්‌ඛුනිසඞ්‌ඝො අපලොකෙතබ්‌බොව. අඤ්‌ඤත්‍ර කප්‌පාති තිත්‌ථියෙසු වා අඤ්‌ඤභික්‌ඛුනීසු වා පබ්‌බජිතපුබ්‌බා කප්‌පා නාම, තං ඨපෙත්‌වා අඤ්‌ඤං උපසම්‌පාදෙන්‌තියා ගණආචරිනී පත්‌තචීවරපරියෙසනෙසු සීමාසම්‌මුතියා ඤත්‌තියා ච දුක්‌කටං, ද්‌වීහි කම්‌මවාචාහි ථුල්‌ලච්‌චයං, කම්‌මවාචාපරියොසානෙ සඞ්‌ඝාදිසෙසො.

Dutiye yāya pañcamāsagghanakato paṭṭhāya yaṃkiñci parasantakaṃ avaharitaṃ, ayaṃ corī nāma, taṃ coriṃ. Vajjhaṃ viditanti tena kammena ‘‘vadhārahā aya’’nti evaṃ viditaṃ. Anapaloketvāti anāpucchā. Gaṇanti mallagaṇabhaṭiputtagaṇādikaṃ. Pūganti dhammagaṇaṃ. Seṇinti gandhikaseṇidussikaseṇiādikaṃ. Yattha yattha hi rājāno gaṇādīnaṃ gāmanigame niyyātenti ‘‘tumheva ettha anusāsathā’’ti, tattha tattha teyeva issarā honti, tasmā te sandhāya idaṃ vuttaṃ. Ettha ca rājānaṃ vā gaṇādike vā apaloketvāpi bhikkhunisaṅgho apaloketabbova. Aññatra kappāti titthiyesu vā aññabhikkhunīsu vā pabbajitapubbā kappā nāma, taṃ ṭhapetvā aññaṃ upasampādentiyā gaṇaācarinī pattacīvarapariyesanesu sīmāsammutiyā ñattiyā ca dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayaṃ, kammavācāpariyosāne saṅghādiseso.

සාවත්‌ථියං ථුල්‌ලනන්‌දං ආරබ්‌භ චොරිං වුට්‌ඨාපනවත්‌ථුස්‌මිං පඤ්‌ඤත්‌තං, චොරියා වෙමතිකාය දුක්‌කටං, තථා අචොරියා චොරිසඤ්‌ඤාය චෙව වෙමතිකාය ච. අචොරිසඤ්‌ඤාය, අජානන්‌තියා, අපලොකෙත්‌වා වුට්‌ඨාපෙන්‌තියා, කප්‌පං වුට්‌ඨාපෙන්‌තියා, උම්‌මත්‌තිකාදීනඤ්‌ච අනාපත්‌ති. චොරිතා, චොරිසඤ්‌ඤිතා, අඤ්‌ඤත්‍ර අනුඤ්‌ඤාතකාරණා වුට්‌ඨාපනන්‌ති, ඉමානෙත්‌ථ තීණි අඞ්‌ගානි. චොරිවුට්‌ඨාපනසමුට්‌ඨානං, කිරියාකිරියං, සඤ්‌ඤාවිමොක්‌ඛං, සචිත්‌තකං, පණ්‌ණත්‌තිවජ්‌ජං, කායකම්‌මං, වචීකම්‌මං, තිචිත්‌තං, තිවෙදනන්‌ති.

Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha coriṃ vuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, coriyā vematikāya dukkaṭaṃ, tathā acoriyā corisaññāya ceva vematikāya ca. Acorisaññāya, ajānantiyā, apaloketvā vuṭṭhāpentiyā, kappaṃ vuṭṭhāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Coritā, corisaññitā, aññatra anuññātakāraṇā vuṭṭhāpananti, imānettha tīṇi aṅgāni. Corivuṭṭhāpanasamuṭṭhānaṃ, kiriyākiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.

චොරිවුට්‌ඨාපිකාසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Corivuṭṭhāpikāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

3. එකගාමන්‌තරගමනසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

3. Ekagāmantaragamanasikkhāpadavaṇṇanā

තතියෙ ගාමන්‌තරන්‌තිආදීසු සකගාමතො තාව නික්‌ඛමන්‌තියා අනාපත්‌ති, නික්‌ඛමිත්‌වා පන අඤ්‌ඤං ගාමං ගච්‌ඡන්‌තියා පදෙ පදෙ දුක්‌කටං, එකෙන පාදෙන ඉතරස්‌ස ගාමස්‌ස පරික්‌ඛෙපෙ වා උපචාරෙ වා අතික්‌කන්‌තෙ ථුල්‌ලච්‌චයං, දුතියෙන අතික්‌කන්‌තමත්‌තෙ සඞ්‌ඝාදිසෙසො, තතො නික්‌ඛමිත්‌වා පුන සකගාමං පවිසන්‌තියාපි එසෙව නයො. සචෙ පන ඛණ්‌ඩපාකාරෙන වා වතිච්‌ඡිද්‌දෙන වා භික්‌ඛුනිවිහාරභූමිංයෙව සක්‌කා හොති පවිසිතුං, එවං පවිසමානාය කප්‌පියභූමියා පවිට්‌ඨා නාම හොති, තස්‌මා වට්‌ටති. බහිගාමෙ ඨත්‌වා යංකිඤ්‌චි සකගාමං වා පරගාමං වා අකප්‌පියභූමිං පදසා පවිසන්‌තියා ආපත්‌තීති අයමෙත්‌ථ සඞ්‌ඛෙපො.

Tatiye gāmantarantiādīsu sakagāmato tāva nikkhamantiyā anāpatti, nikkhamitvā pana aññaṃ gāmaṃ gacchantiyā pade pade dukkaṭaṃ, ekena pādena itarassa gāmassa parikkhepe vā upacāre vā atikkante thullaccayaṃ, dutiyena atikkantamatte saṅghādiseso, tato nikkhamitvā puna sakagāmaṃ pavisantiyāpi eseva nayo. Sace pana khaṇḍapākārena vā vaticchiddena vā bhikkhunivihārabhūmiṃyeva sakkā hoti pavisituṃ, evaṃ pavisamānāya kappiyabhūmiyā paviṭṭhā nāma hoti, tasmā vaṭṭati. Bahigāme ṭhatvā yaṃkiñci sakagāmaṃ vā paragāmaṃ vā akappiyabhūmiṃ padasā pavisantiyā āpattīti ayamettha saṅkhepo.

නදිපාරගමනෙ වුත්‌තලක්‌ඛණාය නදියා දුතියිකං විනා පරතීරං ගච්‌ඡන්‌තියා වා අන්‌තරානදියං දුතියිකාය සද්‌ධිං භණ්‌ඩිත්‌වා පුන ඔරිමතීරමෙව පච්‌චුත්‌තරන්‌තියා වා පඨමපාදං උද්‌ධරිත්‌වා තීරෙ ඨපිතක්‌ඛණෙ ථුල්‌ලච්‌චයං, දුතියපාදුද්‌ධාරෙ සඞ්‌ඝාදිසෙසො. ඉද්‌ධිසෙතුයානනාවාහි පන පරතීරං ඔතරිතුං, නහානාදිකාරණෙන ච ඔතිණ්‌ණාය ඔරිමතීරං පදසාපි පච්‌චුත්‌තරිතුං වට්‌ටති.

Nadipāragamane vuttalakkhaṇāya nadiyā dutiyikaṃ vinā paratīraṃ gacchantiyā vā antarānadiyaṃ dutiyikāya saddhiṃ bhaṇḍitvā puna orimatīrameva paccuttarantiyā vā paṭhamapādaṃ uddharitvā tīre ṭhapitakkhaṇe thullaccayaṃ, dutiyapāduddhāre saṅghādiseso. Iddhisetuyānanāvāhi pana paratīraṃ otarituṃ, nahānādikāraṇena ca otiṇṇāya orimatīraṃ padasāpi paccuttarituṃ vaṭṭati.

රත්‌තිවිප්‌පවාසෙ ‘‘පුරෙඅරුණෙයෙව දුතියිකාය හත්‌ථපාසං ඔක්‌කමිස්‌සාමී’’ති ආභොගං විනා එකගබ්‌භෙපි දුතියිකාය හත්‌ථපාසාතික්‌කමෙ ඨත්‌වා අරුණං උට්‌ඨාපෙන්‌තියා ආපත්‌ති.

Rattivippavāse ‘‘purearuṇeyeva dutiyikāya hatthapāsaṃ okkamissāmī’’ti ābhogaṃ vinā ekagabbhepi dutiyikāya hatthapāsātikkame ṭhatvā aruṇaṃ uṭṭhāpentiyā āpatti.

එකා වා ගණම්‌හාති එත්‌ථ පන එකා භික්‌ඛුනීපි ගණොයෙව. ඔහීයෙය්‍යාති අවහීයෙය්‍ය, දස්‌සනූපචාරං වා සවනූපචාරං වා විජහෙය්‍යාති අත්‌ථො. තස්‌මා ඉන්‌දඛීලාතික්‌කමතො පට්‌ඨාය බහිගාමෙ රුක්‌ඛථම්‌භසාණිපාකාරාදිඅන්‌තරිතභාවෙනාපි දුතියිකාය දස්‌සනූපචාරෙ විජහිතෙ සචෙපි සවනූපචාරො අත්‌ථි, ආපත්‌තියෙව. අජ්‌ඣොකාසෙ පන දූරෙපි දස්‌සනූපචාරො හොති, තත්‌ථ මග්‌ගමූළ්‌හසද්‌දෙන විය ධම්‌මස්‌සවනාරොචනසද්‌දෙන විය ච ‘අය්‍යෙ’ති සද්‌දායන්‌තියා සද්‌දස්‌සවනාතික්‌කමෙ ආපත්‌තියෙව. සචෙ පන මග්‌ගං ගච්‌ඡන්‌තී ඔහීයිත්‌වා ‘‘ඉදානි පාපුණිස්‌සාමී’’ති සඋස්‌සාහා අනුබන්‌ධති, වට්‌ටති.

Ekā vā gaṇamhāti ettha pana ekā bhikkhunīpi gaṇoyeva. Ohīyeyyāti avahīyeyya, dassanūpacāraṃ vā savanūpacāraṃ vā vijaheyyāti attho. Tasmā indakhīlātikkamato paṭṭhāya bahigāme rukkhathambhasāṇipākārādiantaritabhāvenāpi dutiyikāya dassanūpacāre vijahite sacepi savanūpacāro atthi, āpattiyeva. Ajjhokāse pana dūrepi dassanūpacāro hoti, tattha maggamūḷhasaddena viya dhammassavanārocanasaddena viya ca ‘ayye’ti saddāyantiyā saddassavanātikkame āpattiyeva. Sace pana maggaṃ gacchantī ohīyitvā ‘‘idāni pāpuṇissāmī’’ti saussāhā anubandhati, vaṭṭati.

සාවත්‌ථියං අඤ්‌ඤතරං භික්‌ඛුනිං ආරබ්‌භ ගාමන්‌තරගමනවත්‌ථුස්‌මිං පඤ්‌ඤත්‌තං, ‘‘එකා වා නදිපාර’’න්‌තිආදිකා එත්‌ථ තිවිධා අනුපඤ්‌ඤත්‌ති, පුරෙ අරුණෙ සකගාමතො නික්‌ඛමිත්‌වා අරුණුග්‌ගමනකාලෙ ගාමන්‌තරපරියාපන්‌නං නදිපාරං ඔක්‌කමනන්‌තියා පන චතස්‌සොපි ආපත්‌තියො එකක්‌ඛණෙයෙව හොන්‌ති. වුත්‌තම්‌පි චෙතං –

Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha gāmantaragamanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘ekā vā nadipāra’’ntiādikā ettha tividhā anupaññatti, pure aruṇe sakagāmato nikkhamitvā aruṇuggamanakāle gāmantarapariyāpannaṃ nadipāraṃ okkamanantiyā pana catassopi āpattiyo ekakkhaṇeyeva honti. Vuttampi cetaṃ –

‘‘සික්‌ඛාපදා බුද්‌ධවරෙන වණ්‌ණිතා;

‘‘Sikkhāpadā buddhavarena vaṇṇitā;

සඞ්‌ඝාදිසෙසා චතුරො භවෙය්‍යුං;

Saṅghādisesā caturo bhaveyyuṃ;

ආපජ්‌ජෙය්‍ය එකපයොගෙන සබ්‌බා;

Āpajjeyya ekapayogena sabbā;

පඤ්‌හා මෙසා කුසලෙහි චින්‌තිතා’’ති. (පරි. 479);

Pañhā mesā kusalehi cintitā’’ti. (pari. 479);

එතෙනුපායෙන තිණ්‌ණං, ද්‌වින්‌නඤ්‌ච එකතොභාවො වෙදිතබ්‌බො. දුතියිකාය පන පක්‌කන්‌තාය වා විබ්‌භන්‌තාය වා කාලඞ්‌කතාය වා පක්‌ඛසඞ්‌කන්‌තාය වා ආපදාසු වා ගාමන්‌තරගමනාදීනි කරොන්‌තියා උම්‌මත්‌තිකාදීනඤ්‌ච අනාපත්‌ති. අන්‌තරායෙන එකතොභාවො, ගාමන්‌තරගමනාදීසු අඤ්‌ඤතරතාපජ්‌ජනං, ආපදාය අභාවොති ඉමානෙත්‌ථ තීණි අඞ්‌ගානි. සමුට්‌ඨානාදීනි පඨමපාරාජිකසදිසානි, ඉදං පන පණ්‌ණත්‌තිවජ්‌ජං, තිචිත්‌තං, තිවෙදනන්‌ති.

Etenupāyena tiṇṇaṃ, dvinnañca ekatobhāvo veditabbo. Dutiyikāya pana pakkantāya vā vibbhantāya vā kālaṅkatāya vā pakkhasaṅkantāya vā āpadāsu vā gāmantaragamanādīni karontiyā ummattikādīnañca anāpatti. Antarāyena ekatobhāvo, gāmantaragamanādīsu aññataratāpajjanaṃ, āpadāya abhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisāni, idaṃ pana paṇṇattivajjaṃ, ticittaṃ, tivedananti.

එකගාමන්‌තරගමනසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Ekagāmantaragamanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

4. උක්‌ඛිත්‌තකඔසාරණසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

4. Ukkhittakaosāraṇasikkhāpadavaṇṇanā

චතුත්‌ථෙ උක්‌ඛිත්‌තන්‌ති ආපත්‌තියා අදස්‌සනාදීසු උක්‌ඛිත්‌තං. අනඤ්‌ඤාය ගණස්‌ස ඡන්‌දන්‌ති තස්‌සෙව කාරකසඞ්‌ඝස්‌ස ඡන්‌දං අජානිත්‌වා. ඔසාරෙය්‍යාති ඔසාරණකම්‌මං කරෙය්‍ය. තස්‌සා එවං කරොන්‌තියා, ගණපරියෙසනෙ සීමාසම්‌මුතියා ඤත්‌තියා ච දුක්‌කටං, ද්‌වීහි කම්‌මවාචාහි ථුල්‌ලච්‌චයං, කම්‌මවාචාපරියොසානෙ සඞ්‌ඝාදිසෙසො.

Catutthe ukkhittanti āpattiyā adassanādīsu ukkhittaṃ. Anaññāya gaṇassachandanti tasseva kārakasaṅghassa chandaṃ ajānitvā. Osāreyyāti osāraṇakammaṃ kareyya. Tassā evaṃ karontiyā, gaṇapariyesane sīmāsammutiyā ñattiyā ca dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayaṃ, kammavācāpariyosāne saṅghādiseso.

සාවත්‌ථියං ථුල්‌ලනන්‌දං ආරබ්‌භ එවං ඔසාරණවත්‌ථුස්‌මිං පඤ්‌ඤත්‌තං, තිකසඞ්‌ඝාදිසෙසං, අධම්‌මකම්‌මෙ තිකදුක්‌කටං, කාරකසඞ්‌ඝං වා ආපුච්‌ඡිත්‌වා, ගණස්‌ස වා ඡන්‌දං ජානිත්‌වා, වත්‌තෙ වා වත්‌තන්‌තිං, අසන්‌තෙ කාරකසඞ්‌ඝෙ ඔසාරෙන්‌තියා, උම්‌මත්‌තිකාදීනඤ්‌ච අනාපත්‌ති. ධම්‌මකම්‌මෙන උක්‌ඛිත්‌තතා, අඤ්‌ඤත්‍ර අනුඤ්‌ඤාතකාරණා ඔසාරණන්‌ති ඉමානෙත්‌ථ ද්‌වෙ අඞ්‌ගානි. සමුට්‌ඨානාදීනි සඞ්‌ඝභෙදසික්‌ඛාපදෙ වුත්‌තනයානෙව, ඉදං පන කිරියාකිරියන්‌ති.

Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha evaṃ osāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, tikasaṅghādisesaṃ, adhammakamme tikadukkaṭaṃ, kārakasaṅghaṃ vā āpucchitvā, gaṇassa vā chandaṃ jānitvā, vatte vā vattantiṃ, asante kārakasaṅghe osārentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Dhammakammena ukkhittatā, aññatra anuññātakāraṇā osāraṇanti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni saṅghabhedasikkhāpade vuttanayāneva, idaṃ pana kiriyākiriyanti.

උක්‌ඛිත්‌තකඔසාරණසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Ukkhittakaosāraṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

5. භොජනප්‌පටිග්‌ගහණපඨමසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

5. Bhojanappaṭiggahaṇapaṭhamasikkhāpadavaṇṇanā

පඤ්‌චමෙ අවස්‌සුතාති ඡන්‌දරාගෙන තින්‌තා. අවස්‌සුතස්‌සාති තාදිසස්‌සෙව. ඛාදෙය්‍ය වා භුඤ්‌ජෙය්‍ය වාති එත්‌ථ පටිග්‌ගහණෙ ථුල්‌ලච්‌චයං, අජ්‌ඣොහාරෙ අජ්‌ඣොහාරෙ සඞ්‌ඝාදිසෙසො.

Pañcame avassutāti chandarāgena tintā. Avassutassāti tādisasseva. Khādeyya vā bhuñjeyya vāti ettha paṭiggahaṇe thullaccayaṃ, ajjhohāre ajjhohāre saṅghādiseso.

සාවත්‌ථියං සුන්‌දරීනන්‌දං ආරබ්‌භ අවස්‌සුතාය අවස්‌සුතස්‌ස හත්‌ථතො ආමිසප්‌පටිග්‌ගහණවත්‌ථුස්‌මිං පඤ්‌ඤත්‌තං, එකතොඅවස්‌සුතෙ පටිග්‌ගහණෙ දුක්‌කටං, අජ්‌ඣොහාරෙ අජ්‌ඣොහාරෙ ථුල්‌ලච්‌චයං, යක්‌ඛපෙතපණ්‌ඩකතිරච්‌ඡානගතමනුස්‌සවිග්‌ගහානං හත්‌ථතො උභතොඅවස්‌සුතෙපි සති එසෙව නයො. තත්‌ථ පන එකතොඅවස්‌සුතෙ සති දුක්‌කටං, සබ්‌බත්‌ථ උදකදන්‌තපොනග්‌ගහණෙපි පරිභොගෙපි දුක්‌කටමෙව. උභොසු අනවස්‌සුතෙසු, ‘‘අනවස්‌සුතො’’ති වා ඤත්‌වා ගණ්‌හන්‌තියා, උම්‌මත්‌තිකාදීනඤ්‌ච අනාපත්‌ති. උදකදන්‌තපොනතො අඤ්‌ඤං අජ්‌ඣොහරණීයං, උභතොඅවස්‌සුතතා, සහත්‌ථා ගහණං, අජ්‌ඣොහරණන්‌ති ඉමානෙත්‌ථ චත්‌තාරි අඞ්‌ගානි. සමුට්‌ඨානාදීනි පඨමපාරාජිකසදිසානීති.

Sāvatthiyaṃ sundarīnandaṃ ārabbha avassutāya avassutassa hatthato āmisappaṭiggahaṇavatthusmiṃ paññattaṃ, ekatoavassute paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre thullaccayaṃ, yakkhapetapaṇḍakatiracchānagatamanussaviggahānaṃ hatthato ubhatoavassutepi sati eseva nayo. Tattha pana ekatoavassute sati dukkaṭaṃ, sabbattha udakadantaponaggahaṇepi paribhogepi dukkaṭameva. Ubhosu anavassutesu, ‘‘anavassuto’’ti vā ñatvā gaṇhantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Udakadantaponato aññaṃ ajjhoharaṇīyaṃ, ubhatoavassutatā, sahatthā gahaṇaṃ, ajjhoharaṇanti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisānīti.

භොජනප්‌පටිග්‌ගහණපඨමසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Bhojanappaṭiggahaṇapaṭhamasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

6. භොජනප්‌පටිග්‌ගහණදුතියසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

6. Bhojanappaṭiggahaṇadutiyasikkhāpadavaṇṇanā

ඡට්‌ඨෙ යතො ත්‌වන්‌ති යස්‌මා ත්‌වං. ඉඞ්‌ඝාති උය්‍යොජනත්‌ථෙ නිපාතො. අයම්‌පීති යා එවං උය්‍යොජෙති, සා එවං උය්‍යොජනෙන ච තෙන වචනෙන ඉතරිස්‌සා පටිග්‌ගහණෙන ච දුක්‌කටානි, අජ්‌ඣොහාරගණනාය ථුල්‌ලච්‌චයානි ච ආපජ්‌ජිත්‌වා භොජනපරියොසානෙ සඞ්‌ඝාදිසෙසං ආපජ්‌ජති.

Chaṭṭhe yato tvanti yasmā tvaṃ. Iṅghāti uyyojanatthe nipāto. Ayampīti yā evaṃ uyyojeti, sā evaṃ uyyojanena ca tena vacanena itarissā paṭiggahaṇena ca dukkaṭāni, ajjhohāragaṇanāya thullaccayāni ca āpajjitvā bhojanapariyosāne saṅghādisesaṃ āpajjati.

සාවත්‌ථියං අඤ්‌ඤතරං භික්‌ඛුනිං ආරබ්‌භ එවං උය්‍යොජනවත්‌ථුස්‌මිං පඤ්‌ඤත්‌තං, සාණත්‌තිකමෙව, පුරිසස්‌ස වා යක්‌ඛාදීනං වා හත්‌ථතො උදකදන්‌තපොනප්‌පටිග්‌ගහණුය්‍යොජනෙ ච තෙසං පරිභොගෙ ච දුක්‌කටං, එස නයො යක්‌ඛාදීනං හත්‌ථතො අවසෙසග්‌ගහණත්‌ථං උය්‍යොජනෙ, තෙසං ගහණෙ, අජ්‌ඣොහාරෙ ච. භොජනපරියොසානෙ පන ථුල්‌ලච්‌චයං. ‘‘අනවස්‌සුතො’’ති ඤත්‌වා වා, ‘‘කුපිතා න පටිග්‌ගණ්‌හතී’’ති වා, ‘‘කුලානුද්‌දයතාය න පටිග්‌ගණ්‌හතී’’ති වා උය්‍යොජෙන්‌තියා, උම්‌මත්‌තිකාදීනඤ්‌ච අනාපත්‌ති. මනුස්‌සපුරිසතා, අඤ්‌ඤත්‍ර අනුඤ්‌ඤාතකාරණා, ‘‘ඛාදනීයං භොජනීයං ගහෙත්‌වා භුඤ්‌ජා’’ති උය්‍යොජනා, තෙන වචනෙන ගහෙත්‌වා ඉතරිස්‌සා භොජනපරියොසානන්‌ති ඉමානෙත්‌ථ තීණි අඞ්‌ගානි. සමුට්‌ඨානාදීනි අදින්‌නාදානසදිසානීති.

Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha evaṃ uyyojanavatthusmiṃ paññattaṃ, sāṇattikameva, purisassa vā yakkhādīnaṃ vā hatthato udakadantaponappaṭiggahaṇuyyojane ca tesaṃ paribhoge ca dukkaṭaṃ, esa nayo yakkhādīnaṃ hatthato avasesaggahaṇatthaṃ uyyojane, tesaṃ gahaṇe, ajjhohāre ca. Bhojanapariyosāne pana thullaccayaṃ. ‘‘Anavassuto’’ti ñatvā vā, ‘‘kupitā na paṭiggaṇhatī’’ti vā, ‘‘kulānuddayatāya na paṭiggaṇhatī’’ti vā uyyojentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Manussapurisatā, aññatra anuññātakāraṇā, ‘‘khādanīyaṃ bhojanīyaṃ gahetvā bhuñjā’’ti uyyojanā, tena vacanena gahetvā itarissā bhojanapariyosānanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti.

භොජනප්‌පටිග්‌ගහණදුතියසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Bhojanappaṭiggahaṇadutiyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

7-8-9. සඤ්‌චරිත්‌තාදිසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

7-8-9. Sañcarittādisikkhāpadavaṇṇanā

සත්‌තමඅට්‌ඨමනවමසික්‌ඛාපදානං සඤ්‌චරිත්‌තාදිත්‌තයෙ වුත්‌තනයෙනෙව විනිච්‌ඡයො වෙදිතබ්‌බො.

Sattamaaṭṭhamanavamasikkhāpadānaṃ sañcarittādittaye vuttanayeneva vinicchayo veditabbo.

සඤ්‌චරිත්‌තාදිසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Sañcarittādisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

10. සික්‌ඛංපච්‌චාචික්‌ඛණසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

10. Sikkhaṃpaccācikkhaṇasikkhāpadavaṇṇanā

දසමෙ කිංනුමාව සමණියොති කිංනු ඉමා එව සමණියො. තාසාහන්‌ති තාසං අහං. යාවතතියකපදත්‌ථො භික්‌ඛුපාතිමොක්‌ඛවණ්‌ණනායං (කඞ්‌ඛා. අට්‌ඨ. නිගමනවණ්‌ණනා), අවසෙසවිනිච්‌ඡයො ච තත්‌ථෙව සඞ්‌ඝභෙදසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනායං වුත්‌තනයෙනෙව වෙදිතබ්‌බො, ඉදං පන සාවත්‌ථියං චණ්‌ඩකාළිභික්‌ඛුනිං (පාචි. 709) ආරබ්‌භ ‘‘බුද්‌ධං පච්‌චාචික්‌ඛාමී’’තිආදිවචනවත්‌ථුස්‌මිං පඤ්‌ඤත්‌තං, එවං වචනමෙව චෙත්‌ථ චතූසු අඞ්‌ගෙසු පඨමං අඞ්‌ගන්‌ති අයං විසෙසො, සෙසං තාදිසමෙවාති.

Dasame kiṃnumāva samaṇiyoti kiṃnu imā eva samaṇiyo. Tāsāhanti tāsaṃ ahaṃ. Yāvatatiyakapadattho bhikkhupātimokkhavaṇṇanāyaṃ (kaṅkhā. aṭṭha. nigamanavaṇṇanā), avasesavinicchayo ca tattheva saṅghabhedasikkhāpadavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbo, idaṃ pana sāvatthiyaṃ caṇḍakāḷibhikkhuniṃ (pāci. 709) ārabbha ‘‘buddhaṃ paccācikkhāmī’’tiādivacanavatthusmiṃ paññattaṃ, evaṃ vacanameva cettha catūsu aṅgesu paṭhamaṃ aṅganti ayaṃ viseso, sesaṃ tādisamevāti.

සික්‌ඛංපච්‌චාචික්‌ඛණසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Sikkhaṃpaccācikkhaṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

11. අධිකරණකුපිතසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

11. Adhikaraṇakupitasikkhāpadavaṇṇanā

එකාදසමෙ කිස්‌මිඤ්‌චිදෙව අධිකරණෙති චතුන්‌නං අඤ්‌ඤතරස්‌මිං. පච්‌චාකතාති පරාජිතා. ඉදම්‌පි සාවත්‌ථියං චණ්‌ඩකාළිං ආරබ්‌භ ‘‘ඡන්‌දගාමිනියො ච භික්‌ඛුනියො’’තිආදිවචනවත්‌ථුස්‌මිං පඤ්‌ඤත්‌තං, සෙසං දසමෙ වුත්‌තනයෙනෙව වෙදිතබ්‌බන්‌ති.

Ekādasame kismiñcideva adhikaraṇeti catunnaṃ aññatarasmiṃ. Paccākatāti parājitā. Idampi sāvatthiyaṃ caṇḍakāḷiṃ ārabbha ‘‘chandagāminiyo ca bhikkhuniyo’’tiādivacanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesaṃ dasame vuttanayeneva veditabbanti.

අධිකරණකුපිතසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Adhikaraṇakupitasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

12. පාපසමාචාරපඨමසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

12. Pāpasamācārapaṭhamasikkhāpadavaṇṇanā

ද්‌වාදසමෙ සංසට්‌ඨාති පබ්‌බජිතානං අනනුලොමෙන ගිහීනං කොට්‌ටනපචනසාසනහරණාදිනා කායිකවාචසිකෙන මිස්‌සීභූතා. පාපො කායිකවාචසිකො ආචාරො එතාසන්‌ති පාපාචාරා. පාපො කිත්‌තිසද්‌දො එතාසන්‌ති පාපසද්‌දා. පාපො ආජීවසඞ්‌ඛාතො සිලොකො එතාසන්‌ති පාපසිලොකා . භික්‌ඛුනිසඞ්‌ඝස්‌ස විහෙසිකාති අඤ්‌ඤමඤ්‌ඤිස්‌සා කම්‌මෙ කරියමානෙ පටික්‌කොසනෙන විහෙසිකා. වජ්‌ජප්‌පටිච්‌ඡාදිකාති ඛුද්‌දානුඛුද්‌දකස්‌ස වජ්‌ජස්‌ස පටිච්‌ඡාදිකා.

Dvādasame saṃsaṭṭhāti pabbajitānaṃ ananulomena gihīnaṃ koṭṭanapacanasāsanaharaṇādinā kāyikavācasikena missībhūtā. Pāpo kāyikavācasiko ācāro etāsanti pāpācārā. Pāpo kittisaddo etāsanti pāpasaddā. Pāpo ājīvasaṅkhāto siloko etāsanti pāpasilokā. Bhikkhunisaṅghassa vihesikāti aññamaññissā kamme kariyamāne paṭikkosanena vihesikā. Vajjappaṭicchādikāti khuddānukhuddakassa vajjassa paṭicchādikā.

සාවත්‌ථියං සම්‌බහුලා භික්‌ඛුනියො ආරබ්‌භ සංසට්‌ඨවිහාරවත්‌ථුස්‌මිං පඤ්‌ඤත්‌තං, සෙසමෙත්‌ථාපි දසමෙ වුත්‌තනයෙනෙව වෙදිතබ්‌බං, සමනුභාසනකම්‌මකාලෙ පන ද්‌වෙතිස්‌සො එකතො සමනුභාසිතබ්‌බාති.

Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha saṃsaṭṭhavihāravatthusmiṃ paññattaṃ, sesametthāpi dasame vuttanayeneva veditabbaṃ, samanubhāsanakammakāle pana dvetisso ekato samanubhāsitabbāti.

පාපසමාචාරපඨමසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Pāpasamācārapaṭhamasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

13. පාපසමාචාරදුතියසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

13. Pāpasamācāradutiyasikkhāpadavaṇṇanā

තෙරසමෙ එවං වදෙය්‍යාති තා සමනුභට්‌ඨා භික්‌ඛුනියො එවං වදෙය්‍ය. එවාචාරාති එවංආචාරා, යාදිසො තුම්‌හාකං ආචාරො, තාදිසො ආචාරොති අත්‌ථො, එස නයො සබ්‌බත්‌ථ. උඤ්‌ඤායාති අවඤ්‌ඤාය නීචං කත්‌වා ජානනාය. පරිභවෙනාති ‘‘කිං ඉමා කරිස්‌සන්‌තී’’ති එවං පරිභවිත්‌වා ජානනෙන. අක්‌ඛන්‌තියාති අසහනතාය, කොධෙනාති අත්‌ථො. වෙභස්‌සියාති බලවන්‌තස්‌ස භාවෙන, අත්‌තනො බලප්‌පකාසනෙන සමුත්‍රාසෙනාති අත්‌ථො. දුබ්‌බල්‍යාති තුම්‌හාකං දුබ්‌බලභාවෙන, සබ්‌බත්‌ථ උඤ්‌ඤාය ච පරිභවෙන චාති එවං සමුච්‌චයත්‌ථො දට්‌ඨබ්‌බො. විවිච්‌චථාති නානා හොථ, අනනුලොමිකං කායිකවාචසිකසංසග්‌ගං පජහථාති අත්‌ථො.

Terasame evaṃ vadeyyāti tā samanubhaṭṭhā bhikkhuniyo evaṃ vadeyya. Evācārāti evaṃācārā, yādiso tumhākaṃ ācāro, tādiso ācāroti attho, esa nayo sabbattha. Uññāyāti avaññāya nīcaṃ katvā jānanāya. Paribhavenāti ‘‘kiṃ imā karissantī’’ti evaṃ paribhavitvā jānanena. Akkhantiyāti asahanatāya, kodhenāti attho. Vebhassiyāti balavantassa bhāvena, attano balappakāsanena samutrāsenāti attho. Dubbalyāti tumhākaṃ dubbalabhāvena, sabbattha uññāya ca paribhavena cāti evaṃ samuccayattho daṭṭhabbo. Viviccathāti nānā hotha, ananulomikaṃ kāyikavācasikasaṃsaggaṃ pajahathāti attho.

සාවත්‌ථියං ථුල්‌ලනන්‌දං ආරබ්‌භ ‘‘සංසට්‌ඨාව, අය්‍යෙ, තුම්‌හෙ විහරථ, මා තුම්‌හෙ නානා විහරිත්‌ථා’’ති උය්‍යොජනවත්‌ථුස්‌මිං පඤ්‌ඤත්‌තං, සෙසමෙත්‌ථාපි දසමෙ වුත්‌තනයෙනෙව වෙදිතබ්‌බන්‌ති.

Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha ‘‘saṃsaṭṭhāva, ayye, tumhe viharatha, mā tumhe nānā viharitthā’’ti uyyojanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesametthāpi dasame vuttanayeneva veditabbanti.

පාපසමාචාරදුතියසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Pāpasamācāradutiyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

14. සඞ්‌ඝභෙදකාදිසික්‌ඛාපදවණ්‌ණනා

14. Saṅghabhedakādisikkhāpadavaṇṇanā

සඞ්‌ඝභෙදාදීසු චතූසු වුත්‌තනයෙනෙව විනිච්‌ඡයො වෙදිතබ්‌බො. කෙවලඤ්‌හි භික්‌ඛුනී සඞ්‌ඝං න භින්‌දති, භෙදාය පන පරක්‌කමති චෙව අනුවත්‌තති ච. උද්‌දිට්‌ඨා ඛො අය්‍යායො සත්‌තරස සඞ්‌ඝාදිසෙසා ධම්‌මාති භික්‌ඛූ ආරබ්‌භ පඤ්‌ඤත්‌තා සාධාරණා සත්‌ත, අසාධාරණා දසාති එවං සත්‌තරස. උභතොසඞ්‌ඝෙ පක්‌ඛමානත්‌තං චරිතබ්‌බන්‌ති භික්‌ඛුනියා හි ආපත්‌තිං ඡාදෙන්‌තියාපි පරිවාසො නාම නත්‌ථි, ඡාදනපච්‌චයාපි න දුක්‌කටං ආපජ්‌ජති, තස්‌මා ඡාදෙත්‌වාපි අඡාදෙත්‌වාපි එකං පක්‌ඛමානත්‌තමෙව චරිතබ්‌බං. තං භික්‌ඛුනීහි අත්‌තනො සීමං සොධෙත්‌වා විහාරසීමාය වා, සොධෙතුං අසක්‌කොන්‌තීහි ඛණ්‌ඩසීමාය වා සබ්‌බන්‌තිමෙන පරිච්‌ඡෙදෙන චතුවග්‌ගං ගණං සන්‌නිපාතාපෙත්‌වා දාතබ්‌බං. සචෙ එකා ආපත්‌ති හොති, එකිස්‌සා වසෙන, සචෙ ද්‌වෙ වා තිස්‌සො වා සම්‌බහුලා වා එකවත්‌ථුකා වා නානාවත්‌ථුකා වා, තාසං තාසං වසෙන භික්‌ඛුපාතිමොක්‌ඛවණ්‌ණනායං වුත්‌තවත්‌ථුගොත්‌තනාමආපත්‌තිභෙදෙසු යං යං ඉච්‌ඡති, තං තං ආදාය යොජනා කාතබ්‌බා.

Saṅghabhedādīsu catūsu vuttanayeneva vinicchayo veditabbo. Kevalañhi bhikkhunī saṅghaṃ na bhindati, bhedāya pana parakkamati ceva anuvattati ca. Uddiṭṭhā kho ayyāyo sattarasa saṅghādisesā dhammāti bhikkhū ārabbha paññattā sādhāraṇā satta, asādhāraṇā dasāti evaṃ sattarasa. Ubhatosaṅghe pakkhamānattaṃ caritabbanti bhikkhuniyā hi āpattiṃ chādentiyāpi parivāso nāma natthi, chādanapaccayāpi na dukkaṭaṃ āpajjati, tasmā chādetvāpi achādetvāpi ekaṃ pakkhamānattameva caritabbaṃ. Taṃ bhikkhunīhi attano sīmaṃ sodhetvā vihārasīmāya vā, sodhetuṃ asakkontīhi khaṇḍasīmāya vā sabbantimena paricchedena catuvaggaṃ gaṇaṃ sannipātāpetvā dātabbaṃ. Sace ekā āpatti hoti, ekissā vasena, sace dve vā tisso vā sambahulā vā ekavatthukā vā nānāvatthukā vā, tāsaṃ tāsaṃ vasena bhikkhupātimokkhavaṇṇanāyaṃ vuttavatthugottanāmaāpattibhedesu yaṃ yaṃ icchati, taṃ taṃ ādāya yojanā kātabbā.

තත්‍රිදං පඨමාපත්‌තිවසෙන මුඛමත්‌තනිදස්‌සනං – තාය ආපන්‌නාය භික්‌ඛුනියා භික්‌ඛුනිසඞ්‌ඝං උපසඞ්‌කමිත්‌වා එකංසං උත්‌තරාසඞ්‌ගං කරිත්‌වා වුඩ්‌ඪානං භික්‌ඛුනීනං පාදෙ වන්‌දිත්‌වා උක්‌කුටිකං නිසීදිත්‌වා අඤ්‌ජලිං පග්‌ගහෙත්‌වා එවමස්‌සවචනීයො ‘‘අහං, අය්‍යෙ, එකං ආපත්‌තිං ආපජ්‌ජිං උස්‌සයවාදං, සාහං, අය්‍යෙ, සඞ්‌ඝං එකිස්‌සා ආපත්‌තියා උස්‌සයවාදාය පක්‌ඛමානත්‌තං යාචාමී’’ති, එවං තික්‌ඛත්‌තුං යාචාපෙත්‌වා බ්‍යත්‌තාය භික්‌ඛුනියා පටිබලාය සඞ්‌ඝො ඤාපෙතබ්‌බො –

Tatridaṃ paṭhamāpattivasena mukhamattanidassanaṃ – tāya āpannāya bhikkhuniyā bhikkhunisaṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhunīnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassavacanīyo ‘‘ahaṃ, ayye, ekaṃ āpattiṃ āpajjiṃ ussayavādaṃ, sāhaṃ, ayye, saṅghaṃ ekissā āpattiyā ussayavādāya pakkhamānattaṃ yācāmī’’ti, evaṃ tikkhattuṃ yācāpetvā byattāya bhikkhuniyā paṭibalāya saṅgho ñāpetabbo –

‘‘සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්‌ඝො, අයං ඉත්‌ථන්‌නාමා භික්‌ඛුනී එකං ආපත්‌තිං ආපජ්‌ජිං උස්‌සයවාදං, සා සඞ්‌ඝං එකිස්‌සා ආපත්‌තියා උස්‌සයවාදාය පක්‌ඛමානත්‌තං යාචති, යදි සඞ්‌ඝස්‌ස පත්‌තකල්‌ලං, සඞ්‌ඝො ඉත්‌ථන්‌නාමාය භික්‌ඛුනියා එකිස්‌සා ආපත්‌තියා උස්‌සයවාදාය පක්‌ඛමානත්‌තං දදෙය්‍ය, එසා ඤත්‌ති.

‘‘Suṇātu me, ayye, saṅgho, ayaṃ itthannāmā bhikkhunī ekaṃ āpattiṃ āpajjiṃ ussayavādaṃ, sā saṅghaṃ ekissā āpattiyā ussayavādāya pakkhamānattaṃ yācati, yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmāya bhikkhuniyā ekissā āpattiyā ussayavādāya pakkhamānattaṃ dadeyya, esā ñatti.

‘‘සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්‌ඝො, අයං ඉත්‌ථන්‌නාමා භික්‌ඛුනී…පෙ.… දුතියම්‌පි…පෙ.… තතියම්‌පි එතමත්‌ථං වදාමි, සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්‌ඝො…පෙ.… සා භාසෙය්‍ය. දින්‌නං සඞ්‌ඝෙන ඉත්‌ථන්‌නාමාය භික්‌ඛුනියා එකිස්‌සා ආපත්‌තියා උස්‌සයවාදාය පක්‌ඛමානත්‌තං. ඛමති සඞ්‌ඝස්‌ස, තස්‌මා තුණ්‌හී, එවමෙතං ධාරයාමී’’ති.

‘‘Suṇātu me, ayye, saṅgho, ayaṃ itthannāmā bhikkhunī…pe… dutiyampi…pe… tatiyampi etamatthaṃ vadāmi, suṇātu me, ayye, saṅgho…pe… sā bhāseyya. Dinnaṃ saṅghena itthannāmāya bhikkhuniyā ekissā āpattiyā ussayavādāya pakkhamānattaṃ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.

කම්‌මවාචාපරියොසානෙ ‘‘වත්‌තං සමාදියාමි, මානත්‌තං සමාදියාමී’’ති සමාදියිත්‌වා සඞ්‌ඝස්‌ස ආරොචෙත්‌වා නික්‌ඛිත්‌තවත්‌තෙන තාව වසිතුකාමාය තත්‌ථෙව සඞ්‌ඝමජ්‌ඣෙ වා පක්‌කන්‌තාසු භික්‌ඛුනීසු එකභික්‌ඛුනියා වා දුතියිකාය වා සන්‌තිකෙ ‘‘වත්‌තං නික්‌ඛිපාමි, මානත්‌තං නික්‌ඛිපාමී’’ති නික්‌ඛිපිතබ්‌බං. අඤ්‌ඤිස්‌සා පන ආගන්‌තුකාය සන්‌තිකෙ ආරොචෙත්‌වා නික්‌ඛිපිතබ්‌බං, නික්‌ඛිත්‌තකාලතො පට්‌ඨාය පකතත්‌තට්‌ඨානෙ තිට්‌ඨති, තතො පුරෙඅරුණෙයෙව චතූහි භික්‌ඛුනීහි තං භික්‌ඛුනිං ගහෙත්‌වා ගාමූපචාරතො ච භික්‌ඛූනං විහාරූපචාරතො ච ද්‌වෙ ලෙඩ්‌ඩුපාතෙ අතික්‌කමිත්‌වා මහාමග්‌ගා ඔක්‌කම්‌ම ගුම්‌බවතිආදීහි පටිච්‌ඡන්‌නෙ ඔකාසෙ නිසීදිතබ්‌බං. චතූහි භික්‌ඛූහිපි තත්‌ථ ගන්‌තබ්‌බං, ගන්‌ත්‌වා භික්‌ඛුනීනං අවිදූරෙ විසුං නිසීදිතබ්‌බං. අථ තාය භික්‌ඛුනියා වුත්‌තනයෙනෙව වත්‌තං සමාදියිත්‌වා භික්‌ඛුනිසඞ්‌ඝස්‌ස තාව එවං ආරොචෙතබ්‌බං –

Kammavācāpariyosāne ‘‘vattaṃ samādiyāmi, mānattaṃ samādiyāmī’’ti samādiyitvā saṅghassa ārocetvā nikkhittavattena tāva vasitukāmāya tattheva saṅghamajjhe vā pakkantāsu bhikkhunīsu ekabhikkhuniyā vā dutiyikāya vā santike ‘‘vattaṃ nikkhipāmi, mānattaṃ nikkhipāmī’’ti nikkhipitabbaṃ. Aññissā pana āgantukāya santike ārocetvā nikkhipitabbaṃ, nikkhittakālato paṭṭhāya pakatattaṭṭhāne tiṭṭhati, tato purearuṇeyeva catūhi bhikkhunīhi taṃ bhikkhuniṃ gahetvā gāmūpacārato ca bhikkhūnaṃ vihārūpacārato ca dve leḍḍupāte atikkamitvā mahāmaggā okkamma gumbavatiādīhi paṭicchanne okāse nisīditabbaṃ. Catūhi bhikkhūhipi tattha gantabbaṃ, gantvā bhikkhunīnaṃ avidūre visuṃ nisīditabbaṃ. Atha tāya bhikkhuniyā vuttanayeneva vattaṃ samādiyitvā bhikkhunisaṅghassa tāva evaṃ ārocetabbaṃ –

‘‘අහං, අය්‍යෙ, එකං ආපත්‌තිං ආපජ්‌ජිං උස්‌සයවාදං, සාහං සඞ්‌ඝං එකිස්‌සා ආපත්‌තියා උස්‌සයවාදාය පක්‌ඛමානත්‌තං යාචිං, තස්‌සා මෙ සඞ්‌ඝො එකිස්‌සා ආපත්‌තියා උස්‌සයවාදාය පක්‌ඛමානත්‌තං අදාසි, සාහං මානත්‌තං චරාමි, වෙදයාමහං, අය්‍යෙ, ‘වෙදයතී’ති මං සඞ්‌ඝො ධාරෙතූ’’ති.

‘‘Ahaṃ, ayye, ekaṃ āpattiṃ āpajjiṃ ussayavādaṃ, sāhaṃ saṅghaṃ ekissā āpattiyā ussayavādāya pakkhamānattaṃ yāciṃ, tassā me saṅgho ekissā āpattiyā ussayavādāya pakkhamānattaṃ adāsi, sāhaṃ mānattaṃ carāmi, vedayāmahaṃ, ayye, ‘vedayatī’ti maṃ saṅgho dhāretū’’ti.

තතො භික්‌ඛුසඞ්‌ඝස්‌ස සන්‌තිකං ගන්‌ත්‌වා එවං ආරොචෙතබ්‌බං ‘‘අහං, අය්‍යා, එකං ආපත්‌තිං ආපජ්‌ජිං…පෙ.… වෙදයාමහං, අය්‍යා, ‘වෙදයතී’ති මං සඞ්‌ඝො ධාරෙතූ’’ති. ආරොචෙත්‌වා භික්‌ඛුනිසඞ්‌ඝස්‌සෙව සන්‌තිකෙ නිසීදිතබ්‌බං, තතො පට්‌ඨාය භික්‌ඛූසු වා, දුතියිකං ඨපෙත්‌වා භික්‌ඛුනීසු වා පක්‌කන්‌තාසුපි උභතොසඞ්‌ඝෙ මානත්‌තං චිණ්‌ණමෙව හොති. යාව අරුණං න උට්‌ඨහති, තාව යං පඨමං පස්‌සති භික්‌ඛුං වා භික්‌ඛුනිං වා, තස්‌සා ආරොචෙතබ්‌බං. උට්‌ඨිතෙ අරුණෙ වත්‌තං නික්‌ඛිපිත්‌වා උපස්‌සයං ගන්‌තබ්‌බං, එවං පඤ්‌චදස අරුණා ගහෙතබ්‌බා.

Tato bhikkhusaṅghassa santikaṃ gantvā evaṃ ārocetabbaṃ ‘‘ahaṃ, ayyā, ekaṃ āpattiṃ āpajjiṃ…pe… vedayāmahaṃ, ayyā, ‘vedayatī’ti maṃ saṅgho dhāretū’’ti. Ārocetvā bhikkhunisaṅghasseva santike nisīditabbaṃ, tato paṭṭhāya bhikkhūsu vā, dutiyikaṃ ṭhapetvā bhikkhunīsu vā pakkantāsupi ubhatosaṅghe mānattaṃ ciṇṇameva hoti. Yāva aruṇaṃ na uṭṭhahati, tāva yaṃ paṭhamaṃ passati bhikkhuṃ vā bhikkhuniṃ vā, tassā ārocetabbaṃ. Uṭṭhite aruṇe vattaṃ nikkhipitvā upassayaṃ gantabbaṃ, evaṃ pañcadasa aruṇā gahetabbā.

අනික්‌ඛිත්‌තවත්‌තාය පන ආගන්‌තුකෙසු අසති චතුන්‌නං භික්‌ඛූනඤ්‌ච භික්‌ඛුනීනඤ්‌ච දෙවසිකං ආරොචෙත්‌වා, ආගන්‌තුකෙසු සති සබ්‌බෙසම්‌පි ආගන්‌තුකානං ආරොචෙන්‌තියා පඤ්‌චදස දිවසානි පාරිවාසිකක්‌ඛන්‌ධකෙ (චූළව. 75 ආදයො) වුත්‌තනයෙනෙව සම්‌මා වත්‌තිතබ්‌බන්‌ති අයමෙත්‌ථ සඞ්‌ඛෙපො, විත්‌ථාරො පන සමන්‌තපාසාදිකායං (චූළව. අට්‌ඨ. 75 ආදයො) වුත්‌තො, චිණ්‌ණමානත්‌තාය භික්‌ඛුනියාති යදා එවං චිණ්‌ණමානත්‌තා භික්‌ඛුනී හොති, අථස්‌සා යත්‌ථ සියා වීසතිගණො භික්‌ඛුනිසඞ්‌ඝොති වුත්‌තනයෙනෙව අබ්‌භානකම්‌මං කාතබ්‌බං, සෙසං උත්‌තානමෙවාති.

Anikkhittavattāya pana āgantukesu asati catunnaṃ bhikkhūnañca bhikkhunīnañca devasikaṃ ārocetvā, āgantukesu sati sabbesampi āgantukānaṃ ārocentiyā pañcadasa divasāni pārivāsikakkhandhake (cūḷava. 75 ādayo) vuttanayeneva sammā vattitabbanti ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana samantapāsādikāyaṃ (cūḷava. aṭṭha. 75 ādayo) vutto, ciṇṇamānattāya bhikkhuniyāti yadā evaṃ ciṇṇamānattā bhikkhunī hoti, athassā yattha siyā vīsatigaṇo bhikkhunisaṅghoti vuttanayeneva abbhānakammaṃ kātabbaṃ, sesaṃ uttānamevāti.

කඞ්‌ඛාවිතරණියා පාතිමොක්‌ඛවණ්‌ණනාය

Kaṅkhāvitaraṇiyā pātimokkhavaṇṇanāya

භික්‌ඛුනිපාතිමොක්‌ඛෙ

Bhikkhunipātimokkhe

සඞ්‌ඝාදිසෙසවණ්‌ණනා නිට්‌ඨිතා.

Saṅghādisesavaṇṇanā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact