| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / ભિક્ખુનીવિભઙ્ગ • Bhikkhunīvibhaṅga |
૫. પઞ્ચમસિક્ખાપદં
5. Pañcamasikkhāpadaṃ
૧૦૪૨. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ભિક્ખુની સાવત્થિયં અઞ્ઞતરિસ્સા વિસિખાય પિણ્ડાય ચરમાના યેન અઞ્ઞતરં કુલં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિ. અથ ખો તે મનુસ્સા તં ભિક્ખુનિં ભોજેત્વા એતદવોચું – ‘‘અઞ્ઞાપિ, અય્યે, ભિક્ખુનિયો આગચ્છન્તૂ’’તિ. અથ ખો સા ભિક્ખુની, ‘‘કથઞ્હિ નામ 1 ભિક્ખુનિયો નાગચ્છેય્યુ’’ન્તિ, ભિક્ખુનિયો ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘‘અમુકસ્મિં, અય્યે, ઓકાસે વાળા સુનખા ચણ્ડો બલિબદ્દો ચિક્ખલ્લો ઓકાસો. મા ખો તત્થ અગમિત્થા’’તિ. અઞ્ઞતરાપિ ભિક્ખુની તસ્સા વિસિખાય પિણ્ડાય ચરમાના યેન તં કુલં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિ. અથ ખો તે મનુસ્સા તં ભિક્ખુનિં ભોજેત્વા એતદવોચું – ‘‘કિસ્સ, અય્યે, ભિક્ખુનિયો ન આગચ્છન્તી’’તિ? અથ ખો સા ભિક્ખુની તેસં મનુસ્સાનં એતમત્થં આરોચેસિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુની કુલં મચ્છરાયિસ્સતી’’તિ…પે॰… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખુની કુલં મચ્છરાયતીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે॰… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુની કુલં મચ્છરાયિસ્સતિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે॰… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –
1042. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarā bhikkhunī sāvatthiyaṃ aññatarissā visikhāya piṇḍāya caramānā yena aññataraṃ kulaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho te manussā taṃ bhikkhuniṃ bhojetvā etadavocuṃ – ‘‘aññāpi, ayye, bhikkhuniyo āgacchantū’’ti. Atha kho sā bhikkhunī, ‘‘kathañhi nāma 2 bhikkhuniyo nāgaccheyyu’’nti, bhikkhuniyo upasaṅkamitvā etadavoca – ‘‘amukasmiṃ, ayye, okāse vāḷā sunakhā caṇḍo balibaddo cikkhallo okāso. Mā kho tattha agamitthā’’ti. Aññatarāpi bhikkhunī tassā visikhāya piṇḍāya caramānā yena taṃ kulaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho te manussā taṃ bhikkhuniṃ bhojetvā etadavocuṃ – ‘‘kissa, ayye, bhikkhuniyo na āgacchantī’’ti? Atha kho sā bhikkhunī tesaṃ manussānaṃ etamatthaṃ ārocesi. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhunī kulaṃ maccharāyissatī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhunī kulaṃ maccharāyatīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, bhikkhunī kulaṃ maccharāyissati! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
૧૦૪૩. ‘‘યા પન ભિક્ખુની કુલમચ્છરિની અસ્સ, પાચિત્તિય’’ન્તિ.
1043.‘‘Yā pana bhikkhunī kulamaccharinī assa, pācittiya’’nti.
૧૦૪૪. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે॰… ભિક્ખુનીતિ…પે॰… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.
1044.Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
કુલં નામ ચત્તારિ કુલાનિ – ખત્તિયકુલં, બ્રાહ્મણકુલં, વેસ્સકુલં, સુદ્દકુલં.
Kulaṃ nāma cattāri kulāni – khattiyakulaṃ, brāhmaṇakulaṃ, vessakulaṃ, suddakulaṃ.
મચ્છરિની અસ્સાતિ ‘‘કથં ભિક્ખુનિયો નાગચ્છેય્યુ’’ન્તિ ભિક્ખુનીનં સન્તિકે કુલસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. કુલસ્સ વા સન્તિકે ભિક્ખુનીનં અવણ્ણં ભાસતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
Maccharinī assāti ‘‘kathaṃ bhikkhuniyo nāgaccheyyu’’nti bhikkhunīnaṃ santike kulassa avaṇṇaṃ bhāsati, āpatti pācittiyassa. Kulassa vā santike bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsati, āpatti pācittiyassa.
૧૦૪૫. અનાપત્તિ કુલં ન મચ્છરાયન્તી સન્તંયેવ આદીનવં આચિક્ખતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.
1045. Anāpatti kulaṃ na maccharāyantī santaṃyeva ādīnavaṃ ācikkhati, ummattikāya, ādikammikāyāti.
પઞ્ચમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.
Pañcamasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / વિનયપિટક (અટ્ઠકથા) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / ભિક્ખુનીવિભઙ્ગ-અટ્ઠકથા • Bhikkhunīvibhaṅga-aṭṭhakathā / ૫. પઞ્ચમસિક્ખાપદવણ્ણના • 5. Pañcamasikkhāpadavaṇṇanā
ટીકા • Tīkā / વિનયપિટક (ટીકા) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / વિમતિવિનોદની-ટીકા • Vimativinodanī-ṭīkā / ૧. પઠમાદિસિક્ખાપદવણ્ણના • 1. Paṭhamādisikkhāpadavaṇṇanā
ટીકા • Tīkā / વિનયપિટક (ટીકા) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / પાચિત્યાદિયોજનાપાળિ • Pācityādiyojanāpāḷi / ૫. પઞ્ચમસિક્ખાપદં • 5. Pañcamasikkhāpadaṃ
