| Library / Tipiṭaka / ཏིཔིཊཀ • Tipiṭaka / ཨཔདཱནཔཱལི༹ • Apadānapāḷi |
༢. པཙྩེཀབུདྡྷཨཔདཱནཾ
2. Paccekabuddhaapadānaṃ
ཨཐ པཙྩེཀབུདྡྷཱཔདཱནཾ སུཎཱཐ –
Atha paccekabuddhāpadānaṃ suṇātha –
༨༣.
83.
‘‘ཏཐཱགཏཾ ཛེཏཝནེ ཝསནྟཾ, ཨཔུཙྪི ཝེདེཧམུནཱི ནཏངྒོ།
‘‘Tathāgataṃ jetavane vasantaṃ, apucchi vedehamunī nataṅgo;
‘པཙྩེཀབུདྡྷཱ ཀིར ནཱམ ཧོནྟི, བྷཝནྟི ཏེ ཧེཏུབྷི ཀེཧི ཝཱིར’ 1༎
‘Paccekabuddhā kira nāma honti, bhavanti te hetubhi kehi vīra’ 2.
༨༤.
84.
‘‘ཏདཱཧ སབྦཉྙུཝརོ མཧེསཱི, ཨཱནནྡབྷདྡཾ མདྷུརསྶརེན།
‘‘Tadāha sabbaññuvaro mahesī, ānandabhaddaṃ madhurassarena;
‘ཡེ པུབྦབུདྡྷེསུ 3 ཀཏཱདྷིཀཱརཱ, ཨལདྡྷམོཀྑཱ ཛིནསཱསནེསུ༎
‘Ye pubbabuddhesu 4 katādhikārā, aladdhamokkhā jinasāsanesu.
༨༥.
85.
‘‘‘ཏེནེཝ སཾཝེགམུཁེན དྷཱིརཱ, ཝིནཱཔི བུདྡྷེཧི སུཏིཀྑཔཉྙཱ།
‘‘‘Teneva saṃvegamukhena dhīrā, vināpi buddhehi sutikkhapaññā;
ཨཱརམྨཎེནཱཔི པརིཏྟཀེན, པཙྩེཀབོདྷིཾ ཨནུཔཱཔུཎནྟི༎
Ārammaṇenāpi parittakena, paccekabodhiṃ anupāpuṇanti.
༨༦.
86.
‘‘‘སབྦམྷི ལོཀམྷི མམཾ ཋཔེཏྭཱ, པཙྩེཀབུདྡྷེཧི སམོཝ ནཏྠི།
‘‘‘Sabbamhi lokamhi mamaṃ ṭhapetvā, paccekabuddhehi samova natthi;
ཏེསཾ ཨིམཾ ཝཎྞཔདེསམཏྟཾ, ཝཀྑཱམཧཾ སཱདྷུ མཧཱམུནཱིནཾ༎
Tesaṃ imaṃ vaṇṇapadesamattaṃ, vakkhāmahaṃ sādhu mahāmunīnaṃ.
༨༧.
87.
‘‘‘སཡམེཝ བུདྡྷཱནཾ མཧཱཨིསཱིནཾ, སཱདྷཱུནི ཝཱཀྱཱནི མདྷཱུཝ 5 ཁུདྡཾ།
‘‘‘Sayameva buddhānaṃ mahāisīnaṃ, sādhūni vākyāni madhūva 6 khuddaṃ;
ཨནུཏྟརཾ བྷེསཛཾ པཏྠཡནྟཱ, སུཎཱཐ སབྦེསུ པསནྣཙིཏྟཱ༎
Anuttaraṃ bhesajaṃ patthayantā, suṇātha sabbesu pasannacittā.
༨༨.
88.
‘‘‘པཙྩེཀབུདྡྷཱནཾ སམཱགཏཱནཾ, པརམྤརཾ བྱཱཀརཎཱནི ཡཱནི།
‘‘‘Paccekabuddhānaṃ samāgatānaṃ, paramparaṃ byākaraṇāni yāni;
ཨཱདཱིནཝོ ཡཉྩ ཝིརཱགཝཏྠུཾ, ཡཐཱ ཙ བོདྷིཾ ཨནུཔཱཔུཎིཾསུ༎
Ādīnavo yañca virāgavatthuṃ, yathā ca bodhiṃ anupāpuṇiṃsu.
༨༩.
89.
‘‘‘སརཱགཝཏྠཱུསུ ཝིརཱགསཉྙཱི, རཏྟམྷི ལོཀམྷི ཝིརཏྟཙིཏྟཱ།
‘‘‘Sarāgavatthūsu virāgasaññī, rattamhi lokamhi virattacittā;
ཧིཏྭཱ པཔཉྩེ ཛིཏཕནྡིཏཱནི 7, ཏཐེཝ བོདྷིཾ ཨནུཔཱཔུཎིཾསུ༎
Hitvā papañce jitaphanditāni 8, tatheva bodhiṃ anupāpuṇiṃsu.
༩༠.
90.
‘‘‘སབྦེསུ བྷཱུཏེསུ ནིདྷཱཡ དཎྜཾ, ཨཝིཧེཋཡཾ ཨཉྙཏརམྤི ཏེསཾ།
‘‘‘Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, aviheṭhayaṃ aññatarampi tesaṃ;
མེཏྟེན ཙིཏྟེན ཧིཏཱནུཀམྤཱི, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Mettena cittena hitānukampī, eko care khaggavisāṇakappo.
༩༡.
91.
‘‘‘སབྦེསུ བྷཱུཏེསུ ནིདྷཱཡ དཎྜཾ, ཨཝིཧེཋཡཾ ཨཉྙཏརམྤི ཏེསཾ།
‘‘‘Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, aviheṭhayaṃ aññatarampi tesaṃ;
ན པུཏྟམིཙྪེཡྻ ཀུཏོ སཧཱཡཾ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Na puttamiccheyya kuto sahāyaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
༩༢.
92.
‘‘‘སཾསགྒཛཱཏསྶ བྷཝནྟི སྣེཧཱ, སྣེཧནྭཡཾ དུཀྑམིདཾ པཧོཏི།
‘‘‘Saṃsaggajātassa bhavanti snehā, snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti;
ཨཱདཱིནཝཾ སྣེཧཛཾ པེཀྑམཱནོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
༩༣.
93.
‘‘‘མིཏྟེ སུཧཛྫེ ཨནུཀམྤམཱནོ, ཧཱཔེཏི ཨཏྠཾ པཊིབདྡྷཙིཏྟོ།
‘‘‘Mitte suhajje anukampamāno, hāpeti atthaṃ paṭibaddhacitto;
ཨེཏཾ བྷཡཾ སནྠཝེ པེཀྑམཱནོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
༩༤.
94.
‘‘‘ཝཾསོ ཝིསཱལོཝ ཡཐཱ ཝིསཏྟོ, པུཏྟེསུ དཱརེསུ ཙ ཡཱ ཨཔེཀྑཱ།
‘‘‘Vaṃso visālova yathā visatto, puttesu dāresu ca yā apekkhā;
ཝཾསེ ཀལཱི༹རོཝ ཨསཛྫམཱནོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Vaṃse kaḷīrova asajjamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
༩༥.
95.
‘‘‘མིགོ ཨརཉྙམྷི ཡཐཱ ཨབདྡྷོ, ཡེནིཙྪཀཾ གཙྪཏི གོཙརཱཡ།
‘‘‘Migo araññamhi yathā abaddho, yenicchakaṃ gacchati gocarāya;
ཝིཉྙཱུ ནརོ སེརིཏཾ པེཀྑམཱནོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Viññū naro seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
༩༦.
96.
‘‘‘ཨཱམནྟནཱ ཧོཏི སཧཱཡམཛ྄ཛྷེ, ཝཱསེ ཙ 9 ཋཱནེ གམནེ ཙཱརིཀཱཡ།
‘‘‘Āmantanā hoti sahāyamajjhe, vāse ca 10 ṭhāne gamane cārikāya;
ཨནབྷིཛ྄ཛྷིཏཾ སེརིཏཾ པེཀྑམཱནོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Anabhijjhitaṃ seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
༩༧.
97.
‘‘‘ཁིཌྜཱ རཏཱི ཧོཏི སཧཱཡམཛ྄ཛྷེ, པུཏྟེསུ པེམཾ ཝིཔུལཉྩ ཧོཏི།
‘‘‘Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe, puttesu pemaṃ vipulañca hoti;
པིཡཝིཔྤཡོགཾ ཝིཛིགུཙྪམཱནོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Piyavippayogaṃ vijigucchamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
༩༨.
98.
‘‘‘ཙཱཏུདྡིསོ ཨཔྤཊིགྷོ ཙ ཧོཏི, སནྟུསྶམཱནོ ཨིཏརཱིཏརེན།
‘‘‘Cātuddiso appaṭigho ca hoti, santussamāno itarītarena;
པརིསྶཡཱནཾ སཧིཏཱ ཨཚམྦྷཱི, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Parissayānaṃ sahitā achambhī, eko care khaggavisāṇakappo.
༩༩.
99.
‘‘‘དུསྶངྒཧཱ པབྦཛིཏཱཔི ཨེཀེ, ཨཐོ གཧཊྛཱ གྷརམཱཝསནྟཱ།
‘‘‘Dussaṅgahā pabbajitāpi eke, atho gahaṭṭhā gharamāvasantā;
ཨཔྤོསྶུཀྐོ པརཔུཏྟེསུ ཧུཏྭཱ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Appossukko paraputtesu hutvā, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༠༠.
100.
‘‘‘ཨོརོཔཡིཏྭཱ གིཧིབྱཉྫནཱནི, སཉྪིནྣཔཏྟོ ཡཐཱ ཀོཝིལཱ༹རོ།
‘‘‘Oropayitvā gihibyañjanāni, sañchinnapatto yathā koviḷāro;
ཚེཏྭཱན ཝཱིརོ གིཧིབནྡྷནཱནི, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Chetvāna vīro gihibandhanāni, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༠༡.
101.
‘‘‘སཙེ ལབྷེཐ ནིཔཀཾ སཧཱཡཾ, སདྡྷིཾ ཙརཾ སཱདྷུཝིཧཱརིདྷཱིརཾ།
‘‘‘Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
ཨབྷིབྷུཡྻ སབྦཱནི པརིསྶཡཱནི, ཙརེཡྻ ཏེནཏྟམནོ སཏཱིམཱ༎
Abhibhuyya sabbāni parissayāni, careyya tenattamano satīmā.
༡༠༢.
102.
‘‘‘ནོ ཙེ ལབྷེཐ ནིཔཀཾ སཧཱཡཾ, སདྡྷིཾ ཙརཾ སཱདྷུཝིཧཱརིདྷཱིརཾ།
‘‘‘No ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
རཱཛཱཝ རཊྛཾ ཝིཛིཏཾ པཧཱཡ, ཨེཀོ ཙརེ མཱཏངྒརཉྙེཝ ནཱགོ༎
Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya, eko care mātaṅgaraññeva nāgo.
༡༠༣.
103.
‘‘‘ཨདྡྷཱ པསཾསཱམ སཧཱཡསམྤདཾ, སེཊྛཱ སམཱ སེཝིཏབྦཱ སཧཱཡཱ།
‘‘‘Addhā pasaṃsāma sahāyasampadaṃ, seṭṭhā samā sevitabbā sahāyā;
ཨེཏེ ཨལདྡྷཱ ཨནཝཛྫབྷོཛཱི, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Ete aladdhā anavajjabhojī, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༠༤.
104.
‘‘‘དིསྭཱ སུཝཎྞསྶ པབྷསྶརཱནི, ཀམྨཱརཔུཏྟེན སུནིཊྛིཏཱནི།
‘‘‘Disvā suvaṇṇassa pabhassarāni, kammāraputtena suniṭṭhitāni;
སངྒྷཊྚམཱནཱནི དུཝེ བྷུཛསྨིཾ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Saṅghaṭṭamānāni duve bhujasmiṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༠༥.
105.
‘‘‘ཨེཝཾ དུཏཱིཡེན སཧཱ མམསྶ, ཝཱཙཱབྷིལཱཔོ ཨབྷིསཛྫནཱ ཝཱ།
‘‘‘Evaṃ dutīyena sahā mamassa, vācābhilāpo abhisajjanā vā;
ཨེཏཾ བྷཡཾ ཨཱཡཏིཾ པེཀྑམཱནོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Etaṃ bhayaṃ āyatiṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༠༦.
106.
‘‘‘ཀཱམཱ ཧི ཙིཏྲཱ མདྷུརཱ མནོརམཱ, ཝིརཱུཔརཱུཔེན མཐེནྟི ཙིཏྟཾ།
‘‘‘Kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittaṃ;
ཨཱདཱིནཝཾ ཀཱམགུཎེསུ དིསྭཱ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༠༧.
107.
‘‘‘ཨཱིཏཱི ཙ གཎྜོ ཙ ཨུཔདྡཝོ ཙ, རོགོ ཙ སལླཉྩ བྷཡཉྩ མེཏཾ།
‘‘‘Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca, rogo ca sallañca bhayañca metaṃ;
ཨེཏཾ བྷཡཾ ཀཱམགུཎེསུ དིསྭཱ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Etaṃ bhayaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༠༨.
108.
‘‘‘སཱིཏཉྩ ཨུཎྷཉྩ ཁུདཾ པིཔཱསཾ, ཝཱཏཱཏཔེ ཌཾསསརཱིསཔེ 11 ཙ།
‘‘‘Sītañca uṇhañca khudaṃ pipāsaṃ, vātātape ḍaṃsasarīsape 12 ca;
སབྦཱནིཔེཏཱནི ཨབྷིབྦྷཝིཏྭཱ 13, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Sabbānipetāni abhibbhavitvā 14, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༠༩.
109.
‘‘‘ནཱགོཝ ཡཱུཐཱནི ཝིཝཛྫཡིཏྭཱ, སཉྫཱཏཁནྡྷོ པདུམཱི ཨུལཱ༹རོ།
‘‘‘Nāgova yūthāni vivajjayitvā, sañjātakhandho padumī uḷāro;
ཡཐཱབྷིརནྟཾ ཝིཧརཾ ཨརཉྙེ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Yathābhirantaṃ viharaṃ araññe, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༡༠.
110.
‘‘‘ཨཊྛཱནཏཾ སངྒཎིཀཱརཏསྶ, ཡཾ ཕསྶཡེ 15 སཱམཡིཀཾ ཝིམུཏྟིཾ།
‘‘‘Aṭṭhānataṃ saṅgaṇikāratassa, yaṃ phassaye 16 sāmayikaṃ vimuttiṃ;
ཨཱདིཙྩབནྡྷུསྶ ཝཙོ ནིསམྨ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Ādiccabandhussa vaco nisamma, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༡༡.
111.
‘‘‘དིཊྛཱིཝིསཱུཀཱནི ཨུཔཱཏིཝཏྟོ, པཏྟོ ནིཡཱམཾ པཊིལདྡྷམགྒོ།
‘‘‘Diṭṭhīvisūkāni upātivatto, patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo;
ཨུཔྤནྣཉཱཎོམྷི ཨནཉྙནེཡྻོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Uppannañāṇomhi anaññaneyyo, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༡༢.
112.
‘‘‘ནིལློལུཔོ ནིཀྐུཧོ ནིཔྤིཔཱསོ, ནིམྨཀྑ 17 ནིདྡྷནྟཀསཱཝམོཧོ།
‘‘‘Nillolupo nikkuho nippipāso, nimmakkha 18 niddhantakasāvamoho;
ནིརཱསཡོ 19 སབྦལོཀེ བྷཝིཏྭཱ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Nirāsayo 20 sabbaloke bhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༡༣.
113.
‘‘‘པཱཔཾ སཧཱཡཾ པརིཝཛྫཡེཐ, ཨནཏྠདསྶིཾ ཝིསམེ ནིཝིཊྛཾ།
‘‘‘Pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayetha, anatthadassiṃ visame niviṭṭhaṃ;
སཡཾ ན སེཝེ པསུཏཾ པམཏྟཾ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Sayaṃ na seve pasutaṃ pamattaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༡༤.
114.
‘‘‘བཧུསྶུཏཾ དྷམྨདྷརཾ བྷཛེཐ, མིཏྟཾ ཨུལཱ༹རཾ པཊིབྷཱནཝནྟཾ།
‘‘‘Bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha, mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ;
ཨཉྙཱཡ ཨཏྠཱནི ཝིནེཡྻ ཀངྑཾ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Aññāya atthāni vineyya kaṅkhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༡༥.
115.
‘‘‘ཁིཌྜཾ རཏིཾ ཀཱམསུཁཉྩ ལོཀེ, ཨནལངྐརིཏྭཱ ཨནཔེཀྑམཱནོ།
‘‘‘Khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhañca loke, analaṅkaritvā anapekkhamāno;
ཝིབྷཱུསཊྛཱནཱ ཝིརཏོ སཙྩཝཱདཱི, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Vibhūsaṭṭhānā virato saccavādī, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༡༦.
116.
‘‘‘པུཏྟཉྩ དཱརཾ པིཏརཉྩ མཱཏརཾ, དྷནཱནི དྷཉྙཱནི ཙ བནྡྷཝཱནི།
‘‘‘Puttañca dāraṃ pitarañca mātaraṃ, dhanāni dhaññāni ca bandhavāni;
ཧིཏྭཱན ཀཱམཱནི ཡཐོདྷིཀཱནི, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Hitvāna kāmāni yathodhikāni, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༡༧.
117.
‘‘‘སངྒོ ཨེསོ པརིཏྟམེཏྠ སོཁྱཾ, ཨཔྤསྶཱདོ དུཀྑམེཝེཏྠ བྷིཡྻོ།
‘‘‘Saṅgo eso parittamettha sokhyaṃ, appassādo dukkhamevettha bhiyyo;
གལོ༹ 21 ཨེསོ ཨིཏི ཉཏྭཱ མཏིམཱ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Gaḷo 22 eso iti ñatvā matimā, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༡༨.
118.
‘‘‘སནྡཱལཡིཏྭཱན སཾཡོཛནཱནི, ཛཱལཾཝ བྷེཏྭཱ སལིལམྦུཙཱརཱི།
‘‘‘Sandālayitvāna saṃyojanāni, jālaṃva bhetvā salilambucārī;
ཨགྒཱིཝ དཌྜྷཾ ཨནིཝཏྟམཱནོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Aggīva daḍḍhaṃ anivattamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༡༩.
119.
‘‘‘ཨོཀྑིཏྟཙཀྑཱུ ན ཙ པཱདལོལོ, གུཏྟིནྡྲིཡོ རཀྑིཏམཱནསཱནོ།
‘‘‘Okkhittacakkhū na ca pādalolo, guttindriyo rakkhitamānasāno;
ཨནཝསྶུཏོ ཨཔརིཌཡ྄ཧམཱནོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Anavassuto apariḍayhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༢༠.
120.
‘‘‘ཨོཧཱརཡིཏྭཱ གིཧིབྱཉྫནཱནི, སཉྪནྣཔཏྟོ ཡཐཱ པཱརིཚཏྟོ།
‘‘‘Ohārayitvā gihibyañjanāni, sañchannapatto yathā pārichatto;
ཀཱསཱཡཝཏྠོ ཨབྷིནིཀྑམིཏྭཱ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Kāsāyavattho abhinikkhamitvā, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༢༡.
121.
‘‘‘རསེསུ གེདྷཾ ཨཀརཾ ཨལོལོ, ཨནཉྙཔོསཱི སཔདཱནཙཱརཱི།
‘‘‘Rasesu gedhaṃ akaraṃ alolo, anaññaposī sapadānacārī;
ཀུལེ ཀུལེ ཨཔྤཊིབདྡྷཙིཏྟོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Kule kule appaṭibaddhacitto, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༢༢.
122.
‘‘‘པཧཱཡ པཉྩཱཝརཎཱནི ཙེཏསོ, ཨུཔཀྐིལེསེ བྱཔནུཛྫ སབྦེ།
‘‘‘Pahāya pañcāvaraṇāni cetaso, upakkilese byapanujja sabbe;
ཨནིསྶིཏོ ཚེཛྫ སིནེཧདོསཾ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Anissito chejja sinehadosaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༢༣.
123.
‘‘‘ཝིཔིཊྛིཀཏྭཱན སུཁཉྩ དུཀྑཾ, པུབྦེཝ སོམནསྶདོམནསྶཾ།
‘‘‘Vipiṭṭhikatvāna sukhañca dukkhaṃ, pubbeva somanassadomanassaṃ;
ལདྡྷཱནུཔེཀྑཾ སམཐཾ ཝིསུདྡྷཾ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Laddhānupekkhaṃ samathaṃ visuddhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༢༤.
124.
‘‘‘ཨཱརདྡྷཝཱིརིཡོ པརམཏྠཔཏྟིཡཱ, ཨལཱིནཙིཏྟོ ཨཀུསཱིཏཝུཏྟི།
‘‘‘Āraddhavīriyo paramatthapattiyā, alīnacitto akusītavutti;
དལ༹ྷནིཀྐམོ ཐཱམབལཱུཔཔནྣོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Daḷhanikkamo thāmabalūpapanno, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༢༥.
125.
‘‘‘པཊིསལླཱནཾ ཛྷཱནམརིཉྩམཱནོ, དྷམྨེསུ ནིཙྩཾ ཨནུདྷམྨཙཱརཱི།
‘‘‘Paṭisallānaṃ jhānamariñcamāno, dhammesu niccaṃ anudhammacārī;
ཨཱདཱིནཝཾ སམྨསིཏཱ བྷཝེསུ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Ādīnavaṃ sammasitā bhavesu, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༢༦.
126.
‘‘‘ཏཎྷཀྑཡཾ པཏྠཡམཔྤམཏྟོ, ཨནེལ༹མཱུགོ སུཏཝཱ སཏཱིམཱ།
‘‘‘Taṇhakkhayaṃ patthayamappamatto, aneḷamūgo sutavā satīmā;
སངྑཱཏདྷམྨོ ནིཡཏོ པདྷཱནཝཱ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Saṅkhātadhammo niyato padhānavā, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༢༧.
127.
‘‘‘སཱིཧོཝ སདྡེསུ ཨསནྟསནྟོ, ཝཱཏོཝ ཛཱལམྷི ཨསཛྫམཱནོ།
‘‘‘Sīhova saddesu asantasanto, vātova jālamhi asajjamāno;
པདུམཾཝ ཏོཡེན ཨལིམྤམཱནོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Padumaṃva toyena alimpamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༢༨.
128.
‘‘‘སཱིཧོ ཡཐཱ དཱཋབལཱི པསཡ྄ཧ, རཱཛཱ མིགཱནཾ ཨབྷིབྷུཡྻ ཙཱརཱི།
‘‘‘Sīho yathā dāṭhabalī pasayha, rājā migānaṃ abhibhuyya cārī;
སེཝེཐ པནྟཱནི སེནཱསནཱནི, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Sevetha pantāni senāsanāni, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༢༩.
129.
‘‘‘མེཏྟཾ ཨུཔེཀྑཾ ཀརུཎཾ ཝིམུཏྟིཾ, ཨཱསེཝམཱནོ མུདིཏཉྩ ཀཱལེ།
‘‘‘Mettaṃ upekkhaṃ karuṇaṃ vimuttiṃ, āsevamāno muditañca kāle;
སབྦེན ལོཀེན ཨཝིརུཛ྄ཛྷམཱནོ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Sabbena lokena avirujjhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༣༠.
130.
‘‘‘རཱགཉྩ དོསཉྩ པཧཱཡ མོཧཾ, སནྡཱལཡིཏྭཱན སཾཡོཛནཱནི།
‘‘‘Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ, sandālayitvāna saṃyojanāni;
ཨསནྟསཾ ཛཱིཝིཏསངྑཡམྷི, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Asantasaṃ jīvitasaṅkhayamhi, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༣༡.
131.
‘‘‘བྷཛནྟི སེཝནྟི ཙ ཀཱརཎཏྠཱ, ནིཀྐཱརཎཱ དུལླབྷཱ ཨཛྫ མིཏྟཱ།
‘‘‘Bhajanti sevanti ca kāraṇatthā, nikkāraṇā dullabhā ajja mittā;
ཨཏྟཏྠཔཉྙཱ ཨསུཙཱིམནུསྶཱ, ཨེཀོ ཙརེ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤོ༎
Attatthapaññā asucīmanussā, eko care khaggavisāṇakappo.
༡༣༢.
132.
‘‘‘ཝིསུདྡྷསཱིལཱ སུཝིསུདྡྷཔཉྙཱ, སམཱཧིཏཱ ཛཱགརིཡཱནུཡུཏྟཱ།
‘‘‘Visuddhasīlā suvisuddhapaññā, samāhitā jāgariyānuyuttā;
ཝིཔསྶཀཱ དྷམྨཝིསེསདསྶཱི, མགྒངྒབོཛ྄ཛྷངྒགཏེ ཝིཛཉྙཱ༎
Vipassakā dhammavisesadassī, maggaṅgabojjhaṅgagate vijaññā.
༡༣༣.
133.
‘‘‘སུཉྙཔྤཎིདྷིཉྩ ཏཐཱནིམིཏྟཾ 23, ཨཱསེཝཡིཏྭཱ ཛིནསཱསནམྷི།
‘‘‘Suññappaṇidhiñca tathānimittaṃ 24, āsevayitvā jinasāsanamhi;
ཡེ སཱཝཀཏྟཾ ན ཝཛནྟི དྷཱིརཱ, བྷཝནྟི པཙྩེཀཛིནཱ སཡམྦྷཱུ༎
Ye sāvakattaṃ na vajanti dhīrā, bhavanti paccekajinā sayambhū.
༡༣༤.
134.
‘‘‘མཧནྟདྷམྨཱ བཧུདྷམྨཀཱཡཱ, ཙིཏྟིསྶརཱ སབྦདུཀྑོགྷཏིཎྞཱ།
‘‘‘Mahantadhammā bahudhammakāyā, cittissarā sabbadukkhoghatiṇṇā;
ཨུདགྒཙིཏྟཱ པརམཏྠདསྶཱི, སཱིཧོཔམཱ ཁགྒཝིསཱཎཀཔྤཱ༎
Udaggacittā paramatthadassī, sīhopamā khaggavisāṇakappā.
༡༣༥.
135.
‘‘‘སནྟིནྡྲིཡཱ སནྟམནཱ སམཱདྷཱི, པཙྩནྟསཏྟེསུ པཏིཔྤཙཱརཱ 25།
‘‘‘Santindriyā santamanā samādhī, paccantasattesu patippacārā 26;
དཱིཔཱ པརཏྠ ཨིདྷ ཝིཛྫལནྟཱ, པཙྩེཀབུདྡྷཱ སཏཏཾ ཧིཏཱམེ༎
Dīpā parattha idha vijjalantā, paccekabuddhā satataṃ hitāme.
༡༣༦.
136.
‘‘‘པཧཱིནསབྦཱཝརཎཱ ཛནིནྡཱ, ལོཀཔྤདཱིཔཱ གྷནཀཉྩནཱབྷཱ།
‘‘‘Pahīnasabbāvaraṇā janindā, lokappadīpā ghanakañcanābhā;
ནིསྶཾསཡཾ ལོཀསུདཀྑིཎེཡྻཱ, པཙྩེཀབུདྡྷཱ སཏཏཔྤིཏཱམེ༎
Nissaṃsayaṃ lokasudakkhiṇeyyā, paccekabuddhā satatappitāme.
༡༣༧.
137.
‘‘‘པཙྩེཀབུདྡྷཱནཾ སུབྷཱསིཏཱནི, ཙརནྟི ལོཀམྷི སདེཝཀམྷི།
‘‘‘Paccekabuddhānaṃ subhāsitāni, caranti lokamhi sadevakamhi;
སུཏྭཱ ཏཐཱ ཡེ ན ཀརོནྟི བཱལཱ, ཙརནྟི དུཀྑེསུ པུནཔྤུནཾ ཏེ༎
Sutvā tathā ye na karonti bālā, caranti dukkhesu punappunaṃ te.
༡༣༨.
138.
‘‘‘པཙྩེཀབུདྡྷཱནཾ སུབྷཱསིཏཱནི, མདྷུཾ ཡཐཱ ཁུདྡམཝསྶཝནྟཾ།
‘‘‘Paccekabuddhānaṃ subhāsitāni, madhuṃ yathā khuddamavassavantaṃ;
སུཏྭཱ ཏཐཱ ཡེ པཊིཔཏྟིཡུཏྟཱ, བྷཝནྟི ཏེ སཙྩདསཱ སཔཉྙཱ’༎
Sutvā tathā ye paṭipattiyuttā, bhavanti te saccadasā sapaññā’.
༡༣༩.
139.
‘‘པཙྩེཀབུདྡྷེཧི ཛིནེཧི བྷཱསིཏཱ, ཀཐཱ 27 ཨུལཱ༹རཱ ཨབྷིནིཀྑམིཏྭཱ།
‘‘Paccekabuddhehi jinehi bhāsitā, kathā 28 uḷārā abhinikkhamitvā;
ཏཱ སཀྱསཱིཧེན ནརུཏྟམེན, པཀཱསིཏཱ དྷམྨཝིཛཱནནཏྠཾ༎
Tā sakyasīhena naruttamena, pakāsitā dhammavijānanatthaṃ.
༡༤༠.
140.
‘‘ལོཀཱནུཀམྤཱཡ ཨིམཱནི ཏེསཾ, པཙྩེཀབུདྡྷཱན ཝིཀུབྦིཏཱནི།
‘‘Lokānukampāya imāni tesaṃ, paccekabuddhāna vikubbitāni;
སཾཝེགསངྒམཏིཝཌྜྷནཏྠཾ, སཡམྦྷུསཱིཧེན པཀཱསིཏཱནཱི’’ཏི༎
Saṃvegasaṅgamativaḍḍhanatthaṃ, sayambhusīhena pakāsitānī’’ti.
པཙྩེཀབུདྡྷཱཔདཱནཾ སམཏྟཾ།
Paccekabuddhāpadānaṃ samattaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ཨཊྛཀཐཱ • Aṭṭhakathā / སུཏྟཔིཊཀ (ཨཊྛཀཐཱ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ཁུདྡཀནིཀཱཡ (ཨཊྛཀཐཱ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ཨཔདཱན-ཨཊྛཀཐཱ • Apadāna-aṭṭhakathā / ༢.པཙྩེཀབུདྡྷཨཔདཱནཝཎྞནཱ • 2.Paccekabuddhaapadānavaṇṇanā
