| Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
41. පකිණ්ණකනිද්දෙසො
41. Pakiṇṇakaniddeso
පකිණ්ණකන්ති –
Pakiṇṇakanti –
335.
335.
සද්වාරබන්ධනෙ ඨානෙ, සොදුක්ඛලකපාසකෙ;
Sadvārabandhane ṭhāne, sodukkhalakapāsake;
සයන්තෙන දිවා ද්වාරං, බන්ධෙය්ය පරිවට්ටකං.
Sayantena divā dvāraṃ, bandheyya parivaṭṭakaṃ.
336.
336.
සන්තෙ විඤ්ඤුම්හි පුරිසෙ, ආභොගො චාපි කප්පති;
Sante viññumhi purise, ābhogo cāpi kappati;
සවසෙ තං විනාකාරං, සයන්තො දුක්කටං ඵුසෙ.
Savase taṃ vinākāraṃ, sayanto dukkaṭaṃ phuse.
337.
337.
රතනානිත්ථිරූපානි, ධඤ්ඤමිත්ථිපසාධනං;
Ratanānitthirūpāni, dhaññamitthipasādhanaṃ;
තූරියාවුධභණ්ඩානි, ආමසන්තස්ස දුක්කටං.
Tūriyāvudhabhaṇḍāni, āmasantassa dukkaṭaṃ.
338.
338.
සිත්ථතෙලොදතෙලෙහි, ඵණහත්ථඵණෙහි වා;
Sitthatelodatelehi, phaṇahatthaphaṇehi vā;
කොච්ඡෙනවාපි යො කෙසෙ, ඔසණ්ඨෙය්යස්ස දුක්කටං.
Kocchenavāpi yo kese, osaṇṭheyyassa dukkaṭaṃ.
339.
339.
නෙකපාවුරණා එකත්ථරණා වා තුවට්ටයුං;
Nekapāvuraṇā ekattharaṇā vā tuvaṭṭayuṃ;
තථෙකමඤ්චෙ භුඤ්ජෙය්යුං, එකස්මිං වාපි භාජනෙ.
Tathekamañce bhuñjeyyuṃ, ekasmiṃ vāpi bhājane.
340.
340.
චතුරඞ්ගුලතො ඌනමධිකට්ඨඞ්ගුලං තථා;
Caturaṅgulato ūnamadhikaṭṭhaṅgulaṃ tathā;
දන්තකට්ඨං න ඛාදෙය්ය, ලසුණං න අකල්ලකො.
Dantakaṭṭhaṃ na khādeyya, lasuṇaṃ na akallako.
341.
341.
හීනුක්කට්ඨෙහි උක්කට්ඨං, හීනං වා ජාතිආදිහි;
Hīnukkaṭṭhehi ukkaṭṭhaṃ, hīnaṃ vā jātiādihi;
උජුං වාඤ්ඤාපදෙසෙන, වදෙ දුබ්භාසිතං දවා.
Ujuṃ vāññāpadesena, vade dubbhāsitaṃ davā.
342.
342.
දීඝෙ නඛෙ ච කෙසෙ ච, නාසලොමෙ න ධාරයෙ;
Dīghe nakhe ca kese ca, nāsalome na dhāraye;
න ලබ්භං වීසතිමට්ඨං, සම්බාධෙ ලොමහාරණං.
Na labbhaṃ vīsatimaṭṭhaṃ, sambādhe lomahāraṇaṃ.
343.
343.
යථාවුඩ්ඪං න බාධෙය්ය, සඞ්ඝුද්දිට්ඨංව සඞ්ඝිකං;
Yathāvuḍḍhaṃ na bādheyya, saṅghuddiṭṭhaṃva saṅghikaṃ;
අධොතඅල්ලපාදෙහි, නක්කමෙ සයනාසනං;
Adhotaallapādehi, nakkame sayanāsanaṃ;
සුධොතපාදකං වාපි, තථෙව සඋපාහනො.
Sudhotapādakaṃ vāpi, tatheva saupāhano.
344.
344.
සඞ්ඝාටියා න පල්ලත්ථෙ, භිත්තාදිං න අපස්සයෙ;
Saṅghāṭiyā na pallatthe, bhittādiṃ na apassaye;
පරිකම්මකතං සන්තෙ, උදකෙ නො න ආචමෙ.
Parikammakataṃ sante, udake no na ācame.
345.
345.
අකප්පියසමාදානෙ, දවා සිලාපවිජ්ඣනෙ;
Akappiyasamādāne, davā silāpavijjhane;
දෙසනාය සභාගාය, ආවිකම්මෙ ච දුක්කටං.
Desanāya sabhāgāya, āvikamme ca dukkaṭaṃ.
346.
346.
පටිස්සවවිසංවාදෙ, සුද්ධචිත්තස්ස දුක්කටං;
Paṭissavavisaṃvāde, suddhacittassa dukkaṭaṃ;
පටිස්සවක්ඛණෙ එව, පාචිත්ති ඉතරස්ස තු.
Paṭissavakkhaṇe eva, pācitti itarassa tu.
347.
347.
න රුක්ඛමභිරූහෙය්ය, සති කිච්චෙව පොරිසං;
Na rukkhamabhirūheyya, sati kicceva porisaṃ;
ආපදාසු යථාකාමං, කප්පතී අභිරූහිතුං.
Āpadāsu yathākāmaṃ, kappatī abhirūhituṃ.
348.
348.
විනාද්ධානං වජන්තස්ස, දුක්කටං පරිසාවනං;
Vināddhānaṃ vajantassa, dukkaṭaṃ parisāvanaṃ;
යාචමානස්ස අද්ධානෙ, අදදන්තස්ස දුක්කටං.
Yācamānassa addhāne, adadantassa dukkaṭaṃ.
349.
349.
ථුල්ලච්චයං ඵුසෙ අඞ්ගජාතච්ඡෙදෙන දුක්කටං;
Thullaccayaṃ phuse aṅgajātacchedena dukkaṭaṃ;
ආබාධප්පච්චයාඤ්ඤත්ර, සෙසඞ්ගෙ අත්තඝාතනෙ.
Ābādhappaccayāññatra, sesaṅge attaghātane.
350.
350.
චිත්තපොත්ථකරූපානි, න කරෙ න ච කාරයෙ;
Cittapotthakarūpāni, na kare na ca kāraye;
න වුට්ඨාපෙය්ය භුඤ්ජන්තං, ආරාමාරඤ්ඤගෙහසු.
Na vuṭṭhāpeyya bhuñjantaṃ, ārāmāraññagehasu.
351.
351.
යානානි පුමයුත්තානි, සිවිකං හත්ථවට්ටකං;
Yānāni pumayuttāni, sivikaṃ hatthavaṭṭakaṃ;
පාටඞ්කිඤ්ච ගිලානස්ස, කප්පතී අභිරූහිතුං.
Pāṭaṅkiñca gilānassa, kappatī abhirūhituṃ.
352.
352.
බුද්ධං ධම්මඤ්ච සඞ්ඝඤ්ච, ආරබ්භ කරණෙ දවං;
Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, ārabbha karaṇe davaṃ;
දුක්කටං පරිසං වාපි, අඤ්ඤස්ස උපලාළනෙ.
Dukkaṭaṃ parisaṃ vāpi, aññassa upalāḷane.
353.
353.
කායං ඌරුං නිමිත්තං වා, භික්ඛුනීනං න දස්සයෙ;
Kāyaṃ ūruṃ nimittaṃ vā, bhikkhunīnaṃ na dassaye;
විවරිත්වා න සිඤ්චෙය්ය, තා කද්දමුදකාදිනා.
Vivaritvā na siñceyya, tā kaddamudakādinā.
354.
354.
න ගණ්හතො ච ඔවාදං, න පච්චාහරතොපි ච;
Na gaṇhato ca ovādaṃ, na paccāharatopi ca;
බාලං ගිලානං ගමියං, වජ්ජයිත්වාන දුක්කටං.
Bālaṃ gilānaṃ gamiyaṃ, vajjayitvāna dukkaṭaṃ.
355.
355.
ලොකායතං න වාචෙය්ය, පලිතං න ච ගාහයෙ;
Lokāyataṃ na vāceyya, palitaṃ na ca gāhaye;
පෙළායපි න භුඤ්ජෙය්ය, න කීළෙ කිඤ්චි කීළිතං.
Peḷāyapi na bhuñjeyya, na kīḷe kiñci kīḷitaṃ.
356.
356.
පාරුපෙ න නිවාසෙය්ය, ගිහිපාරුතනිවාසනං;
Pārupe na nivāseyya, gihipārutanivāsanaṃ;
සංවෙල්ලියං නිවාසෙය්ය, දායං නාලිම්පයෙය්ය වා.
Saṃvelliyaṃ nivāseyya, dāyaṃ nālimpayeyya vā.
357.
357.
වඩ්ඪිං පයොජයෙ යාචෙ, නොඤ්ඤාතකප්පවාරිතෙ;
Vaḍḍhiṃ payojaye yāce, noññātakappavārite;
අත්තනො පරිභොගත්ථං, දින්නමඤ්ඤස්ස නො දදෙ;
Attano paribhogatthaṃ, dinnamaññassa no dade;
අග්ගං ගහෙත්වා භුත්වා වා, කතිපාහං පුනො දදෙ.
Aggaṃ gahetvā bhutvā vā, katipāhaṃ puno dade.
358.
358.
උද්දිස්ස යාචනෙ රක්ඛං, ඤත්වාඤත්වා ව දණ්ඩිනං;
Uddissa yācane rakkhaṃ, ñatvāñatvā va daṇḍinaṃ;
ගීවාස්ස දණ්ඩිතෙ දණ්ඩො, සයං දණ්ඩාපනෙ පන;
Gīvāssa daṇḍite daṇḍo, sayaṃ daṇḍāpane pana;
දණ්ඩස්ස අග්ඝභෙදෙන, ඤෙය්යා පාරාජිකාදිකා.
Daṇḍassa agghabhedena, ñeyyā pārājikādikā.
359.
359.
හරන්තෙසු පරික්ඛාරං, ‘‘චොරො චොරො’’ති භාසිතෙ;
Harantesu parikkhāraṃ, ‘‘coro coro’’ti bhāsite;
අනත්ථායෙසං ගණ්හන්තෙ, දණ්ඩං ගීවාස්ස තත්තකං.
Anatthāyesaṃ gaṇhante, daṇḍaṃ gīvāssa tattakaṃ.
360.
360.
විඝාසුච්චාරසඞ්කාර-මුත්තං ඡඩ්ඩෙය්ය දුක්කටං;
Vighāsuccārasaṅkāra-muttaṃ chaḍḍeyya dukkaṭaṃ;
බහි පාකාරකුට්ටානං, වළඤ්ජෙ නාවලොකිය;
Bahi pākārakuṭṭānaṃ, vaḷañje nāvalokiya;
හරිතෙ වාපි වීහාදි-නාළිකෙරාදිරොපිමෙ.
Harite vāpi vīhādi-nāḷikerādiropime.
361.
361.
යොජාපෙතුං පයොජෙතුං, පයුත්තානි ච පස්සිතුං;
Yojāpetuṃ payojetuṃ, payuttāni ca passituṃ;
න ලබ්භං ධම්මයුත්තම්පි, නච්චං ගීතඤ්ච වාදිතං;
Na labbhaṃ dhammayuttampi, naccaṃ gītañca vāditaṃ;
‘‘උපහාරං කරොමා’’ති, වුත්තෙ වා සම්පටිච්ඡිතුං.
‘‘Upahāraṃ karomā’’ti, vutte vā sampaṭicchituṃ.
362.
362.
රාජාගාරං පොක්ඛරණිං, උය්යානං චිත්තගාරකං;
Rājāgāraṃ pokkharaṇiṃ, uyyānaṃ cittagārakaṃ;
කීළත්ථං ගච්ඡතො දට්ඨුං, ආරාමං දුක්කටං කතං.
Kīḷatthaṃ gacchato daṭṭhuṃ, ārāmaṃ dukkaṭaṃ kataṃ.
363.
363.
නවෙ න පටිබාහෙය්යා-සනෙනුණ්හෙ න චීවරං;
Nave na paṭibāheyyā-sanenuṇhe na cīvaraṃ;
නිදහෙය්ය ඛමාපෙය්ය, ගරුනා ච පණාමිතො.
Nidaheyya khamāpeyya, garunā ca paṇāmito.
364.
364.
අක්කොසනෙ පරම්මුඛා, ආපත්තීහි ච සත්තහි;
Akkosane parammukhā, āpattīhi ca sattahi;
භික්ඛුං උපාසකං වාපි, අඤ්ඤෙනෙව ච දුක්කටං.
Bhikkhuṃ upāsakaṃ vāpi, aññeneva ca dukkaṭaṃ.
365.
365.
න ලබ්භං විනිපාතෙතුං, සද්ධාදෙය්යඤ්ච චීවරං;
Na labbhaṃ vinipātetuṃ, saddhādeyyañca cīvaraṃ;
ලබ්භං පිතූනං සෙසානං, ඤාතීනම්පි න ලබ්භති.
Labbhaṃ pitūnaṃ sesānaṃ, ñātīnampi na labbhati.
366.
366.
වස්සංවුත්ථොඤ්ඤතොඤ්ඤත්ර , භාගං ගණ්හෙය්ය දුක්කටං;
Vassaṃvutthoññatoññatra , bhāgaṃ gaṇheyya dukkaṭaṃ;
පටිදෙය්ය නට්ඨෙ ජිණ්ණෙ, ගීවා නො දෙය්ය චොදිතො;
Paṭideyya naṭṭhe jiṇṇe, gīvā no deyya codito;
ධුරනික්ඛෙපතො තෙසං, හොති භණ්ඩග්ඝකාරියො.
Dhuranikkhepato tesaṃ, hoti bhaṇḍagghakāriyo.
367.
367.
න සන්තරුත්තරො ගාමං, කල්ලො වා සඋපාහනො;
Na santaruttaro gāmaṃ, kallo vā saupāhano;
පවිසෙය්ය න ධාරෙය්ය, චාමරීමකසබීජනිං.
Paviseyya na dhāreyya, cāmarīmakasabījaniṃ.
368.
368.
අගිලානො න ඡින්දෙය්ය, කෙසෙ කත්තරියා බහි;
Agilāno na chindeyya, kese kattariyā bahi;
ආරාමතො න ධාරෙය්ය, ඡත්තං ලබ්භති ගුත්තියා.
Ārāmato na dhāreyya, chattaṃ labbhati guttiyā.
369.
369.
ගාහෙය්ය නුභතොකාජං, එකන්තරිකකාජකං;
Gāheyya nubhatokājaṃ, ekantarikakājakaṃ;
සීසක්ඛන්ධකටිභාරා, හත්ථොලම්බො ච ලබ්භති.
Sīsakkhandhakaṭibhārā, hattholambo ca labbhati.
370.
370.
ආපත්තියා අනොකාස-කතං චොදෙය්ය දුක්කටං;
Āpattiyā anokāsa-kataṃ codeyya dukkaṭaṃ;
සුද්ධස්ස ච අවත්ථුස්මිං, තථා ඔකාසකාරණෙ.
Suddhassa ca avatthusmiṃ, tathā okāsakāraṇe.
371.
371.
අට්ඨඞ්ගුලාධිකං මඤ්චපටිපාදං න ධාරයෙ;
Aṭṭhaṅgulādhikaṃ mañcapaṭipādaṃ na dhāraye;
පකතඞ්ගුලෙන සත්තානං, මඤ්චං වා උච්චපාදකං.
Pakataṅgulena sattānaṃ, mañcaṃ vā uccapādakaṃ.
372.
372.
මූගබ්බතාදිං ගණ්හෙය්ය, දුක්කටං තිත්ථියබ්බතං;
Mūgabbatādiṃ gaṇheyya, dukkaṭaṃ titthiyabbataṃ;
ඛුරභණ්ඩං පරිහරෙ, තථා න්හාපිතපුබ්බකො.
Khurabhaṇḍaṃ parihare, tathā nhāpitapubbako.
373.
373.
යං කිඤ්චි යාචිතුං හත්ථකම්මං තදනුසාරතො;
Yaṃ kiñci yācituṃ hatthakammaṃ tadanusārato;
ලද්ධං ගහෙතුං නික්කම්මමයාචිත්වාපි කප්පති;
Laddhaṃ gahetuṃ nikkammamayācitvāpi kappati;
කාරෙතුමාහරාපෙතුං, යං කිඤ්චිපරසන්තකං.
Kāretumāharāpetuṃ, yaṃ kiñciparasantakaṃ.
374.
374.
ගිහීනං ගොපකෙ දෙන්තෙ, ගහෙතුං දෙති යත්තකං;
Gihīnaṃ gopake dente, gahetuṃ deti yattakaṃ;
ලබ්භං යථාපරිච්ඡෙදං, සඞ්ඝචෙතියසන්තකෙ.
Labbhaṃ yathāparicchedaṃ, saṅghacetiyasantake.
375.
375.
ද්වීහාපජ්ජෙය්ය ආපත්තිං, කායවාචාහි වා ඡහි;
Dvīhāpajjeyya āpattiṃ, kāyavācāhi vā chahi;
අලජ්ජිඤ්ඤාණකුක්කුච්චපකතත්තා සතිප්ලවා;
Alajjiññāṇakukkuccapakatattā satiplavā;
අකප්පියෙ වා කප්පියෙ, කප්පාකප්පියසඤ්ඤිතා.
Akappiye vā kappiye, kappākappiyasaññitā.
376.
376.
අලජ්ජිඤ්ඤාණතාපත්තිං , කායවාචාහි ඡාදයෙ;
Alajjiññāṇatāpattiṃ , kāyavācāhi chādaye;
ලිඞ්ගෙ සඞ්ඝෙ ගණෙකස්මිං, චතුධාපත්තිවුට්ඨිති.
Liṅge saṅghe gaṇekasmiṃ, catudhāpattivuṭṭhiti.
377.
377.
පරිකථොභාසවිඤ්ඤත්ති, න ලබ්භා පච්චයද්වයෙ;
Parikathobhāsaviññatti, na labbhā paccayadvaye;
විඤ්ඤත්තියෙව තතියෙ, සෙසෙ සබ්බම්පි ලබ්භති.
Viññattiyeva tatiye, sese sabbampi labbhati.
378.
378.
න රූහතච්චයෙ දානං, පඤ්චන්නං සහධම්මිනං;
Na rūhataccaye dānaṃ, pañcannaṃ sahadhamminaṃ;
සඞ්ඝස්සෙව ච තං හොති, ගිහීනං පන රූහති.
Saṅghasseva ca taṃ hoti, gihīnaṃ pana rūhati.
379.
379.
භික්ඛු වා සාමණෙරො වා, කාලං කයිරාථූපස්සයෙ;
Bhikkhu vā sāmaṇero vā, kālaṃ kayirāthūpassaye;
භික්ඛුසඞ්ඝොව දායජ්ජො, තත්ථ සෙසෙප්යයංනයො.
Bhikkhusaṅghova dāyajjo, tattha sesepyayaṃnayo.
380.
380.
පුරිමස්සෙවිමං දින්නං, දෙහි නෙත්වාසුකස්සති;
Purimassevimaṃ dinnaṃ, dehi netvāsukassati;
පච්ඡිමස්සෙව දම්මීති, දින්නං ඤත්වා ඉමං විධිං;
Pacchimasseva dammīti, dinnaṃ ñatvā imaṃ vidhiṃ;
ගණ්හෙ විස්සාසගාහං වාධිට්ඨෙ මතකචීවරං.
Gaṇhe vissāsagāhaṃ vādhiṭṭhe matakacīvaraṃ.
381.
381.
ලොහභණ්ඩෙ පහරණිං, දාරුභණ්ඩෙ ච දාරුජං;
Lohabhaṇḍe paharaṇiṃ, dārubhaṇḍe ca dārujaṃ;
පත්තං පාදුකපල්ලඞ්කං, ආසන්දිං මත්තිකාමයෙ;
Pattaṃ pādukapallaṅkaṃ, āsandiṃ mattikāmaye;
ඨපෙත්වා කප්පති සබ්බං, කතකං කුම්භකාරිකන්ති.
Ṭhapetvā kappati sabbaṃ, katakaṃ kumbhakārikanti.
