| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / विमानवत्थुपाळि • Vimānavatthupāḷi |
१२. रज्जुमालाविमानवत्थु
12. Rajjumālāvimānavatthu
८२६.
826.
‘‘अभिक्कन्तेन वण्णेन, या त्वं तिट्ठसि देवते।
‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate;
हत्थपादे च विग्गय्ह, नच्चसि सुप्पवादिते॥
Hatthapāde ca viggayha, naccasi suppavādite.
८२७.
827.
‘‘तस्सा ते नच्चमानाय, अङ्गमङ्गेहि सब्बसो।
‘‘Tassā te naccamānāya, aṅgamaṅgehi sabbaso;
दिब्बा सद्दा निच्छरन्ति, सवनीया मनोरमा॥
Dibbā saddā niccharanti, savanīyā manoramā.
८२८.
828.
‘‘तस्सा ते नच्चमानाय, अङ्गमङ्गेहि सब्बसो।
‘‘Tassā te naccamānāya, aṅgamaṅgehi sabbaso;
दिब्बा गन्धा पवायन्ति, सुचिगन्धा मनोरमा॥
Dibbā gandhā pavāyanti, sucigandhā manoramā.
८२९.
829.
‘‘विवत्तमाना कायेन, या वेणीसु पिळन्धना।
‘‘Vivattamānā kāyena, yā veṇīsu piḷandhanā;
तेसं सुय्यति निग्घोसो, तुरिये पञ्चङ्गिके यथा॥
Tesaṃ suyyati nigghoso, turiye pañcaṅgike yathā.
८३०.
830.
‘‘वटंसका वातधुता, वातेन सम्पकम्पिता।
‘‘Vaṭaṃsakā vātadhutā, vātena sampakampitā;
तेसं सुय्यति निग्घोसो, तुरिये पञ्चङ्गिके यथा॥
Tesaṃ suyyati nigghoso, turiye pañcaṅgike yathā.
८३१.
831.
‘‘यापि ते सिरस्मिं माला, सुचिगन्धा मनोरमा।
‘‘Yāpi te sirasmiṃ mālā, sucigandhā manoramā;
वाति गन्धो दिसा सब्बा, रुक्खो मञ्जूसको यथा॥
Vāti gandho disā sabbā, rukkho mañjūsako yathā.
८३२.
832.
‘‘घायसे तं सुचिगन्धं, रूपं पस्ससि अमानुसं।
‘‘Ghāyase taṃ sucigandhaṃ, rūpaṃ passasi amānusaṃ;
देवते पुच्छिताचिक्ख, किस्स कम्मस्सिदं फल’’न्ति॥
Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti.
८३३.
833.
‘‘दासी अहं पुरे आसिं, गयायं ब्राह्मणस्सहं।
‘‘Dāsī ahaṃ pure āsiṃ, gayāyaṃ brāhmaṇassahaṃ;
८३४.
834.
८३५.
835.
‘‘विपथे कुटं निक्खिपित्वा, वनसण्डं उपागमिं।
‘‘Vipathe kuṭaṃ nikkhipitvā, vanasaṇḍaṃ upāgamiṃ;
८३६.
836.
‘‘दळ्हं पासं करित्वान, आसुम्भित्वान पादपे।
‘‘Daḷhaṃ pāsaṃ karitvāna, āsumbhitvāna pādape;
ततो दिसा विलोकेसिं,को नु खो वनमस्सितो॥
Tato disā vilokesiṃ,ko nu kho vanamassito.
८३७.
837.
‘‘तत्थद्दसासिं सम्बुद्धं, सब्बलोकहितं मुनिं।
‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, sabbalokahitaṃ muniṃ;
निसिन्नं रुक्खमूलस्मिं, झायन्तं अकुतोभयं॥
Nisinnaṃ rukkhamūlasmiṃ, jhāyantaṃ akutobhayaṃ.
८३८.
838.
‘‘तस्सा मे अहु संवेगो, अब्भुतो लोमहंसनो।
‘‘Tassā me ahu saṃvego, abbhuto lomahaṃsano;
को नु खो वनमस्सितो, मनुस्सो उदाहु देवता॥
Ko nu kho vanamassito, manusso udāhu devatā.
८३९.
839.
‘‘पासादिकं पसादनीयं, वना निब्बनमागतं।
‘‘Pāsādikaṃ pasādanīyaṃ, vanā nibbanamāgataṃ;
दिस्वा मनो मे पसीदि, नायं यादिसकीदिसो॥
Disvā mano me pasīdi, nāyaṃ yādisakīdiso.
८४०.
840.
‘‘गुत्तिन्द्रियो झानरतो, अबहिग्गतमानसो।
‘‘Guttindriyo jhānarato, abahiggatamānaso;
८४१.
841.
‘‘भयभेरवो दुरासदो, सीहोव गुहमस्सितो।
‘‘Bhayabheravo durāsado, sīhova guhamassito;
दुल्लभायं दस्सनाय, पुप्फं ओदुम्बरं यथा॥
Dullabhāyaṃ dassanāya, pupphaṃ odumbaraṃ yathā.
८४२.
842.
‘‘सो मं मुदूहि वाचाहि, आलपित्वा तथागतो।
‘‘So maṃ mudūhi vācāhi, ālapitvā tathāgato;
रज्जुमालेति मंवोच, सरणं गच्छ तथागतं॥
Rajjumāleti maṃvoca, saraṇaṃ gaccha tathāgataṃ.
८४३.
843.
‘‘ताहं गिरं सुणित्वान, नेलं अत्थवतिं सुचिं।
‘‘Tāhaṃ giraṃ suṇitvāna, nelaṃ atthavatiṃ suciṃ;
सण्हं मुदुञ्च वग्गुञ्च, सब्बसोकापनूदनं॥
Saṇhaṃ muduñca vagguñca, sabbasokāpanūdanaṃ.
८४४.
844.
‘‘कल्लचित्तञ्च मं ञत्वा, पसन्नं सुद्धमानसं।
‘‘Kallacittañca maṃ ñatvā, pasannaṃ suddhamānasaṃ;
हितो सब्बस्स लोकस्स, अनुसासि तथागतो॥
Hito sabbassa lokassa, anusāsi tathāgato.
८४५.
845.
‘‘इदं दुक्खन्ति मंवोच, अयं दुक्खस्स सम्भवो।
‘‘Idaṃ dukkhanti maṃvoca, ayaṃ dukkhassa sambhavo;
८४६.
846.
‘‘अनुकम्पकस्स कुसलस्स, ओवादम्हि अहं ठिता।
‘‘Anukampakassa kusalassa, ovādamhi ahaṃ ṭhitā;
अज्झगा अमतं सन्तिं, निब्बानं पदमच्चुतं॥
Ajjhagā amataṃ santiṃ, nibbānaṃ padamaccutaṃ.
८४७.
847.
‘‘साहं अवट्ठितापेमा, दस्सने अविकम्पिनी।
‘‘Sāhaṃ avaṭṭhitāpemā, dassane avikampinī;
मूलजाताय सद्धाय, धीता बुद्धस्स ओरसा॥
Mūlajātāya saddhāya, dhītā buddhassa orasā.
८४८.
848.
‘‘साहं रमामि कीळामि, मोदामि अकुतोभया।
‘‘Sāhaṃ ramāmi kīḷāmi, modāmi akutobhayā;
दिब्बमालं धारयामि, पिवामि मधुमद्दवं॥
Dibbamālaṃ dhārayāmi, pivāmi madhumaddavaṃ.
८४९.
849.
‘‘सट्ठितुरियसहस्सानि, पटिबोधं करोन्ति मे।
‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, paṭibodhaṃ karonti me;
आळम्बो गग्गरो भीमो, साधुवादी च संसयो॥
Āḷambo gaggaro bhīmo, sādhuvādī ca saṃsayo.
८५०.
850.
‘‘पोक्खरो च सुफस्सो च, वीणामोक्खा च नारियो।
‘‘Pokkharo ca suphasso ca, vīṇāmokkhā ca nāriyo;
नन्दा चेव सुनन्दा च, सोणदिन्ना सुचिम्हिता॥
Nandā ceva sunandā ca, soṇadinnā sucimhitā.
८५१.
851.
८५२.
852.
‘‘एता चञ्ञा च सेय्यासे, अच्छरानं पबोधिका।
‘‘Etā caññā ca seyyāse, accharānaṃ pabodhikā;
ता मं कालेनुपागन्त्वा, अभिभासन्ति देवता॥
Tā maṃ kālenupāgantvā, abhibhāsanti devatā.
८५३.
853.
‘‘हन्द नच्चाम गायाम, हन्द तं रमयामसे।
‘‘Handa naccāma gāyāma, handa taṃ ramayāmase;
नयिदं अकतपुञ्ञानं, कतपुञ्ञानमेविदं॥
Nayidaṃ akatapuññānaṃ, katapuññānamevidaṃ.
८५४.
854.
‘‘असोकं नन्दनं रम्मं, तिदसानं महावनं।
‘‘Asokaṃ nandanaṃ rammaṃ, tidasānaṃ mahāvanaṃ;
सुखं अकतपुञ्ञानं, इध नत्थि परत्थ च॥
Sukhaṃ akatapuññānaṃ, idha natthi parattha ca.
८५५.
855.
‘‘सुखञ्च कतपुञ्ञानं, इध चेव परत्थ च।
‘‘Sukhañca katapuññānaṃ, idha ceva parattha ca;
तेसं सहब्यकामानं, कत्तब्बं कुसलं बहुं।
Tesaṃ sahabyakāmānaṃ, kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ;
कतपुञ्ञा हि मोदन्ति, सग्गे भोगसमङ्गिनो॥
Katapuññā hi modanti, sagge bhogasamaṅgino.
८५६.
856.
‘‘बहूनं वत अत्थाय, उप्पज्जन्ति तथागता।
‘‘Bahūnaṃ vata atthāya, uppajjanti tathāgatā;
दक्खिणेय्या मनुस्सानं, पुञ्ञखेत्तानमाकरा।
Dakkhiṇeyyā manussānaṃ, puññakhettānamākarā;
यत्थ कारं करित्वान, सग्गे मोदन्ति दायका’’ति॥
Yattha kāraṃ karitvāna, sagge modanti dāyakā’’ti.
रज्जुमालाविमानं द्वादसमं।
Rajjumālāvimānaṃ dvādasamaṃ.
मञ्जिट्ठकवग्गो चतुत्थो निट्ठितो।
Mañjiṭṭhakavaggo catuttho niṭṭhito.
तस्सुद्दानं –
Tassuddānaṃ –
मञ्जिट्ठा पभस्सरा नागा, अलोमाकञ्जिकदायिका।
Mañjiṭṭhā pabhassarā nāgā, alomākañjikadāyikā;
विहारचतुरित्थम्बा, पीता उच्छुवन्दनरज्जुमाला च।
Vihāracaturitthambā, pītā ucchuvandanarajjumālā ca;
वग्गो तेन पवुच्चतीति॥
Vaggo tena pavuccatīti.
इत्थिविमानं समत्तं।
Itthivimānaṃ samattaṃ.
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / खुद्दकनिकाय (अट्ठकथा) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / विमानवत्थु-अट्ठकथा • Vimānavatthu-aṭṭhakathā / १२. रज्जुमालाविमानवण्णना • 12. Rajjumālāvimānavaṇṇanā
