| Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
4. රජනනිද්දෙසවණ්ණනා
4. Rajananiddesavaṇṇanā
58. මූලඤ්ච ඛන්ධො ච තචො ච පත්තඤ්ච ඵලඤ්ච පුප්ඵඤ්ච, තෙසං පභෙදොති ඡට්ඨීතප්පුරිසො. අථ වා පභෙද-සද්දස්ස කම්මසාධනත්තෙ තානියෙව පභෙදොති කම්මධාරයො, තතො. රජන්ති එතෙහීති රජනානි, මූලාදීනි. ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ඡ රජනානි මූලරජන’’න්තිආදිනා (මහාව. 344) භගවතා අනුඤ්ඤාතත්තා වුත්තං ‘‘රජනා ඡප්පකාරානි, අනුඤ්ඤාතානි සත්ථුනා’’ති.
58. Mūlañca khandho ca taco ca pattañca phalañca pupphañca, tesaṃ pabhedoti chaṭṭhītappuriso. Atha vā pabheda-saddassa kammasādhanatte tāniyeva pabhedoti kammadhārayo, tato. Rajanti etehīti rajanāni, mūlādīni. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, cha rajanāni mūlarajana’’ntiādinā (mahāva. 344) bhagavatā anuññātattā vuttaṃ ‘‘rajanā chappakārāni, anuññātāni satthunā’’ti.
59. මූලෙති මූලරජනෙ හලිද්දිං විවජ්ජිය සබ්බං ලබ්භන්ති සම්බන්ධො. එවං සබ්බත්ථ. මඤ්ජෙට්ඨි ච තුඞ්ගහාරකො චාති ද්වන්දො. අල්ලි-සද්දෙන නීලි-සද්දෙන ච තෙසං ගච්ඡජාතීනං පත්තානි ගහිතානි උපචාරෙන, තථා ලොද්ද-සද්දෙන කණ්ඩුල-සද්දෙන ච තචො, කුසුම්භ-සද්දෙන කිං සුක-සද්දෙන ච පුප්ඵානි. තෙනෙව ච තානි නපුංසකානි. තුඞ්ගහාරකො නාම එකො කණ්ටකරුක්ඛො, තස්ස හරිතාලවණ්ණං ඛන්ධරජනං හොති. අල්ලිපත්තෙන එකවාරං ගිහිපරිභුත්තං රජිතුං වට්ටති. ඵලරජනෙ සබ්බම්පි වට්ටති.
59.Mūleti mūlarajane haliddiṃ vivajjiya sabbaṃ labbhanti sambandho. Evaṃ sabbattha. Mañjeṭṭhi ca tuṅgahārako cāti dvando. Alli-saddena nīli-saddena ca tesaṃ gacchajātīnaṃ pattāni gahitāni upacārena, tathā lodda-saddena kaṇḍula-saddena ca taco, kusumbha-saddena kiṃ suka-saddena ca pupphāni. Teneva ca tāni napuṃsakāni. Tuṅgahārako nāma eko kaṇṭakarukkho, tassa haritālavaṇṇaṃ khandharajanaṃ hoti. Allipattena ekavāraṃ gihiparibhuttaṃ rajituṃ vaṭṭati. Phalarajane sabbampi vaṭṭati.
රජනනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
Rajananiddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
