| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยาลงฺการ-ฎีกา • Vinayālaṅkāra-ṭīkā |
นิคมนกถา
Nigamanakathā
๑.
1.
ชมฺพุทีปตเล รเมฺม, มรมฺมวิสเย สุเต;
Jambudīpatale ramme, marammavisaye sute;
ตมฺพทีปรเฎฺฐ ฐิตํ, ปุรํ รตนนามกํฯ
Tambadīparaṭṭhe ṭhitaṃ, puraṃ ratananāmakaṃ.
๒.
2.
ชินสาสนปโชฺชตํ , อเนกรตนากรํ;
Jinasāsanapajjotaṃ , anekaratanākaraṃ;
สาธุชฺชนานมาวาสํ, โสณฺณปาสาทลงฺกตํฯ
Sādhujjanānamāvāsaṃ, soṇṇapāsādalaṅkataṃ.
๓.
3.
ตสฺมิํ รตนปุรมฺหิ, ราชาเนกรฎฺฐิสฺสโร;
Tasmiṃ ratanapuramhi, rājānekaraṭṭhissaro;
สิรีสุธมฺมราชาติ, มหาอธิปตีติ จฯ
Sirīsudhammarājāti, mahāadhipatīti ca.
๔.
4.
เอวํนาโม มหาเตโช, รชฺชํ กาเรสิ ธมฺมโต;
Evaṃnāmo mahātejo, rajjaṃ kāresi dhammato;
การาเปสิ ราชา มณิ-จูฬํ มหนฺตเจติยํฯ
Kārāpesi rājā maṇi-cūḷaṃ mahantacetiyaṃ.
๕.
5.
ตสฺส กาเล พฺรหารเญฺญ, ติริโย นาม ปพฺพโต;
Tassa kāle brahāraññe, tiriyo nāma pabbato;
ปุพฺพการญฺญวาสีนํ, นิวาโส ภาวนารโหฯ
Pubbakāraññavāsīnaṃ, nivāso bhāvanāraho.
๖.
6.
อฎฺฐารสหิ โทเสหิ, มุโตฺต ปญฺจงฺคุปาคโต;
Aṭṭhārasahi dosehi, mutto pañcaṅgupāgato;
อรญฺญลกฺขณํ ปโตฺต, พทฺธสีมายลงฺกโตฯ
Araññalakkhaṇaṃ patto, baddhasīmāyalaṅkato.
๗.
7.
ตสฺมิํ ปพฺพเต วสโนฺต, มหาเถโร สุปากโฎ;
Tasmiṃ pabbate vasanto, mahāthero supākaṭo;
ติเปฎกาลงฺกาโรติ, ทฺวิกฺขตฺตุํ ลทฺธลญฺฉโนฯ
Tipeṭakālaṅkāroti, dvikkhattuṃ laddhalañchano.
๘.
8.
เตภาตุกนรินฺทานํ, ครุภูโต สุเปสโล;
Tebhātukanarindānaṃ, garubhūto supesalo;
กุสโล ปริยตฺติมฺหิ, ปฎิปตฺติมฺหิ การโกฯ
Kusalo pariyattimhi, paṭipattimhi kārako.
๙.
9.
โสหํ ลชฺชีเปสเลหิ, ภิกฺขูหิ อภิยาจิโต;
Sohaṃ lajjīpesalehi, bhikkhūhi abhiyācito;
สาสนโสฺสปการาย, อกาสิํ สีลวฑฺฒนํฯ
Sāsanassopakārāya, akāsiṃ sīlavaḍḍhanaṃ.
๑๐.
10.
วินยาลงฺการํ นาม, ลชฺชีนํ อุปการกํ;
Vinayālaṅkāraṃ nāma, lajjīnaṃ upakārakaṃ;
สุฎฺฐุ วินยสงฺคห-วณฺณนํ สาธุเสวิตํฯ
Suṭṭhu vinayasaṅgaha-vaṇṇanaṃ sādhusevitaṃ.
๑๑.
11.
รูปฉิทฺทนาสกเณฺณ , สมฺปเตฺต ชินสาสเน;
Rūpachiddanāsakaṇṇe , sampatte jinasāsane;
ฉิทฺทสุญฺญสุญฺญรูเป, กลิยุคมฺหิ อาคเตฯ
Chiddasuññasuññarūpe, kaliyugamhi āgate.
๑๒.
12.
นิฎฺฐาปิตา อยํ ฎีกา, มยา สาสนการณา;
Niṭṭhāpitā ayaṃ ṭīkā, mayā sāsanakāraṇā;
ทฺวีสุ โสณฺณวิหาเรสุ, ทฺวิกฺขตฺตุํ ลทฺธเกตุนาฯ
Dvīsu soṇṇavihāresu, dvikkhattuṃ laddhaketunā.
๑๓.
13.
อิมินา ปุญฺญกเมฺมน, อเญฺญน กุสเลน จ;
Iminā puññakammena, aññena kusalena ca;
อิโต จุตาหํ ทุติเย, อตฺตภาวมฺหิ อาคเตฯ
Ito cutāhaṃ dutiye, attabhāvamhi āgate.
๑๔.
14.
หิมวนฺตปเทสมฺหิ, ปพฺพเต คนฺธมาทเน;
Himavantapadesamhi, pabbate gandhamādane;
อาสเนฺน มณิคุหาย, มญฺชูสกทุมสฺส จฯ
Āsanne maṇiguhāya, mañjūsakadumassa ca.
๑๕.
15.
ตสฺมิํ เหสฺสํ ภุมฺมเทโว, อติทีฆายุโก วโร;
Tasmiṃ hessaṃ bhummadevo, atidīghāyuko varo;
ปญฺญาวีริยสมฺปโนฺน, พุทฺธสาสนมามโกฯ
Paññāvīriyasampanno, buddhasāsanamāmako.
๑๖.
16.
ยาว ติฎฺฐติ สาสนํ, ตาว เจติยวนฺทนํ;
Yāva tiṭṭhati sāsanaṃ, tāva cetiyavandanaṃ;
โพธิปูชํ สงฺฆปูชํ, กเรยฺยํ ตุฎฺฐมานโสฯ
Bodhipūjaṃ saṅghapūjaṃ, kareyyaṃ tuṭṭhamānaso.
๑๗.
17.
ภิกฺขูนํ ปฎิปนฺนานํ, เวยฺยาวจฺจํ กเรยฺยหํ;
Bhikkhūnaṃ paṭipannānaṃ, veyyāvaccaṃ kareyyahaṃ;
ปริยตฺตาภิยุตฺตานํ, กงฺขาวิโนทเยยฺยหํฯ
Pariyattābhiyuttānaṃ, kaṅkhāvinodayeyyahaṃ.
๑๘.
18.
สาสนํ ปคฺคณฺหนฺตานํ, ราชูนํ สหาโย อสฺสํ;
Sāsanaṃ paggaṇhantānaṃ, rājūnaṃ sahāyo assaṃ;
สาสนํ นิคฺคณฺหนฺตานํ, วาเรตุํ สมโตฺถ อสฺสํฯ
Sāsanaṃ niggaṇhantānaṃ, vāretuṃ samattho assaṃ.
๑๙.
19.
สาสนนฺตรธาเน ตุ, มญฺชูสํ รุกฺขมุตฺตมํ;
Sāsanantaradhāne tu, mañjūsaṃ rukkhamuttamaṃ;
นนฺทมูลญฺจ ปพฺภารํ, นิจฺจํ ปูชํ กเรยฺยหํฯ
Nandamūlañca pabbhāraṃ, niccaṃ pūjaṃ kareyyahaṃ.
๒๐.
20.
ยทา ตุ ปเจฺจกพุทฺธา, อุปฺปชฺชนฺติ มหายสา;
Yadā tu paccekabuddhā, uppajjanti mahāyasā;
ตทา เตสํ นิจฺจกปฺปํ, อุปฎฺฐานํ กเรยฺยหํฯ
Tadā tesaṃ niccakappaṃ, upaṭṭhānaṃ kareyyahaṃ.
๒๑.
21.
เตเนว อตฺตภาเวน, ยาว พุทฺธุปฺปาทา อหํ;
Teneva attabhāvena, yāva buddhuppādā ahaṃ;
ติฎฺฐโนฺต พุทฺธุปฺปาทมฺหิ, มนุเสฺสสุ ภวามหํฯ
Tiṭṭhanto buddhuppādamhi, manussesu bhavāmahaṃ.
๒๒.
22.
เมเตฺตยฺยสฺส ภควโต, ปพฺพชิตฺวาน สาสเน;
Metteyyassa bhagavato, pabbajitvāna sāsane;
โตสยิตฺวาน ชินํ ตํ, ลเภ พฺยากรณุตฺตมํฯ
Tosayitvāna jinaṃ taṃ, labhe byākaraṇuttamaṃ.
๒๓.
23.
พฺยากรณํ ลภิตฺวาน, ปูเรตฺวา สพฺพปารมี;
Byākaraṇaṃ labhitvāna, pūretvā sabbapāramī;
อนาคตมฺหิ อทฺธาเน, พุโทฺธ เหสฺสํ สเทวเกติฯ
Anāgatamhi addhāne, buddho hessaṃ sadevaketi.
วินยาลงฺการฎีกา สมตฺตาฯ
Vinayālaṅkāraṭīkā samattā.
