| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā |
၁၀. ပုရေဇာတပစ္စယနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
10. Purejātapaccayaniddesavaṇṇanā
၁၀. ဒသ္သိတမေဝ နယဒသ္သနဝသေနာတိ ယောဇနာ။ ယဒိ ဒသ္သိတမေဝ, ကသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘သာဝသေသဝသေန ဒေသနာ ကတာ’’တိ အာဟ ‘‘သရူပေန အဒသ္သိတတ္တာ’’တိ။ ‘‘ယံ ယံ ဓမ္မံ ပုရေဇာတံ အာရဗ္ဘ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ, တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော’’တိ ဧဝံ သရူပေန ပာဠိယံ အဒသ္သိတတ္တာ။ ဣဒ္ဓိဝိဓာဘိညာယ စာတိ စ-သဒ္ဒေန စုတူပပာတဉာဏသ္သပိ သင္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ တသ္သပိ ဟိ ရူပဓမ္မာရမ္မဏကာလေ အဋ္ဌာရသသု ယံ ကိဉ္စိ အာရမ္မဏပုရေဇာတံ ဟောတိ ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏတ္တာ။ ‘‘စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ’’တိ ဟိ ဝုတ္တံ။ ဒိဗ္ဗစက္ခုဒိဗ္ဗသောတဉာဏေသု စ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ။
10. Dassitameva nayadassanavasenāti yojanā. Yadi dassitameva, kasmā vuttaṃ ‘‘sāvasesavasena desanā katā’’ti āha ‘‘sarūpena adassitattā’’ti. ‘‘Yaṃ yaṃ dhammaṃ purejātaṃ ārabbha ye ye dhammā uppajjanti cittacetasikā dhammā, te te dhammā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ purejātapaccayena paccayo’’ti evaṃ sarūpena pāḷiyaṃ adassitattā. Iddhividhābhiññāya cāti ca-saddena cutūpapātañāṇassapi saṅgaho daṭṭhabbo. Tassapi hi rūpadhammārammaṇakāle aṭṭhārasasu yaṃ kiñci ārammaṇapurejātaṃ hoti paccuppannārammaṇattā. ‘‘Cavamāne upapajjamāne’’ti hi vuttaṃ. Dibbacakkhudibbasotañāṇesu ca vattabbameva natthi.
ဣတရသ္သပိ အဘာဝာတိ အာရမ္မဏပုရေဇာတသ္သပိ အဘာဝာ အဂ္ဂဟဏံ ပဋိသန္ဓိဘာဝိနောတိ ယောဇနာ။ သတိပိ ကသ္သစိ ပဋိသန္ဓိဘာဝိနော အာရမ္မဏပုရေဇာတေ ဝိဘူတံ ပန ကတ္ဝာ အာရမ္မဏကရဏာဘာဝတော အဝိဇ္ဇမာနသဒိသန္တိ ကတ္ဝာ ဝုတ္တံ ‘‘ဣတရသ္သပိ အဘာဝာ’’တိ။ တေနေဝာဟ ‘‘ပဋိသန္ဓိယာ ဝိယ အပရိဗ္ယတ္တသ္သ အာရမ္မဏသ္သ အာရမ္မဏမတ္တဘာဝတော’’တိ။ သန္တီရဏဘာဝိနော မနောဝိညာဏဓာတုယာပိ ဧကန္တေနေဝ ပုရေဇာတပစ္စယော ရူပာဒီနိ ပဉ္စာရမ္မဏာနီတိ ယောဇနာ။ ဧတ္ထ စ ‘‘မနောဓာတူနဉ္စာ’’တိအာဒိ ‘‘တဒာရမ္မဏဘာဝိနော’’တိ ပဒသ္သ ပုရတော ဝတ္တဗ္ဗော, ဥပ္ပဋိပာဋိယာ လိခိတံ။
Itarassapi abhāvāti ārammaṇapurejātassapi abhāvā aggahaṇaṃ paṭisandhibhāvinoti yojanā. Satipi kassaci paṭisandhibhāvino ārammaṇapurejāte vibhūtaṃ pana katvā ārammaṇakaraṇābhāvato avijjamānasadisanti katvā vuttaṃ ‘‘itarassapi abhāvā’’ti. Tenevāha ‘‘paṭisandhiyā viya aparibyattassa ārammaṇassa ārammaṇamattabhāvato’’ti. Santīraṇabhāvino manoviññāṇadhātuyāpi ekanteneva purejātapaccayo rūpādīni pañcārammaṇānīti yojanā. Ettha ca ‘‘manodhātūnañcā’’tiādi ‘‘tadārammaṇabhāvino’’ti padassa purato vattabbo, uppaṭipāṭiyā likhitaṃ.
ပုရေဇာတပစ္စယနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Purejātapaccayaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / အဘိဓမ္မပိဋက • Abhidhammapiṭaka / ပဋ္ဌာနပာဠိ • Paṭṭhānapāḷi / (၂) ပစ္စယနိဒ္ဒေသော • (2) Paccayaniddeso
ဋီကာ • Tīkā / အဘိဓမ္မပိဋက (ဋီကာ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ၁၀. ပုရေဇာတပစ္စယနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ • 10. Purejātapaccayaniddesavaṇṇanā
