| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / д̇хаммасан̇г̇ан̣и-адтагат̇аа • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā |
нид̣̇аанагат̇аа
Nidānakathā
д̇ад̇т̇а гзнадтзна абхид̇хаммо? д̇хаммаад̇ирзгад̇хаммависзсадтзна. ад̇ирзгависзсад̇т̇ад̣̇ийбаго хзд̇т̇а ‘абхи’-сад̣̇д̣̇о. ‘‘б̣аал̣хаа мз д̣̇угкаа взд̣̇анаа абхиггаманд̇и но бадиггаманд̇и’’ (ма. ни. 3.384; сам̣. ни. 5.195) ‘‘абхигганд̇аван̣н̣аа’’д̇иаад̣̇ийсу (сам̣. ни. 1.1-2) вияа. д̇асмаа яат̇аа самуссид̇зсу б̣ахуусу чад̇д̇зсу жзва д̇хаж̇зсу жа яам̣ ад̇ирзгаббамаан̣ам̣ висзсаван̣н̣асан̣таанан̃жа чад̇д̇ам̣, д̇ам̣ ‘ад̇ижчад̇д̇а’нд̇и вужжад̇и, яо ад̇ирзгаббамаан̣о наанаавирааг̇аван̣н̣ависзсасамбанно жа д̇хаж̇о со ‘ад̇ид̇хаж̇о’д̇и вужжад̇и, яат̇аа жа згад̇о саннибад̇ид̇зсу б̣ахуусу рааж̇агумаарзсу жзва д̣̇звзсу жа яо ж̇аад̇ибхог̇аяасаиссарияаад̣̇исамбад̇д̇ийхи ад̇ирзгад̇аро жзва висзсаванд̇ад̇аро жа рааж̇агумааро со ‘ад̇ирааж̇агумааро’д̇и вужжад̇и, яо ааяуван̣н̣аиссарияаяасасамбад̇д̇иаад̣̇ийхи ад̇ирзгад̇аро жзва висзсаванд̇ад̇аро жа д̣̇зво со ‘ад̇ид̣̇зво’д̇и вужжад̇и, д̇ат̇ааруубо б̣рахмааби ‘ад̇иб̣рахмаа’д̇и вужжад̇и, звамзва аяамби д̇хаммо д̇хаммаад̇ирзгад̇хаммависзсадтзна ‘абхид̇хаммо’д̇и вужжад̇и.
Tattha kenaṭṭhena abhidhammo? Dhammātirekadhammavisesaṭṭhena. Atirekavisesatthadīpako hettha ‘abhi’-saddo. ‘‘Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti’’ (ma. ni. 3.384; saṃ. ni. 5.195) ‘‘abhikkantavaṇṇā’’tiādīsu (saṃ. ni. 1.1-2) viya. Tasmā yathā samussitesu bahūsu chattesu ceva dhajesu ca yaṃ atirekappamāṇaṃ visesavaṇṇasaṇṭhānañca chattaṃ, taṃ ‘aticchatta’nti vuccati, yo atirekappamāṇo nānāvirāgavaṇṇavisesasampanno ca dhajo so ‘atidhajo’ti vuccati, yathā ca ekato sannipatitesu bahūsu rājakumāresu ceva devesu ca yo jātibhogayasaissariyādisampattīhi atirekataro ceva visesavantataro ca rājakumāro so ‘atirājakumāro’ti vuccati, yo āyuvaṇṇaissariyayasasampattiādīhi atirekataro ceva visesavantataro ca devo so ‘atidevo’ti vuccati, tathārūpo brahmāpi ‘atibrahmā’ti vuccati, evameva ayampi dhammo dhammātirekadhammavisesaṭṭhena ‘abhidhammo’ti vuccati.
суд̇д̇анд̇ан̃хи бад̇ваа бан̃жагканд̇хаа згад̣̇зсзнзва вибхад̇д̇аа, на ниббад̣̇зсзна; абхид̇хаммам̣ бад̇ваа бана суд̇д̇анд̇абхааж̇анийяаабхид̇хаммабхааж̇анийяабан̃хабужчаганаяаанам̣ васзна ниббад̣̇зсад̇о вибхад̇д̇аа. д̇ат̇аа д̣̇ваад̣̇асааяад̇анаани, адтаараса д̇хаад̇уяо, жад̇д̇аари сажжаани, б̣аавийсад̇инд̣̇рияаани, д̣̇ваад̣̇асабад̣̇иго бажжаяаагааро. гзвалан̃хи инд̣̇рияавибхан̇г̇з суд̇д̇анд̇абхааж̇анийяам̣ над̇т̇и, бажжаяаагаарз жа бан̃хабужчагам̣ над̇т̇и. суд̇д̇анд̇ан̃жа бад̇ваа жад̇д̇ааро сад̇ибадтаанаа згад̣̇зсзнзва вибхад̇д̇аа, на ниббад̣̇зсзна; абхид̇хаммам̣ бад̇ваа бана д̇ин̣н̣амби наяаанам̣ васзна ниббад̣̇зсад̇ова вибхад̇д̇аа. д̇ат̇аа жад̇д̇аари саммаббад̇хаанаани, жад̇д̇ааро ид̣̇д̇хибаад̣̇аа, сад̇д̇а б̣ож̇жхан̇г̇аа, арияо адтан̇г̇иго маг̇г̇о, жад̇д̇аари жхаанаани, жад̇ассо аббаман̃н̃ааяо, бан̃жа сигкаабад̣̇аани, жад̇ассо бадисамбхид̣̇аа. гзвалан̃хзд̇т̇а сигкаабад̣̇авибхан̇г̇з суд̇д̇анд̇абхааж̇анийяам̣ над̇т̇и. суд̇д̇анд̇ам̣ бад̇ваа жа н̃аан̣ам̣ згад̣̇зсзнзва вибхад̇д̇ам̣ на ниббад̣̇зсзна; д̇ат̇аа гилзсаа. абхид̇хаммам̣ бад̇ваа бана ‘‘згавид̇хзна н̃аан̣авад̇т̇уу’’д̇иаад̣̇инаа (вибха. 751) наязна маад̇игам̣ табзд̇ваа ниббад̣̇зсад̇ова вибхад̇д̇ам̣. д̇ат̇аа згагад̇о бадтааяа анзгзхи наязхи гилзсаа. суд̇д̇анд̇ам̣ бад̇ваа жа бхууманд̇арабарижчзд̣̇о згад̣̇зсзнзва вибхад̇д̇о, на ниббад̣̇зсзна; абхид̇хаммам̣ бана бад̇ваа д̇ин̣н̣амби наяаанам̣ васзна бхууманд̇арабарижчзд̣̇о ниббад̣̇зсад̇ова вибхад̇д̇о. звам̣ д̇хаммаад̇ирзгад̇хаммависзсадтзна абхид̇хаммод̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣о.
Suttantañhi patvā pañcakkhandhā ekadeseneva vibhattā, na nippadesena; abhidhammaṃ patvā pana suttantabhājanīyaabhidhammabhājanīyapañhapucchakanayānaṃ vasena nippadesato vibhattā. Tathā dvādasāyatanāni, aṭṭhārasa dhātuyo, cattāri saccāni, bāvīsatindriyāni, dvādasapadiko paccayākāro. Kevalañhi indriyavibhaṅge suttantabhājanīyaṃ natthi, paccayākāre ca pañhapucchakaṃ natthi. Suttantañca patvā cattāro satipaṭṭhānā ekadeseneva vibhattā, na nippadesena; abhidhammaṃ patvā pana tiṇṇampi nayānaṃ vasena nippadesatova vibhattā. Tathā cattāri sammappadhānāni, cattāro iddhipādā, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, cattāri jhānāni, catasso appamaññāyo, pañca sikkhāpadāni, catasso paṭisambhidā. Kevalañhettha sikkhāpadavibhaṅge suttantabhājanīyaṃ natthi. Suttantaṃ patvā ca ñāṇaṃ ekadeseneva vibhattaṃ na nippadesena; tathā kilesā. Abhidhammaṃ patvā pana ‘‘ekavidhena ñāṇavatthū’’tiādinā (vibha. 751) nayena mātikaṃ ṭhapetvā nippadesatova vibhattaṃ. Tathā ekakato paṭṭhāya anekehi nayehi kilesā. Suttantaṃ patvā ca bhūmantaraparicchedo ekadeseneva vibhatto, na nippadesena; abhidhammaṃ pana patvā tiṇṇampi nayānaṃ vasena bhūmantaraparicchedo nippadesatova vibhatto. Evaṃ dhammātirekadhammavisesaṭṭhena abhidhammoti veditabbo.
багаран̣абарижчзд̣̇ад̇о банзса д̇хаммасан̇г̇ан̣ийвибхан̇г̇ад̇хаад̇угат̇аабуг̇г̇алабан̃н̃ад̇д̇игат̇аавад̇т̇уяамагабадтаанаанам̣ сад̇д̇аннам̣ багаран̣аанам̣ васзна тид̇о. аяамзд̇т̇а аажарияаанам̣ самаанагат̇аа. вид̇ан̣д̣аваад̣̇ий банааха – ‘гат̇аавад̇т̇у гасмаа г̇ахид̇ам̣? нану саммаасамб̣уд̣̇д̇хасса бариниб̣б̣аанад̇о адтаарасавассаад̇хигаани д̣̇вз вассасад̇аани ад̇иггамид̇ваа мог̇г̇алибуд̇д̇ад̇иссад̇т̇зрзнзд̇ам̣ табид̇ам̣? д̇асмаа саавагабхаасид̇ад̇д̇аа чад̣д̣зт̇а на’нд̇и. ‘гим̣ бана чаббагаран̣аани абхид̇хаммо’д̇и? ‘звам̣ на вад̣̇аамий’д̇и. ‘ат̇а гим̣ вад̣̇зсий’д̇и. ‘сад̇д̇аббагаран̣ааний’д̇и. ‘гад̇арам̣ г̇ахзд̇ваа сад̇д̇а гаросий’д̇и? ‘махаад̇хаммахад̣̇аяам̣ наама ад̇т̇и, зд̇зна саха сад̇д̇аа’д̇и. ‘махаад̇хаммахад̣̇аяз абуб̣б̣ам̣ над̇т̇и, гад̇ибаяаава бан̃хааваараа авасзсаа, гат̇аавад̇т̇унаава сад̣̇д̇хим̣ сад̇д̇аа’д̇и. ‘но гат̇аавад̇т̇унаа, махаад̇хаад̇угат̇аа наама ад̇т̇и, д̇ааяа сад̣̇д̇хим̣ сад̇д̇аа’д̇и. ‘махаад̇хаад̇угат̇ааяам̣ абуб̣б̣ам̣ над̇т̇и, аббамад̇д̇игаава д̇анд̇и авасзсаа. гат̇аавад̇т̇унаава сад̣̇д̇хим̣ сад̇д̇аа’д̇и.
Pakaraṇaparicchedato panesa dhammasaṅgaṇīvibhaṅgadhātukathāpuggalapaññattikathāvatthuyamakapaṭṭhānānaṃ sattannaṃ pakaraṇānaṃ vasena ṭhito. Ayamettha ācariyānaṃ samānakathā. Vitaṇḍavādī panāha – ‘kathāvatthu kasmā gahitaṃ? Nanu sammāsambuddhassa parinibbānato aṭṭhārasavassādhikāni dve vassasatāni atikkamitvā moggaliputtatissattherenetaṃ ṭhapitaṃ? Tasmā sāvakabhāsitattā chaḍḍetha na’nti. ‘Kiṃ pana chappakaraṇāni abhidhammo’ti? ‘Evaṃ na vadāmī’ti. ‘Atha kiṃ vadesī’ti. ‘Sattappakaraṇānī’ti. ‘Kataraṃ gahetvā satta karosī’ti? ‘Mahādhammahadayaṃ nāma atthi, etena saha sattā’ti. ‘Mahādhammahadaye apubbaṃ natthi, katipayāva pañhāvārā avasesā, kathāvatthunāva saddhiṃ sattā’ti. ‘No kathāvatthunā, mahādhātukathā nāma atthi, tāya saddhiṃ sattā’ti. ‘Mahādhātukathāyaṃ apubbaṃ natthi, appamattikāva tanti avasesā. Kathāvatthunāva saddhiṃ sattā’ti.
саммаасамб̣уд̣̇д̇хо хи сад̇д̇аббагаран̣аани д̣̇зсзнд̇о гат̇аавад̇т̇ум̣ бад̇ваа яаа зсаа буг̇г̇алаваарз д̇аава жад̇уусу бан̃хзсу д̣̇виннам̣ бан̃жагаанам̣ васзна адтамукаа ваад̣̇аяуд̇д̇и д̇ам̣ аад̣̇им̣ гад̇ваа саб̣б̣агат̇аамаг̇г̇зсу асамбун̣н̣абхаан̣аваарамад̇д̇ааяа баал̣ияаа маад̇игам̣ табзси. саа банзсаа ‘‘буг̇г̇ало убалаб̣бхад̇и сажжигадтабарамад̇т̇знаад̇и. ааманд̇аа. яо сажжигадто барамад̇т̇о д̇ад̇о со буг̇г̇ало убалаб̣бхад̇и сажжигадтабарамад̇т̇знаад̇и. нахзвам̣ вад̇д̇аб̣б̣з. ааж̇аанаахи ниг̇г̇ахам̣…бз… буг̇г̇ало нубалаб̣бхад̇и сажжигадтабарамад̇т̇знаад̇и. ааманд̇аа. яо сажжигадто барамад̇т̇о д̇ад̇о со буг̇г̇ало нубалаб̣бхад̇и сажжигадтабарамад̇т̇знаад̇и. нахзвам̣ вад̇д̇аб̣б̣з. ааж̇аанаахи ниг̇г̇ахам̣…бз…. саб̣б̣ад̇т̇а буг̇г̇ало убалаб̣бхад̇и саб̣б̣ад̇т̇а буг̇г̇ало нубалаб̣бхад̇и, саб̣б̣ад̣̇аа буг̇г̇ало убалаб̣бхад̇и саб̣б̣ад̣̇аа буг̇г̇ало нубалаб̣бхад̇и, саб̣б̣зсу буг̇г̇ало убалаб̣бхад̇и саб̣б̣зсу буг̇г̇ало нубалаб̣бхад̇и сажжигадтабарамад̇т̇знаа’’д̇и (гат̇аа. 15-16) звам̣ батамам̣ ваад̣̇ам̣ ниссааяа батамам̣ ниг̇г̇ахам̣, д̣̇уд̇ияам̣ ниссааяа д̣̇уд̇ияам̣ …бз… адтамам̣ ниссааяа адтамам̣ ниг̇г̇ахам̣ д̣̇ассзнд̇зна сад̇т̇аараа табид̇аа. иминаа наязна саб̣б̣ад̇т̇а маад̇игаатабанам̣ взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. д̇ам̣ банзд̇ам̣ маад̇игам̣ табзнд̇о имам̣ д̣̇исваа табзси – мама бариниб̣б̣аанад̇о адтаарасавассаад̇хигаанам̣ д̣̇виннам̣ вассасад̇аанам̣ мад̇т̇агз мог̇г̇алибуд̇д̇ад̇иссад̇т̇зро наама бхигку бхигкусахассамаж̇жхз нисинно сагаваад̣̇з бан̃жа суд̇д̇асад̇аани бараваад̣̇з бан̃жаад̇и суд̇д̇асахассам̣ самод̇хаанзд̇ваа д̣̇ийгханигааяаббамаан̣ам̣ гат̇аавад̇т̇уббагаран̣ам̣ бхааж̇зссад̇ийд̇и.
Sammāsambuddho hi sattappakaraṇāni desento kathāvatthuṃ patvā yā esā puggalavāre tāva catūsu pañhesu dvinnaṃ pañcakānaṃ vasena aṭṭhamukhā vādayutti taṃ ādiṃ katvā sabbakathāmaggesu asampuṇṇabhāṇavāramattāya pāḷiyā mātikaṃ ṭhapesi. Sā panesā ‘‘puggalo upalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenāti. Āmantā. Yo saccikaṭṭho paramattho tato so puggalo upalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenāti. Nahevaṃ vattabbe. Ājānāhi niggahaṃ…pe… puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenāti. Āmantā. Yo saccikaṭṭho paramattho tato so puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenāti. Nahevaṃ vattabbe. Ājānāhi niggahaṃ…pe…. Sabbattha puggalo upalabbhati sabbattha puggalo nupalabbhati, sabbadā puggalo upalabbhati sabbadā puggalo nupalabbhati, sabbesu puggalo upalabbhati sabbesu puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenā’’ti (kathā. 15-16) evaṃ paṭhamaṃ vādaṃ nissāya paṭhamaṃ niggahaṃ, dutiyaṃ nissāya dutiyaṃ …pe… aṭṭhamaṃ nissāya aṭṭhamaṃ niggahaṃ dassentena satthārā ṭhapitā. Iminā nayena sabbattha mātikāṭhapanaṃ veditabbaṃ. Taṃ panetaṃ mātikaṃ ṭhapento imaṃ disvā ṭhapesi – mama parinibbānato aṭṭhārasavassādhikānaṃ dvinnaṃ vassasatānaṃ matthake moggaliputtatissatthero nāma bhikkhu bhikkhusahassamajjhe nisinno sakavāde pañca suttasatāni paravāde pañcāti suttasahassaṃ samodhānetvā dīghanikāyappamāṇaṃ kathāvatthuppakaraṇaṃ bhājessatīti.
мог̇г̇алибуд̇д̇ад̇иссад̇т̇зроби ид̣̇ам̣ багаран̣ам̣ д̣̇зсзнд̇о на ад̇д̇ано н̃аан̣зна д̣̇зсзси, сад̇т̇аараа бана д̣̇иннанаязна табид̇амаад̇игааяа д̣̇зсзси. ид̇и сад̇т̇аараа д̣̇иннанаязна табид̇амаад̇игааяа д̣̇зсид̇ад̇д̇аа сагаламбзд̇ам̣ багаран̣ам̣ б̣уд̣̇д̇хабхаасид̇амзва наама ж̇аад̇ам̣. яат̇аа гим̣? яат̇аа мад̇хубин̣д̣игасуд̇д̇анд̇аад̣̇ийни . мад̇хубин̣д̣игасуд̇д̇анд̇асмин̃хи бхаг̇аваа ‘‘яад̇онид̣̇аанам̣ бхигку бурисам̣ бабан̃жасан̃н̃аасан̇каа самуд̣̇аажаранд̇и, зд̇т̇а жз над̇т̇и абхинанд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣ абхивад̣̇ид̇аб̣б̣ам̣ аж̇жхосид̇аб̣б̣ам̣, зсзванд̇о рааг̇аанусаяаана’’нд̇и (ма. ни. 1.202) маад̇игам̣ табзд̇ваа удтааяаасанаа вихаарам̣ баависи.
Moggaliputtatissattheropi idaṃ pakaraṇaṃ desento na attano ñāṇena desesi, satthārā pana dinnanayena ṭhapitamātikāya desesi. Iti satthārā dinnanayena ṭhapitamātikāya desitattā sakalampetaṃ pakaraṇaṃ buddhabhāsitameva nāma jātaṃ. Yathā kiṃ? Yathā madhupiṇḍikasuttantādīni . Madhupiṇḍikasuttantasmiñhi bhagavā ‘‘yatonidānaṃ bhikkhu purisaṃ papañcasaññāsaṅkhā samudācaranti, ettha ce natthi abhinanditabbaṃ abhivaditabbaṃ ajjhositabbaṃ, esevanto rāgānusayāna’’nti (ma. ni. 1.202) mātikaṃ ṭhapetvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi.
д̇хаммаббадиг̇г̇аахагаа бхигкуу махаагажжаанад̇т̇зрам̣ убасан̇гамид̇ваа д̣̇асаб̣алзна табид̇амаад̇игааяа ад̇т̇ам̣ бужчим̣су. т̇зро бужчид̇амад̇д̇агзнзва агат̇зд̇ваа д̣̇асаб̣аласса абажид̇ид̣̇ассанад̇т̇ам̣ ‘‘сзяяат̇ааби аавусо бурисо саарад̇т̇иго саараг̇авзсий’’д̇и (ма. ни. 1.203) сааробамам̣ аахарид̇ваа саараругко вияа бхаг̇аваа саакаабалаасасад̣̇исаа саавагаа, ‘‘со хаавусо бхаг̇аваа ж̇аанам̣ ж̇аанаад̇и, бассам̣ бассад̇и жагкубхууд̇о н̃аан̣абхууд̇о д̇хаммабхууд̇о б̣рахмабхууд̇о вад̇д̇аа бавад̇д̇аа ад̇т̇асса ниннзд̇аа амад̇асса д̣̇аад̇аа д̇хаммассаамий д̇ат̇ааг̇ад̇о’’д̇и сад̇т̇аарам̣ т̇омзд̇ваа бунаббунам̣ т̇зрзхи яаажид̇о сад̇т̇аараа табид̇амаад̇игааяа ад̇т̇ам̣ вибхаж̇ид̇ваа ‘‘ааган̇камаанаа жа бана д̇умхз ааяасманд̇о бхаг̇аванд̇ам̣язва убасан̇гамид̇ваа зд̇амад̇т̇ам̣ бадибужчзяяаат̇а сажз саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣зна сад̣̇д̇хим̣ сам̣санд̣̇ияамаанам̣ самзд̇и г̇ан̣хзяяаат̇а, но жз маа г̇ан̣хид̇т̇аа’’д̇и иминаа ад̇хиббааязна ‘‘яат̇аа во бхаг̇аваа б̣яаагарод̇и д̇ат̇аа нам̣ д̇хаарзяяаат̇аа’’д̇и вад̇ваа уяяож̇зси.
Dhammappaṭiggāhakā bhikkhū mahākaccānattheraṃ upasaṅkamitvā dasabalena ṭhapitamātikāya atthaṃ pucchiṃsu. Thero pucchitamattakeneva akathetvā dasabalassa apacitidassanatthaṃ ‘‘seyyathāpi āvuso puriso sāratthiko sāragavesī’’ti (ma. ni. 1.203) sāropamaṃ āharitvā sārarukkho viya bhagavā sākhāpalāsasadisā sāvakā, ‘‘so hāvuso bhagavā jānaṃ jānāti, passaṃ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato’’ti satthāraṃ thometvā punappunaṃ therehi yācito satthārā ṭhapitamātikāya atthaṃ vibhajitvā ‘‘ākaṅkhamānā ca pana tumhe āyasmanto bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha sace sabbaññutaññāṇena saddhiṃ saṃsandiyamānaṃ sameti gaṇheyyātha, no ce mā gaṇhitthā’’ti iminā adhippāyena ‘‘yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti vatvā uyyojesi.
д̇з сад̇т̇аарам̣ убасан̇гамид̇ваа бужчим̣су. сад̇т̇аа д̣̇уггат̇ид̇ам̣ гажжаанзнаад̇и авад̇ваа суван̣н̣аалин̇г̇ам̣ уссаабзнд̇о вияа г̇ийвам̣ уннаамзд̇ваа субубпид̇асад̇абад̇д̇асассиригам̣ махаамукам̣ буурзнд̇о б̣рахмассарам̣ нижчаарзд̇ваа саад̇ху саад̇хууд̇и т̇зрасса саад̇хугаарам̣ д̣̇ад̇ваа ‘‘бан̣д̣ид̇о, бхигкавз, махаагажжаано, махаабан̃н̃о бхигкавз махаагажжаано, мам̣ жзби д̇умхз, бхигкавз, зд̇амад̇т̇ам̣ бадибужчзяяаат̇а, ахамби д̇ам̣ звамзвам̣ б̣яаагарзяяам̣ яат̇аа д̇ам̣ махаагажжаанзна б̣яаагад̇а’’нд̇и (ма. ни. 1.205) ааха.
Te satthāraṃ upasaṅkamitvā pucchiṃsu. Satthā dukkathitaṃ kaccānenāti avatvā suvaṇṇāliṅgaṃ ussāpento viya gīvaṃ unnāmetvā supupphitasatapattasassirikaṃ mahāmukhaṃ pūrento brahmassaraṃ nicchāretvā sādhu sādhūti therassa sādhukāraṃ datvā ‘‘paṇḍito, bhikkhave, mahākaccāno, mahāpañño bhikkhave mahākaccāno, maṃ cepi tumhe, bhikkhave, etamatthaṃ paṭipuccheyyātha, ahampi taṃ evamevaṃ byākareyyaṃ yathā taṃ mahākaccānena byākata’’nti (ma. ni. 1.205) āha.
звам̣ сад̇т̇аараа анумод̣̇ид̇агаалад̇о бадтааяа жа бана сагалам̣ суд̇д̇ам̣ б̣уд̣̇д̇хабхаасид̇ам̣ наама ж̇аад̇ам̣. аананд̣̇ад̇т̇зраад̣̇ийхи вид̇т̇аарид̇асуд̇д̇зсуби зсзва наяо. звамзва саммаасамб̣уд̣̇д̇хо сад̇д̇аббагаран̣аани д̣̇зсзнд̇о гат̇аавад̇т̇ум̣ бад̇ваа вуд̇д̇анаязна маад̇игам̣ табзси. табзнд̇о жа бана имам̣ ад̣̇д̣̇аса –
Evaṃ satthārā anumoditakālato paṭṭhāya ca pana sakalaṃ suttaṃ buddhabhāsitaṃ nāma jātaṃ. Ānandattherādīhi vitthāritasuttesupi eseva nayo. Evameva sammāsambuddho sattappakaraṇāni desento kathāvatthuṃ patvā vuttanayena mātikaṃ ṭhapesi. Ṭhapento ca pana imaṃ addasa –
мама бариниб̣б̣аанад̇о адтаарасавассаад̇хигаанам̣ д̣̇виннам̣ вассасад̇аанам̣ мад̇т̇агз мог̇г̇алибуд̇д̇ад̇иссад̇т̇зро наама бхигку бхигкусахассамаж̇жхз нисинно сагаваад̣̇з бан̃жа суд̇д̇асад̇аани бараваад̣̇з бан̃жаад̇и суд̇д̇асахассам̣ самод̇хаанзд̇ваа д̣̇ийгханигааяаббамаан̣ам̣ гат̇аавад̇т̇уббагаран̣ам̣ бхааж̇зссад̇ийд̇и.
Mama parinibbānato aṭṭhārasavassādhikānaṃ dvinnaṃ vassasatānaṃ matthake moggaliputtatissatthero nāma bhikkhu bhikkhusahassamajjhe nisinno sakavāde pañca suttasatāni paravāde pañcāti suttasahassaṃ samodhānetvā dīghanikāyappamāṇaṃ kathāvatthuppakaraṇaṃ bhājessatīti.
мог̇г̇алибуд̇д̇ад̇иссад̇т̇зроби имам̣ багаран̣ам̣ д̣̇зсзнд̇о на ад̇д̇ано н̃аан̣зна д̣̇зсзси, сад̇т̇аараа бана д̣̇иннанаязна табид̇амаад̇игааяа д̣̇зсзси. ид̇и сад̇т̇аараа д̣̇иннанаязна табид̇амаад̇игааяа д̣̇зсид̇ад̇д̇аа сагаламбзд̇ам̣ багаран̣ам̣ б̣уд̣̇д̇хабхаасид̇амзва ж̇аад̇ам̣. звам̣ гат̇аавад̇т̇унаава сад̣̇д̇хим̣ сад̇д̇а багаран̣аани абхид̇хаммо наама.
Moggaliputtatissattheropi imaṃ pakaraṇaṃ desento na attano ñāṇena desesi, satthārā pana dinnanayena ṭhapitamātikāya desesi. Iti satthārā dinnanayena ṭhapitamātikāya desitattā sakalampetaṃ pakaraṇaṃ buddhabhāsitameva jātaṃ. Evaṃ kathāvatthunāva saddhiṃ satta pakaraṇāni abhidhammo nāma.
д̇ад̇т̇а д̇хаммасан̇г̇ан̣ийбагаран̣з жад̇ассо вибхад̇д̇ияо – жид̇д̇авибхад̇д̇и руубавибхад̇д̇и нигкзбарааси ад̇т̇уд̣̇д̇хаарод̇и. д̇ад̇т̇а гаамааважарагусалад̇о адта, агусалад̇о д̣̇ваад̣̇аса, гусалавибаагад̇о сол̣аса, агусалавибаагад̇о сад̇д̇а, гирияад̇о згаад̣̇аса; руубааважарагусалад̇о бан̃жа, вибаагад̇о бан̃жа, гирияад̇о бан̃жа; аруубааважарагусалад̇о жад̇д̇аари, вибаагад̇о жад̇д̇аари, гирияад̇о жад̇д̇аари; логуд̇д̇арагусалад̇о жад̇д̇аари, вибаагад̇о жад̇д̇аарийд̇и згуунанавуд̇и жид̇д̇аани жид̇д̇авибхад̇д̇и наама. жид̇д̇уббаад̣̇аган̣д̣анд̇иби зд̇ассзва наамам̣. д̇ам̣ ваажанаамаг̇г̇ад̇о ад̇ирзгачабхаан̣аваарам̣, вид̇т̇аарияамаанам̣ бана ананд̇амабаримаан̣ам̣ ход̇и.
Tattha dhammasaṅgaṇīpakaraṇe catasso vibhattiyo – cittavibhatti rūpavibhatti nikkheparāsi atthuddhāroti. Tattha kāmāvacarakusalato aṭṭha, akusalato dvādasa, kusalavipākato soḷasa, akusalavipākato satta, kiriyato ekādasa; rūpāvacarakusalato pañca, vipākato pañca, kiriyato pañca; arūpāvacarakusalato cattāri, vipākato cattāri, kiriyato cattāri; lokuttarakusalato cattāri, vipākato cattārīti ekūnanavuti cittāni cittavibhatti nāma. Cittuppādakaṇḍantipi etasseva nāmaṃ. Taṃ vācanāmaggato atirekachabhāṇavāraṃ, vitthāriyamānaṃ pana anantamaparimāṇaṃ hoti.
д̇ад̣̇ананд̇арам̣ згавид̇хзна д̣̇увид̇хзнаад̇иаад̣̇инаа наязна маад̇игам̣ табзд̇ваа вид̇т̇аарзна вибхаж̇ид̇ваа д̣̇ассид̇аа руубавибхад̇д̇и наама. руубаган̣д̣анд̇иби зд̇ассзва наамам̣. д̇ам̣ ваажанаамаг̇г̇ад̇о ад̇ирзгад̣̇вибхаан̣аваарам̣. вид̇т̇аарияамаанам̣ бана ананд̇амабаримаан̣ам̣ ход̇и.
Tadanantaraṃ ekavidhena duvidhenātiādinā nayena mātikaṃ ṭhapetvā vitthārena vibhajitvā dassitā rūpavibhatti nāma. Rūpakaṇḍantipi etasseva nāmaṃ. Taṃ vācanāmaggato atirekadvibhāṇavāraṃ. Vitthāriyamānaṃ pana anantamaparimāṇaṃ hoti.
д̇ад̣̇ананд̇арам̣ муулад̇о канд̇хад̇о д̣̇ваарад̇о бхуумид̇о ад̇т̇ад̇о д̇хаммад̇о наамад̇о лин̇г̇ад̇од̇и звам̣ муулаад̣̇ийхи нигкибид̇ваа д̣̇зсид̇о нигкзбарааси наама. со –
Tadanantaraṃ mūlato khandhato dvārato bhūmito atthato dhammato nāmato liṅgatoti evaṃ mūlādīhi nikkhipitvā desito nikkheparāsi nāma. So –
муулад̇о канд̇хад̇о жааби, д̣̇ваарад̇о жааби бхуумид̇о;
Mūlato khandhato cāpi, dvārato cāpi bhūmito;
ад̇т̇ад̇о д̇хаммад̇о жааби, наамад̇о жааби лин̇г̇ад̇о;
Atthato dhammato cāpi, nāmato cāpi liṅgato;
нигкибид̇ваа д̣̇зсид̇ад̇д̇аа, нигкзбод̇и бавужжад̇и.
Nikkhipitvā desitattā, nikkhepoti pavuccati.
нигкзбаган̣д̣анд̇иби д̇ассзва наамам̣. д̇ам̣ ваажанаамаг̇г̇ад̇о д̇имад̇д̇абхаан̣аваарам̣. вид̇т̇аарияамаанам̣ бана ананд̇амабаримаан̣ам̣ ход̇и.
Nikkhepakaṇḍantipi tasseva nāmaṃ. Taṃ vācanāmaggato timattabhāṇavāraṃ. Vitthāriyamānaṃ pana anantamaparimāṇaṃ hoti.
д̇ад̣̇ананд̇арам̣ бана д̇збидагасса б̣уд̣̇д̇хаважанасса ад̇т̇уд̣̇д̇хаарабхууд̇ам̣ яаава саран̣ад̣̇угаа нигкид̇д̇ам̣ адтагат̇ааган̣д̣ам̣ наама. яад̇о махаабагаран̣ияаа бхигкуу махаабагаран̣з г̇ан̣анажаарам̣ асаллагкзнд̇аа г̇ан̣анажаарам̣ самаанзнд̇и. д̇ам̣ ваажанаамаг̇г̇ад̇о д̣̇вимад̇д̇абхаан̣аваарам̣. вид̇т̇аарияамаанам̣ бана ананд̇амабаримаан̣ам̣ ход̇и.
Tadanantaraṃ pana tepiṭakassa buddhavacanassa atthuddhārabhūtaṃ yāva saraṇadukā nikkhittaṃ aṭṭhakathākaṇḍaṃ nāma. Yato mahāpakaraṇiyā bhikkhū mahāpakaraṇe gaṇanacāraṃ asallakkhentā gaṇanacāraṃ samānenti. Taṃ vācanāmaggato dvimattabhāṇavāraṃ. Vitthāriyamānaṃ pana anantamaparimāṇaṃ hoti.
ид̇и сагаламби д̇хаммасан̇г̇ан̣ийбагаран̣ам̣ ваажанаамаг̇г̇ад̇о ад̇ирзгад̇зрасамад̇д̇абхаан̣аваарам̣. вид̇т̇аарияамаанам̣ бана ананд̇амабаримаан̣ам̣ ход̇и. звамзд̇ам̣ –
Iti sakalampi dhammasaṅgaṇīpakaraṇaṃ vācanāmaggato atirekaterasamattabhāṇavāraṃ. Vitthāriyamānaṃ pana anantamaparimāṇaṃ hoti. Evametaṃ –
жид̇д̇авибхад̇д̇и руубан̃жа, нигкзбо ад̇т̇аж̇од̇анаа;
Cittavibhatti rūpañca, nikkhepo atthajotanā;
г̇амбхийрам̣ нибун̣ам̣ таанам̣, д̇амби б̣уд̣̇д̇хзна д̣̇зсид̇ам̣.
Gambhīraṃ nipuṇaṃ ṭhānaṃ, tampi buddhena desitaṃ.
д̇ад̣̇ананд̇арам̣ вибхан̇г̇аббагаран̣ам̣ наама. д̇ам̣ канд̇хавибхан̇г̇о ааяад̇анавибхан̇г̇о д̇хаад̇увибхан̇г̇о сажжавибхан̇г̇о ид̣̇рияавибхан̇г̇о бажжаяаагааравибхан̇г̇о сад̇ибадтаанавибхан̇г̇о саммаббад̇хаанавибхан̇г̇о ид̣̇д̇хибаад̣̇авибхан̇г̇о б̣ож̇жхан̇г̇авибхан̇г̇о маг̇г̇ан̇г̇авибхан̇г̇о жхаанавибхан̇г̇о аббаман̃н̃аавибхан̇г̇о сигкаабад̣̇авибхан̇г̇о бадисамбхид̣̇аавибхан̇г̇о н̃аан̣авибхан̇г̇о куд̣̇д̣̇агавад̇т̇увибхан̇г̇о д̇хаммахад̣̇аяавибхан̇г̇од̇и адтаарасавид̇хзна вибхад̇д̇ам̣.
Tadanantaraṃ vibhaṅgappakaraṇaṃ nāma. Taṃ khandhavibhaṅgo āyatanavibhaṅgo dhātuvibhaṅgo saccavibhaṅgo idriyavibhaṅgo paccayākāravibhaṅgo satipaṭṭhānavibhaṅgo sammappadhānavibhaṅgo iddhipādavibhaṅgo bojjhaṅgavibhaṅgo maggaṅgavibhaṅgo jhānavibhaṅgo appamaññāvibhaṅgo sikkhāpadavibhaṅgo paṭisambhidāvibhaṅgo ñāṇavibhaṅgo khuddakavatthuvibhaṅgo dhammahadayavibhaṅgoti aṭṭhārasavidhena vibhattaṃ.
д̇ад̇т̇а канд̇хавибхан̇г̇о суд̇д̇анд̇абхааж̇анийяаабхид̇хаммабхааж̇анийяабан̃хабужчагаанам̣ васзна д̇ид̇хаа вибхад̇д̇о. со ваажанаамаг̇г̇ад̇о бан̃жамад̇д̇абхаан̣авааро, вид̇т̇аарияамаано бана ананд̇о абаримаан̣о ход̇и. д̇ад̇о барам̣ ааяад̇анавибхан̇г̇аад̣̇аяоби зд̇зхзва д̇ийхи наязхи вибхад̇д̇аа. д̇зсу ааяад̇анавибхан̇г̇о ваажанаамаг̇г̇ад̇о ад̇ирзгабхаан̣авааро, д̇хаад̇увибхан̇г̇о д̣̇вимад̇д̇абхаан̣авааро. д̇ат̇аа сажжавибхан̇г̇о. инд̣̇рияавибхан̇г̇з суд̇д̇анд̇абхааж̇анийяам̣ над̇т̇и; ваажанаамаг̇г̇ад̇о банзса ад̇ирзгабхаан̣аваарамад̇д̇о. бажжаяаагааравибхан̇г̇о чамад̇д̇абхаан̣авааро, бан̃хабужчагам̣ банзд̇т̇а над̇т̇и. сад̇ибадтаанавибхан̇г̇о ад̇ирзгабхаан̣аваарамад̇д̇о; д̇ат̇аа саммаббад̇хаана ид̣̇д̇хибаад̣̇аб̣ож̇жхан̇г̇амаг̇г̇ан̇г̇авибхан̇г̇аа. жхаанавибхан̇г̇о д̣̇вибхаан̣аваарамад̇д̇о, аббаман̃н̃аавибхан̇г̇о ад̇ирзгабхаан̣аваарамад̇д̇о. сигкаабад̣̇авибхан̇г̇зби суд̇д̇анд̇абхааж̇анийяам̣ над̇т̇и; ваажанаамаг̇г̇ад̇о банзса ад̇ирзгабхаан̣аваарамад̇д̇о; д̇ат̇аа бадисамбхид̣̇аавибхан̇г̇о. н̃аан̣авибхан̇г̇о д̣̇асавид̇хзна вибхад̇д̇о; ваажанаамаг̇г̇ад̇о банзса д̇имад̇д̇абхаан̣авааро. куд̣̇д̣̇агавад̇т̇увибхан̇г̇оби д̣̇асавид̇хзна вибхад̇д̇о; ваажанаамаг̇г̇ад̇о банзса д̇имад̇д̇абхаан̣авааро. д̇хаммахад̣̇аяавибхан̇г̇о д̇ивид̇хзна вибхад̇д̇о; ваажанаамаг̇г̇ад̇о банзса ад̇ирзгад̣̇вибхаан̣аваарамад̇д̇о. саб̣б̣зби вид̇т̇аарияамаанаа ананд̇аа абаримаан̣аа хонд̇и. звамзд̇ам̣ вибхан̇г̇аббагаран̣ам̣ ваажанаамаг̇г̇ад̇о бан̃жад̇им̣самад̇д̇абхаан̣аваарам̣; вид̇т̇аарад̇о бана ананд̇амабаримаан̣ам̣ ход̇и.
Tattha khandhavibhaṅgo suttantabhājanīyaabhidhammabhājanīyapañhapucchakānaṃ vasena tidhā vibhatto. So vācanāmaggato pañcamattabhāṇavāro, vitthāriyamāno pana ananto aparimāṇo hoti. Tato paraṃ āyatanavibhaṅgādayopi eteheva tīhi nayehi vibhattā. Tesu āyatanavibhaṅgo vācanāmaggato atirekabhāṇavāro, dhātuvibhaṅgo dvimattabhāṇavāro. Tathā saccavibhaṅgo. Indriyavibhaṅge suttantabhājanīyaṃ natthi; vācanāmaggato panesa atirekabhāṇavāramatto. Paccayākāravibhaṅgo chamattabhāṇavāro, pañhapucchakaṃ panettha natthi. Satipaṭṭhānavibhaṅgo atirekabhāṇavāramatto; tathā sammappadhāna iddhipādabojjhaṅgamaggaṅgavibhaṅgā. Jhānavibhaṅgo dvibhāṇavāramatto, appamaññāvibhaṅgo atirekabhāṇavāramatto. Sikkhāpadavibhaṅgepi suttantabhājanīyaṃ natthi; vācanāmaggato panesa atirekabhāṇavāramatto; tathā paṭisambhidāvibhaṅgo. Ñāṇavibhaṅgo dasavidhena vibhatto; vācanāmaggato panesa timattabhāṇavāro. Khuddakavatthuvibhaṅgopi dasavidhena vibhatto; vācanāmaggato panesa timattabhāṇavāro. Dhammahadayavibhaṅgo tividhena vibhatto; vācanāmaggato panesa atirekadvibhāṇavāramatto. Sabbepi vitthāriyamānā anantā aparimāṇā honti. Evametaṃ vibhaṅgappakaraṇaṃ vācanāmaggato pañcatiṃsamattabhāṇavāraṃ; vitthārato pana anantamaparimāṇaṃ hoti.
д̇ад̣̇ананд̇арам̣ д̇хаад̇угат̇аабагаран̣ам̣ наама. д̇ам̣ сан̇г̇ахо асан̇г̇ахо, сан̇г̇ахид̇зна асан̇г̇ахид̇ам̣, асан̇г̇ахид̇зна сан̇г̇ахид̇ам̣, сан̇г̇ахид̇зна сан̇г̇ахид̇ам̣, асан̇г̇ахид̇зна асан̇г̇ахид̇ам̣; самбаяог̇о виббаяог̇о, самбаяуд̇д̇зна виббаяуд̇д̇ам̣, виббаяуд̇д̇зна самбаяуд̇д̇ам̣, самбаяуд̇д̇зна самбаяуд̇д̇ам̣, виббаяуд̇д̇зна виббаяуд̇д̇ам̣; сан̇г̇ахид̇зна самбаяуд̇д̇ам̣ виббаяуд̇д̇ам̣; самбаяуд̇д̇зна сан̇г̇ахид̇ам̣ асан̇г̇ахид̇ам̣, асан̇г̇ахид̇зна самбаяуд̇д̇ам̣ виббаяуд̇д̇ам̣, виббаяуд̇д̇зна сан̇г̇ахид̇ам̣ асан̇г̇ахид̇анд̇и жуд̣̇д̣̇асавид̇хзна вибхад̇д̇ам̣. д̇ам̣ ваажанаамаг̇г̇ад̇о ад̇ирзгачабхаан̣аваарамад̇д̇ам̣, вид̇т̇аарияамаанам̣ бана ананд̇амабаримаан̣ам̣ ход̇и.
Tadanantaraṃ dhātukathāpakaraṇaṃ nāma. Taṃ saṅgaho asaṅgaho, saṅgahitena asaṅgahitaṃ, asaṅgahitena saṅgahitaṃ, saṅgahitena saṅgahitaṃ, asaṅgahitena asaṅgahitaṃ; sampayogo vippayogo, sampayuttena vippayuttaṃ, vippayuttena sampayuttaṃ, sampayuttena sampayuttaṃ, vippayuttena vippayuttaṃ; saṅgahitena sampayuttaṃ vippayuttaṃ; sampayuttena saṅgahitaṃ asaṅgahitaṃ, asaṅgahitena sampayuttaṃ vippayuttaṃ, vippayuttena saṅgahitaṃ asaṅgahitanti cuddasavidhena vibhattaṃ. Taṃ vācanāmaggato atirekachabhāṇavāramattaṃ, vitthāriyamānaṃ pana anantamaparimāṇaṃ hoti.
д̇ад̣̇ананд̇арам̣ буг̇г̇алабан̃н̃ад̇д̇и наама. саа ‘‘канд̇хабан̃н̃ад̇д̇и ааяад̇анабан̃н̃ад̇д̇и д̇хаад̇убан̃н̃ад̇д̇и сажжабан̃н̃ад̇д̇и инд̣̇рияабан̃н̃ад̇д̇и буг̇г̇алабан̃н̃ад̇д̇ий’’д̇и чаб̣б̣ид̇хзна вибхад̇д̇аа. саа ваажанаамаг̇г̇ад̇о ад̇ирзгабан̃жабхаан̣аваараа; вид̇т̇аарияамаанаа бана ананд̇аа абаримаан̣аава ход̇и.
Tadanantaraṃ puggalapaññatti nāma. Sā ‘‘khandhapaññatti āyatanapaññatti dhātupaññatti saccapaññatti indriyapaññatti puggalapaññattī’’ti chabbidhena vibhattā. Sā vācanāmaggato atirekapañcabhāṇavārā; vitthāriyamānā pana anantā aparimāṇāva hoti.
д̇ад̣̇ананд̇арам̣ гат̇аавад̇т̇уббагаран̣ам̣ наама. д̇ам̣ сагаваад̣̇з бан̃жа суд̇д̇асад̇аани бараваад̣̇з бан̃жаад̇и суд̇д̇асахассам̣ самод̇хаанзд̇ваа вибхад̇д̇ам̣. д̇ам̣ ваажанаамаг̇г̇ад̇о ид̣̇аани бод̇т̇агз ликид̇ам̣ аг̇г̇ахзд̇ваа сан̇г̇ийд̇иааробид̇анаязна д̣̇ийгханигааяаббамаан̣ам̣, вид̇т̇аарияамаанам̣ бана ананд̇амабаримаан̣ам̣ ход̇и.
Tadanantaraṃ kathāvatthuppakaraṇaṃ nāma. Taṃ sakavāde pañca suttasatāni paravāde pañcāti suttasahassaṃ samodhānetvā vibhattaṃ. Taṃ vācanāmaggato idāni potthake likhitaṃ aggahetvā saṅgītiāropitanayena dīghanikāyappamāṇaṃ, vitthāriyamānaṃ pana anantamaparimāṇaṃ hoti.
д̇ад̣̇ананд̇арам̣ яамагам̣ наама. д̇ам̣ муулаяамагам̣ канд̇хаяамагам̣ ааяад̇анаяамагам̣ д̇хаад̇уяамагам̣ сажжаяамагам̣ сан̇каараяамагам̣ анусаяаяамагам̣ жид̇д̇аяамагам̣ д̇хаммаяамагам̣ инд̣̇рияаяамаганд̇и д̣̇асавид̇хзна вибхад̇д̇ам̣. д̇ам̣ ваажанаамаг̇г̇ад̇о вийсабхаан̣аваарасад̇ам̣, вид̇т̇аарад̇о бана ананд̇амабаримаан̣ам̣ ход̇и.
Tadanantaraṃ yamakaṃ nāma. Taṃ mūlayamakaṃ khandhayamakaṃ āyatanayamakaṃ dhātuyamakaṃ saccayamakaṃ saṅkhārayamakaṃ anusayayamakaṃ cittayamakaṃ dhammayamakaṃ indriyayamakanti dasavidhena vibhattaṃ. Taṃ vācanāmaggato vīsabhāṇavārasataṃ, vitthārato pana anantamaparimāṇaṃ hoti.
д̇ад̣̇ананд̇арам̣ махаабагаран̣ам̣ наама. бадтаананд̇иби д̇ассзва наамам̣. д̇ам̣ хзд̇убажжаяо аарамман̣абажжаяо ад̇хибад̇ибажжаяо ананд̇арабажжаяо самананд̇арабажжаяо сахаж̇аад̇абажжаяо ан̃н̃аман̃н̃абажжаяо ниссаяабажжаяо убаниссаяабажжаяо бурзж̇аад̇абажжаяо бажчааж̇аад̇абажжаяо аасзванабажжаяо гаммабажжаяо вибаагабажжаяо аахаарабажжаяо инд̣̇рияабажжаяо жхаанабажжаяо маг̇г̇абажжаяо самбаяуд̇д̇абажжаяо виббаяуд̇д̇абажжаяо ад̇т̇ибажжаяо над̇т̇ибажжаяо виг̇ад̇абажжаяо авиг̇ад̇абажжаяод̇и. бажжаяавасзна д̇аава жад̇увийсад̇ивид̇хзна вибхад̇д̇ам̣.
Tadanantaraṃ mahāpakaraṇaṃ nāma. Paṭṭhānantipi tasseva nāmaṃ. Taṃ hetupaccayo ārammaṇapaccayo adhipatipaccayo anantarapaccayo samanantarapaccayo sahajātapaccayo aññamaññapaccayo nissayapaccayo upanissayapaccayo purejātapaccayo pacchājātapaccayo āsevanapaccayo kammapaccayo vipākapaccayo āhārapaccayo indriyapaccayo jhānapaccayo maggapaccayo sampayuttapaccayo vippayuttapaccayo atthipaccayo natthipaccayo vigatapaccayo avigatapaccayoti. Paccayavasena tāva catuvīsatividhena vibhattaṃ.
имасмим̣ бана таанз бадтаанам̣ самаанзд̇аб̣б̣ам̣. гусалад̇д̇игаад̣̇аяо хи д̣̇ваавийсад̇и д̇игаа, наама хзд̇уу д̇хаммаа нахзд̇уу д̇хаммаа…бз… саран̣аа д̇хаммаа аран̣аа д̇хаммаад̇и имз сад̇ам̣ д̣̇угаа. абарзби виж̇ж̇аабхааг̇ино д̇хаммаа авиж̇ж̇аабхааг̇ино д̇хаммаа…бз… каяз н̃аан̣ам̣, ануббаад̣̇з н̃аан̣анд̇и д̣̇ваажад̇д̇аалийса суд̇д̇анд̇игад̣̇угаа наама. д̇зсу д̣̇ваавийсад̇и д̇игаа сад̇ам̣ д̣̇угаад̇и аяам̣ аахажжабхаасид̇аа ж̇инаважанабхууд̇аа саб̣б̣ан̃н̃уб̣уд̣̇д̇хзна д̣̇зсид̇аа сад̇д̇аннам̣ багаран̣аанам̣ маад̇игаа наама.
Imasmiṃ pana ṭhāne paṭṭhānaṃ samānetabbaṃ. Kusalattikādayo hi dvāvīsati tikā, nāma hetū dhammā nahetū dhammā…pe… saraṇā dhammā araṇā dhammāti ime sataṃ dukā. Aparepi vijjābhāgino dhammā avijjābhāgino dhammā…pe… khaye ñāṇaṃ, anuppāde ñāṇanti dvācattālīsa suttantikadukā nāma. Tesu dvāvīsati tikā sataṃ dukāti ayaṃ āhaccabhāsitā jinavacanabhūtā sabbaññubuddhena desitā sattannaṃ pakaraṇānaṃ mātikā nāma.
ат̇аабарз д̣̇ваажад̇д̇аалийса суд̇д̇анд̇игад̣̇угаа гуд̇обабхаваа гзна табид̇аа гзна д̣̇зсид̇аад̇и? д̇хаммасзнаабад̇исаарибуд̇д̇ад̇т̇зраббабхаваа, д̇зна табид̇аа, д̇зна д̣̇зсид̇аад̇и. имз табзнд̇о бана т̇зро на саамуггам̣сигзна ад̇д̇ано н̃аан̣зна табзси. згуд̇д̇арияам̣ бана зганибаад̇ад̣̇уганибаад̇асан̇г̇ийд̇и д̣̇асуд̇д̇арасуд̇д̇анд̇зхи самод̇хаанзд̇ваа аабхид̇хаммигад̇т̇зраанам̣ суд̇д̇анд̇ам̣ бад̇ваа агиламад̇т̇ам̣ табид̇аа. д̇з банзд̇з згасмим̣ нигкзбаган̣д̣зязва мад̇т̇агам̣ баабзд̇ваа вибхад̇д̇аа. сзсадтаанзсу яаава саран̣ад̣̇угаа абхид̇хаммо вибхад̇д̇о.
Athāpare dvācattālīsa suttantikadukā kutopabhavā kena ṭhapitā kena desitāti? Dhammasenāpatisāriputtattherappabhavā, tena ṭhapitā, tena desitāti. Ime ṭhapento pana thero na sāmukkaṃsikena attano ñāṇena ṭhapesi. Ekuttariyaṃ pana ekanipātadukanipātasaṅgīti dasuttarasuttantehi samodhānetvā ābhidhammikattherānaṃ suttantaṃ patvā akilamatthaṃ ṭhapitā. Te panete ekasmiṃ nikkhepakaṇḍeyeva matthakaṃ pāpetvā vibhattā. Sesaṭṭhānesu yāva saraṇadukā abhidhammo vibhatto.
саммаасамб̣уд̣̇д̇хзна хи ануломабадтаанз д̣̇ваавийсад̇и д̇игз ниссааяа д̇игабадтаанам̣ наама нид̣̇д̣̇идтам̣. сад̇ам̣ д̣̇угз ниссааяа д̣̇угабадтаанам̣ наама нид̣̇д̣̇идтам̣. д̇ад̇о барам̣ д̣̇ваавийсад̇и д̇игз г̇ахзд̇ваа д̣̇угасад̇з багкибид̇ваа д̣̇угад̇игабадтаанам̣ наама д̣̇ассид̇ам̣. д̇ад̇о барам̣ д̣̇угасад̇ам̣ г̇ахзд̇ваа д̣̇ваавийсад̇ияаа д̇игзсу багкибид̇ваа д̇игад̣̇угабадтаанам̣ наама д̣̇ассид̇ам̣. д̇игз бана д̇игзсуязва багкибид̇ваа д̇игад̇игабадтаанам̣ наама д̣̇ассид̇ам̣. д̣̇угз жа д̣̇угзсуязва багкибид̇ваа д̣̇угад̣̇угабадтаанам̣ наама д̣̇ассид̇ам̣. звам̣ –
Sammāsambuddhena hi anulomapaṭṭhāne dvāvīsati tike nissāya tikapaṭṭhānaṃ nāma niddiṭṭhaṃ. Sataṃ duke nissāya dukapaṭṭhānaṃ nāma niddiṭṭhaṃ. Tato paraṃ dvāvīsati tike gahetvā dukasate pakkhipitvā dukatikapaṭṭhānaṃ nāma dassitaṃ. Tato paraṃ dukasataṃ gahetvā dvāvīsatiyā tikesu pakkhipitvā tikadukapaṭṭhānaṃ nāma dassitaṃ. Tike pana tikesuyeva pakkhipitvā tikatikapaṭṭhānaṃ nāma dassitaṃ. Duke ca dukesuyeva pakkhipitvā dukadukapaṭṭhānaṃ nāma dassitaṃ. Evaṃ –
д̇иган̃жа бадтаанаварам̣ д̣̇угуд̇д̇амам̣,
Tikañca paṭṭhānavaraṃ dukuttamaṃ,
д̣̇угад̇иган̃жзва д̇игад̣̇уган̃жа;
Dukatikañceva tikadukañca;
д̇игад̇иган̃жзва д̣̇угад̣̇уган̃жа,
Tikatikañceva dukadukañca,
ча ануломамхи наяаа суг̇амбхийраад̇и. (бадтаа. 1.1.39);
Cha anulomamhi nayā sugambhīrāti. (paṭṭhā. 1.1.39);
бажжанийяабадтаанзби д̣̇ваавийсад̇ид̇игз ниссааяа д̇игабадтаанам̣ наама. д̣̇угасад̇ам̣ ниссааяа д̣̇угабадтаанам̣ наама. д̣̇ваавийсад̇ид̇игз д̣̇угасад̇з багкибид̇ваа д̣̇угад̇игабадтаанам̣ наама. д̣̇угасад̇ам̣ д̣̇ваавийсад̇ияаа д̇игзсу багкибид̇ваа д̇игад̣̇угабадтаанам̣ наама. д̇игз д̇игзсуязва багкибид̇ваа д̇игад̇игабадтаанам̣ наама. д̣̇угз д̣̇угзсуязва багкибид̇ваа д̣̇угад̣̇угабадтаанам̣ наамаад̇и бажжанийязби чахи наязхи бадтаанам̣ нид̣̇д̣̇идтам̣. д̇зна вуд̇д̇ам̣ –
Paccanīyapaṭṭhānepi dvāvīsatitike nissāya tikapaṭṭhānaṃ nāma. Dukasataṃ nissāya dukapaṭṭhānaṃ nāma. Dvāvīsatitike dukasate pakkhipitvā dukatikapaṭṭhānaṃ nāma. Dukasataṃ dvāvīsatiyā tikesu pakkhipitvā tikadukapaṭṭhānaṃ nāma. Tike tikesuyeva pakkhipitvā tikatikapaṭṭhānaṃ nāma. Duke dukesuyeva pakkhipitvā dukadukapaṭṭhānaṃ nāmāti paccanīyepi chahi nayehi paṭṭhānaṃ niddiṭṭhaṃ. Tena vuttaṃ –
д̇иган̃жа бадтаанаварам̣ д̣̇угуд̇д̇амам̣,
Tikañca paṭṭhānavaraṃ dukuttamaṃ,
д̣̇угад̇иган̃жзва д̇игад̣̇уган̃жа;
Dukatikañceva tikadukañca;
д̇игад̇иган̃жзва д̣̇угад̣̇уган̃жа,
Tikatikañceva dukadukañca,
ча бажжанийяамхи наяаа суг̇амбхийраад̇и. (бадтаа. 1.1.44);
Cha paccanīyamhi nayā sugambhīrāti. (paṭṭhā. 1.1.44);
д̇ад̇о барам̣ ануломабажжанийязби зд̇знзва убааязна ча наяаа д̣̇ассид̇аа. д̇знааха –
Tato paraṃ anulomapaccanīyepi eteneva upāyena cha nayā dassitā. Tenāha –
д̇иган̃жа бадтаанаварам̣ д̣̇угуд̇д̇амам̣,
Tikañca paṭṭhānavaraṃ dukuttamaṃ,
д̣̇угад̇иган̃жзва д̇игад̣̇уган̃жа;
Dukatikañceva tikadukañca;
д̇игад̇иган̃жзва д̣̇угад̣̇уган̃жа,
Tikatikañceva dukadukañca,
ча ануломабажжанийяамхи наяаа суг̇амбхийраад̇и. (бадтаа. 1.1.48);
Cha anulomapaccanīyamhi nayā sugambhīrāti. (paṭṭhā. 1.1.48);
д̇ад̣̇ананд̇арам̣ бажжанийяаануломзби зд̇зхзва чахи наязхи нид̣̇д̣̇идтам̣. д̇знааха –
Tadanantaraṃ paccanīyānulomepi eteheva chahi nayehi niddiṭṭhaṃ. Tenāha –
д̇иган̃жа бадтаанаварам̣ д̣̇угуд̇д̇амам̣,
Tikañca paṭṭhānavaraṃ dukuttamaṃ,
д̣̇угад̇иган̃жзва д̇игад̣̇уган̃жа;
Dukatikañceva tikadukañca;
д̇игад̇иган̃жзва д̣̇угад̣̇уган̃жа,
Tikatikañceva dukadukañca,
ча бажжанийяаануломамхи наяаа суг̇амбхийраад̇и. (бадтаа. 1.1.52);
Cha paccanīyānulomamhi nayā sugambhīrāti. (paṭṭhā. 1.1.52);
звам̣ ануломз ча бадтаанаани, бадиломз ча, ануломабажжанийяз ча, бажжанийяаануломз ча бадтаанаанийд̇и ид̣̇ам̣ жад̇увийсад̇исаманд̇абадтаанасамод̇хаанам̣ бадтаанам̣ махаабагаран̣ам̣ наама.
Evaṃ anulome cha paṭṭhānāni, paṭilome cha, anulomapaccanīye cha, paccanīyānulome cha paṭṭhānānīti idaṃ catuvīsatisamantapaṭṭhānasamodhānaṃ paṭṭhānaṃ mahāpakaraṇaṃ nāma.
ид̣̇аани имасса абхид̇хаммасса г̇амбхийрабхаававиж̇аананад̇т̇ам̣ жад̇д̇ааро сааг̇араа взд̣̇ид̇аб̣б̣аа – сам̣саарасааг̇аро, ж̇аласааг̇аро, наяасааг̇аро, н̃аан̣асааг̇арод̇и. д̇ад̇т̇а сам̣саарасааг̇аро наама –
Idāni imassa abhidhammassa gambhīrabhāvavijānanatthaṃ cattāro sāgarā veditabbā – saṃsārasāgaro, jalasāgaro, nayasāgaro, ñāṇasāgaroti. Tattha saṃsārasāgaro nāma –
канд̇хаанан̃жа бадибаади, д̇хаад̇уааяад̇анаана жа;
Khandhānañca paṭipāṭi, dhātuāyatanāna ca;
аб̣б̣ожчиннам̣ вад̇д̇амаанаа, сам̣саарод̇и бавужжад̇ийд̇и.
Abbocchinnaṃ vattamānā, saṃsāroti pavuccatīti.
звам̣ вуд̇д̇ам̣ сам̣саараваддам̣. свааяам̣ яасмаа имзсам̣ сад̇д̇аанам̣ уббад̇д̇ияаа буримаа годи на бан̃н̃ааяад̇и зд̇д̇агаанан̃хи вассасад̇аанам̣ ваа вассасахассаанам̣ ваа вассасад̇асахассаанам̣ ваа, габбасад̇аанам̣ ваа габбасахассаанам̣ ваа габбасад̇асахассаанам̣ ваа мад̇т̇агз сад̇д̇аа уббаннаа, д̇ад̇о буб̣б̣з наахзсунд̇и ваа, асугасса наама ран̃н̃о гаалз уббаннаа, асугасса б̣уд̣̇д̇хасса гаалз уббаннаа д̇ад̇о буб̣б̣з наахзсунд̇и ваа, аяам̣ барижчзд̣̇о над̇т̇и; ‘‘буримаа, бхигкавз, годи на бан̃н̃ааяад̇и авиж̇ж̇ааяа, ид̇о буб̣б̣з авиж̇ж̇аа наахоси ат̇а бажчаа самабхавий’’д̇и (а. ни. 10.61) иминаа бана наязна сам̣саарасааг̇аро анамад̇аг̇г̇ова.
Evaṃ vuttaṃ saṃsāravaṭṭaṃ. Svāyaṃ yasmā imesaṃ sattānaṃ uppattiyā purimā koṭi na paññāyati ettakānañhi vassasatānaṃ vā vassasahassānaṃ vā vassasatasahassānaṃ vā, kappasatānaṃ vā kappasahassānaṃ vā kappasatasahassānaṃ vā matthake sattā uppannā, tato pubbe nāhesunti vā, asukassa nāma rañño kāle uppannā, asukassa buddhassa kāle uppannā tato pubbe nāhesunti vā, ayaṃ paricchedo natthi; ‘‘purimā, bhikkhave, koṭi na paññāyati avijjāya, ito pubbe avijjā nāhosi atha pacchā samabhavī’’ti (a. ni. 10.61) iminā pana nayena saṃsārasāgaro anamataggova.
махаасамуд̣̇д̣̇о бана ж̇аласааг̇аро наамаад̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣о. со жад̇ураасийд̇ияож̇анасахассаг̇амбхийро. д̇ад̇т̇а уд̣̇агасса аал̣хагасад̇зхи ваа аал̣хагасахассзхи ваа аал̣хагасад̇асахассзхи ваа бамаан̣ам̣ наама над̇т̇и . ат̇а ко асан̇кязяяо аббамзяяо махаауд̣̇агагканд̇ход̇взва сан̇кяам̣ г̇ажчад̇и. аяам̣ ж̇аласааг̇аро наама.
Mahāsamuddo pana jalasāgaro nāmāti veditabbo. So caturāsītiyojanasahassagambhīro. Tattha udakassa āḷhakasatehi vā āḷhakasahassehi vā āḷhakasatasahassehi vā pamāṇaṃ nāma natthi . Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāudakakkhandhotveva saṅkhyaṃ gacchati. Ayaṃ jalasāgaro nāma.
гад̇амо наяасааг̇аро? д̇збидагам̣ б̣уд̣̇д̇хаважанам̣. д̣̇взби хи д̇анд̇ияо бажжавзгканд̇аанам̣ сад̣̇д̇хаасамбаннаанам̣ басаад̣̇аб̣ахулаанам̣ н̃аан̣уд̇д̇араанам̣ гулабуд̇д̇аанам̣ ананд̇ам̣ бийд̇исоманассам̣ уббаж̇ж̇ад̇и. гад̇амаа д̣̇вз? винаяан̃жа абхид̇хамман̃жа. винаяад̇харабхигкуунан̃хи винаяад̇анд̇им̣ бажжавзгканд̇аанам̣ д̣̇осаануруубам̣ сигкаабад̣̇абан̃н̃аабанам̣ наама – имасмим̣ д̣̇осз имасмим̣ вийд̇иггамз ид̣̇ам̣ наама ход̇ийд̇и сигкаабад̣̇абан̃н̃аабанам̣ – ан̃н̃зсам̣ ависаяо, б̣уд̣̇д̇хаанамзва висаяод̇и. уд̇д̇аримануссад̇хаммабзяяаалам̣ бажжавзгканд̇аанам̣ нийлабзяяаалам̣ бажжавзгканд̇аанам̣ сан̃жарид̇д̇абзяяаалам̣ бажжавзгканд̇аанам̣ ананд̇ам̣ бийд̇исоманассам̣ уббаж̇ж̇ад̇и. аабхид̇хаммигабхигкуунамби канд̇ханд̇арам̣ ааяад̇ананд̇арам̣ д̇хаад̇ванд̇арам̣ инд̣̇рияанд̇арам̣ б̣алаб̣ож̇жхан̇г̇агаммавибааганд̇арам̣ руубааруубабарижчзд̣̇ам̣ сан̣хасукумад̇хаммам̣ г̇аг̇анад̇алз д̇аарагаруубаани г̇ан̣ханд̇о вияа руубааруубад̇хаммз баб̣б̣ам̣ баб̣б̣ам̣ годтаасам̣ годтаасам̣ гад̇ваа вибхаж̇анд̇о д̣̇ассзси вад̇а но сад̇т̇аад̇и абхид̇хаммад̇анд̇им̣ бажжавзгканд̇аанам̣ ананд̇ам̣ бийд̇исоманассам̣ уббаж̇ж̇ад̇и.
Katamo nayasāgaro? Tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ. Dvepi hi tantiyo paccavekkhantānaṃ saddhāsampannānaṃ pasādabahulānaṃ ñāṇuttarānaṃ kulaputtānaṃ anantaṃ pītisomanassaṃ uppajjati. Katamā dve? Vinayañca abhidhammañca. Vinayadharabhikkhūnañhi vinayatantiṃ paccavekkhantānaṃ dosānurūpaṃ sikkhāpadapaññāpanaṃ nāma – imasmiṃ dose imasmiṃ vītikkame idaṃ nāma hotīti sikkhāpadapaññāpanaṃ – aññesaṃ avisayo, buddhānameva visayoti. Uttarimanussadhammapeyyālaṃ paccavekkhantānaṃ nīlapeyyālaṃ paccavekkhantānaṃ sañcarittapeyyālaṃ paccavekkhantānaṃ anantaṃ pītisomanassaṃ uppajjati. Ābhidhammikabhikkhūnampi khandhantaraṃ āyatanantaraṃ dhātvantaraṃ indriyantaraṃ balabojjhaṅgakammavipākantaraṃ rūpārūpaparicchedaṃ saṇhasukhumadhammaṃ gaganatale tārakarūpāni gaṇhanto viya rūpārūpadhamme pabbaṃ pabbaṃ koṭṭhāsaṃ koṭṭhāsaṃ katvā vibhajanto dassesi vata no satthāti abhidhammatantiṃ paccavekkhantānaṃ anantaṃ pītisomanassaṃ uppajjati.
звам̣ уббад̇д̇ияаа банасса ид̣̇ам̣ вад̇т̇уби взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣ – махааг̇ад̇иг̇амияад̇иссад̣̇ад̇д̇ад̇т̇зро гира наама махааб̣од̇хим̣ ванд̣̇иссаамийд̇и барад̇ийрам̣ г̇ажчанд̇о наавааяа убарид̇алз нисинно махаасамуд̣̇д̣̇ам̣ ологзси. ат̇асса д̇асмим̣ самаяз нзва барад̇ийрам̣ бан̃н̃ааяид̇т̇а, на оримад̇ийрам̣, уумивзг̇аббабхзд̣̇асамуг̇г̇ад̇аж̇алажун̣н̣абаригин̣н̣о бана басаарид̇араж̇ад̇абаддасуманабубпасант̇арасад̣̇исо махаасамуд̣̇д̣̇ова бан̃н̃ааяид̇т̇а. со гим̣ ну ко махаасамуд̣̇д̣̇асса уумивзг̇о б̣алаваа уд̣̇ааху жад̇увийсад̇иббабхзд̣̇з саманд̇абадтаанз наяамукам̣ б̣алаванд̇и жинд̇зси. ат̇асса махаасамуд̣̇д̣̇з барижчзд̣̇о бан̃н̃ааяад̇и – аяан̃хи хздтаа махаабат̇авияаа барижчинно, убари аагаасзна, згад̇о жаггаваал̣абаб̣б̣ад̇зна, згад̇о взланд̇зна барижчинно; саманд̇абадтаанасса бана барижчзд̣̇о на бан̃н̃ааяад̇ийд̇и сан̣хасукумад̇хаммам̣ бажжавзгканд̇асса б̣алавабийд̇и уббаннаа. со бийд̇им̣ вигкамбхзд̇ваа вибассанам̣ вад̣дхзд̇ваа яат̇аанисиннова саб̣б̣агилзсз кзбзд̇ваа аг̇г̇апалз арахад̇д̇з бад̇идтааяа уд̣̇аанам̣ уд̣̇аанзси –
Evaṃ uppattiyā panassa idaṃ vatthupi veditabbaṃ – mahāgatigamiyatissadattatthero kira nāma mahābodhiṃ vandissāmīti paratīraṃ gacchanto nāvāya uparitale nisinno mahāsamuddaṃ olokesi. Athassa tasmiṃ samaye neva paratīraṃ paññāyittha, na orimatīraṃ, ūmivegappabhedasamuggatajalacuṇṇaparikiṇṇo pana pasāritarajatapaṭṭasumanapupphasantharasadiso mahāsamuddova paññāyittha. So kiṃ nu kho mahāsamuddassa ūmivego balavā udāhu catuvīsatippabhede samantapaṭṭhāne nayamukhaṃ balavanti cintesi. Athassa mahāsamudde paricchedo paññāyati – ayañhi heṭṭhā mahāpathaviyā paricchinno, upari ākāsena, ekato cakkavāḷapabbatena, ekato velantena paricchinno; samantapaṭṭhānassa pana paricchedo na paññāyatīti saṇhasukhumadhammaṃ paccavekkhantassa balavapīti uppannā. So pītiṃ vikkhambhetvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā yathānisinnova sabbakilese khepetvā aggaphale arahatte patiṭṭhāya udānaṃ udānesi –
ад̇т̇зва г̇амбхийраг̇ад̇ам̣ суд̣̇уб̣б̣уд̇хам̣,
Attheva gambhīragataṃ sudubbudhaṃ,
саяам̣ абхин̃н̃ааяа сахзд̇усамбхавам̣;
Sayaṃ abhiññāya sahetusambhavaṃ;
яат̇аанубуб̣б̣ам̣ никилзна д̣̇зсид̇ам̣,
Yathānupubbaṃ nikhilena desitaṃ,
махзсинаа руубаг̇ад̇ам̣ва бассад̇ийд̇и.
Mahesinā rūpagataṃva passatīti.
аяам̣ наяасааг̇аро наама.
Ayaṃ nayasāgaro nāma.
гад̇амо н̃аан̣асааг̇аро? саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣ам̣ н̃аан̣асааг̇аро наама. аяам̣ сам̣саарасааг̇аро наама, аяам̣ ж̇аласааг̇аро наама, аяам̣ наяасааг̇аро наамаад̇и хи ан̃н̃зна на саггаа ж̇аанид̇ум̣, саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣знзва саггаа ж̇аанид̇унд̇и саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣ам̣ н̃аан̣асааг̇аро наама. имзсу жад̇уусу сааг̇арзсу имасмим̣ таанз наяасааг̇аро ад̇хиббзд̇о. иман̃хи саб̣б̣ан̃н̃уб̣уд̣̇д̇хаава бадивиж̇жханд̇и.
Katamo ñāṇasāgaro? Sabbaññutaññāṇaṃ ñāṇasāgaro nāma. Ayaṃ saṃsārasāgaro nāma, ayaṃ jalasāgaro nāma, ayaṃ nayasāgaro nāmāti hi aññena na sakkā jānituṃ, sabbaññutaññāṇeneva sakkā jānitunti sabbaññutaññāṇaṃ ñāṇasāgaro nāma. Imesu catūsu sāgaresu imasmiṃ ṭhāne nayasāgaro adhippeto. Imañhi sabbaññubuddhāva paṭivijjhanti.
аяамби бхаг̇аваа б̣од̇химуулз нисинно ‘имам̣ бадивиж̇жхид̇ваа имам̣ вад̇а мз д̇хаммам̣ зсанд̇асса г̇авзсанд̇асса габбасад̇асахассаад̇хигаани жад̇д̇аари асан̇кязяяаани вийд̇ивад̇д̇аани, ат̇а мз имасмим̣ баллан̇гз нисиннзна д̣̇ияад̣дхагилзсасахассам̣ кзбзд̇ваа аяам̣ д̇хаммо бадивид̣̇д̇хо’д̇и бадивид̣̇д̇хад̇хаммам̣ бажжавзгканд̇о сад̇д̇аахам̣ згабаллан̇гзна нисийд̣̇и. д̇ад̇о д̇амхаа баллан̇гаа вудтааяа ‘имасмим̣ вад̇а мз баллан̇гз саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣ам̣ бадивид̣̇д̇ха’нд̇и анимисзхи жагкуухи сад̇д̇аахам̣ баллан̇гам̣ ологзнд̇о адтааси. д̇ад̇о д̣̇звад̇аанам̣ ‘аж̇ж̇ааби нууна сид̣̇д̇хад̇т̇асса гад̇д̇аб̣б̣агижжам̣ ад̇т̇и, баллан̇гасмин̃хи аалаяам̣ на виж̇ахад̇ий’д̇и баривид̇агго уд̣̇абаад̣̇и.
Ayampi bhagavā bodhimūle nisinno ‘imaṃ paṭivijjhitvā imaṃ vata me dhammaṃ esantassa gavesantassa kappasatasahassādhikāni cattāri asaṅkhyeyyāni vītivattāni, atha me imasmiṃ pallaṅke nisinnena diyaḍḍhakilesasahassaṃ khepetvā ayaṃ dhammo paṭividdho’ti paṭividdhadhammaṃ paccavekkhanto sattāhaṃ ekapallaṅkena nisīdi. Tato tamhā pallaṅkā vuṭṭhāya ‘imasmiṃ vata me pallaṅke sabbaññutaññāṇaṃ paṭividdha’nti animisehi cakkhūhi sattāhaṃ pallaṅkaṃ olokento aṭṭhāsi. Tato devatānaṃ ‘ajjāpi nūna siddhatthassa kattabbakiccaṃ atthi, pallaṅkasmiñhi ālayaṃ na vijahatī’ti parivitakko udapādi.
сад̇т̇аа д̣̇звад̇аанам̣ вид̇аггам̣ н̃ад̇ваа д̇аавад̣̇зва д̇аасам̣ вид̇аггавуубасаманад̇т̇ам̣ взхаасам̣ аб̣бхуг̇г̇анд̇ваа яамагабаадихаарияам̣ д̣̇ассзси. махааб̣од̇хибаллан̇гасмин̃хи гад̇абаадихаарияан̃жа, н̃аад̇исамааг̇амз гад̇абаадихаарияан̃жа, баадияабуд̇д̇асамааг̇амз гад̇абаадихаарияан̃жа, саб̣б̣ам̣ ган̣д̣амб̣аругкамуулз гад̇аяамагабаадихаарияасад̣̇исамзва ахоси. звам̣ яамагабаадихаарияам̣ гад̇ваа баллан̇гасса тид̇адтаанасса жа анд̇арз аагаасад̇о оруяха сад̇д̇аахам̣ жан̇гами. имзсу жа згавийсад̇ияаа д̣̇ивасзсу згад̣̇ивасзби сад̇т̇у сарийрад̇о расмияо на нигканд̇аа.
Satthā devatānaṃ vitakkaṃ ñatvā tāvadeva tāsaṃ vitakkavūpasamanatthaṃ vehāsaṃ abbhuggantvā yamakapāṭihāriyaṃ dassesi. Mahābodhipallaṅkasmiñhi katapāṭihāriyañca, ñātisamāgame katapāṭihāriyañca, pāṭiyaputtasamāgame katapāṭihāriyañca, sabbaṃ kaṇḍambarukkhamūle katayamakapāṭihāriyasadisameva ahosi. Evaṃ yamakapāṭihāriyaṃ katvā pallaṅkassa ṭhitaṭṭhānassa ca antare ākāsato oruyha sattāhaṃ caṅkami. Imesu ca ekavīsatiyā divasesu ekadivasepi satthu sarīrato rasmiyo na nikkhantā.
жад̇уд̇т̇з бана сад̇д̇аахз бажчимуд̇д̇арааяа д̣̇исааяа рад̇анагхарз нисийд̣̇и – рад̇анагхарам̣ наама нзва сад̇д̇арад̇анамаяам̣ г̇зхам̣. сад̇д̇аннам̣ бана багаран̣аанам̣ саммасид̇адтаанам̣ рад̇анагхаранд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣ – д̇ад̇т̇а д̇хаммасан̇г̇ан̣им̣ саммасанд̇ассааби сарийрад̇о расмияо на нигканд̇аа. вибхан̇г̇аббагаран̣ам̣ д̇хаад̇угат̇ам̣ буг̇г̇алабан̃н̃ад̇д̇им̣ гат̇аавад̇т̇уббагаран̣ам̣ яамагаббагаран̣ам̣ саммасанд̇ассааби сарийрад̇о расмияо на нигканд̇аа. яад̣̇аа бана махаабагаран̣ам̣ оруяха ‘‘хзд̇убажжаяо аарамман̣абажжаяо…бз… авиг̇ад̇абажжаяо’’д̇и саммасанам̣ аарабхи, ат̇асса жад̇увийсад̇исаманд̇абадтаанам̣ саммасанд̇асса зганд̇ад̇о саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣ам̣ махаабагаран̣зязва огаасам̣ лабхи. яат̇аа хи д̇имирабин̇г̇аламахаамажчо жад̇ураасийд̇ияож̇анасахассаг̇амбхийрз махаасамуд̣̇д̣̇зязва огаасам̣ лабхад̇и, звамзва саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣ам̣ зганд̇ад̇о махаабагаран̣зязва огаасам̣ лабхи.
Catutthe pana sattāhe pacchimuttarāya disāya ratanaghare nisīdi – ratanagharaṃ nāma neva sattaratanamayaṃ gehaṃ. Sattannaṃ pana pakaraṇānaṃ sammasitaṭṭhānaṃ ratanagharanti veditabbaṃ – tattha dhammasaṅgaṇiṃ sammasantassāpi sarīrato rasmiyo na nikkhantā. Vibhaṅgappakaraṇaṃ dhātukathaṃ puggalapaññattiṃ kathāvatthuppakaraṇaṃ yamakappakaraṇaṃ sammasantassāpi sarīrato rasmiyo na nikkhantā. Yadā pana mahāpakaraṇaṃ oruyha ‘‘hetupaccayo ārammaṇapaccayo…pe… avigatapaccayo’’ti sammasanaṃ ārabhi, athassa catuvīsatisamantapaṭṭhānaṃ sammasantassa ekantato sabbaññutaññāṇaṃ mahāpakaraṇeyeva okāsaṃ labhi. Yathā hi timirapiṅgalamahāmaccho caturāsītiyojanasahassagambhīre mahāsamuddeyeva okāsaṃ labhati, evameva sabbaññutaññāṇaṃ ekantato mahāpakaraṇeyeva okāsaṃ labhi.
сад̇т̇у звам̣ лад̣̇д̇хогаасзна саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣зна яат̇аасукам̣ сан̣хасукумад̇хаммам̣ саммасанд̇асса сарийрад̇о нийлабийд̇алохид̇од̣̇аад̇аман̃ж̇идтабабхассаравасзна чаб̣б̣ан̣н̣арасмияо нигкамим̣су. гзсамассуухи жзва агкийнан̃жа нийладтаанзхи нийларасмияо нигкамим̣су, яаасам̣ васзна г̇аг̇анад̇алам̣ ан̃ж̇анажун̣н̣асамогин̣н̣ам̣ вияа умаабубпанийлуббалад̣̇аласан̃чаннам̣ вияа вийд̇ибад̇анд̇аман̣ид̇аалаван̣дам̣ вияа самбасаарид̇амзжагабадам̣ вияа жа ахоси.
Satthu evaṃ laddhokāsena sabbaññutaññāṇena yathāsukhaṃ saṇhasukhumadhammaṃ sammasantassa sarīrato nīlapītalohitodātamañjiṭṭhapabhassaravasena chabbaṇṇarasmiyo nikkhamiṃsu. Kesamassūhi ceva akkhīnañca nīlaṭṭhānehi nīlarasmiyo nikkhamiṃsu, yāsaṃ vasena gaganatalaṃ añjanacuṇṇasamokiṇṇaṃ viya umāpupphanīluppaladalasañchannaṃ viya vītipatantamaṇitālavaṇṭaṃ viya sampasāritamecakapaṭaṃ viya ca ahosi.
чавид̇о жзва агкийнан̃жа бийд̇адтаанзхи бийд̇арасмияо нигкамим̣су; яаасам̣ васзна д̣̇исаабхааг̇аа суван̣н̣арасад̇хаараабхисин̃жамаанаа вияа суван̣н̣абадабасаарид̇аа вияа гун̇гумажун̣н̣аган̣игаарабубпасамбаригин̣н̣аа вияа жа вирожим̣су.
Chavito ceva akkhīnañca pītaṭṭhānehi pītarasmiyo nikkhamiṃsu; yāsaṃ vasena disābhāgā suvaṇṇarasadhārābhisiñcamānā viya suvaṇṇapaṭapasāritā viya kuṅkumacuṇṇakaṇikārapupphasamparikiṇṇā viya ca virociṃsu.
мам̣салохид̇зхи жзва агкийнан̃жа рад̇д̇адтаанзхи лохид̇арасмияо нигкамим̣су яаасам̣ васзна д̣̇исаабхааг̇аа жийнабидтажун̣н̣аран̃ж̇ид̇аа вияа субаггалаакаарасасин̃жамаанаа вияа рад̇д̇агамб̣алабаригкид̇д̇аа вияа ж̇аяасуманабаарибхад̣̇д̣̇агаб̣анд̇хуж̇ийвагагусумасамбаригин̣н̣аа вияа жа вирожим̣су.
Maṃsalohitehi ceva akkhīnañca rattaṭṭhānehi lohitarasmiyo nikkhamiṃsu yāsaṃ vasena disābhāgā cīnapiṭṭhacuṇṇarañjitā viya supakkalākhārasasiñcamānā viya rattakambalaparikkhittā viya jayasumanapāribhaddakabandhujīvakakusumasamparikiṇṇā viya ca virociṃsu.
адтийхи жзва д̣̇анд̇зхи жа агкийнан̃жа сзд̇адтаанзхи од̣̇аад̇арасмияо нигкамим̣су; яаасам̣ васзна д̣̇исаабхааг̇аа раж̇ад̇агхадзхи аасин̃жамаанакийрад̇хаараасамбаригин̣н̣аа вияа самбасаарид̇араж̇ад̇абаддавид̇аанаа вияа, вийд̇ибад̇анд̇араж̇ад̇ад̇аалаван̣даа вияа, гунд̣̇агумуд̣̇асинд̣̇уваарасуманамаллигаад̣̇игусумасан̃чаннаа вияа жа вирожим̣су.
Aṭṭhīhi ceva dantehi ca akkhīnañca setaṭṭhānehi odātarasmiyo nikkhamiṃsu; yāsaṃ vasena disābhāgā rajataghaṭehi āsiñcamānakhīradhārāsamparikiṇṇā viya sampasāritarajatapaṭṭavitānā viya, vītipatantarajatatālavaṇṭā viya, kundakumudasinduvārasumanamallikādikusumasañchannā viya ca virociṃsu.
ман̃ж̇идтабабхассараа бана д̇амхаа д̇амхаа сарийраббад̣̇зсаа нигкамим̣су. ид̇и д̇аа чаб̣б̣ан̣н̣арасмияо нигкамид̇ваа гханамахаабат̇авим̣ г̇ан̣хим̣су.
Mañjiṭṭhapabhassarā pana tamhā tamhā sarīrappadesā nikkhamiṃsu. Iti tā chabbaṇṇarasmiyo nikkhamitvā ghanamahāpathaviṃ gaṇhiṃsu.
жад̇унахуд̇аад̇хигад̣̇вияож̇анасад̇асахассаб̣ахалаа махаабат̇авий нид̣̇д̇ханд̇асуван̣н̣абин̣д̣и вияа ахоси. ат̇а махаабат̇авим̣ бхинд̣̇ид̇ваа хздтаа уд̣̇агам̣ г̇ан̣хим̣су. бат̇ависанд̇хаарагам̣ адтанахуд̇аад̇хигажад̇уяож̇анасад̇асахассаб̣ахалам̣ уд̣̇агам̣ суван̣н̣агаласзхи аасин̃жамаанавилийнасуван̣н̣ам̣ вияа ахоси. уд̣̇агам̣ винивиж̇жхид̇ваа ваад̇ам̣ аг̇г̇ахзсум̣. чанахуд̇аад̇хиганаваяож̇анасад̇асахассаб̣ахало ваад̇о самуссид̇асуван̣н̣агканд̇хо вияа ахоси. ваад̇ам̣ винивиж̇жхид̇ваа хздтаа аж̇адаагаасам̣ багканд̣̇им̣су.
Catunahutādhikadviyojanasatasahassabahalā mahāpathavī niddhantasuvaṇṇapiṇḍi viya ahosi. Atha mahāpathaviṃ bhinditvā heṭṭhā udakaṃ gaṇhiṃsu. Pathavisandhārakaṃ aṭṭhanahutādhikacatuyojanasatasahassabahalaṃ udakaṃ suvaṇṇakalasehi āsiñcamānavilīnasuvaṇṇaṃ viya ahosi. Udakaṃ vinivijjhitvā vātaṃ aggahesuṃ. Chanahutādhikanavayojanasatasahassabahalo vāto samussitasuvaṇṇakkhandho viya ahosi. Vātaṃ vinivijjhitvā heṭṭhā ajaṭākāsaṃ pakkhandiṃsu.
убарибхааг̇зна уг̇г̇анд̇вааби жаад̇умахаарааж̇игз г̇ан̣хим̣су. д̇з винивиж̇жхид̇ваа д̇аавад̇им̣сз д̇ад̇о яаамз д̇ад̇о д̇усид̇з д̇ад̇о ниммаанарад̇ий д̇ад̇о бараниммид̇авасавад̇д̇ий д̇ад̇о нава б̣рахмалогз д̇ад̇о взхабпалз д̇ад̇о бан̃жа суд̣̇д̇хааваасз винивиж̇жхид̇ваа жад̇д̇ааро ааруббз г̇ан̣хим̣су. жад̇д̇ааро жа ааруббз винивиж̇жхид̇ваа аж̇адаагаасам̣ багканд̣̇им̣су.
Uparibhāgena uggantvāpi cātumahārājike gaṇhiṃsu. Te vinivijjhitvā tāvatiṃse tato yāme tato tusite tato nimmānaratī tato paranimmitavasavattī tato nava brahmaloke tato vehapphale tato pañca suddhāvāse vinivijjhitvā cattāro āruppe gaṇhiṃsu. Cattāro ca āruppe vinivijjhitvā ajaṭākāsaṃ pakkhandiṃsu.
д̇ирияабхааг̇зхи ананд̇аа логад̇хаад̇уяо багканд̣̇им̣су. зд̇д̇агзсу таанзсу жанд̣̇амхи жанд̣̇аббабхаа над̇т̇и, суурияз суурияаббабхаа над̇т̇и, д̇аарагаруубзсу д̇аарагаруубаббабхаа над̇т̇и, д̣̇звад̇аанам̣ уяяаанавимаанагаббаругкзсу жзва сарийрзсу жа аабхаран̣зсу жаад̇и саб̣б̣ад̇т̇а бабхаа над̇т̇и. д̇исахассимахаасахассилогад̇хаад̇уяаа аалогапаран̣асамад̇т̇о махааб̣рахмааби суурияуг̇г̇аманз каж̇ж̇обанаго вияа ахоси. жанд̣̇асуурияад̇аарагаруубад̣̇звад̇уяяаанавимаанагаббаругкаанам̣ барижчзд̣̇амад̇д̇агамзва бан̃н̃ааяид̇т̇а. зд̇д̇агам̣ таанам̣ б̣уд̣̇д̇харасмийхиязва аж̇жход̇т̇адам̣ ахоси. аяан̃жа нзва б̣уд̣̇д̇хаанам̣ ад̇хидтаанид̣̇д̇хи, на бхааванаамаяид̣̇д̇хи. сан̣хасукумад̇хаммам̣ бана саммасад̇о логанаат̇асса лохид̇ам̣ басийд̣̇и, вад̇т̇уруубам̣ басийд̣̇и, чавиван̣н̣о басийд̣̇и. жид̇д̇асамудтаанаа ван̣н̣ад̇хаад̇у саманд̇аа асийд̇ихад̇т̇амад̇д̇з бад̣̇зсз нижжалаава адтааси. иминаа нийхаарзна сад̇д̇аахам̣ саммаси.
Tiriyabhāgehi anantā lokadhātuyo pakkhandiṃsu. Ettakesu ṭhānesu candamhi candappabhā natthi, sūriye sūriyappabhā natthi, tārakarūpesu tārakarūpappabhā natthi, devatānaṃ uyyānavimānakapparukkhesu ceva sarīresu ca ābharaṇesu cāti sabbattha pabhā natthi. Tisahassimahāsahassilokadhātuyā ālokapharaṇasamattho mahābrahmāpi sūriyuggamane khajjopanako viya ahosi. Candasūriyatārakarūpadevatuyyānavimānakapparukkhānaṃ paricchedamattakameva paññāyittha. Ettakaṃ ṭhānaṃ buddharasmīhiyeva ajjhotthaṭaṃ ahosi. Ayañca neva buddhānaṃ adhiṭṭhāniddhi, na bhāvanāmayiddhi. Saṇhasukhumadhammaṃ pana sammasato lokanāthassa lohitaṃ pasīdi, vatthurūpaṃ pasīdi, chavivaṇṇo pasīdi. Cittasamuṭṭhānā vaṇṇadhātu samantā asītihatthamatte padese niccalāva aṭṭhāsi. Iminā nīhārena sattāhaṃ sammasi.
сад̇д̇а рад̇д̇инд̣̇иваани саммасид̇ад̇хаммо гид̇д̇аго ахосийд̇и? ананд̇о абаримаан̣о ахоси. аяам̣ д̇аава манасаад̣̇зсанаа наама. сад̇т̇аа бана звам̣ сад̇д̇аахам̣ манасаа жинд̇ид̇ад̇хаммам̣ важийбхзд̣̇ам̣ гад̇ваа д̣̇зсзнд̇о вассасад̇знаби вассасахассзнаби вассасад̇асахассзнаби мад̇т̇агам̣ баабзд̇ваа д̣̇зсзд̇ум̣ на саггод̇ийд̇и на вад̇д̇аб̣б̣ам̣. абарабхааг̇зби хи д̇ат̇ааг̇ад̇о д̇аавад̇им̣сабхаванз баарижчад̇д̇агамуулз бан̣д̣угамб̣аласилааяам̣ д̣̇асасахассажаггаваал̣ад̣̇звад̇аанам̣ маж̇жхз нисинно маад̇арам̣ гааяасагким̣ гад̇ваа гусалаа д̇хаммаа, агусалаа д̇хаммаа, аб̣яаагад̇аа д̇хаммаад̇и д̇хаммам̣ д̣̇зсзнд̇о сад̇абхааг̇зна сахассабхааг̇зна сад̇асахассабхааг̇зна д̇хамманд̇араа д̇хамманд̇арам̣ сан̇гамид̇ваа сан̇гамид̇ваава д̣̇зсзси. д̇аяо маасз ниранд̇арам̣ бавад̇д̇ид̇ад̣̇зсанаа взг̇зна бавад̇д̇аа аагаасаг̇ан̇г̇аа вияа ад̇хомукатабид̇ауд̣̇агагхадаа нигканд̇ауд̣̇агад̇хаараа вияа жа худ̇ваа ананд̇аа абаримаан̣аа ахоси.
Satta rattindivāni sammasitadhammo kittako ahosīti? Ananto aparimāṇo ahosi. Ayaṃ tāva manasādesanā nāma. Satthā pana evaṃ sattāhaṃ manasā cintitadhammaṃ vacībhedaṃ katvā desento vassasatenapi vassasahassenapi vassasatasahassenapi matthakaṃ pāpetvā desetuṃ na sakkotīti na vattabbaṃ. Aparabhāgepi hi tathāgato tāvatiṃsabhavane pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ dasasahassacakkavāḷadevatānaṃ majjhe nisinno mātaraṃ kāyasakkhiṃ katvā kusalā dhammā, akusalā dhammā, abyākatā dhammāti dhammaṃ desento satabhāgena sahassabhāgena satasahassabhāgena dhammantarā dhammantaraṃ saṅkamitvā saṅkamitvāva desesi. Tayo māse nirantaraṃ pavattitadesanā vegena pavattā ākāsagaṅgā viya adhomukhaṭhapitaudakaghaṭā nikkhantaudakadhārā viya ca hutvā anantā aparimāṇā ahosi.
б̣уд̣̇д̇хаанан̃хи бхад̇д̇аанумод̣̇анагаалзби т̇огам̣ вад̣дхзд̇ваа анумод̣̇знд̇аанам̣ д̣̇зсанаа д̣̇ийгхамаж̇жхиманигааяаббамаан̣аа ход̇и. бажчаабхад̇д̇ам̣ бана самбад̇д̇абарисааяа д̇хаммам̣ д̣̇зсзнд̇аанам̣ д̣̇зсанаа сам̣яуд̇д̇аан̇г̇уд̇д̇аригад̣̇взмахаанигааяаббамаан̣аава ход̇и. гасмаа? б̣уд̣̇д̇хаанан̃хи бхаван̇г̇абариваасо лахуго д̣̇анд̇ааваран̣ам̣ супусид̇ам̣ мукаад̣̇аанам̣ силидтам̣ ж̇ивхаа муд̣̇угаа саро мад̇хуро важанам̣ лахубаривад̇д̇ам̣. д̇асмаа д̇ам̣ мухуд̇д̇ам̣ д̣̇зсид̇ад̇хаммоби зд̇д̇аго ход̇и. д̇змаасам̣ д̣̇зсид̇ад̇хаммо бана ананд̇о абаримаан̣оязва.
Buddhānañhi bhattānumodanakālepi thokaṃ vaḍḍhetvā anumodentānaṃ desanā dīghamajjhimanikāyappamāṇā hoti. Pacchābhattaṃ pana sampattaparisāya dhammaṃ desentānaṃ desanā saṃyuttaaṅguttarikadvemahānikāyappamāṇāva hoti. Kasmā? Buddhānañhi bhavaṅgaparivāso lahuko dantāvaraṇaṃ suphusitaṃ mukhādānaṃ siliṭṭhaṃ jivhā mudukā saro madhuro vacanaṃ lahuparivattaṃ. Tasmā taṃ muhuttaṃ desitadhammopi ettako hoti. Temāsaṃ desitadhammo pana ananto aparimāṇoyeva.
аананд̣̇ад̇т̇зро хи б̣ахуссуд̇о д̇ибидагад̇харо бан̃жад̣̇аса г̇аат̇аасахассаани садти бад̣̇асахассаани лад̇аабубпаани аагад̣дханд̇о вияа тид̇абад̣̇знзва тад̇ваа г̇ан̣хаад̇и ваа ваажзд̇и ваа д̣̇зсзд̇и ваа. зд̇д̇аго т̇зрасса зго уд̣̇д̣̇зсамаг̇г̇о наама ход̇и. т̇зрасса хи анубад̣̇ам̣ уд̣̇д̣̇зсам̣ д̣̇ад̣̇амаано ан̃н̃о д̣̇аад̇ум̣ на саггод̇и, на самбаабун̣аад̇и. саммаасамб̣уд̣̇д̇хова самбаабун̣зяяа. звам̣ ад̇химад̇д̇асад̇имаа ад̇химад̇д̇аг̇ад̇имаа ад̇химад̇д̇ад̇хид̇имаа сааваго сад̇т̇аараа д̇змаасам̣ иминаа нийхаарзна д̣̇зсид̇ад̣̇зсанам̣ вассасад̇ам̣ вассасахассам̣ уг̇г̇ан̣ханд̇оби мад̇т̇агам̣ баабзд̇ум̣ на саггод̇и.
Ānandatthero hi bahussuto tipiṭakadharo pañcadasa gāthāsahassāni saṭṭhi padasahassāni latāpupphāni ākaḍḍhanto viya ṭhitapadeneva ṭhatvā gaṇhāti vā vāceti vā deseti vā. Ettako therassa eko uddesamaggo nāma hoti. Therassa hi anupadaṃ uddesaṃ dadamāno añño dātuṃ na sakkoti, na sampāpuṇāti. Sammāsambuddhova sampāpuṇeyya. Evaṃ adhimattasatimā adhimattagatimā adhimattadhitimā sāvako satthārā temāsaṃ iminā nīhārena desitadesanaṃ vassasataṃ vassasahassaṃ uggaṇhantopi matthakaṃ pāpetuṃ na sakkoti.
звам̣ д̇змаасам̣ ниранд̇арам̣ д̣̇зсзнд̇асса бана д̇ат̇ааг̇ад̇асса габ̣ал̣ийгаараахаараббадиб̣ад̣̇д̇хам̣ убаад̣̇иннагасарийрам̣ гат̇ам̣ яаабзсийд̇и? бадиж̇аг̇г̇анзнзва. б̣уд̣̇д̇хаанан̃хи со со гаало сувавад̇т̇ид̇о субарижчинно субажжагко. д̇асмаа бхаг̇аваа д̇хаммам̣ д̣̇зсзнд̇ова мануссалогз гаалам̣ ологзд̇и. со бхигкаажааравзлам̣ саллагкзд̇ваа ниммид̇аб̣уд̣̇д̇хам̣ маабзд̇ваа ‘имасса жийвараг̇г̇ахан̣ам̣ бад̇д̇аг̇г̇ахан̣ам̣ сарагуд̇д̇и аагаббо жа зваруубо наама ход̇у, зд̇д̇агам̣ наама д̇хаммам̣ д̣̇зсзд̇уу’д̇и ад̇хидтааяа бад̇д̇ажийварамаад̣̇ааяа анод̇ад̇д̇ад̣̇ахам̣ г̇ажчад̇и. д̣̇звад̇аа нааг̇алад̇аад̣̇анд̇агадтам̣ д̣̇знд̇и. д̇ам̣ каад̣̇ид̇ваа анод̇ад̇д̇ад̣̇ахз сарийрам̣ бадиж̇аг̇г̇ид̇ваа маносилаад̇алз тид̇о сурад̇д̇ад̣̇убаддам̣ ниваасзд̇ваа жийварам̣ баарубид̇ваа жаад̇умахаарааж̇ад̣̇ад̇д̇ияам̣ сзламаяам̣ бад̇д̇ам̣ аад̣̇ааяа уд̇д̇арагурум̣ г̇ажчад̇и. д̇ад̇о бин̣д̣абаад̇ам̣ аахарид̇ваа анод̇ад̇д̇ад̣̇ахад̇ийрз нисинно д̇ам̣ барибхун̃ж̇ид̇ваа д̣̇иваавихаарааяа жанд̣̇анаванам̣ г̇ажчад̇и.
Evaṃ temāsaṃ nirantaraṃ desentassa pana tathāgatassa kabaḷīkārāhārappaṭibaddhaṃ upādinnakasarīraṃ kathaṃ yāpesīti? Paṭijagganeneva. Buddhānañhi so so kālo suvavatthito suparicchinno supaccakkho. Tasmā bhagavā dhammaṃ desentova manussaloke kālaṃ oloketi. So bhikkhācāravelaṃ sallakkhetvā nimmitabuddhaṃ māpetvā ‘imassa cīvaraggahaṇaṃ pattaggahaṇaṃ sarakutti ākappo ca evarūpo nāma hotu, ettakaṃ nāma dhammaṃ desetū’ti adhiṭṭhāya pattacīvaramādāya anotattadahaṃ gacchati. Devatā nāgalatādantakaṭṭhaṃ denti. Taṃ khāditvā anotattadahe sarīraṃ paṭijaggitvā manosilātale ṭhito surattadupaṭṭaṃ nivāsetvā cīvaraṃ pārupitvā cātumahārājadattiyaṃ selamayaṃ pattaṃ ādāya uttarakuruṃ gacchati. Tato piṇḍapātaṃ āharitvā anotattadahatīre nisinno taṃ paribhuñjitvā divāvihārāya candanavanaṃ gacchati.
д̇хаммасзнаабад̇исаарибуд̇д̇ад̇т̇зроби д̇ад̇т̇а г̇анд̇ваа саммаасамб̣уд̣̇д̇хасса вад̇д̇ам̣ гад̇ваа згаманд̇ам̣ нисийд̣̇ад̇и. ат̇асса сад̇т̇аа наяам̣ д̣̇зд̇и. ‘саарибуд̇д̇а, зд̇д̇аго д̇хаммо маяаа д̣̇зсид̇о’д̇и аажигкад̇и. звам̣ саммаасамб̣уд̣̇д̇хз наяам̣ д̣̇знд̇з бадисамбхид̣̇ааббад̇д̇асса аг̇г̇асаавагасса взланд̇з тад̇ваа хад̇т̇ам̣ басаарзд̇ваа д̣̇ассид̇асамуд̣̇д̣̇асад̣̇исам̣ наяад̣̇аанам̣ ход̇и. т̇зрассааби наяасад̇зна наяасахассзна наяасад̇асахассзна бхаг̇авад̇аа д̣̇зсид̇ад̇хаммо убадтаад̇иязва.
Dhammasenāpatisāriputtattheropi tattha gantvā sammāsambuddhassa vattaṃ katvā ekamantaṃ nisīdati. Athassa satthā nayaṃ deti. ‘Sāriputta, ettako dhammo mayā desito’ti ācikkhati. Evaṃ sammāsambuddhe nayaṃ dente paṭisambhidāppattassa aggasāvakassa velante ṭhatvā hatthaṃ pasāretvā dassitasamuddasadisaṃ nayadānaṃ hoti. Therassāpi nayasatena nayasahassena nayasatasahassena bhagavatā desitadhammo upaṭṭhātiyeva.
сад̇т̇аа д̣̇иваавихаарам̣ нисийд̣̇ид̇ваа д̇хаммам̣ д̣̇зсзд̇ум̣ гааяа взлааяа г̇ажчад̇ийд̇и? саавад̇т̇иваасийнам̣ гулабуд̇д̇аанам̣ самбад̇д̇аанам̣ д̇хаммад̣̇зсанавзлаа наама ад̇т̇и, д̇ааяа взлааяа г̇ажчад̇и. д̇хаммам̣ д̣̇зсзд̇ваа г̇ажчанд̇ам̣ ваа ааг̇ажчанд̇ам̣ ваа гз ж̇аананд̇и гз на ж̇аананд̇ийд̇и? махзсагкаа д̣̇звад̇аа ж̇аананд̇и, аббзсагкаа д̣̇звад̇аа на ж̇аананд̇и. гасмаа на ж̇аананд̇ийд̇и? саммаасамб̣уд̣̇д̇хасса ваа ниммид̇аб̣уд̣̇д̇хасса ваа расмиаад̣̇ийсу наанад̇д̇аабхааваа. убхиннамби хи д̇зсам̣ расмийсу ваа сарзсу ваа важанзсу ваа наанад̇д̇ам̣ над̇т̇и.
Satthā divāvihāraṃ nisīditvā dhammaṃ desetuṃ kāya velāya gacchatīti? Sāvatthivāsīnaṃ kulaputtānaṃ sampattānaṃ dhammadesanavelā nāma atthi, tāya velāya gacchati. Dhammaṃ desetvā gacchantaṃ vā āgacchantaṃ vā ke jānanti ke na jānantīti? Mahesakkhā devatā jānanti, appesakkhā devatā na jānanti. Kasmā na jānantīti? Sammāsambuddhassa vā nimmitabuddhassa vā rasmiādīsu nānattābhāvā. Ubhinnampi hi tesaṃ rasmīsu vā saresu vā vacanesu vā nānattaṃ natthi.
саарибуд̇д̇ад̇т̇зроби сад̇т̇аараа д̣̇зсид̇ам̣ д̣̇зсид̇ам̣ д̇хаммам̣ аахарид̇ваа ад̇д̇ано сад̣̇д̇хивихааригаанам̣ бан̃жаннам̣ бхигкусад̇аанам̣ д̣̇зсзси. д̇зсам̣ аяам̣ буб̣б̣аяог̇о – д̇з гира гассабад̣̇асаб̣аласса гаалз куд̣̇д̣̇агаваг̇г̇улияонияам̣ ниб̣б̣ад̇д̇аа баб̣бхаарз оламб̣анд̇аа д̣̇виннам̣ аабхид̇хаммигабхигкуунам̣ абхид̇хаммам̣ саж̇жхааяанд̇аанам̣ сарз нимид̇д̇ам̣ г̇ахзд̇ваа ган̣хабагкасуггабагкз аж̇аанид̇вааби сарз нимид̇д̇аг̇г̇аахамад̇д̇агзнзва гаалам̣ гад̇ваа д̣̇звалогз ниб̣б̣ад̇д̇им̣су. згам̣ б̣уд̣̇д̇ханд̇арам̣ д̣̇звалогз васид̇ваа д̇асмим̣ гаалз мануссалогз ниб̣б̣ад̇д̇аа яамагабаадихаарияз басийд̣̇ид̇ваа т̇зрасса санд̇игз баб̣б̣аж̇им̣су. т̇зро сад̇т̇аараа д̣̇зсид̇ам̣ д̣̇зсид̇ам̣ д̇хаммам̣ аахарид̇ваа д̇зсам̣ д̣̇зсзси. саммаасамб̣уд̣̇д̇хасса абхид̇хаммад̣̇зсанаабарияосаанан̃жа д̇зсам̣ бхигкуунам̣ сад̇д̇аббагаран̣ауг̇г̇ахан̣ан̃жа згаббахаарзнзва ахоси.
Sāriputtattheropi satthārā desitaṃ desitaṃ dhammaṃ āharitvā attano saddhivihārikānaṃ pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ desesi. Tesaṃ ayaṃ pubbayogo – te kira kassapadasabalassa kāle khuddakavagguliyoniyaṃ nibbattā pabbhāre olambantā dvinnaṃ ābhidhammikabhikkhūnaṃ abhidhammaṃ sajjhāyantānaṃ sare nimittaṃ gahetvā kaṇhapakkhasukkapakkhe ajānitvāpi sare nimittaggāhamattakeneva kālaṃ katvā devaloke nibbattiṃsu. Ekaṃ buddhantaraṃ devaloke vasitvā tasmiṃ kāle manussaloke nibbattā yamakapāṭihāriye pasīditvā therassa santike pabbajiṃsu. Thero satthārā desitaṃ desitaṃ dhammaṃ āharitvā tesaṃ desesi. Sammāsambuddhassa abhidhammadesanāpariyosānañca tesaṃ bhikkhūnaṃ sattappakaraṇauggahaṇañca ekappahāreneva ahosi.
абхид̇хаммз ваажанаамаг̇г̇о наама саарибуд̇д̇ад̇т̇зраббабхаво. махаабагаран̣з г̇ан̣анажаароби т̇зрзнзва табид̇о. т̇зро хи иминаа нийхаарзна д̇хамманд̇арам̣ амагкзд̇ваава сукам̣ г̇ахзд̇ум̣ д̇хаарзд̇ум̣ барияаабун̣ид̇ум̣ ваажзд̇ун̃жа баход̇ийд̇и г̇ан̣анажаарам̣ табзси. звам̣ санд̇з т̇зрова батамад̇арам̣ аабхид̇хаммиго ход̇ийд̇и? на ход̇и. саммаасамб̣уд̣̇д̇хова батамад̇арам̣ аабхид̇хаммиго. со хи нам̣ махааб̣од̇хибаллан̇гз нисийд̣̇ид̇ваа бадивиж̇жхи. б̣уд̣̇д̇хо худ̇ваа жа бана сад̇д̇аахам̣ згабаллан̇гзна нисинно уд̣̇аанам̣ уд̣̇аанзси –
Abhidhamme vācanāmaggo nāma sāriputtattherappabhavo. Mahāpakaraṇe gaṇanacāropi thereneva ṭhapito. Thero hi iminā nīhārena dhammantaraṃ amakkhetvāva sukhaṃ gahetuṃ dhāretuṃ pariyāpuṇituṃ vācetuñca pahotīti gaṇanacāraṃ ṭhapesi. Evaṃ sante therova paṭhamataraṃ ābhidhammiko hotīti? Na hoti. Sammāsambuddhova paṭhamataraṃ ābhidhammiko. So hi naṃ mahābodhipallaṅke nisīditvā paṭivijjhi. Buddho hutvā ca pana sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno udānaṃ udānesi –
‘‘яад̣̇аа хавз баад̇убхаванд̇и д̇хаммаа,
‘‘Yadā have pātubhavanti dhammā,
аад̇аабино жхааяад̇о б̣раахман̣асса;
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;
ат̇асса ган̇каа вабаяанд̇и саб̣б̣аа,
Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā,
яад̇о баж̇аанаад̇и сахзд̇уд̇хаммам̣.
Yato pajānāti sahetudhammaṃ.
‘‘яад̣̇аа хавз баад̇убхаванд̇и д̇хаммаа,
‘‘Yadā have pātubhavanti dhammā,
аад̇аабино жхааяад̇о б̣раахман̣асса;
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;
ат̇асса ган̇каа вабаяанд̇и саб̣б̣аа,
Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā,
яад̇о каяам̣ бажжаяаанам̣ авзд̣̇и.
Yato khayaṃ paccayānaṃ avedi.
‘‘яад̣̇аа хавз баад̇убхаванд̇и д̇хаммаа,
‘‘Yadā have pātubhavanti dhammā,
аад̇аабино жхааяад̇о б̣раахман̣асса;
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;
вид̇хуубаяам̣ д̇идтад̇и маарасзнам̣,
Vidhūpayaṃ tiṭṭhati mārasenaṃ,
суурияова обхаасаяаманд̇алигка’’нд̇и. (махаава. 1-3; уд̣̇аа. 1-3);
Sūriyova obhāsayamantalikkha’’nti. (mahāva. 1-3; udā. 1-3);
ид̣̇ам̣ батамаб̣уд̣̇д̇хаважанам̣ наама. д̇хаммабад̣̇абхаан̣агаа бана –
Idaṃ paṭhamabuddhavacanaṃ nāma. Dhammapadabhāṇakā pana –
‘‘анзгаж̇аад̇исам̣саарам̣, санд̇хаависсам̣ аниб̣б̣исам̣;
‘‘Anekajātisaṃsāraṃ, sandhāvissaṃ anibbisaṃ;
г̇ахагаарам̣ г̇авзсанд̇о, д̣̇угкаа ж̇аад̇и бунаббунам̣.
Gahakāraṃ gavesanto, dukkhā jāti punappunaṃ.
‘‘г̇ахагаарага д̣̇идтоси, буна г̇зхам̣ на гаахаси;
‘‘Gahakāraka diṭṭhosi, puna gehaṃ na kāhasi;
саб̣б̣аа д̇з паасугаа бхаг̇г̇аа, г̇ахагуудам̣ висан̇кад̇ам̣;
Sabbā te phāsukā bhaggā, gahakūṭaṃ visaṅkhataṃ;
висан̇каараг̇ад̇ам̣ жид̇д̇ам̣, д̇ан̣хаанам̣ каяамаж̇жхаг̇аа’’д̇и. (д̇ха. ба. 153-154);
Visaṅkhāragataṃ cittaṃ, taṇhānaṃ khayamajjhagā’’ti. (dha. pa. 153-154);
ид̣̇ам̣ батамаб̣уд̣̇д̇хаважанам̣ наамаад̇и вад̣̇анд̇и.
Idaṃ paṭhamabuddhavacanaṃ nāmāti vadanti.
яамагасаалаанаманд̇арз нибаннзна бариниб̣б̣аанасамаяз ‘‘ханд̣̇а д̣̇аани, бхигкавз, ааманд̇аяаами во, ваяад̇хаммаа сан̇каараа, аббамаад̣̇зна самбаад̣̇зт̇аа’’д̇и (д̣̇ий. ни. 2.218) вуд̇д̇аважанам̣ бажчимаб̣уд̣̇д̇хаважанам̣ наама.
Yamakasālānamantare nipannena parinibbānasamaye ‘‘handa dāni, bhikkhave, āmantayāmi vo, vayadhammā saṅkhārā, appamādena sampādethā’’ti (dī. ni. 2.218) vuttavacanaṃ pacchimabuddhavacanaṃ nāma.
убхиннаманд̇арз бан̃жажад̇д̇аалийса вассаани бубпад̣̇аамам̣ г̇ант̇знд̇зна вияа, рад̇анаавалим̣ аавунанд̇зна вияа, жа гат̇ид̇о амад̇аббагаасано сад̣̇д̇хаммо маж̇жхимаб̣уд̣̇д̇хаважанам̣ наама.
Ubhinnamantare pañcacattālīsa vassāni pupphadāmaṃ ganthentena viya, ratanāvaliṃ āvunantena viya, ca kathito amatappakāsano saddhammo majjhimabuddhavacanaṃ nāma.
д̇ам̣ саб̣б̣амби сан̇г̇аяхамаанам̣ бидагад̇о д̇ийн̣и бидагаани хонд̇и, нигааяад̇о бан̃жа нигааяаа, ан̇г̇ад̇о наван̇г̇аани, д̇хаммагканд̇хад̇о жад̇ураасийд̇ид̇хаммагканд̇хасахассаани. гат̇ам̣? саб̣б̣амби хзд̇ам̣ бидагад̇о винаяабидагам̣ суд̇д̇анд̇абидагам̣ абхид̇хаммабидаганд̇и д̇иббабхзд̣̇амзва ход̇и. д̇ад̇т̇а убхаяаани баад̇имогкаани д̣̇вз вибхан̇г̇аа д̣̇ваавийсад̇и канд̇хагаа сол̣аса бариваараад̇и ид̣̇ам̣ винаяабидагам̣ наама. б̣рахмаж̇аалаад̣̇ижад̇уд̇д̇им̣сасуд̇д̇асан̇г̇ахо д̣̇ийгханигааяо. муулабарияааяасуд̇д̇аад̣̇ид̣̇ияад̣дхасад̇ад̣̇взсуд̇д̇асан̇г̇ахо маж̇жхиманигааяо. огхад̇аран̣асуд̇д̇аад̣̇исад̇д̇асуд̇д̇асахассасад̇д̇асад̇ад̣̇ваасадтисуд̇д̇асан̇г̇ахо сам̣яуд̇д̇анигааяо. жид̇д̇абарияаад̣̇аанасуд̇д̇аад̣̇инавасуд̇д̇асахассабан̃жасад̇асад̇д̇абан̃н̃аасасуд̇д̇асан̇г̇ахо ан̇г̇уд̇д̇аранигааяо. куд̣̇д̣̇агабаатад̇хаммабад̣̇ауд̣̇аанаид̇ивуд̇д̇агасуд̇д̇анибаад̇авимаанавад̇т̇убзд̇авад̇т̇ут̇зраг̇аат̇аат̇зрийг̇аат̇ааж̇аад̇аганид̣̇д̣̇зсабадисамбхид̣̇ааабад̣̇аанаб̣уд̣̇д̇хавам̣сажарияаабидагавасзна баннарасаббабхзд̣̇о куд̣̇д̣̇аганигааяод̇и ид̣̇ам̣ суд̇д̇анд̇абидагам̣ наама. д̇хаммасан̇г̇ан̣ийаад̣̇ийни сад̇д̇а багаран̣аани абхид̇хаммабидагам̣ наама. д̇ад̇т̇а –
Taṃ sabbampi saṅgayhamānaṃ piṭakato tīṇi piṭakāni honti, nikāyato pañca nikāyā, aṅgato navaṅgāni, dhammakkhandhato caturāsītidhammakkhandhasahassāni. Kathaṃ? Sabbampi hetaṃ piṭakato vinayapiṭakaṃ suttantapiṭakaṃ abhidhammapiṭakanti tippabhedameva hoti. Tattha ubhayāni pātimokkhāni dve vibhaṅgā dvāvīsati khandhakā soḷasa parivārāti idaṃ vinayapiṭakaṃ nāma. Brahmajālādicatuttiṃsasuttasaṅgaho dīghanikāyo. Mūlapariyāyasuttādidiyaḍḍhasatadvesuttasaṅgaho majjhimanikāyo. Oghataraṇasuttādisattasuttasahassasattasatadvāsaṭṭhisuttasaṅgaho saṃyuttanikāyo. Cittapariyādānasuttādinavasuttasahassapañcasatasattapaññāsasuttasaṅgaho aṅguttaranikāyo. Khuddakapāṭhadhammapadaudānaitivuttakasuttanipātavimānavatthupetavatthutheragāthātherīgāthājātakaniddesapaṭisambhidāapadānabuddhavaṃsacariyāpiṭakavasena pannarasappabhedo khuddakanikāyoti idaṃ suttantapiṭakaṃ nāma. Dhammasaṅgaṇīādīni satta pakaraṇāni abhidhammapiṭakaṃ nāma. Tattha –
вивид̇хависзсанаяад̇д̇аа, винаяанад̇о жзва гааяаваажаанам̣;
Vividhavisesanayattā, vinayanato ceva kāyavācānaṃ;
винаяад̇т̇авид̣̇уухи аяам̣, винаяо винаяод̇и агкаад̇о.
Vinayatthavidūhi ayaṃ, vinayo vinayoti akkhāto.
вивид̇хаа хи зд̇т̇а бан̃жавид̇хабаад̇имогкуд̣̇д̣̇зсабаарааж̇игаад̣̇исад̇д̇ааабад̇д̇игканд̇хамаад̇игаавибхан̇г̇аад̣̇иббабхзд̣̇аа наяаа висзсабхууд̇аа жа д̣̇ал̣хийгаммасит̇илагаран̣аббаяож̇анаа анубан̃н̃ад̇д̇инаяаа. гааяигаваажасигааж̇жхаажааранисзд̇ханад̇о жзса гааяам̣ ваажан̃жа винзд̇и. д̇асмаа вивид̇ханаяад̇д̇аа висзсанаяад̇д̇аа гааяаваажаанан̃жа винаяанад̇о аяам̣ винаяо винаяод̇и агкаад̇о. д̇знзд̇амзд̇асса важанад̇т̇агосаллад̇т̇ам̣ вуд̇д̇ам̣ –
Vividhā hi ettha pañcavidhapātimokkhuddesapārājikādisattaāpattikkhandhamātikāvibhaṅgādippabhedā nayā visesabhūtā ca daḷhīkammasithilakaraṇappayojanā anupaññattinayā. Kāyikavācasikaajjhācāranisedhanato cesa kāyaṃ vācañca vineti. Tasmā vividhanayattā visesanayattā kāyavācānañca vinayanato ayaṃ vinayo vinayoti akkhāto. Tenetametassa vacanatthakosallatthaṃ vuttaṃ –
‘‘вивид̇хависзсанаяад̇д̇аа , винаяанад̇о жзва гааяаваажаанам̣;
‘‘Vividhavisesanayattā , vinayanato ceva kāyavācānaṃ;
винаяад̇т̇авид̣̇уухи аяам̣, винаяо винаяод̇и агкаад̇о’’д̇и.
Vinayatthavidūhi ayaṃ, vinayo vinayoti akkhāto’’ti.
ид̇арам̣ бана –
Itaraṃ pana –
ад̇т̇аанам̣ суужанад̇о, сувуд̇д̇ад̇о саванад̇от̇а сууд̣̇анад̇о;
Atthānaṃ sūcanato, suvuttato savanatotha sūdanato;
суд̇д̇аан̣аа суд̇д̇асабхааг̇ад̇о жа ‘суд̇д̇а’нд̇и агкаад̇ам̣.
Suttāṇā suttasabhāgato ca ‘sutta’nti akkhātaṃ.
д̇ан̃хи ад̇д̇ад̇т̇абарад̇т̇аад̣̇ибхзд̣̇з ад̇т̇з суужзд̇и. сувуд̇д̇аа жзд̇т̇а ад̇т̇аа взнзяяаж̇жхаасаяаануломзна вуд̇д̇ад̇д̇аа. савад̇и жзд̇ам̣ ад̇т̇з, сассамива палам̣, басавад̇ийд̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и. сууд̣̇ад̇и жзд̇ам̣, д̇хзну вияа кийрам̣, баг̇гхарад̇ийд̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и. судту жа нз д̇ааяад̇и рагкад̇ийд̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и. суд̇д̇асабхааг̇ан̃жзд̇ам̣. яат̇аа хи д̇ажчагаанам̣ суд̇д̇ам̣ бамаан̣ам̣ ход̇и звамзд̇амби вин̃н̃уунам̣. яат̇аа жа суд̇д̇зна сан̇г̇ахид̇аани бубпаани на вигирияанд̇и на вид̣̇д̇хам̣сияанд̇и звамзд̇зна сан̇г̇ахид̇аа ад̇т̇аа. д̇знзд̇амзд̇асса важанад̇т̇агосаллад̇т̇ам̣ вуд̇д̇ам̣ –
Tañhi attatthaparatthādibhede atthe sūceti. Suvuttā cettha atthā veneyyajjhāsayānulomena vuttattā. Savati cetaṃ atthe, sassamiva phalaṃ, pasavatīti vuttaṃ hoti. Sūdati cetaṃ, dhenu viya khīraṃ, paggharatīti vuttaṃ hoti. Suṭṭhu ca ne tāyati rakkhatīti vuttaṃ hoti. Suttasabhāgañcetaṃ. Yathā hi tacchakānaṃ suttaṃ pamāṇaṃ hoti evametampi viññūnaṃ. Yathā ca suttena saṅgahitāni pupphāni na vikiriyanti na viddhaṃsiyanti evametena saṅgahitā atthā. Tenetametassa vacanatthakosallatthaṃ vuttaṃ –
‘‘ад̇т̇аанам̣ суужанад̇о, сувуд̇д̇ад̇о саванад̇от̇а сууд̣̇анад̇о;
‘‘Atthānaṃ sūcanato, suvuttato savanatotha sūdanato;
суд̇д̇аан̣аа суд̇д̇асабхааг̇ад̇о жа суд̇д̇анд̇и агкаад̇а’’нд̇и.
Suttāṇā suttasabhāgato ca suttanti akkhāta’’nti.
абхид̇хаммасса важанад̇т̇о вуд̇д̇оязва. абаро наяо –
Abhidhammassa vacanattho vuttoyeva. Aparo nayo –
яам̣ зд̇т̇а вуд̣дхиманд̇о, салагкан̣аа бууж̇ид̇аа барижчиннаа;
Yaṃ ettha vuḍḍhimanto, salakkhaṇā pūjitā paricchinnā;
вуд̇д̇аад̇хигаа жа д̇хаммаа, абхид̇хаммо д̇зна агкаад̇о.
Vuttādhikā ca dhammā, abhidhammo tena akkhāto.
аяан̃хи абхисад̣̇д̣̇о вуд̣дхилагкан̣абууж̇ид̇абарижчиннаад̇хигзсу д̣̇иссад̇и. д̇ат̇аа хзса ‘‘б̣аал̣хаа мз д̣̇угкаа взд̣̇анаа абхиггаманд̇и, но бадиггаманд̇ий’’д̇иаад̣̇ийсу (ма. ни. 3.384; сам̣. ни. 5.195) вуд̣дхияам̣ ааг̇ад̇о. ‘‘яаа д̇аа рад̇д̇ияо абхин̃н̃аад̇аа абхилагкид̇аа’’д̇иаад̣̇ийсу (ма. ни. 1.49) лагкан̣з. ‘‘рааж̇аабхирааж̇аа мануж̇инд̣̇о’’д̇иаад̣̇ийсу (ма. ни. 2.399; су. ни. 558) бууж̇ид̇з. ‘‘бадиб̣ало винзд̇ум̣ абхид̇хаммз абхивинаяз’’д̇иаад̣̇ийсу (махаава. 85) барижчиннз; ан̃н̃аман̃н̃асан̇гаравирахид̇з д̇хаммз жа винаяз жаад̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и. ‘‘абхигганд̇зна ван̣н̣знаа’’д̇иаад̣̇ийсу (ви. ва. 75) ад̇хигз.
Ayañhi abhisaddo vuḍḍhilakkhaṇapūjitaparicchinnādhikesu dissati. Tathā hesa ‘‘bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamantī’’tiādīsu (ma. ni. 3.384; saṃ. ni. 5.195) vuḍḍhiyaṃ āgato. ‘‘Yā tā rattiyo abhiññātā abhilakkhitā’’tiādīsu (ma. ni. 1.49) lakkhaṇe. ‘‘Rājābhirājā manujindo’’tiādīsu (ma. ni. 2.399; su. ni. 558) pūjite. ‘‘Paṭibalo vinetuṃ abhidhamme abhivinaye’’tiādīsu (mahāva. 85) paricchinne; aññamaññasaṅkaravirahite dhamme ca vinaye cāti vuttaṃ hoti. ‘‘Abhikkantena vaṇṇenā’’tiādīsu (vi. va. 75) adhike.
зд̇т̇а жа ‘‘руубуубабад̇д̇ияаа маг̇г̇ам̣ бхаавзд̇и мзд̇д̇аасахаг̇ад̇зна жзд̇асаа згам̣ д̣̇исам̣ парид̇ваа вихарад̇ий’’д̇иаад̣̇инаа (д̇ха. са. 163 аад̣̇аяо) наязна вуд̣дхиманд̇оби д̇хаммаа вуд̇д̇аа. ‘‘руубаарамман̣ам̣ ваа сад̣̇д̣̇аарамман̣ам̣ ваа’’д̇иаад̣̇инаа (д̇ха. са. 1) наязна аарамман̣аад̣̇ийхи лагкан̣ийяад̇д̇аа салагкан̣ааби. ‘‘сзгкаа д̇хаммаа, асзгкаа д̇хаммаа, логуд̇д̇араа д̇хаммаа’’д̇иаад̣̇инаа (д̇ха. са. д̇игамаад̇игаа 11; д̣̇угамаад̇игаа 12) наязна бууж̇ид̇ааби; бууж̇аарахаад̇и ад̇хиббааяо. ‘‘пассо ход̇и, взд̣̇анаа ход̇ий’’д̇иаад̣̇инаа (д̇ха. са. 1) наязна сабхаавабарижчиннад̇д̇аа барижчиннааби. ‘‘махаг̇г̇ад̇аа д̇хаммаа, аббамаан̣аа д̇хаммаа, ануд̇д̇араа д̇хаммаа’’д̇иаад̣̇инаа (д̇ха. са. д̇игамаад̇игаа 12; д̣̇угамаад̇игаа 99) наязна ад̇хигааби д̇хаммаа вуд̇д̇аа. д̇знзд̇амзд̇асса важанад̇т̇агосаллад̇т̇ам̣ вуд̇д̇ам̣ –
Ettha ca ‘‘rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharatī’’tiādinā (dha. sa. 163 ādayo) nayena vuḍḍhimantopi dhammā vuttā. ‘‘Rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā’’tiādinā (dha. sa. 1) nayena ārammaṇādīhi lakkhaṇīyattā salakkhaṇāpi. ‘‘Sekkhā dhammā, asekkhā dhammā, lokuttarā dhammā’’tiādinā (dha. sa. tikamātikā 11; dukamātikā 12) nayena pūjitāpi; pūjārahāti adhippāyo. ‘‘Phasso hoti, vedanā hotī’’tiādinā (dha. sa. 1) nayena sabhāvaparicchinnattā paricchinnāpi. ‘‘Mahaggatā dhammā, appamāṇā dhammā, anuttarā dhammā’’tiādinā (dha. sa. tikamātikā 12; dukamātikā 99) nayena adhikāpi dhammā vuttā. Tenetametassa vacanatthakosallatthaṃ vuttaṃ –
‘‘яам̣ зд̇т̇а вуд̣дхиманд̇о, салагкан̣аа бууж̇ид̇аа барижчиннаа;
‘‘Yaṃ ettha vuḍḍhimanto, salakkhaṇā pūjitā paricchinnā;
вуд̇д̇аад̇хигаа жа д̇хаммаа, абхид̇хаммо д̇зна агкаад̇о’’д̇и.
Vuttādhikā ca dhammā, abhidhammo tena akkhāto’’ti.
яам̣ банзд̇т̇а ависидтам̣, д̇ам̣ –
Yaṃ panettha avisiṭṭhaṃ, taṃ –
бидагам̣ бидагад̇т̇авид̣̇уу, барияад̇д̇иб̣бхааж̇анад̇т̇ад̇о ааху;
Piṭakaṃ piṭakatthavidū, pariyattibbhājanatthato āhu;
д̇зна самод̇хаанзд̇ваа, д̇аяоби винаяаад̣̇аяо н̃зяяаа.
Tena samodhānetvā, tayopi vinayādayo ñeyyā.
барияад̇д̇иби хи ‘‘маа бидагасамбад̣̇аанзнаа’’д̇иаад̣̇ийсу (а. ни. 3.66) бидаганд̇и вужжад̇и. ‘‘ат̇а бурисо ааг̇ажчзяяа гуд̣̇аалабидагам̣аад̣̇ааяаа’’д̇иаад̣̇ийсу (ма. ни. 1.228; а. ни. 3.70) яам̣гин̃жи бхааж̇анамби. д̇асмаа бидагам̣ бидагад̇т̇авид̣̇уу барияад̇д̇ибхааж̇анад̇т̇ад̇о ааху.
Pariyattipi hi ‘‘mā piṭakasampadānenā’’tiādīsu (a. ni. 3.66) piṭakanti vuccati. ‘‘Atha puriso āgaccheyya kudālapiṭakaṃādāyā’’tiādīsu (ma. ni. 1.228; a. ni. 3.70) yaṃkiñci bhājanampi. Tasmā piṭakaṃ piṭakatthavidū pariyattibhājanatthato āhu.
ид̣̇аани д̇зна самод̇хаанзд̇ваа д̇аяоби винаяаад̣̇аяо н̃зяяаад̇и. д̇зна звам̣ д̣̇увид̇хад̇т̇зна бидагасад̣̇д̣̇зна саха самаасам̣ гад̇ваа винаяо жа со бидаган̃жа барияад̇д̇ибхаавад̇о, д̇асса д̇асса ад̇т̇асса бхааж̇анад̇о жаад̇и винаяабидагам̣. яат̇аавуд̇д̇знзва наязна суд̇д̇анд̇ан̃жа д̇ам̣ бидаган̃жаад̇и суд̇д̇анд̇абидагам̣. абхид̇хаммо жа со бидаган̃жаад̇и абхид̇хаммабидаганд̇и звамзд̇з д̇аяоби винаяаад̣̇аяо н̃зяяаа.
Idāni tena samodhānetvā tayopi vinayādayo ñeyyāti. Tena evaṃ duvidhatthena piṭakasaddena saha samāsaṃ katvā vinayo ca so piṭakañca pariyattibhāvato, tassa tassa atthassa bhājanato cāti vinayapiṭakaṃ. Yathāvutteneva nayena suttantañca taṃ piṭakañcāti suttantapiṭakaṃ. Abhidhammo ca so piṭakañcāti abhidhammapiṭakanti evamete tayopi vinayādayo ñeyyā.
звам̣ н̃ад̇ваа жа бунаби д̇зсвзва бидагзсу наанаббагаарагосаллад̇т̇ам̣ –
Evaṃ ñatvā ca punapi tesveva piṭakesu nānappakārakosallatthaṃ –
д̣̇зсанаасаасанагат̇аабхзд̣̇ам̣ д̇зсу яат̇аарахам̣;
Desanāsāsanakathābhedaṃ tesu yathārahaṃ;
сигкаабахаанаг̇амбхийрабхааван̃жа барид̣̇ийбаяз.
Sikkhāpahānagambhīrabhāvañca paridīpaye.
барияад̇д̇ибхзд̣̇ам̣ самбад̇д̇им̣, вибад̇д̇ин̃жааби яам̣ яахим̣;
Pariyattibhedaṃ sampattiṃ, vipattiñcāpi yaṃ yahiṃ;
баабун̣аад̇и яат̇аа бхигку, д̇амби саб̣б̣ам̣ вибхааваяз.
Pāpuṇāti yathā bhikkhu, tampi sabbaṃ vibhāvaye.
д̇ад̇рааяам̣ барид̣̇ийбанаа вибхааванаа жа – зд̇аани хи д̇ийн̣и бидагаани яат̇ааггамам̣ аан̣аавохаарабарамад̇т̇ад̣̇зсанаа, яат̇аабараад̇хаяат̇аануломаяат̇аад̇хаммасаасанаани, сам̣вараасам̣варад̣̇идтивинивзтананаамаруубабарижчзд̣̇агат̇аад̇и жа вужжанд̇и.
Tatrāyaṃ paridīpanā vibhāvanā ca – etāni hi tīṇi piṭakāni yathākkamaṃ āṇāvohāraparamatthadesanā, yathāparādhayathānulomayathādhammasāsanāni, saṃvarāsaṃvaradiṭṭhiviniveṭhananāmarūpaparicchedakathāti ca vuccanti.
зд̇т̇а хи винаяабидагам̣ аан̣аарахзна бхаг̇авад̇аа аан̣ааб̣аахуллад̇о д̣̇зсид̇ад̇д̇аа аан̣аад̣̇зсанаа; суд̇д̇анд̇абидагам̣ вохаарагусалзна бхаг̇авад̇аа вохаараб̣аахуллад̇о д̣̇зсид̇ад̇д̇аа вохаарад̣̇зсанаа; абхид̇хаммабидагам̣ барамад̇т̇агусалзна бхаг̇авад̇аа барамад̇т̇аб̣аахуллад̇о д̣̇зсид̇ад̇д̇аа барамад̇т̇ад̣̇зсанаад̇и вужжад̇и.
Ettha hi vinayapiṭakaṃ āṇārahena bhagavatā āṇābāhullato desitattā āṇādesanā; suttantapiṭakaṃ vohārakusalena bhagavatā vohārabāhullato desitattā vohāradesanā; abhidhammapiṭakaṃ paramatthakusalena bhagavatā paramatthabāhullato desitattā paramatthadesanāti vuccati.
д̇ат̇аа батамам̣ яз д̇з бажураабараад̇хаа сад̇д̇аа д̇з яат̇аабараад̇хам̣ зд̇т̇а саасид̇аад̇и яат̇аабараад̇хасаасанам̣; д̣̇уд̇ияам̣ анзгаж̇жхаасаяаанусаяажарияаад̇химуд̇д̇игаа сад̇д̇аа яат̇аануломам̣ зд̇т̇а саасид̇аад̇и яат̇аануломасаасанам̣; д̇ад̇ияам̣ д̇хаммабун̃ж̇амад̇д̇з ‘ахам̣ мамаа’д̇и сан̃н̃ино сад̇д̇аа яат̇аад̇хаммам̣ зд̇т̇а саасид̇аад̇и яат̇аад̇хаммасаасананд̇и вужжад̇и.
Tathā paṭhamaṃ ye te pacurāparādhā sattā te yathāparādhaṃ ettha sāsitāti yathāparādhasāsanaṃ; dutiyaṃ anekajjhāsayānusayacariyādhimuttikā sattā yathānulomaṃ ettha sāsitāti yathānulomasāsanaṃ; tatiyaṃ dhammapuñjamatte ‘ahaṃ mamā’ti saññino sattā yathādhammaṃ ettha sāsitāti yathādhammasāsananti vuccati.
д̇ат̇аа батамам̣ аж̇жхаажаарабадибагкабхууд̇о сам̣вараасам̣варо зд̇т̇а гат̇ид̇од̇и сам̣вараасам̣варагат̇аа; сам̣вараасам̣варод̇и куд̣̇д̣̇аго жзва маханд̇о жа сам̣вараасам̣варо, гаммаагаммам̣ вияа жа палаапалам̣ вияа жа; д̣̇уд̇ияам̣ д̣̇ваасадтид̣̇идтибадибагкабхууд̇аа д̣̇идтивинивзтанаа зд̇т̇а гат̇ид̇аад̇и д̣̇идтивинивзтанагат̇аа; д̇ад̇ияам̣ рааг̇аад̣̇ибадибагкабхууд̇о наамаруубабарижчзд̣̇о зд̇т̇а гат̇ид̇од̇и наамаруубабарижчзд̣̇агат̇аад̇и вужжад̇и.
Tathā paṭhamaṃ ajjhācārapaṭipakkhabhūto saṃvarāsaṃvaro ettha kathitoti saṃvarāsaṃvarakathā; saṃvarāsaṃvaroti khuddako ceva mahanto ca saṃvarāsaṃvaro, kammākammaṃ viya ca phalāphalaṃ viya ca; dutiyaṃ dvāsaṭṭhidiṭṭhipaṭipakkhabhūtā diṭṭhiviniveṭhanā ettha kathitāti diṭṭhiviniveṭhanakathā; tatiyaṃ rāgādipaṭipakkhabhūto nāmarūpaparicchedo ettha kathitoti nāmarūpaparicchedakathāti vuccati.
д̇ийсуби жзд̇зсу д̇иссо сигкаа д̇ийн̣и бахаанаани жад̇уб̣б̣ид̇хо жа г̇амбхийрабхааво взд̣̇ид̇аб̣б̣о. д̇ат̇аа хи винаяабидагз висзсзна ад̇хисийласигкаа вуд̇д̇аа, суд̇д̇анд̇абидагз ад̇хижид̇д̇асигкаа, абхид̇хаммабидагз ад̇хибан̃н̃аасигкаа.
Tīsupi cetesu tisso sikkhā tīṇi pahānāni catubbidho ca gambhīrabhāvo veditabbo. Tathā hi vinayapiṭake visesena adhisīlasikkhā vuttā, suttantapiṭake adhicittasikkhā, abhidhammapiṭake adhipaññāsikkhā.
винаяабидагз жа вийд̇иггамаббахаанам̣ , гилзсаанам̣ вийд̇иггамабадибагкад̇д̇аа сийласса; суд̇д̇анд̇абидагз барияудтаанаббахаанам̣, барияудтаанабадибагкад̇д̇аа самаад̇хисса; абхид̇хаммабидагз анусаяаббахаанам̣, анусаяабадибагкад̇д̇аа бан̃н̃ааяа.
Vinayapiṭake ca vītikkamappahānaṃ, kilesānaṃ vītikkamapaṭipakkhattā sīlassa; suttantapiṭake pariyuṭṭhānappahānaṃ, pariyuṭṭhānapaṭipakkhattā samādhissa; abhidhammapiṭake anusayappahānaṃ, anusayapaṭipakkhattā paññāya.
батамз жа д̇ад̣̇ан̇г̇аббахаанам̣ гилзсаанам̣, ид̇арзсу вигкамбханасамужчзд̣̇аббахаанаани. батамз жа д̣̇ужжарид̇асам̣гилзсасса бахаанам̣, ид̇арзсу д̇ан̣хаад̣̇идтисам̣гилзсаанам̣ бахаанам̣.
Paṭhame ca tadaṅgappahānaṃ kilesānaṃ, itaresu vikkhambhanasamucchedappahānāni. Paṭhame ca duccaritasaṃkilesassa pahānaṃ, itaresu taṇhādiṭṭhisaṃkilesānaṃ pahānaṃ.
згамзгасмин̃жзд̇т̇а жад̇уб̣б̣ид̇хоби д̇хаммад̇т̇ад̣̇зсанаабадивзд̇хаг̇амбхийрабхааво взд̣̇ид̇аб̣б̣о – д̇ад̇т̇а д̇хаммод̇и д̇анд̇и. ад̇т̇од̇и д̇ассааязвад̇т̇о. д̣̇зсанаад̇и д̇ассаа манасаа вавад̇т̇аабид̇ааяа д̇анд̇ияаа д̣̇зсанаа. бадивзд̇ход̇и д̇анд̇ияаа д̇анд̇иад̇т̇асса жа яат̇аабхууд̇ааваб̣од̇хо. д̇ийсуби жзд̇зсу зд̇з д̇хаммад̇т̇ад̣̇зсанаабадивзд̇хаа. яасмаа сасаад̣̇ийхи вияа махаасамуд̣̇д̣̇о манд̣̇аб̣уд̣̇д̇хийхи д̣̇угког̇аахаа алаб̣бханзяяабад̇идтаа жа д̇асмаа г̇амбхийраа. звам̣ згамзгасмим̣ зд̇т̇а жад̇уб̣б̣ид̇хоби г̇амбхийрабхааво взд̣̇ид̇аб̣б̣о.
Ekamekasmiñcettha catubbidhopi dhammatthadesanāpaṭivedhagambhīrabhāvo veditabbo – tattha dhammoti tanti. Atthoti tassāyevattho. Desanāti tassā manasā vavatthāpitāya tantiyā desanā. Paṭivedhoti tantiyā tantiatthassa ca yathābhūtāvabodho. Tīsupi cetesu ete dhammatthadesanāpaṭivedhā. Yasmā sasādīhi viya mahāsamuddo mandabuddhīhi dukkhogāhā alabbhaneyyapatiṭṭhā ca tasmā gambhīrā. Evaṃ ekamekasmiṃ ettha catubbidhopi gambhīrabhāvo veditabbo.
абаро наяо – д̇хаммод̇и хзд̇у. вуд̇д̇ан̃хзд̇ам̣ – ‘‘хзд̇умхи н̃аан̣ам̣ д̇хаммабадисамбхид̣̇аа’’д̇и (вибха. 720). ад̇т̇од̇и хзд̇упалам̣. вуд̇д̇ан̃хзд̇ам̣ – ‘‘хзд̇упалз н̃аан̣ам̣ ад̇т̇абадисамбхид̣̇аа’’д̇и (вибха. 720). д̣̇зсанаад̇и бан̃н̃ад̇д̇и, яат̇аад̇хаммам̣ д̇хаммаабхилаабод̇и ад̇хиббааяо; ануломабадиломасан̇кзбавид̇т̇аараад̣̇ивасзна ваа гат̇анам̣. бадивзд̇ход̇и абхисамаяо. со жа логияалогуд̇д̇аро. висаяад̇о жа асаммохад̇о жа; ад̇т̇аануруубам̣ д̇хаммзсу, д̇хаммаануруубам̣ ад̇т̇зсу, бан̃н̃ад̇д̇ибат̇аануруубам̣ бан̃н̃ад̇д̇ийсу аваб̣од̇хо. д̇зсам̣ д̇зсам̣ ваа д̇ад̇т̇а д̇ад̇т̇а вуд̇д̇ад̇хаммаанам̣ бадивиж̇жхид̇аб̣б̣о салагкан̣асан̇каад̇о авибарийд̇асабхааво.
Aparo nayo – dhammoti hetu. Vuttañhetaṃ – ‘‘hetumhi ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā’’ti (vibha. 720). Atthoti hetuphalaṃ. Vuttañhetaṃ – ‘‘hetuphale ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā’’ti (vibha. 720). Desanāti paññatti, yathādhammaṃ dhammābhilāpoti adhippāyo; anulomapaṭilomasaṅkhepavitthārādivasena vā kathanaṃ. Paṭivedhoti abhisamayo. So ca lokiyalokuttaro. Visayato ca asammohato ca; atthānurūpaṃ dhammesu, dhammānurūpaṃ atthesu, paññattipathānurūpaṃ paññattīsu avabodho. Tesaṃ tesaṃ vā tattha tattha vuttadhammānaṃ paṭivijjhitabbo salakkhaṇasaṅkhāto aviparītasabhāvo.
ид̣̇аани яасмаа зд̇зсу бидагзсу яам̣ яам̣ д̇хаммаж̇аад̇ам̣ ваа ад̇т̇аж̇аад̇ам̣ ваа яаа жааяам̣ яат̇аа яат̇аа н̃аабзд̇аб̣б̣о ад̇т̇о сод̇уунам̣ н̃аан̣асса абхимуко ход̇и д̇ат̇аа д̇ат̇аа д̇ад̣̇ад̇т̇аж̇од̇игаа д̣̇зсанаа, яо жзд̇т̇а авибарийд̇ааваб̣од̇хасан̇каад̇о бадивзд̇хо д̇зсам̣ д̇зсам̣ ваа д̇хаммаанам̣ бадивиж̇жхид̇аб̣б̣о салагкан̣асан̇каад̇о авибарийд̇асабхааво – саб̣б̣амбзд̇ам̣ анубажид̇агусаласамбхаарзхи д̣̇уббан̃н̃зхи, сасаад̣̇ийхи вияа махаасамуд̣̇д̣̇о, д̣̇угког̇аахам̣ алаб̣бханзяяабад̇идтан̃жа, д̇асмаа г̇амбхийрам̣. звамби згамзгасмим̣ зд̇т̇а жад̇уб̣б̣ид̇хоби г̇амбхийрабхааво взд̣̇ид̇аб̣б̣о. зд̇д̇аавад̇аа жа –
Idāni yasmā etesu piṭakesu yaṃ yaṃ dhammajātaṃ vā atthajātaṃ vā yā cāyaṃ yathā yathā ñāpetabbo attho sotūnaṃ ñāṇassa abhimukho hoti tathā tathā tadatthajotikā desanā, yo cettha aviparītāvabodhasaṅkhāto paṭivedho tesaṃ tesaṃ vā dhammānaṃ paṭivijjhitabbo salakkhaṇasaṅkhāto aviparītasabhāvo – sabbampetaṃ anupacitakusalasambhārehi duppaññehi, sasādīhi viya mahāsamuddo, dukkhogāhaṃ alabbhaneyyapatiṭṭhañca, tasmā gambhīraṃ. Evampi ekamekasmiṃ ettha catubbidhopi gambhīrabhāvo veditabbo. Ettāvatā ca –
д̣̇зсанаасаасанагат̇аабхзд̣̇ам̣ д̇зсу яат̇аарахам̣;
Desanāsāsanakathābhedaṃ tesu yathārahaṃ;
сигкаабахаанаг̇амбхийрабхааван̃жа барид̣̇ийбаязд̇и –
Sikkhāpahānagambhīrabhāvañca paridīpayeti –
аяам̣ г̇аат̇аа вуд̇д̇ад̇т̇аа ход̇и.
Ayaṃ gāthā vuttatthā hoti.
барияад̇д̇ибхзд̣̇ам̣ самбад̇д̇им̣, вибад̇д̇ин̃жааби яам̣ яахим̣;
Pariyattibhedaṃ sampattiṃ, vipattiñcāpi yaṃ yahiṃ;
баабун̣аад̇и яат̇аа бхигку, д̇амби саб̣б̣ам̣ вибхааваязд̇и.
Pāpuṇāti yathā bhikkhu, tampi sabbaṃ vibhāvayeti.
зд̇т̇а бана д̇ийсу бидагзсу д̇ивид̇хо барияад̇д̇ибхзд̣̇о д̣̇адтаб̣б̣о. д̇иссо хи барияад̇д̇ияо – алаг̇ад̣̇д̣̇уубамаа ниссаран̣ад̇т̇аа бхан̣д̣ааг̇ааригабарияад̇д̇ийд̇и.
Ettha pana tīsu piṭakesu tividho pariyattibhedo daṭṭhabbo. Tisso hi pariyattiyo – alagaddūpamā nissaraṇatthā bhaṇḍāgārikapariyattīti.
д̇ад̇т̇а яаа д̣̇уг̇г̇ахид̇аа убаарамбхаад̣̇ихзд̇у барияаабудаа аяам̣ алаг̇ад̣̇д̣̇уубамаа. яам̣ санд̇хааяа вуд̇д̇ам̣ – ‘‘сзяяат̇ааби, бхигкавз, бурисо алаг̇ад̣̇д̣̇ад̇т̇иго алаг̇ад̣̇д̣̇аг̇авзсий алаг̇ад̣̇д̣̇абариязсанам̣ жарамаано, со бассзяяа маханд̇ам̣ алаг̇ад̣̇д̣̇ам̣, д̇амзнам̣ бхог̇з ваа нан̇г̇удтз ваа г̇ан̣хзяяа, д̇асса со алаг̇ад̣̇д̣̇о бадибаривад̇д̇ид̇ваа хад̇т̇з ваа б̣аахааяа ваа ан̃н̃ад̇арасмим̣ ваа ан̇г̇абажжан̇г̇з д̣ам̣сзяяа, со д̇ад̇о нид̣̇аанам̣ маран̣ам̣ ваа ниг̇ажчзяяа маран̣амад̇д̇ам̣ ваа д̣̇угкам̣. д̇ам̣ гисса хзд̇у? д̣̇уг̇г̇ахид̇ад̇д̇аа, бхигкавз, алаг̇ад̣̇д̣̇асса. звамзва ко, бхигкавз, ид̇хзгажжз могхабурисаа д̇хаммам̣ барияаабун̣анд̇и суд̇д̇ам̣…бз… взд̣̇аллам̣, д̇з д̇ам̣ д̇хаммам̣ барияаабун̣ид̇ваа д̇зсам̣ д̇хаммаанам̣ бан̃н̃ааяа ад̇т̇ам̣ на убабаригканд̇и, д̇зсам̣ д̇з д̇хаммаа бан̃н̃ааяа ад̇т̇ам̣ анубабаригкад̇ам̣ на ниж̇жхаанам̣ каманд̇и, д̇з убаарамбхаанисам̣саа жзва д̇хаммам̣ барияаабун̣анд̇и ид̇иваад̣̇аббамогкаанисам̣саа жа. яасса жад̇т̇ааяа д̇хаммам̣ барияаабун̣анд̇и д̇ан̃жасса ад̇т̇ам̣ наанубхонд̇и. д̇зсам̣ д̇з д̇хаммаа д̣̇уг̇г̇ахид̇аа д̣̇ийгхарад̇д̇ам̣ ахид̇ааяа д̣̇угкааяа сам̣вад̇д̇анд̇и. д̇ам̣ гисса хзд̇у? д̣̇уг̇г̇ахид̇ад̇д̇аа, бхигкавз, д̇хаммаана’’нд̇и (ма. ни. 1.238).
Tattha yā duggahitā upārambhādihetu pariyāpuṭā ayaṃ alagaddūpamā. Yaṃ sandhāya vuttaṃ – ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso alagaddatthiko alagaddagavesī alagaddapariyesanaṃ caramāno, so passeyya mahantaṃ alagaddaṃ, tamenaṃ bhoge vā naṅguṭṭhe vā gaṇheyya, tassa so alagaddo paṭiparivattitvā hatthe vā bāhāya vā aññatarasmiṃ vā aṅgapaccaṅge ḍaṃseyya, so tato nidānaṃ maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Taṃ kissa hetu? Duggahitattā, bhikkhave, alagaddassa. Evameva kho, bhikkhave, idhekacce moghapurisā dhammaṃ pariyāpuṇanti suttaṃ…pe… vedallaṃ, te taṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā tesaṃ dhammānaṃ paññāya atthaṃ na upaparikkhanti, tesaṃ te dhammā paññāya atthaṃ anupaparikkhataṃ na nijjhānaṃ khamanti, te upārambhānisaṃsā ceva dhammaṃ pariyāpuṇanti itivādappamokkhānisaṃsā ca. Yassa catthāya dhammaṃ pariyāpuṇanti tañcassa atthaṃ nānubhonti. Tesaṃ te dhammā duggahitā dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Duggahitattā, bhikkhave, dhammāna’’nti (ma. ni. 1.238).
яаа бана суг̇г̇ахид̇аа сийлагканд̇хаад̣̇ибаарибуурим̣язва ааган̇камаанзна барияаабудаа на убаарамбхаад̣̇ихзд̇у, аяам̣ ниссаран̣ад̇т̇аа. яам̣ санд̇хааяа вуд̇д̇ам̣ – ‘‘д̇зсам̣ д̇з д̇хаммаа суг̇г̇ахид̇аа д̣̇ийгхарад̇д̇ам̣ хид̇ааяа сукааяа сам̣вад̇д̇анд̇и. д̇ам̣ гисса хзд̇у? суг̇г̇ахид̇ад̇д̇аа, бхигкавз, д̇хаммаана’’нд̇и (ма. ни. 1.239).
Yā pana suggahitā sīlakkhandhādipāripūriṃyeva ākaṅkhamānena pariyāpuṭā na upārambhādihetu, ayaṃ nissaraṇatthā. Yaṃ sandhāya vuttaṃ – ‘‘tesaṃ te dhammā suggahitā dīgharattaṃ hitāya sukhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Suggahitattā, bhikkhave, dhammāna’’nti (ma. ni. 1.239).
яам̣ бана барин̃н̃аад̇агканд̇хо бахийнагилзсо бхаавид̇амаг̇г̇о бадивид̣̇д̇хаагуббо сажчигад̇анирод̇хо кийн̣аасаво гзвалам̣ бавзн̣ибааланад̇т̇ааяа вам̣саанурагкан̣ад̇т̇ааяа барияаабун̣аад̇и, аяам̣ бхан̣д̣ааг̇ааригабарияад̇д̇ийд̇и.
Yaṃ pana pariññātakkhandho pahīnakileso bhāvitamaggo paṭividdhākuppo sacchikatanirodho khīṇāsavo kevalaṃ paveṇipālanatthāya vaṃsānurakkhaṇatthāya pariyāpuṇāti, ayaṃ bhaṇḍāgārikapariyattīti.
винаяз бана суббадибанно бхигку сийласамбад̣̇ам̣ ниссааяа д̇иссо виж̇ж̇аа баабун̣аад̇и, д̇аасам̣язва жа д̇ад̇т̇а бабхзд̣̇аважанад̇о. суд̇д̇з суббадибанно самаад̇хисамбад̣̇ам̣ ниссааяа чал̣абхин̃н̃аа баабун̣аад̇и, д̇аасам̣язва жа д̇ад̇т̇а бабхзд̣̇аважанад̇о. абхид̇хаммз суббадибанно бан̃н̃аасамбад̣̇ам̣ ниссааяа жад̇ассо бадисамбхид̣̇аа баабун̣аад̇и д̇аасан̃жа д̇ад̇т̇зва бабхзд̣̇аважанад̇о. звамзд̇зсу суббадибанно яат̇ааггамзна имам̣ виж̇ж̇аад̇д̇аяачал̣абхин̃н̃аажад̇убадисамбхид̣̇ааббабхзд̣̇ам̣ самбад̇д̇им̣ баабун̣аад̇и.
Vinaye pana suppaṭipanno bhikkhu sīlasampadaṃ nissāya tisso vijjā pāpuṇāti, tāsaṃyeva ca tattha pabhedavacanato. Sutte suppaṭipanno samādhisampadaṃ nissāya chaḷabhiññā pāpuṇāti, tāsaṃyeva ca tattha pabhedavacanato. Abhidhamme suppaṭipanno paññāsampadaṃ nissāya catasso paṭisambhidā pāpuṇāti tāsañca tattheva pabhedavacanato. Evametesu suppaṭipanno yathākkamena imaṃ vijjāttayachaḷabhiññācatupaṭisambhidāppabhedaṃ sampattiṃ pāpuṇāti.
винаяз бана д̣̇уббадибанно анун̃н̃аад̇асукасампассаад̇т̇аран̣абаавуран̣аад̣̇ипассасааман̃н̃ад̇о бадигкид̇д̇зсу убаад̣̇иннагапассаад̣̇ийсу анаваж̇ж̇асан̃н̃ий ход̇и. вуд̇д̇ан̃хзд̇ам̣ – ‘‘д̇ат̇аахам̣ бхаг̇авад̇аа д̇хаммам̣ д̣̇зсид̇ам̣ ааж̇аанаами, яат̇аа язмз анд̇арааяигаа д̇хаммаа вуд̇д̇аа бхаг̇авад̇аа д̇з бадисзвад̇о наалам̣ анд̇арааяааяаа’’д̇и (баажи. 417; ма. ни. 1.234). д̇ад̇о д̣̇уссийлабхаавам̣ баабун̣аад̇и. суд̇д̇з д̣̇уббадибанно ‘‘жад̇д̇ааромз, бхигкавз, буг̇г̇алаа санд̇о сам̣виж̇ж̇амаанаа логасми’’нд̇иаад̣̇ийсу (а. ни. 4.5) ад̇хиббааяам̣ аж̇аананд̇о д̣̇уг̇г̇ахид̇ам̣ г̇ан̣хаад̇и. яам̣ санд̇хааяа вуд̇д̇ам̣ – ‘‘ад̇д̇анаа д̣̇уг̇г̇ахид̇зна амхз жзва аб̣бхаажигкад̇и ад̇д̇аанан̃жа канад̇и б̣ахун̃жа абун̃н̃ам̣ басавад̇ий’’д̇и (баажи. 417; ма. ни. 1.236). д̇ад̇о мижчаад̣̇идтид̇ам̣ баабун̣аад̇и. абхид̇хаммз д̣̇уббадибанно д̇хаммажинд̇ам̣ ад̇ид̇хааванд̇о ажинд̇зяяааниби жинд̇зд̇и, д̇ад̇о жид̇д̇агкзбам̣ баабун̣аад̇и. вуд̇д̇ан̃хзд̇ам̣ – ‘‘жад̇д̇ааримаани, бхигкавз, ажинд̇зяяаани, на жинд̇зд̇аб̣б̣аани, яаани жинд̇знд̇о уммаад̣̇асса вигхаад̇асса бхааг̇ий ассаа’’д̇и (а. ни. 4.77). звамзд̇зсу д̣̇уббадибанно яат̇ааггамзна имам̣ д̣̇уссийлабхаавамижчаад̣̇идтид̇аажид̇д̇агкзбаббабхзд̣̇ам̣ вибад̇д̇им̣ баабун̣аад̇ийд̇и. зд̇д̇аавад̇аа жа –
Vinaye pana duppaṭipanno anuññātasukhasamphassaattharaṇapāvuraṇādiphassasāmaññato paṭikkhittesu upādinnakaphassādīsu anavajjasaññī hoti. Vuttañhetaṃ – ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti (pāci. 417; ma. ni. 1.234). Tato dussīlabhāvaṃ pāpuṇāti. Sutte duppaṭipanno ‘‘cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’ntiādīsu (a. ni. 4.5) adhippāyaṃ ajānanto duggahitaṃ gaṇhāti. Yaṃ sandhāya vuttaṃ – ‘‘attanā duggahitena amhe ceva abbhācikkhati attānañca khanati bahuñca apuññaṃ pasavatī’’ti (pāci. 417; ma. ni. 1.236). Tato micchādiṭṭhitaṃ pāpuṇāti. Abhidhamme duppaṭipanno dhammacintaṃ atidhāvanto acinteyyānipi cinteti, tato cittakkhepaṃ pāpuṇāti. Vuttañhetaṃ – ‘‘cattārimāni, bhikkhave, acinteyyāni, na cintetabbāni, yāni cintento ummādassa vighātassa bhāgī assā’’ti (a. ni. 4.77). Evametesu duppaṭipanno yathākkamena imaṃ dussīlabhāvamicchādiṭṭhitācittakkhepappabhedaṃ vipattiṃ pāpuṇātīti. Ettāvatā ca –
барияад̇д̇ибхзд̣̇ам̣ самбад̇д̇им̣, вибад̇д̇ин̃жааби яам̣ яахим̣;
Pariyattibhedaṃ sampattiṃ, vipattiñcāpi yaṃ yahiṃ;
баабун̣аад̇и яат̇аа бхигку, д̇амби саб̣б̣ам̣ вибхааваязд̇и.
Pāpuṇāti yathā bhikkhu, tampi sabbaṃ vibhāvayeti.
аяамби г̇аат̇аа вуд̇д̇ад̇т̇аа ход̇и. звам̣ наанаббагаарад̇о бидагаани н̃ад̇ваа д̇зсам̣ васзна саб̣б̣амбзд̇ам̣ сан̇г̇аяхамаанам̣ д̇ийн̣и бидагаани хонд̇и.
Ayampi gāthā vuttatthā hoti. Evaṃ nānappakārato piṭakāni ñatvā tesaṃ vasena sabbampetaṃ saṅgayhamānaṃ tīṇi piṭakāni honti.
гат̇ам̣ нигааяад̇о бан̃жа нигааяаад̇и? саб̣б̣амзва хзд̇ам̣ д̣̇ийгханигааяо маж̇жхиманигааяо сам̣яуд̇д̇анигааяо ан̇г̇уд̇д̇аранигааяо куд̣̇д̣̇аганигааяод̇и бан̃жаббабхзд̣̇ам̣ ход̇и. д̇ад̇т̇а гад̇амо д̣̇ийгханигааяо? д̇иваг̇г̇асан̇г̇ахаани б̣рахмаж̇аалаад̣̇ийни жад̇уд̇д̇им̣са суд̇д̇аани.
Kathaṃ nikāyato pañca nikāyāti? Sabbameva hetaṃ dīghanikāyo majjhimanikāyo saṃyuttanikāyo aṅguttaranikāyo khuddakanikāyoti pañcappabhedaṃ hoti. Tattha katamo dīghanikāyo? Tivaggasaṅgahāni brahmajālādīni catuttiṃsa suttāni.
жад̇уд̇д̇им̣сзва суд̇д̇анд̇аа, д̇иваг̇г̇о яасса сан̇г̇ахо;
Catuttiṃseva suttantā, tivaggo yassa saṅgaho;
зса д̣̇ийгханигааяод̇и, батамо ануломиго.
Esa dīghanikāyoti, paṭhamo anulomiko.
гасмаа банзса д̣̇ийгханигааяод̇и вужжад̇и? д̣̇ийгхаббамаан̣аанам̣ суд̇д̇аанам̣ самуухад̇о ниваасад̇о жа. самууханиваасаа хи нигааяод̇и вужжанд̇и. ‘‘наахам̣, бхигкавз, ан̃н̃ам̣ зганигааяамби саманубассаами звам̣ жид̇д̇ам̣ яат̇аяид̣̇ам̣, бхигкавз, д̇иражчаанаг̇ад̇аа баан̣аа (сам̣. ни. 3.100), бон̣иганигааяо, жигкаллиганигааяо’’д̇и. звамаад̣̇ийни жзд̇т̇а саад̇хагаани саасанад̇о логад̇о жа. звам̣ сзсаанамби нигааяабхаавз важанад̇т̇о взд̣̇ид̇аб̣б̣о.
Kasmā panesa dīghanikāyoti vuccati? Dīghappamāṇānaṃ suttānaṃ samūhato nivāsato ca. Samūhanivāsā hi nikāyoti vuccanti. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekanikāyampi samanupassāmi evaṃ cittaṃ yathayidaṃ, bhikkhave, tiracchānagatā pāṇā (saṃ. ni. 3.100), poṇikanikāyo, cikkhallikanikāyo’’ti. Evamādīni cettha sādhakāni sāsanato lokato ca. Evaṃ sesānampi nikāyabhāve vacanattho veditabbo.
гад̇амо маж̇жхиманигааяо? маж̇жхимаббамаан̣аани бан̃жад̣̇асаваг̇г̇асан̇г̇ахаани муулабарияааяасуд̇д̇аад̣̇ийни д̣̇ияад̣дхасад̇ам̣ д̣̇вз жа суд̇д̇аани.
Katamo majjhimanikāyo? Majjhimappamāṇāni pañcadasavaggasaṅgahāni mūlapariyāyasuttādīni diyaḍḍhasataṃ dve ca suttāni.
д̣̇ияад̣дхасад̇асуд̇д̇анд̇аа, д̣̇вз жа суд̇д̇аани яад̇т̇а со;
Diyaḍḍhasatasuttantā, dve ca suttāni yattha so;
нигааяо маж̇жхимо бан̃жа, д̣̇асаваг̇г̇абариг̇г̇ахо.
Nikāyo majjhimo pañca, dasavaggapariggaho.
гад̇амо сам̣яуд̇д̇анигааяо? д̣̇звад̇аасам̣яуд̇д̇аад̣̇ивасзна тид̇аани огхад̇аран̣аад̣̇ийни сад̇д̇а суд̇д̇асахассаани сад̇д̇а суд̇д̇асад̇аани жа д̣̇ваасадти жа суд̇д̇аани.
Katamo saṃyuttanikāyo? Devatāsaṃyuttādivasena ṭhitāni oghataraṇādīni satta suttasahassāni satta suttasatāni ca dvāsaṭṭhi ca suttāni.
сад̇д̇а суд̇д̇асахассаани, сад̇д̇а суд̇д̇асад̇аани жа;
Satta suttasahassāni, satta suttasatāni ca;
д̣̇ваасадти жзва суд̇д̇анд̇аа, зсо сам̣яуд̇д̇асан̇г̇ахо.
Dvāsaṭṭhi ceva suttantā, eso saṃyuttasaṅgaho.
гад̇амо ан̇г̇уд̇д̇аранигааяо? згзгаан̇г̇аад̇ирзгавасзна тид̇аани жид̇д̇абарияаад̣̇аанаад̣̇ийни нава суд̇д̇асахассаани бан̃жа суд̇д̇асад̇аани сад̇д̇абан̃н̃аасан̃жа суд̇д̇аани.
Katamo aṅguttaranikāyo? Ekekaaṅgātirekavasena ṭhitāni cittapariyādānādīni nava suttasahassāni pañca suttasatāni sattapaññāsañca suttāni.
нава суд̇д̇асахассаани, бан̃жа суд̇д̇асад̇аани жа;
Nava suttasahassāni, pañca suttasatāni ca;
сад̇д̇абан̃н̃аасасуд̇д̇аани, сан̇кяаа ан̇г̇уд̇д̇арз аяам̣.
Sattapaññāsasuttāni, saṅkhyā aṅguttare ayaṃ.
гад̇амо куд̣̇д̣̇аганигааяо? сагалам̣ винаяабидагам̣, абхид̇хаммабидагам̣, куд̣̇д̣̇агабаата, д̇хаммабад̣̇аад̣̇аяо жа буб̣б̣з д̣̇ассид̇аа бан̃жад̣̇асаббабхзд̣̇аа; табзд̇ваа жад̇д̇ааро нигааяз авасзсам̣ б̣уд̣̇д̇хаважананд̇и.
Katamo khuddakanikāyo? Sakalaṃ vinayapiṭakaṃ, abhidhammapiṭakaṃ, khuddakapāṭha, dhammapadādayo ca pubbe dassitā pañcadasappabhedā; ṭhapetvā cattāro nikāye avasesaṃ buddhavacananti.
табзд̇ваа жад̇уробзд̇з, нигааяз д̣̇ийгхааад̣̇игз;
Ṭhapetvā caturopete, nikāye dīghaādike;
д̇ад̣̇ан̃н̃ам̣ б̣уд̣̇д̇хаважанам̣, нигааяо куд̣̇д̣̇аго мад̇од̇и.
Tadaññaṃ buddhavacanaṃ, nikāyo khuddako matoti.
звам̣ нигааяад̇о бан̃жа нигааяаа хонд̇и.
Evaṃ nikāyato pañca nikāyā honti.
гат̇ам̣ ан̇г̇авасзна наван̇г̇аанийд̇и? саб̣б̣амзва хид̣̇ам̣ ‘суд̇д̇ам̣ г̇зяяам̣ взяяаагаран̣ам̣ г̇аат̇аа уд̣̇аанам̣ ид̇ивуд̇д̇агам̣ ж̇аад̇агам̣ аб̣бхуд̇ад̇хаммам̣ взд̣̇алла’нд̇и наваббабхзд̣̇ам̣ ход̇и. д̇ад̇т̇а убхад̇овибхан̇г̇анид̣̇д̣̇зсаканд̇хагабариваараа суд̇д̇анибаад̇з ман̇г̇аласуд̇д̇арад̇анасуд̇д̇анаалагасуд̇д̇ад̇уваддагасуд̇д̇аани ан̃н̃амби жа суд̇д̇анаамагам̣ д̇ат̇ааг̇ад̇аважанам̣ суд̇д̇анд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. саб̣б̣амби саг̇аат̇агам̣ суд̇д̇ам̣ г̇зяяанд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. висзсзна сам̣яуд̇д̇анигааяз сагалоби саг̇аат̇ааваг̇г̇о. сагаламби абхид̇хаммабидагам̣, ниг̇г̇аат̇агам̣ суд̇д̇ам̣, яан̃жа ан̃н̃амби адтахи ан̇г̇зхи асан̇г̇ахид̇ам̣ б̣уд̣̇д̇хаважанам̣, д̇ам̣ взяяаагаран̣анд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. д̇хаммабад̣̇ам̣ т̇зраг̇аат̇аа т̇зрийг̇аат̇аа суд̇д̇анибаад̇з носуд̇д̇анаамигаа суд̣̇д̇хигаг̇аат̇аа жа г̇аат̇аад̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣аа. соманассан̃аан̣амаяигаг̇аат̇ааббадисам̣яуд̇д̇аа д̣̇ваасийд̇и суд̇д̇анд̇аа уд̣̇аананд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. ‘вуд̇д̇ан̃хзд̇ам̣ бхаг̇авад̇аа’д̇иаад̣̇инаяаббавад̇д̇аа (ид̇иву. 1) д̣̇асуд̇д̇арасад̇асуд̇д̇анд̇аа ид̇ивуд̇д̇аганд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. абан̣н̣агаж̇аад̇агаад̣̇ийни бан̃н̃аасаад̇хигаани бан̃жа ж̇аад̇агасад̇аани ж̇аад̇аганд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. ‘‘жад̇д̇ааромз, бхигкавз, ажчарияаа аб̣бхуд̇аа д̇хаммаа аананд̣̇з’’д̇иаад̣̇инаяабавад̇д̇аа (д̣̇ий. ни. 2.209; а. ни. 4.129) саб̣б̣зби ажчарияааб̣бхуд̇ад̇хаммаббадисам̣яуд̇д̇аа суд̇д̇анд̇аа аб̣бхуд̇ад̇хамманд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣.
Kathaṃ aṅgavasena navaṅgānīti? Sabbameva hidaṃ ‘suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedalla’nti navappabhedaṃ hoti. Tattha ubhatovibhaṅganiddesakhandhakaparivārā suttanipāte maṅgalasuttaratanasuttanālakasuttatuvaṭṭakasuttāni aññampi ca suttanāmakaṃ tathāgatavacanaṃ suttanti veditabbaṃ. Sabbampi sagāthakaṃ suttaṃ geyyanti veditabbaṃ. Visesena saṃyuttanikāye sakalopi sagāthāvaggo. Sakalampi abhidhammapiṭakaṃ, niggāthakaṃ suttaṃ, yañca aññampi aṭṭhahi aṅgehi asaṅgahitaṃ buddhavacanaṃ, taṃ veyyākaraṇanti veditabbaṃ. Dhammapadaṃ theragāthā therīgāthā suttanipāte nosuttanāmikā suddhikagāthā ca gāthāti veditabbā. Somanassañāṇamayikagāthāppaṭisaṃyuttā dvāsīti suttantā udānanti veditabbaṃ. ‘Vuttañhetaṃ bhagavatā’tiādinayappavattā (itivu. 1) dasuttarasatasuttantā itivuttakanti veditabbaṃ. Apaṇṇakajātakādīni paññāsādhikāni pañca jātakasatāni jātakanti veditabbaṃ. ‘‘Cattārome, bhikkhave, acchariyā abbhutā dhammā ānande’’tiādinayapavattā (dī. ni. 2.209; a. ni. 4.129) sabbepi acchariyaabbhutadhammappaṭisaṃyuttā suttantā abbhutadhammanti veditabbaṃ.
жуул̣авзд̣̇алламахаавзд̣̇алласаммаад̣̇идтисаггабан̃хасан̇каарабхааж̇анийяамахаабун̣н̣амасуд̇д̇аад̣̇аяо саб̣б̣зби взд̣̇ан̃жа д̇удтин̃жа лад̣̇д̇хаа лад̣̇д̇хаа бужчид̇асуд̇д̇анд̇аа взд̣̇алланд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. звамзд̇ам̣ ан̇г̇ад̇о наван̇г̇аани.
Cūḷavedallamahāvedallasammādiṭṭhisakkapañhasaṅkhārabhājanīyamahāpuṇṇamasuttādayo sabbepi vedañca tuṭṭhiñca laddhā laddhā pucchitasuttantā vedallanti veditabbaṃ. Evametaṃ aṅgato navaṅgāni.
гат̇ам̣ д̇хаммагканд̇хад̇о жад̇ураасийд̇и д̇хаммагканд̇хасахассаанийд̇и? саб̣б̣амзва хид̣̇ам̣ б̣уд̣̇д̇хаважанам̣.
Kathaṃ dhammakkhandhato caturāsīti dhammakkhandhasahassānīti? Sabbameva hidaṃ buddhavacanaṃ.
‘‘д̣̇ваасийд̇и б̣уд̣̇д̇хад̇о г̇ан̣хим̣, д̣̇вз сахассаани бхигкуд̇о;
‘‘Dvāsīti buddhato gaṇhiṃ, dve sahassāni bhikkhuto;
жад̇ураасийд̇и сахассаани, яз мз д̇хаммаа бавад̇д̇ино’’д̇и. (т̇зраг̇аа. 1027);
Caturāsīti sahassāni, ye me dhammā pavattino’’ti. (theragā. 1027);
звам̣ барид̣̇ийбид̇ад̇хаммагканд̇хавасзна жад̇ураасийд̇исахассаббабхзд̣̇ам̣ ход̇и. д̇ад̇т̇а згаанусанд̇хигам̣ суд̇д̇ам̣ зго д̇хаммагканд̇хо. яам̣ анзгаанусанд̇хигам̣ д̇ад̇т̇а анусанд̇хивасзна д̇хаммагканд̇хаг̇ан̣анаа. г̇аат̇ааб̣анд̇хзсу бан̃хаабужчанам̣ зго д̇хаммагканд̇хо, виссаж̇ж̇анам̣ зго. абхид̇хаммз згамзгам̣ д̇игад̣̇угабхааж̇анам̣ згамзган̃жа жид̇д̇аваарабхааж̇анам̣ зго д̇хаммагканд̇хо. винаяз ад̇т̇и вад̇т̇у, ад̇т̇и маад̇игаа, ад̇т̇и бад̣̇абхааж̇анийяам̣, ад̇т̇и аабад̇д̇и, ад̇т̇и анаабад̇д̇и, ад̇т̇и анд̇араабад̇д̇и, ад̇т̇и д̇игажчзд̣̇о. д̇ад̇т̇а згамзго годтаасо згамзго д̇хаммагканд̇ход̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣о. звам̣ д̇хаммагканд̇хад̇о жад̇ураасийд̇и д̇хаммагканд̇хасахассаани.
Evaṃ paridīpitadhammakkhandhavasena caturāsītisahassappabhedaṃ hoti. Tattha ekānusandhikaṃ suttaṃ eko dhammakkhandho. Yaṃ anekānusandhikaṃ tattha anusandhivasena dhammakkhandhagaṇanā. Gāthābandhesu pañhāpucchanaṃ eko dhammakkhandho, vissajjanaṃ eko. Abhidhamme ekamekaṃ tikadukabhājanaṃ ekamekañca cittavārabhājanaṃ eko dhammakkhandho. Vinaye atthi vatthu, atthi mātikā, atthi padabhājanīyaṃ, atthi āpatti, atthi anāpatti, atthi antarāpatti, atthi tikacchedo. Tattha ekameko koṭṭhāso ekameko dhammakkhandhoti veditabbo. Evaṃ dhammakkhandhato caturāsīti dhammakkhandhasahassāni.
звамзд̇ам̣ саб̣б̣амби б̣уд̣̇д̇хаважанам̣ бан̃жасад̇игасан̇г̇ийд̇игаалз сан̇г̇ааяанд̇зна махаагассабаббамукзна васийг̇ан̣зна аяам̣ д̇хаммо аяам̣ винаяо, ид̣̇ам̣ батамаб̣уд̣̇д̇хаважанам̣, ид̣̇ам̣ маж̇жхимаб̣уд̣̇д̇хаважанам̣, ид̣̇ам̣ бажчимаб̣уд̣̇д̇хаважанам̣, ид̣̇ам̣ винаяабидагам̣, ид̣̇ам̣ суд̇д̇анд̇абидагам̣, ид̣̇ам̣ абхид̇хаммабидагам̣, аяам̣ д̣̇ийгханигааяо…бз… аяам̣ куд̣̇д̣̇аганигааяо, имаани суд̇д̇аад̣̇ийни наван̇г̇аани, имаани жад̇ураасийд̇и д̇хаммагканд̇хасахассаанийд̇и имам̣ бабхзд̣̇ам̣ вавад̇т̇абзд̇ваава сан̇г̇ийд̇ам̣. на гзвалан̃жа имамзва ан̃н̃амби уд̣̇д̣̇аанасан̇г̇ахаваг̇г̇асан̇г̇ахабзяяааласан̇г̇ахазганибаад̇ад̣̇уганибаад̇аад̣̇инибаад̇асан̇г̇ахасам̣яуд̇д̇асан̇г̇аха бан̣н̣аасасан̇г̇ахаад̣̇ианзгавид̇хам̣, д̇ийсу бидагзсу санд̣̇иссамаанам̣ сан̇г̇ахаббабхзд̣̇ам̣ вавад̇т̇абзд̇ваава сад̇д̇ахи маасзхи сан̇г̇ийд̇ам̣.
Evametaṃ sabbampi buddhavacanaṃ pañcasatikasaṅgītikāle saṅgāyantena mahākassapappamukhena vasīgaṇena ayaṃ dhammo ayaṃ vinayo, idaṃ paṭhamabuddhavacanaṃ, idaṃ majjhimabuddhavacanaṃ, idaṃ pacchimabuddhavacanaṃ, idaṃ vinayapiṭakaṃ, idaṃ suttantapiṭakaṃ, idaṃ abhidhammapiṭakaṃ, ayaṃ dīghanikāyo…pe… ayaṃ khuddakanikāyo, imāni suttādīni navaṅgāni, imāni caturāsīti dhammakkhandhasahassānīti imaṃ pabhedaṃ vavatthapetvāva saṅgītaṃ. Na kevalañca imameva aññampi uddānasaṅgahavaggasaṅgahapeyyālasaṅgahaekanipātadukanipātādinipātasaṅgahasaṃyuttasaṅgaha paṇṇāsasaṅgahādianekavidhaṃ, tīsu piṭakesu sandissamānaṃ saṅgahappabhedaṃ vavatthapetvāva sattahi māsehi saṅgītaṃ.
сан̇г̇ийд̇ибарияосаанз жасса ид̣̇ам̣ махаагассабад̇т̇зрзна д̣̇асаб̣аласса саасанам̣ бан̃жавассасахассабаримаан̣агаалам̣ бавад̇д̇анасамад̇т̇ам̣ гад̇анд̇и сан̃ж̇аад̇аббамод̣̇аа саад̇хугаарам̣ вияа д̣̇ад̣̇амаанаа аяам̣ махаабат̇авий уд̣̇агабарияанд̇ам̣ гад̇ваа анзгаббагаарам̣ гамби сан̇гамби самбагамби самбавзд̇хи. анзгаани жа ажчарияаани баад̇урахзсум̣.
Saṅgītipariyosāne cassa idaṃ mahākassapattherena dasabalassa sāsanaṃ pañcavassasahassaparimāṇakālaṃ pavattanasamatthaṃ katanti sañjātappamodā sādhukāraṃ viya dadamānā ayaṃ mahāpathavī udakapariyantaṃ katvā anekappakāraṃ kampi saṅkampi sampakampi sampavedhi. Anekāni ca acchariyāni pāturahesuṃ.
звам̣ сан̇г̇ийд̇з банзд̇т̇а аяам̣ абхид̇хаммо бидагад̇о абхид̇хаммабидагам̣, нигааяад̇о куд̣̇д̣̇аганигааяо, ан̇г̇ад̇о взяяаагаран̣ам̣, д̇хаммагканд̇хад̇о гад̇ибаяаани д̇хаммагканд̇хасахассаани хонд̇и.
Evaṃ saṅgīte panettha ayaṃ abhidhammo piṭakato abhidhammapiṭakaṃ, nikāyato khuddakanikāyo, aṅgato veyyākaraṇaṃ, dhammakkhandhato katipayāni dhammakkhandhasahassāni honti.
д̇ам̣ д̇хаараяанд̇зсу бхигкуусу буб̣б̣з зго бхигку саб̣б̣асаамаяигабарисааяа нисийд̣̇ид̇ваа абхид̇хаммад̇о суд̇д̇ам̣ аахарид̇ваа д̇хаммам̣ гат̇знд̇о ‘‘руубагканд̇хо аб̣яаагад̇о, жад̇д̇ааро канд̇хаа сияаа гусалаа сияаа агусалаа сияаа аб̣яаагад̇аа; д̣̇асааяад̇анаа аб̣яаагад̇аа, д̣̇вз ааяад̇анаа сияаа гусалаа сияаа агусалаа сияаа аб̣яаагад̇аа; сол̣аса д̇хаад̇уяо аб̣яаагад̇аа, д̣̇вз д̇хаад̇уяо сияаа гусалаа сияаа агусалаа сияаа аб̣яаагад̇аа; самуд̣̇аяасажжам̣ агусалам̣, маг̇г̇асажжам̣ гусалам̣, нирод̇хасажжам̣ аб̣яаагад̇ам̣, д̣̇угкасажжам̣ сияаа гусалам̣ сияаа агусалам̣ сияаа аб̣яаагад̇ам̣; д̣̇асинд̣̇рияаа аб̣яаагад̇аа, д̣̇оманассинд̣̇рияам̣ агусалам̣, анан̃н̃аад̇ан̃н̃ассаамийд̇инд̣̇рияам̣ гусалам̣, жад̇д̇аари инд̣̇рияаани сияаа гусалаа сияаа аб̣яаагад̇аа, ча инд̣̇рияаани сияаа гусалаа сияаа агусалаа сияаа аб̣яаагад̇аа’’д̇и д̇хаммагат̇ам̣ гат̇зси.
Taṃ dhārayantesu bhikkhūsu pubbe eko bhikkhu sabbasāmayikaparisāya nisīditvā abhidhammato suttaṃ āharitvā dhammaṃ kathento ‘‘rūpakkhandho abyākato, cattāro khandhā siyā kusalā siyā akusalā siyā abyākatā; dasāyatanā abyākatā, dve āyatanā siyā kusalā siyā akusalā siyā abyākatā; soḷasa dhātuyo abyākatā, dve dhātuyo siyā kusalā siyā akusalā siyā abyākatā; samudayasaccaṃ akusalaṃ, maggasaccaṃ kusalaṃ, nirodhasaccaṃ abyākataṃ, dukkhasaccaṃ siyā kusalaṃ siyā akusalaṃ siyā abyākataṃ; dasindriyā abyākatā, domanassindriyaṃ akusalaṃ, anaññātaññassāmītindriyaṃ kusalaṃ, cattāri indriyāni siyā kusalā siyā abyākatā, cha indriyāni siyā kusalā siyā akusalā siyā abyākatā’’ti dhammakathaṃ kathesi.
д̇асмим̣ таанз зго бхигку нисинно ‘д̇хаммагат̇ига д̇вам̣ синзрум̣ баригкибанд̇о вияа д̣̇ийгхасуд̇д̇ам̣ аахараси, гим̣ суд̇д̇ам̣ наамзд̇а’нд̇и ааха. ‘абхид̇хаммасуд̇д̇ам̣ наама, аавусо’д̇и. ‘абхид̇хаммасуд̇д̇ам̣ гасмаа аахараси? гим̣ ан̃н̃ам̣ б̣уд̣̇д̇хабхаасид̇ам̣ суд̇д̇ам̣ аахарид̇ум̣ на ваддад̇ий’д̇и? ‘абхид̇хаммо гзна бхаасид̇о’д̇и? ‘на зсо б̣уд̣̇д̇хабхаасид̇о’д̇и. ‘гим̣ бана д̇з, аавусо, винаяабидагам̣ уг̇г̇ахид̇а’нд̇и? ‘на уг̇г̇ахид̇ам̣, аавусо’д̇и. ‘авинаяад̇хаарид̇ааяа ман̃н̃з д̇вам̣ аж̇аананд̇о звам̣ вад̣̇зсий’д̇и. ‘винаяамад̇д̇амзва, аавусо, уг̇г̇ахид̇а’нд̇и. ‘д̇амби д̇з д̣̇уг̇г̇ахид̇ам̣, барисабарияанд̇з нисийд̣̇ид̇ваа нид̣̇д̣̇ааяанд̇зна уг̇г̇ахид̇ам̣ бхависсад̇и; д̇умхаад̣̇исз хи баб̣б̣ааж̇знд̇о ваа убасамбаад̣̇знд̇о ваа саад̇исааро ход̇и’. ‘гим̣ гааран̣аа’? винаяамад̇д̇ассаби д̣̇уг̇г̇ахид̇ад̇д̇аа; вуд̇д̇ан̃хзд̇ам̣ – ‘‘д̇ад̇т̇а анаабад̇д̇и, на виван̣н̣зд̇угаамо ин̇гха д̇аава, аавусо, суд̇д̇анд̇ам̣ ваа г̇аат̇ааяо ваа абхид̇хаммам̣ ваа барияаабун̣ассу, бажчааби винаяам̣ барияаабун̣иссасий’’д̇и (баажи. 442) бхан̣ад̇и. ‘‘суд̇д̇анд̇з огаасам̣ гаараабзд̇ваа абхид̇хаммам̣ ваа винаяам̣ ваа бужчад̇и, абхид̇хаммз огаасам̣ гаараабзд̇ваа суд̇д̇анд̇ам̣ ваа винаяам̣ ваа бужчад̇и, винаяз огаасам̣ гаараабзд̇ваа суд̇д̇анд̇ам̣ ваа абхид̇хаммам̣ ваа бужчад̇ий’’д̇и (баажи. 1221). ‘д̇вам̣ бана зд̇д̇агамби на ж̇аанаасий’д̇и зд̇д̇агзнаби бараваад̣̇ий ниг̇г̇ахид̇о ход̇и.
Tasmiṃ ṭhāne eko bhikkhu nisinno ‘dhammakathika tvaṃ sineruṃ parikkhipanto viya dīghasuttaṃ āharasi, kiṃ suttaṃ nāmeta’nti āha. ‘Abhidhammasuttaṃ nāma, āvuso’ti. ‘Abhidhammasuttaṃ kasmā āharasi? Kiṃ aññaṃ buddhabhāsitaṃ suttaṃ āharituṃ na vaṭṭatī’ti? ‘Abhidhammo kena bhāsito’ti? ‘Na eso buddhabhāsito’ti. ‘Kiṃ pana te, āvuso, vinayapiṭakaṃ uggahita’nti? ‘Na uggahitaṃ, āvuso’ti. ‘Avinayadhāritāya maññe tvaṃ ajānanto evaṃ vadesī’ti. ‘Vinayamattameva, āvuso, uggahita’nti. ‘Tampi te duggahitaṃ, parisapariyante nisīditvā niddāyantena uggahitaṃ bhavissati; tumhādise hi pabbājento vā upasampādento vā sātisāro hoti’. ‘Kiṃ kāraṇā’? Vinayamattassapi duggahitattā; vuttañhetaṃ – ‘‘tattha anāpatti, na vivaṇṇetukāmo iṅgha tāva, āvuso, suttantaṃ vā gāthāyo vā abhidhammaṃ vā pariyāpuṇassu, pacchāpi vinayaṃ pariyāpuṇissasī’’ti (pāci. 442) bhaṇati. ‘‘Suttante okāsaṃ kārāpetvā abhidhammaṃ vā vinayaṃ vā pucchati, abhidhamme okāsaṃ kārāpetvā suttantaṃ vā vinayaṃ vā pucchati, vinaye okāsaṃ kārāpetvā suttantaṃ vā abhidhammaṃ vā pucchatī’’ti (pāci. 1221). ‘Tvaṃ pana ettakampi na jānāsī’ti ettakenapi paravādī niggahito hoti.
махааг̇осин̇г̇асуд̇д̇ам̣ бана ид̇оби б̣алавад̇арам̣. д̇ад̇ра хи д̇хаммасзнаабад̇и саарибуд̇д̇ад̇т̇зро ан̃н̃аман̃н̃ам̣ бужчид̇абан̃хан̃жа виссаж̇ж̇анан̃жа аарожзд̇ум̣ сад̇т̇у санд̇игам̣ г̇анд̇ваа махаамог̇г̇аллаанад̇т̇зрасса виссаж̇ж̇анам̣ аарожзнд̇о ‘‘ид̇хаавусо саарибуд̇д̇а, д̣̇вз бхигкуу абхид̇хаммагат̇ам̣ гат̇знд̇и , д̇з ан̃н̃аман̃н̃ам̣ бан̃хам̣ бужчанд̇и, ан̃н̃аман̃н̃асса бан̃хам̣ будтаа виссаж̇ж̇знд̇и, но жа сам̣саад̣̇знд̇и, д̇хаммий жа нзсам̣ гат̇аабавад̇д̇иний ход̇и, зваруубзна ко, аавусо, саарибуд̇д̇а, бхигкунаа г̇осин̇г̇асаалаванам̣ собхзяяаа’’д̇и (ма. ни. 1.343) ааха. сад̇т̇аа аабхид̇хаммигаа наама мама саасанз бариб̣аахираад̇и авад̇ваа суван̣н̣аалин̇г̇асад̣̇исам̣ г̇ийвам̣ уннаамзд̇ваа бун̣н̣ажанд̣̇асассирийгам̣ махаамукам̣ буурзд̇ваа б̣рахмагхосам̣ нижчаарзнд̇о ‘‘саад̇ху саад̇ху саарибуд̇д̇аа’’д̇и махаамог̇г̇аллаанад̇т̇зрасса саад̇хугаарам̣ д̣̇ад̇ваа ‘‘яат̇аа д̇ам̣ мог̇г̇аллаано жа саммаа б̣яаагарамаано б̣яаагарзяяа, мог̇г̇аллаано хи саарибуд̇д̇а д̇хаммагат̇иго’’д̇и (ма. ни. 1.343) ааха. аабхид̇хаммигабхигкууязва гира д̇хаммагат̇игаа наама, авасзсаа д̇хаммагат̇ам̣ гат̇знд̇ааби на д̇хаммагат̇игаа. гасмаа? д̇з хи д̇хаммагат̇ам̣ гат̇знд̇аа гамманд̇арам̣ вибааганд̇арам̣ руубааруубабарижчзд̣̇ам̣ д̇хамманд̇арам̣ аалол̣зд̇ваа гат̇знд̇и. аабхид̇хаммигаа бана д̇хамманд̇арам̣ на аалол̣знд̇и. д̇асмаа аабхид̇хаммиго бхигку д̇хаммам̣ гат̇зд̇у ваа маа ваа, бужчид̇агаалз бана бан̃хам̣ гат̇зссад̇ийд̇и. аяамзва зганд̇ад̇хаммагат̇иго наама ход̇и. ид̣̇ам̣ санд̇хааяа сад̇т̇аа саад̇хугаарам̣ д̣̇ад̇ваа ‘сугат̇ид̇ам̣ мог̇г̇аллаанзнаа’д̇и ааха.
Mahāgosiṅgasuttaṃ pana itopi balavataraṃ. Tatra hi dhammasenāpati sāriputtatthero aññamaññaṃ pucchitapañhañca vissajjanañca ārocetuṃ satthu santikaṃ gantvā mahāmoggallānattherassa vissajjanaṃ ārocento ‘‘idhāvuso sāriputta, dve bhikkhū abhidhammakathaṃ kathenti , te aññamaññaṃ pañhaṃ pucchanti, aññamaññassa pañhaṃ puṭṭhā vissajjenti, no ca saṃsādenti, dhammī ca nesaṃ kathāpavattinī hoti, evarūpena kho, āvuso, sāriputta, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṃ sobheyyā’’ti (ma. ni. 1.343) āha. Satthā ābhidhammikā nāma mama sāsane paribāhirāti avatvā suvaṇṇāliṅgasadisaṃ gīvaṃ unnāmetvā puṇṇacandasassirīkaṃ mahāmukhaṃ pūretvā brahmaghosaṃ nicchārento ‘‘sādhu sādhu sāriputtā’’ti mahāmoggallānattherassa sādhukāraṃ datvā ‘‘yathā taṃ moggallāno ca sammā byākaramāno byākareyya, moggallāno hi sāriputta dhammakathiko’’ti (ma. ni. 1.343) āha. Ābhidhammikabhikkhūyeva kira dhammakathikā nāma, avasesā dhammakathaṃ kathentāpi na dhammakathikā. Kasmā? Te hi dhammakathaṃ kathentā kammantaraṃ vipākantaraṃ rūpārūpaparicchedaṃ dhammantaraṃ āloḷetvā kathenti. Ābhidhammikā pana dhammantaraṃ na āloḷenti. Tasmā ābhidhammiko bhikkhu dhammaṃ kathetu vā mā vā, pucchitakāle pana pañhaṃ kathessatīti. Ayameva ekantadhammakathiko nāma hoti. Idaṃ sandhāya satthā sādhukāraṃ datvā ‘sukathitaṃ moggallānenā’ti āha.
абхид̇хаммам̣ бадиб̣аахзнд̇о имасмим̣ ж̇инажаггз бахаарам̣ д̣̇зд̇и, саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣ам̣ бадиб̣аахад̇и, сад̇т̇у взсаараж̇ж̇ан̃н̃аан̣ам̣ бадинивад̇д̇зд̇и, сод̇угаамам̣ барисам̣ висам̣ваад̣̇зд̇и, арияамаг̇г̇з ааваран̣ам̣ б̣анд̇хад̇и, адтаарасасу бхзд̣̇агаравад̇т̇уусу згасмим̣ санд̣̇иссад̇и угкзбанийяагаммад̇аж̇ж̇анийяагаммаарахо ход̇и. д̇ам̣ д̇ам̣ гаммам̣ гад̇ваа уяяож̇зд̇аб̣б̣о ‘г̇ажча вигхаасаад̣̇о худ̇ваа ж̇ийвиссасий’д̇и.
Abhidhammaṃ paṭibāhento imasmiṃ jinacakke pahāraṃ deti, sabbaññutaññāṇaṃ paṭibāhati, satthu vesārajjaññāṇaṃ paṭinivatteti, sotukāmaṃ parisaṃ visaṃvādeti, ariyamagge āvaraṇaṃ bandhati, aṭṭhārasasu bhedakaravatthūsu ekasmiṃ sandissati ukkhepanīyakammatajjanīyakammāraho hoti. Taṃ taṃ kammaṃ katvā uyyojetabbo ‘gaccha vighāsādo hutvā jīvissasī’ti.
ат̇ааби звам̣ вад̣̇зяяа – ‘‘сажз абхид̇хаммо б̣уд̣̇д̇хабхаасид̇о, яат̇аа анзгзсу суд̇д̇асахассзсу ‘згам̣ самаяам̣ бхаг̇аваа рааж̇аг̇ахз вихарад̇ий’д̇иаад̣̇инаа наязна нид̣̇аанам̣ саж̇ж̇ид̇ам̣, звамассааби нид̣̇аанам̣ саж̇ж̇ид̇ам̣ бхавзяяаа’’д̇и. со ‘ж̇аад̇агасуд̇д̇анибаад̇ад̇хаммабад̣̇аад̣̇ийнам̣ зваруубам̣ нид̣̇аанам̣ над̇т̇и, на жзд̇аани на б̣уд̣̇д̇хабхаасид̇ааний’д̇и бадигкибид̇ваа уд̇д̇ариби звам̣ вад̇д̇аб̣б̣о – ‘бан̣д̣ид̇а, абхид̇хаммо наамзса саб̣б̣ан̃н̃уб̣уд̣̇д̇хаанам̣язва висаяо, на ан̃н̃зсам̣ висаяо. б̣уд̣̇д̇хаанан̃хи огганд̇и баагадаа, абхиж̇аад̇и баагадаа, абхисамб̣од̇хи баагадаа, д̇хаммажаггаббавад̇д̇анам̣ баагадам̣. яамагабаадихаарияам̣ баагадам̣, д̇ид̣̇иваггамо баагадо, д̣̇звалогз д̣̇зсид̇абхааво баагадо, д̣̇звороханам̣ баагадам̣. яат̇аа наама жаггавад̇д̇иран̃н̃о хад̇т̇ирад̇анам̣ ваа ассарад̇анам̣ ваа т̇знзд̇ваа яаанагз яож̇зд̇ваа вижаран̣ам̣ наама адтаанам̣ агааран̣ам̣; жаггарад̇анам̣ ваа бана т̇знзд̇ваа балааласагадз оламб̣ид̇ваа вижаран̣ам̣ наама адтаанам̣ агааран̣ам̣; яож̇анаббамаан̣ам̣ обхаасанасамад̇т̇ам̣ ман̣ирад̇анам̣ ваа бана габбаасабажчияам̣ багкибид̇ваа вал̣ан̃ж̇анам̣ наама адтаанам̣ агааран̣ам̣. гасмаа? рааж̇аарахабхан̣д̣ад̇ааяа; звамзва абхид̇хаммо наама на ан̃н̃зсам̣ висаяо, саб̣б̣ан̃н̃уб̣уд̣̇д̇хаанам̣язва висаяо. д̇зсам̣ васзна д̣̇зсзд̇аб̣б̣ад̣̇зсанаа. б̣уд̣̇д̇хаанан̃хи огганд̇и баагадаа…бз… д̣̇звороханам̣ баагадам̣. абхид̇хаммасса нид̣̇аанагижжам̣ наама над̇т̇и бан̣д̣ид̇аа’д̇и. на хи саггаа звам̣ вуд̇д̇з бараваад̣̇инаа сахад̇хаммигам̣ уд̣̇аахаран̣ам̣ уд̣̇аахарид̇ум̣.
Athāpi evaṃ vadeyya – ‘‘sace abhidhammo buddhabhāsito, yathā anekesu suttasahassesu ‘ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharatī’tiādinā nayena nidānaṃ sajjitaṃ, evamassāpi nidānaṃ sajjitaṃ bhaveyyā’’ti. So ‘jātakasuttanipātadhammapadādīnaṃ evarūpaṃ nidānaṃ natthi, na cetāni na buddhabhāsitānī’ti paṭikkhipitvā uttaripi evaṃ vattabbo – ‘paṇḍita, abhidhammo nāmesa sabbaññubuddhānaṃyeva visayo, na aññesaṃ visayo. Buddhānañhi okkanti pākaṭā, abhijāti pākaṭā, abhisambodhi pākaṭā, dhammacakkappavattanaṃ pākaṭaṃ. Yamakapāṭihāriyaṃ pākaṭaṃ, tidivakkamo pākaṭo, devaloke desitabhāvo pākaṭo, devorohanaṃ pākaṭaṃ. Yathā nāma cakkavattirañño hatthiratanaṃ vā assaratanaṃ vā thenetvā yānake yojetvā vicaraṇaṃ nāma aṭṭhānaṃ akāraṇaṃ; cakkaratanaṃ vā pana thenetvā palālasakaṭe olambitvā vicaraṇaṃ nāma aṭṭhānaṃ akāraṇaṃ; yojanappamāṇaṃ obhāsanasamatthaṃ maṇiratanaṃ vā pana kappāsapacchiyaṃ pakkhipitvā vaḷañjanaṃ nāma aṭṭhānaṃ akāraṇaṃ. Kasmā? Rājārahabhaṇḍatāya; evameva abhidhammo nāma na aññesaṃ visayo, sabbaññubuddhānaṃyeva visayo. Tesaṃ vasena desetabbadesanā. Buddhānañhi okkanti pākaṭā…pe… devorohanaṃ pākaṭaṃ. Abhidhammassa nidānakiccaṃ nāma natthi paṇḍitā’ti. Na hi sakkā evaṃ vutte paravādinā sahadhammikaṃ udāharaṇaṃ udāharituṃ.
ман̣д̣алаараамаваасий д̇иссабхууд̇ид̇т̇зро бана махааб̣од̇хинид̣̇аано зса абхид̇хаммо наамаад̇и д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘язна сваахам̣, бхигкавз, вихаарзна батамаабхисамб̣уд̣̇д̇хо вихараами д̇асса бад̣̇зсзна вихааси’’нд̇и (сам̣. ни. 5.11) имам̣ бад̣̇зсавихаарасуд̇д̇анд̇ам̣ аахарид̇ваа гат̇зси. д̣̇асавид̇хо хи бад̣̇зсо наама – канд̇хабад̣̇зсо, ааяад̇анабад̣̇зсо, д̇хаад̇убад̣̇зсо, сажжабад̣̇зсо, инд̣̇рияабад̣̇зсо, бажжаяаагаарабад̣̇зсо, сад̇ибадтаанабад̣̇зсо, жхаанабад̣̇зсо, наамабад̣̇зсо, д̇хаммабад̣̇зсод̇и. д̇зсу сад̇т̇аа махааб̣од̇химан̣д̣з бан̃жагканд̇хз ниббад̣̇зсзна бадивиж̇жхи, имам̣ д̇змаасам̣ взд̣̇анаагканд̇хавасзнзва вихааси. д̣̇ваад̣̇асааяад̇анаани адтаараса д̇хаад̇уяо ниббад̣̇зсзна бадивиж̇жхи. имам̣ д̇змаасам̣ д̇хаммааяад̇анз взд̣̇анаавасзна д̇хаммад̇хаад̇уяан̃жа взд̣̇анаавасзнзва вихааси. жад̇д̇аари сажжаани ниббад̣̇зсзна бадивиж̇жхи, имам̣ д̇змаасам̣ д̣̇угкасажжз взд̣̇анаавасзнзва вихааси. б̣аавийсад̇инд̣̇рияаани ниббад̣̇зсзна бадивиж̇жхи, имам̣ д̇змаасам̣ взд̣̇анаабан̃жагаинд̣̇рияавасзна вихааси. д̣̇ваад̣̇асабад̣̇игам̣ бажжаяаагаараваддам̣ ниббад̣̇зсзна бадивиж̇жхи, имам̣ д̇змаасам̣ пассабажжаяаа взд̣̇анаавасзнзва вихааси. жад̇д̇ааро сад̇ибадтаанз ниббад̣̇зсзна бадивиж̇жхи, имам̣ д̇змаасам̣ взд̣̇анаасад̇ибадтаанавасзнзва вихааси. жад̇д̇аари жхаанаани ниббад̣̇зсзна бадивиж̇жхи, имам̣ д̇змаасам̣ жхаанан̇г̇зсу взд̣̇анаавасзнзва вихааси. наамам̣ ниббад̣̇зсзна бадивиж̇жхи, имам̣ д̇змаасам̣ д̇ад̇т̇а взд̣̇анаавасзнзва вихааси. д̇хаммз ниббад̣̇зсзна бадивиж̇жхи, имам̣ д̇змаасам̣ взд̣̇анаад̇д̇игавасзнзва вихаасийд̇и. звам̣ т̇зро бад̣̇зсавихаарасуд̇д̇анд̇авасзна абхид̇хаммасса нид̣̇аанам̣ гат̇зси.
Maṇḍalārāmavāsī tissabhūtitthero pana mahābodhinidāno esa abhidhammo nāmāti dassetuṃ ‘‘yena svāhaṃ, bhikkhave, vihārena paṭhamābhisambuddho viharāmi tassa padesena vihāsi’’nti (saṃ. ni. 5.11) imaṃ padesavihārasuttantaṃ āharitvā kathesi. Dasavidho hi padeso nāma – khandhapadeso, āyatanapadeso, dhātupadeso, saccapadeso, indriyapadeso, paccayākārapadeso, satipaṭṭhānapadeso, jhānapadeso, nāmapadeso, dhammapadesoti. Tesu satthā mahābodhimaṇḍe pañcakkhandhe nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ vedanākkhandhavaseneva vihāsi. Dvādasāyatanāni aṭṭhārasa dhātuyo nippadesena paṭivijjhi. Imaṃ temāsaṃ dhammāyatane vedanāvasena dhammadhātuyañca vedanāvaseneva vihāsi. Cattāri saccāni nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ dukkhasacce vedanāvaseneva vihāsi. Bāvīsatindriyāni nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ vedanāpañcakaindriyavasena vihāsi. Dvādasapadikaṃ paccayākāravaṭṭaṃ nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ phassapaccayā vedanāvaseneva vihāsi. Cattāro satipaṭṭhāne nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ vedanāsatipaṭṭhānavaseneva vihāsi. Cattāri jhānāni nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ jhānaṅgesu vedanāvaseneva vihāsi. Nāmaṃ nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ tattha vedanāvaseneva vihāsi. Dhamme nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ vedanāttikavaseneva vihāsīti. Evaṃ thero padesavihārasuttantavasena abhidhammassa nidānaṃ kathesi.
г̇аамаваасий суманад̣̇звад̇т̇зро бана хздтаалохабаасаад̣̇з д̇хаммам̣ баривад̇д̇знд̇о ‘аяам̣ бараваад̣̇ий б̣аахаа баг̇г̇аяха аран̃н̃з ганд̣̇анд̇о вияа, асагкигам̣ ад̣д̣ам̣ гаронд̇о вияа жа, абхид̇хаммз нид̣̇аанасса ад̇т̇ибхаавамби на ж̇аанаад̇ий’д̇и вад̇ваа нид̣̇аанам̣ гат̇знд̇о звамааха – згам̣ самаяам̣ бхаг̇аваа д̣̇звзсу вихарад̇и д̇аавад̇им̣сзсу баарижчад̇д̇агамуулз бан̣д̣угамб̣аласилааяам̣. д̇ад̇ра ко бхаг̇аваа д̣̇зваанам̣ д̇аавад̇им̣саанам̣ абхид̇хаммагат̇ам̣ гат̇зси – ‘‘гусалаа д̇хаммаа, агусалаа д̇хаммаа, аб̣яаагад̇аа д̇хаммаа’’д̇и.
Gāmavāsī sumanadevatthero pana heṭṭhālohapāsāde dhammaṃ parivattento ‘ayaṃ paravādī bāhā paggayha araññe kandanto viya, asakkhikaṃ aḍḍaṃ karonto viya ca, abhidhamme nidānassa atthibhāvampi na jānātī’ti vatvā nidānaṃ kathento evamāha – ekaṃ samayaṃ bhagavā devesu viharati tāvatiṃsesu pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ. Tatra kho bhagavā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ abhidhammakathaṃ kathesi – ‘‘kusalā dhammā, akusalā dhammā, abyākatā dhammā’’ti.
ан̃н̃зсу бана суд̇д̇зсу згамзва нид̣̇аанам̣. абхид̇хаммз д̣̇вз нид̣̇аанаани – ад̇хиг̇аманид̣̇аанан̃жа д̣̇зсанаанид̣̇аанан̃жа . д̇ад̇т̇а ад̇хиг̇аманид̣̇аанам̣ д̣̇ийбан̇гарад̣̇асаб̣алад̇о бадтааяа яаава махааб̣од̇хибаллан̇гаа взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. д̣̇зсанаанид̣̇аанам̣ яаава д̇хаммажаггаббавад̇д̇анаа. звам̣ убхаяанид̣̇аанасамбаннасса банасса абхид̇хаммасса нид̣̇аанагосаллад̇т̇ам̣ ид̣̇ам̣ д̇аава бан̃хаагаммам̣ взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣ – аяам̣ абхид̇хаммо наама гзна бабхаавид̇о? гад̇т̇а барибаажид̇о? гад̇т̇а ад̇хиг̇ад̇о? гад̣̇аа ад̇хиг̇ад̇о? гзна ад̇хиг̇ад̇о? гад̇т̇а вижид̇о? гад̣̇аа вижид̇о? гзна вижид̇о? гад̇т̇а д̣̇зсид̇о? гассад̇т̇ааяа д̣̇зсид̇о? гимад̇т̇ам̣ д̣̇зсид̇о? гзхи бадиг̇г̇ахид̇о? гз сигканд̇и? гз сигкид̇асигкаа? гз д̇хаарзнд̇и? гасса важанам̣? гзнаабхад̇од̇и?
Aññesu pana suttesu ekameva nidānaṃ. Abhidhamme dve nidānāni – adhigamanidānañca desanānidānañca . Tattha adhigamanidānaṃ dīpaṅkaradasabalato paṭṭhāya yāva mahābodhipallaṅkā veditabbaṃ. Desanānidānaṃ yāva dhammacakkappavattanā. Evaṃ ubhayanidānasampannassa panassa abhidhammassa nidānakosallatthaṃ idaṃ tāva pañhākammaṃ veditabbaṃ – ayaṃ abhidhammo nāma kena pabhāvito? Kattha paripācito? Kattha adhigato? Kadā adhigato? Kena adhigato? Kattha vicito? Kadā vicito? Kena vicito? Kattha desito? Kassatthāya desito? Kimatthaṃ desito? Kehi paṭiggahito? Ke sikkhanti? Ke sikkhitasikkhā? Ke dhārenti? Kassa vacanaṃ? Kenābhatoti?
д̇ад̇рид̣̇ам̣ виссаж̇ж̇анам̣ – гзна бабхаавид̇од̇и б̣од̇хиабхинийхаарасад̣̇д̇хааяа бабхаавид̇о. гад̇т̇а барибаажид̇од̇и ад̣дхачаггзсу ж̇аад̇агасад̇зсу. гад̇т̇а ад̇хиг̇ад̇од̇и б̣од̇химуулз. гад̣̇аа ад̇хиг̇ад̇од̇и висаакаабун̣н̣амаасияам̣. гзнаад̇хиг̇ад̇од̇и саб̣б̣ан̃н̃уб̣уд̣̇д̇хзна. гад̇т̇а вижид̇од̇и б̣од̇химан̣д̣з. гад̣̇аа вижид̇од̇и рад̇анагхарасад̇д̇аахз. гзна вижид̇од̇и саб̣б̣ан̃н̃уб̣уд̣̇д̇хзна. гад̇т̇а д̣̇зсид̇од̇и д̣̇звзсу д̇аавад̇им̣сзсу. гассад̇т̇ааяа д̣̇зсид̇од̇и д̣̇звад̇аанам̣. гимад̇т̇ам̣ д̣̇зсид̇од̇и жад̇урогханид̣̇д̇харан̣ад̇т̇ам̣. гзхи бадиг̇г̇ахид̇од̇и д̣̇звзхи. гз сигканд̇ийд̇и сзгкаа жа бут̇уж̇ж̇анагаляаан̣аа жа. гз сигкид̇асигкаад̇и араханд̇о кийн̣аасаваа. гз д̇хаарзнд̇ийд̇и язсам̣ вад̇д̇ад̇и д̇з д̇хаарзнд̇и. гасса важананд̇и бхаг̇авад̇о важанам̣, арахад̇о саммаасамб̣уд̣̇д̇хасса. гзнаабхад̇од̇и аажарияабарамбарааяа.
Tatridaṃ vissajjanaṃ – kena pabhāvitoti bodhiabhinīhārasaddhāya pabhāvito. Kattha paripācitoti aḍḍhachakkesu jātakasatesu. Kattha adhigatoti bodhimūle. Kadā adhigatoti visākhāpuṇṇamāsiyaṃ. Kenādhigatoti sabbaññubuddhena. Kattha vicitoti bodhimaṇḍe. Kadāvicitoti ratanagharasattāhe. Kena vicitoti sabbaññubuddhena. Kattha desitoti devesu tāvatiṃsesu. Kassatthāya desitoti devatānaṃ. Kimatthaṃ desitoti caturoghaniddharaṇatthaṃ. Kehi paṭiggahitoti devehi. Ke sikkhantīti sekkhā ca puthujjanakalyāṇā ca. Ke sikkhitasikkhāti arahanto khīṇāsavā. Ke dhārentīti yesaṃ vattati te dhārenti. Kassa vacananti bhagavato vacanaṃ, arahato sammāsambuddhassa. Kenābhatoti ācariyaparamparāya.
аяан̃хи саарибуд̇д̇ад̇т̇зро бхад̣̇д̣̇аж̇и собхид̇о бияаж̇аалий бияабаало бияад̣̇ассий госияабуд̇д̇о сиг̇г̇аво санд̣̇зхо мог̇г̇алибуд̇д̇о суд̣̇ад̇д̇о д̇хаммияо д̣̇аасаго сон̣аго рзвад̇од̇и звамаад̣̇ийхи яаава д̇ад̇ияасан̇г̇ийд̇игаалаа аабхад̇о. д̇ад̇о уд̣̇д̇хам̣ д̇зсам̣язва сиссаанусиссзхийд̇и звам̣ д̇аава ж̇амб̣уд̣̇ийбад̇алз аажарияабарамбарааяа аабхад̇о. имам̣ бана д̣̇ийбам̣ –
Ayañhi sāriputtatthero bhaddaji sobhito piyajālī piyapālo piyadassī kosiyaputto siggavo sandeho moggaliputto sudatto dhammiyo dāsako soṇako revatoti evamādīhi yāva tatiyasaṅgītikālā ābhato. Tato uddhaṃ tesaṃyeva sissānusissehīti evaṃ tāva jambudīpatale ācariyaparamparāya ābhato. Imaṃ pana dīpaṃ –
д̇ад̇о махинд̣̇о иддияо, уд̇д̇ияо самб̣ало д̇ат̇аа;
Tato mahindo iṭṭiyo, uttiyo sambalo tathā;
бан̣д̣ид̇о бхад̣̇д̣̇анаамо жа, зд̇з нааг̇аа махаабан̃н̃аа.
Paṇḍito bhaddanāmo ca, ete nāgā mahāpaññā.
ж̇амб̣уд̣̇ийбаа ид̇хааг̇ад̇аад̇и (бари. 3, 8).
Jambudīpā idhāgatāti (pari. 3, 8).
имзхи махаанааг̇зхи аабхад̇о. д̇ад̇о уд̣̇д̇хам̣ д̇зсам̣язва сиссаанусиссасан̇каад̇ааяа аажарияабарамбарааяа яааваж̇ж̇ад̇анагаалаа аабхад̇о.
Imehi mahānāgehi ābhato. Tato uddhaṃ tesaṃyeva sissānusissasaṅkhātāya ācariyaparamparāya yāvajjatanakālā ābhato.
сумзд̇хагат̇аа
Sumedhakathā
звам̣ аабхад̇асса банасса яам̣ д̇ам̣ д̣̇ийбан̇гарад̣̇асаб̣алад̇о бадтааяа яаава махааб̣од̇хибаллан̇гаа ад̇хиг̇аманид̣̇аанам̣, яаава д̇хаммажаггаббавад̇д̇анаа д̣̇зсанаанид̣̇аанан̃жа вуд̇д̇ам̣, д̇асса аавибхаавад̇т̇ам̣ аяам̣ анубуб̣б̣игат̇аа взд̣̇ид̇аб̣б̣аа –
Evaṃ ābhatassa panassa yaṃ taṃ dīpaṅkaradasabalato paṭṭhāya yāva mahābodhipallaṅkā adhigamanidānaṃ, yāva dhammacakkappavattanā desanānidānañca vuttaṃ, tassa āvibhāvatthaṃ ayaṃ anupubbikathā veditabbā –
ид̇о гира габбасад̇асахассаад̇хигаанам̣ жад̇уннам̣ асан̇кязяяаанам̣ мад̇т̇агз амаравад̇ий наама наг̇арам̣ ахоси. д̇ад̇т̇а сумзд̇хо наама б̣раахман̣о бадивасад̇и убхад̇о суж̇аад̇о, маад̇ид̇о жа бид̇ид̇о жа, сам̣суд̣̇д̇хаг̇ахан̣иго, яаава сад̇д̇амаа гулабариваддаа агкид̇д̇о анубагудто ж̇аад̇иваад̣̇зна, абхируубо д̣̇ассанийяо баасаад̣̇иго барамааяа ван̣н̣абогкарад̇ааяа саманнааг̇ад̇о. со ан̃н̃ам̣ гаммам̣ агад̇ваа б̣раахман̣асиббамзва уг̇г̇ан̣хи. д̇асса д̣̇ахарагаалзязва маад̇аабид̇аро гааламагам̣су. ат̇асса раасивад̣дхаго амажжо ааяабод̇т̇агам̣ аахарид̇ваа суван̣н̣араж̇ад̇аман̣имуд̇д̇аад̣̇ибуурид̇з г̇аб̣бхз виварид̇ваа ‘зд̇д̇агам̣ д̇з гумаара маад̇у санд̇агам̣, зд̇д̇агам̣ бид̇у санд̇агам̣, зд̇д̇агаа аяяагабаяяагаанам̣ санд̇агаад̇и яаава сад̇д̇амаа гулабариваддаа д̇ханам̣ аажигкид̇ваа зд̇ам̣ бадибаж̇ж̇аахий’д̇и ааха. сумзд̇хабан̣д̣ид̇о жинд̇зси – ‘имам̣ д̇ханам̣ сам̣харид̇ваа маяхам̣ бид̇убид̇аамахаад̣̇аяо баралогам̣ г̇ажчанд̇аа згагахаабан̣амби г̇ахзд̇ваа на г̇ад̇аа, маяаа бана г̇ахзд̇ваа г̇аманагааран̣ам̣ гаад̇ум̣ ваддад̇ий’д̇и со ран̃н̃о аарожзд̇ваа наг̇арз бхзрим̣ жараабзд̇ваа махааж̇анасса д̣̇аанам̣ д̣̇ад̇ваа д̇аабасабаб̣б̣аж̇ж̇ам̣ баб̣б̣аж̇и. имасмим̣ бана таанз сумзд̇хагат̇аа гат̇зд̇аб̣б̣аа. вуд̇д̇ан̃хзд̇ам̣ б̣уд̣̇д̇хавам̣сз (б̣у. вам̣. 2.1-33) –
Ito kira kappasatasahassādhikānaṃ catunnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ matthake amaravatī nāma nagaraṃ ahosi. Tattha sumedho nāma brāhmaṇo paṭivasati ubhato sujāto, mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā kulaparivaṭṭā akkhitto anupakuṭṭho jātivādena, abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato. So aññaṃ kammaṃ akatvā brāhmaṇasippameva uggaṇhi. Tassa daharakāleyeva mātāpitaro kālamakaṃsu. Athassa rāsivaḍḍhako amacco āyapotthakaṃ āharitvā suvaṇṇarajatamaṇimuttādipūrite gabbhe vivaritvā ‘ettakaṃ te kumāra mātu santakaṃ, ettakaṃ pitu santakaṃ, ettakā ayyakapayyakānaṃ santakāti yāva sattamā kulaparivaṭṭā dhanaṃ ācikkhitvā etaṃ paṭipajjāhī’ti āha. Sumedhapaṇḍito cintesi – ‘imaṃ dhanaṃ saṃharitvā mayhaṃ pitupitāmahādayo paralokaṃ gacchantā ekakahāpaṇampi gahetvā na gatā, mayā pana gahetvā gamanakāraṇaṃ kātuṃ vaṭṭatī’ti so rañño ārocetvā nagare bheriṃ carāpetvā mahājanassa dānaṃ datvā tāpasapabbajjaṃ pabbaji. Imasmiṃ pana ṭhāne sumedhakathā kathetabbā. Vuttañhetaṃ buddhavaṃse (bu. vaṃ. 2.1-33) –
габбз жа сад̇асахассз, жад̇уро жа асан̇кияз;
Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;
амарам̣ наама наг̇арам̣, д̣̇ассанзяяам̣ манорамам̣.
Amaraṃ nāma nagaraṃ, dassaneyyaṃ manoramaṃ.
д̣̇асахи сад̣̇д̣̇зхи авивид̇д̇ам̣, аннабаанасамааяуд̇ам̣;
Dasahi saddehi avivittaṃ, annapānasamāyutaṃ;
хад̇т̇исад̣̇д̣̇ам̣ ассасад̣̇д̣̇ам̣, бхзрисан̇карат̇аани жа;
Hatthisaddaṃ assasaddaṃ, bherisaṅkharathāni ca;
каад̣̇ат̇а биват̇а жзва, аннабаанзна гхосид̇ам̣.
Khādatha pivatha ceva, annapānena ghositaṃ.
наг̇арам̣ саб̣б̣ан̇г̇асамбаннам̣, саб̣б̣агаммамубааг̇ад̇ам̣;
Nagaraṃ sabbaṅgasampannaṃ, sabbakammamupāgataṃ;
сад̇д̇арад̇анасамбаннам̣, наанааж̇анасамаагулам̣;
Sattaratanasampannaṃ, nānājanasamākulaṃ;
самид̣̇д̇хам̣ д̣̇званаг̇арам̣ва, ааваасам̣ бун̃н̃агамминам̣.
Samiddhaṃ devanagaraṃva, āvāsaṃ puññakamminaṃ.
наг̇арз амаравад̇ияаа, сумзд̇хо наама б̣раахман̣о;
Nagare amaravatiyā, sumedho nāma brāhmaṇo;
анзгагодисаннижаяо, бахууд̇ад̇ханад̇хан̃н̃аваа.
Anekakoṭisannicayo, pahūtadhanadhaññavā.
аж̇жхааяаго манд̇ад̇харо, д̇ин̣н̣ам̣ взд̣̇аана баараг̇уу;
Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
лагкан̣з ид̇ихаасз жа, сад̇хаммз баарамим̣ г̇ад̇о.
Lakkhaṇe itihāse ca, sadhamme pāramiṃ gato.
рахог̇ад̇о нисийд̣̇ид̇ваа, звам̣ жинд̇зсахам̣ д̇ад̣̇аа;
Rahogato nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;
д̣̇угко бунаб̣бхаво наама, сарийрасса жа бхзд̣̇анам̣.
Dukkho punabbhavo nāma, sarīrassa ca bhedanaṃ.
ж̇аад̇ид̇хаммо ж̇араад̇хаммо, б̣яаад̇хид̇хаммо сахам̣ д̇ад̣̇аа;
Jātidhammo jarādhammo, byādhidhammo sahaṃ tadā;
аж̇арам̣ амад̇ам̣ кзмам̣, бариязсиссаами ниб̣б̣уд̇им̣.
Ajaraṃ amataṃ khemaṃ, pariyesissāmi nibbutiṃ.
яам̣нуунимам̣ бууд̇игааяам̣, наанаагун̣абабуурид̇ам̣;
Yaṃnūnimaṃ pūtikāyaṃ, nānākuṇapapūritaṃ;
чад̣д̣аяид̇ваана г̇ажчзяяам̣, анабзгко анад̇т̇иго.
Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṃ, anapekkho anatthiko.
ад̇т̇и хзхид̇и со маг̇г̇о, на со саггаа на хзд̇уяз;
Atthi hehiti so maggo, na so sakkā na hetuye;
бариязсиссаами д̇ам̣ маг̇г̇ам̣, бхавад̇о баримуд̇д̇ияаа.
Pariyesissāmi taṃ maggaṃ, bhavato parimuttiyā.
яат̇ааби д̣̇угкз виж̇ж̇анд̇з, сукам̣ наамаби виж̇ж̇ад̇и;
Yathāpi dukkhe vijjante, sukhaṃ nāmapi vijjati;
звам̣ бхавз виж̇ж̇амаанз, вибхавоби ижчид̇аб̣б̣аго.
Evaṃ bhave vijjamāne, vibhavopi icchitabbako.
яат̇ааби ун̣хз виж̇ж̇анд̇з, абарам̣ виж̇ж̇ад̇и сийд̇алам̣;
Yathāpi uṇhe vijjante, aparaṃ vijjati sītalaṃ;
звам̣ д̇ивид̇хаг̇г̇и виж̇ж̇анд̇з, ниб̣б̣аанам̣ ижчид̇аб̣б̣агам̣.
Evaṃ tividhaggi vijjante, nibbānaṃ icchitabbakaṃ.
яат̇ааби баабз виж̇ж̇анд̇з, галяаан̣амаби виж̇ж̇ад̇и;
Yathāpi pāpe vijjante, kalyāṇamapi vijjati;
звамзва ж̇аад̇и виж̇ж̇анд̇з, аж̇аад̇ибижчид̇аб̣б̣агам̣.
Evameva jāti vijjante, ajātipicchitabbakaṃ.
яат̇аа г̇уут̇аг̇ад̇о бурисо, д̇ал̣аагам̣ д̣̇исваана буурид̇ам̣;
Yathā gūthagato puriso, taḷākaṃ disvāna pūritaṃ;
на г̇авзсад̇и д̇ам̣ д̇ал̣аагам̣, на д̣̇осо д̇ал̣аагасса со.
Na gavesati taṃ taḷākaṃ, na doso taḷākassa so.
звам̣ гилзсамалад̇ховз, виж̇ж̇анд̇з амад̇анд̇ал̣з;
Evaṃ kilesamaladhove, vijjante amatantaḷe;
на г̇авзсад̇и д̇ам̣ д̇ал̣аагам̣, на д̣̇осо амад̇анд̇ал̣з.
Na gavesati taṃ taḷākaṃ, na doso amatantaḷe.
яат̇аа арийхи барируд̣̇д̇хо, виж̇ж̇анд̇з г̇аманамбат̇з;
Yathā arīhi pariruddho, vijjante gamanampathe;
на балааяад̇и со бурисо, на д̣̇осо ан̃ж̇асасса со.
Na palāyati so puriso, na doso añjasassa so.
звам̣ гилзсабарируд̣̇д̇хо, виж̇ж̇амаанз сивз бат̇з;
Evaṃ kilesapariruddho, vijjamāne sive pathe;
на г̇авзсад̇и д̇ам̣ маг̇г̇ам̣, на д̣̇осо сиваман̃ж̇асз.
Na gavesati taṃ maggaṃ, na doso sivamañjase.
яат̇ааби б̣яаад̇хид̇о бурисо, виж̇ж̇амаанз д̇игижчагз;
Yathāpi byādhito puriso, vijjamāne tikicchake;
на д̇игижчаабзд̇и д̇ам̣ б̣яаад̇хим̣, на д̣̇осо со д̇игижчагз.
Na tikicchāpeti taṃ byādhiṃ, na doso so tikicchake.
звам̣ гилзсаб̣яаад̇хийхи, д̣̇угкид̇о барибийл̣ид̇о;
Evaṃ kilesabyādhīhi, dukkhito paripīḷito;
на г̇авзсад̇и д̇ам̣ аажарияам̣, на д̣̇осо со винааяагз.
Na gavesati taṃ ācariyaṃ, na doso so vināyake.
яат̇ааби гун̣абам̣ бурисо, ган̣тз б̣ад̣̇д̇хам̣ ж̇иг̇ужчияа;
Yathāpi kuṇapaṃ puriso, kaṇṭhe baddhaṃ jigucchiya;
можаяид̇ваана г̇ажчзяяа, сукий сзрий саяам̣васий.
Mocayitvāna gaccheyya, sukhī serī sayaṃvasī.
д̇ат̇звимам̣ бууд̇игааяам̣, наанаагун̣абасан̃жаяам̣;
Tathevimaṃ pūtikāyaṃ, nānākuṇapasañcayaṃ;
чад̣д̣аяид̇ваана г̇ажчзяяам̣, анабзгко анад̇т̇иго.
Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṃ, anapekkho anatthiko.
яат̇аа ужжаарадтаанамхи, гарийсам̣ наранаарияо;
Yathā uccāraṭṭhānamhi, karīsaṃ naranāriyo;
чад̣д̣аяид̇ваана г̇ажчанд̇и, анабзгкаа анад̇т̇игаа.
Chaḍḍayitvāna gacchanti, anapekkhā anatthikā.
звамзваахам̣ имам̣ гааяам̣, наанаагун̣абабуурид̇ам̣;
Evamevāhaṃ imaṃ kāyaṃ, nānākuṇapapūritaṃ;
чад̣д̣аяид̇ваана г̇ажчиссам̣, важжам̣ гад̇ваа яат̇аа гудим̣.
Chaḍḍayitvāna gacchissaṃ, vaccaṃ katvā yathā kuṭiṃ.
яат̇ааби ж̇аж̇ж̇арам̣ наавам̣, балуг̇г̇ам̣ уд̣̇аг̇аахиним̣;
Yathāpi jajjaraṃ nāvaṃ, paluggaṃ udagāhiniṃ;
саамий чад̣д̣зд̇ваа г̇ажчанд̇и, анабзгкаа анад̇т̇игаа.
Sāmī chaḍḍetvā gacchanti, anapekkhā anatthikā.
звамзваахам̣ имам̣ гааяам̣, наважчид̣̇д̣̇ам̣ д̇хувассавам̣;
Evamevāhaṃ imaṃ kāyaṃ, navacchiddaṃ dhuvassavaṃ;
чад̣д̣аяид̇ваана г̇ажчиссам̣, ж̇ин̣н̣анаавам̣ва саамигаа.
Chaḍḍayitvāna gacchissaṃ, jiṇṇanāvaṃva sāmikā.
яат̇ааби бурисо жорзхи, г̇ажчанд̇о бхан̣д̣амаад̣̇ияа;
Yathāpi puriso corehi, gacchanto bhaṇḍamādiya;
бхан̣д̣ажчзд̣̇абхаяам̣ д̣̇исваа, чад̣д̣аяид̇ваана г̇ажчад̇и.
Bhaṇḍacchedabhayaṃ disvā, chaḍḍayitvāna gacchati.
звамзва аяам̣ гааяо, махаажорасамо вияа;
Evameva ayaṃ kāyo, mahācorasamo viya;
бахааяимам̣ г̇амиссаами, гусалажчзд̣̇анаабхаяаа.
Pahāyimaṃ gamissāmi, kusalacchedanābhayā.
зваахам̣ жинд̇аяид̇ваана, нзгагодисад̇ам̣ д̇ханам̣;
Evāhaṃ cintayitvāna, nekakoṭisataṃ dhanaṃ;
наат̇аанаат̇аанам̣ д̣̇ад̇ваана, химаванд̇амубааг̇амим̣.
Nāthānāthānaṃ datvāna, himavantamupāgamiṃ.
химаванд̇ассаавид̣̇уурз, д̇хаммиго наама баб̣б̣ад̇о;
Himavantassāvidūre, dhammiko nāma pabbato;
ассамо сугад̇о маяхам̣, бан̣н̣асаалаа сумаабид̇аа.
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.
жан̇гамам̣ д̇ад̇т̇а маабзсим̣, бан̃жад̣̇осавиваж̇ж̇ид̇ам̣;
Caṅkamaṃ tattha māpesiṃ, pañcadosavivajjitaṃ;
адтаг̇ун̣асамубзд̇ам̣, абхин̃н̃ааб̣аламаахарим̣.
Aṭṭhaguṇasamupetaṃ, abhiññābalamāhariṃ.
саадагам̣ баж̇ахим̣ д̇ад̇т̇а, навад̣̇осамубааг̇ад̇ам̣;
Sāṭakaṃ pajahiṃ tattha, navadosamupāgataṃ;
ваагажийрам̣ ниваасзсим̣, д̣̇ваад̣̇асаг̇ун̣амубааг̇ад̇ам̣.
Vākacīraṃ nivāsesiṃ, dvādasaguṇamupāgataṃ.
адтад̣̇осасамаагин̣н̣ам̣ , баж̇ахим̣ бан̣н̣асаалагам̣;
Aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ , pajahiṃ paṇṇasālakaṃ;
убааг̇амим̣ ругкамуулам̣, г̇ун̣з д̣̇асахубааг̇ад̇ам̣.
Upāgamiṃ rukkhamūlaṃ, guṇe dasahupāgataṃ.
ваабид̇ам̣ робид̇ам̣ д̇хан̃н̃ам̣, баж̇ахим̣ ниравасзсад̇о;
Vāpitaṃ ropitaṃ dhaññaṃ, pajahiṃ niravasesato;
анзгаг̇ун̣асамбаннам̣, бавад̇д̇апаламаад̣̇ияим̣.
Anekaguṇasampannaṃ, pavattaphalamādiyiṃ.
д̇ад̇т̇аббад̇хаанам̣ бад̣̇ахим̣, нисаж̇ж̇адтаанажан̇гамз;
Tatthappadhānaṃ padahiṃ, nisajjaṭṭhānacaṅkame;
аб̣бханд̇арамхи сад̇д̇аахз, абхин̃н̃ааб̣ала баабун̣инд̇и. (б̣у. вам̣. 2.1-33);
Abbhantaramhi sattāhe, abhiññābala pāpuṇinti. (bu. vaṃ. 2.1-33);
д̇ад̇т̇а ассамо сугад̇о маяхам̣, бан̣н̣асаалаа сумаабид̇аад̇и имиссаа баал̣ияаа сумзд̇хабан̣д̣ид̇зна ассамабан̣н̣асаалаажан̇гамаа сахад̇т̇аа маабид̇аа вияа вуд̇д̇аа. аяам̣ банзд̇т̇а ад̇т̇о – махаасад̇д̇ан̃хи ‘‘химаванд̇ам̣ аж̇жхог̇аахзд̇ваа аж̇ж̇а д̇хаммигабаб̣б̣ад̇ам̣ бависиссаамий’’д̇и нигканд̇ам̣ д̣̇исваа сагго д̣̇зваанаминд̣̇о виссагаммад̣̇звабуд̇д̇ам̣ ааманд̇зси – ‘‘г̇ажча, д̇аад̇а, аяам̣ сумзд̇хабан̣д̣ид̇о ‘баб̣б̣аж̇иссаамий’д̇и нигканд̇о зд̇асса васанадтаанам̣ маабзхий’’д̇и. со д̇асса важанам̣ самбадижчид̇ваа раман̣ийяам̣ ассамам̣ суг̇уд̇д̇ам̣ бан̣н̣асаалам̣, манорамам̣ жан̇гаман̃жа маабзси. бхаг̇аваа бана д̇ад̣̇аа ад̇д̇ано бун̃н̃аанубхаавзна нибпаннам̣ д̇ам̣ ассамабад̣̇ам̣ санд̇хааяа ‘‘саарибуд̇д̇а д̇асмим̣ д̇хаммигабаб̣б̣ад̇з –
Tattha assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitāti imissā pāḷiyā sumedhapaṇḍitena assamapaṇṇasālācaṅkamā sahatthā māpitā viya vuttā. Ayaṃ panettha attho – mahāsattañhi ‘‘himavantaṃ ajjhogāhetvā ajja dhammikapabbataṃ pavisissāmī’’ti nikkhantaṃ disvā sakko devānamindo vissakammadevaputtaṃ āmantesi – ‘‘gaccha, tāta, ayaṃ sumedhapaṇḍito ‘pabbajissāmī’ti nikkhanto etassa vasanaṭṭhānaṃ māpehī’’ti. So tassa vacanaṃ sampaṭicchitvā ramaṇīyaṃ assamaṃ suguttaṃ paṇṇasālaṃ, manoramaṃ caṅkamañca māpesi. Bhagavā pana tadā attano puññānubhāvena nipphannaṃ taṃ assamapadaṃ sandhāya ‘‘sāriputta tasmiṃ dhammikapabbate –
ассамо сугад̇о маяхам̣, бан̣н̣асаалаа сумаабид̇аа;
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā;
жан̇гамам̣ д̇ад̇т̇а маабзсим̣, бан̃жад̣̇осавиваж̇ж̇ид̇а’’нд̇и. –
Caṅkamaṃ tattha māpesiṃ, pañcadosavivajjita’’nti. –
ааха. д̇ад̇т̇а ассамо сугад̇о маяханд̇и сугад̇о маяаа. бан̣н̣асаалаа сумаабид̇аад̇и бан̣н̣ажчаннаа саалааби мз сумаабид̇аа ахоси.
Āha. Tattha assamo sukato mayhanti sukato mayā. Paṇṇasālā sumāpitāti paṇṇacchannā sālāpi me sumāpitā ahosi.
бан̃жад̣̇осавиваж̇ж̇ид̇анд̇и бан̃жимз жан̇гамад̣̇осаа наама т̇ад̣̇д̇хависамад̇аа, анд̇оругкад̇аа, г̇аханажчаннад̇аа, ад̇исамб̣аад̇хад̇аа, ад̇ивисаалад̇аад̇и. т̇ад̣̇д̇хависамабхуумибхааг̇асмин̃хи жан̇гамз жан̇гаманд̇асса баад̣̇аа руж̇ж̇анд̇и, подаа удтаханд̇и, жид̇д̇ам̣ згаг̇г̇ад̇ам̣ на лабхад̇и, гаммадтаанам̣ вибаж̇ж̇ад̇и. муд̣̇усамад̇алз бана паасувихаарам̣ ааг̇амма гаммадтаанам̣ самбаж̇ж̇ад̇и. д̇асмаа т̇ад̣̇д̇хависамабхуумибхааг̇ад̇аа зго д̣̇осод̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣о. жан̇гаманасса анд̇о ваа маж̇жхз ваа годияам̣ ваа ругкз сад̇и бамаад̣̇амааг̇амма жан̇гаманд̇асса налаадам̣ ваа сийсам̣ ваа бадихан̃н̃ад̇ийд̇и анд̇оругкад̇аа д̣̇уд̇ияо д̣̇осо. д̇ин̣алад̇аад̣̇иг̇аханажчаннз жан̇гамз жан̇гаманд̇о анд̇хагааравзлааяам̣ ураг̇аад̣̇игз баан̣з аггамид̇ваа ваа маарзд̇и, д̇зхи ваа д̣̇адто д̣̇угкам̣ аабаж̇ж̇ад̇ийд̇и г̇аханажчаннад̇аа д̇ад̇ияо д̣̇осо. ад̇исамб̣аад̇хз жан̇гамз вид̇т̇аарад̇о рад̇анигз ваа ад̣дхарад̇анигз ваа жан̇гаманд̇асса барижчзд̣̇з багкалид̇ваа накааби ан̇г̇улияоби бхиж̇ж̇анд̇ийд̇и ад̇исамб̣аад̇хад̇аа жад̇уд̇т̇о д̣̇осо. ад̇ивисаалз жан̇гамз жан̇гаманд̇асса жид̇д̇ам̣ вид̇хаавад̇и, згаг̇г̇ад̇ам̣ на лабхад̇ийд̇и ад̇ивисаалад̇аа бан̃жамо д̣̇осо. бут̇улад̇о бана д̣̇ияад̣дхарад̇анам̣ д̣̇вийсу бассзсу рад̇анамад̇д̇аанужан̇гамам̣ д̣̇ийгхад̇о садтихад̇т̇ам̣ муд̣̇уд̇алам̣ самавиббагин̣н̣аваалугам̣ жан̇гамам̣ ваддад̇и, жзд̇ияаг̇иримхи д̣̇ийбаббасаад̣̇агамахаамахинд̣̇ад̇т̇зрасса жан̇гаманам̣ вияа, д̇аад̣̇исам̣ д̇ам̣ ахоси. д̇знааха ‘‘жан̇гамам̣ д̇ад̇т̇а маабзсим̣, бан̃жад̣̇осавиваж̇ж̇ид̇а’’нд̇и.
Pañcadosavivajjitanti pañcime caṅkamadosā nāma thaddhavisamatā, antorukkhatā, gahanacchannatā, atisambādhatā, ativisālatāti. Thaddhavisamabhūmibhāgasmiñhi caṅkame caṅkamantassa pādā rujjanti, phoṭā uṭṭhahanti, cittaṃ ekaggataṃ na labhati, kammaṭṭhānaṃ vipajjati. Mudusamatale pana phāsuvihāraṃ āgamma kammaṭṭhānaṃ sampajjati. Tasmā thaddhavisamabhūmibhāgatā eko dosoti veditabbo. Caṅkamanassa anto vā majjhe vā koṭiyaṃ vā rukkhe sati pamādamāgamma caṅkamantassa nalāṭaṃ vā sīsaṃ vā paṭihaññatīti antorukkhatā dutiyo doso. Tiṇalatādigahanacchanne caṅkame caṅkamanto andhakāravelāyaṃ uragādike pāṇe akkamitvā vā māreti, tehi vā daṭṭho dukkhaṃ āpajjatīti gahanacchannatā tatiyo doso. Atisambādhe caṅkame vitthārato ratanike vā aḍḍharatanike vā caṅkamantassa paricchede pakkhalitvā nakhāpi aṅguliyopi bhijjantīti atisambādhatā catuttho doso. Ativisāle caṅkame caṅkamantassa cittaṃ vidhāvati, ekaggataṃ na labhatīti ativisālatā pañcamo doso. Puthulato pana diyaḍḍharatanaṃ dvīsu passesu ratanamattaanucaṅkamaṃ dīghato saṭṭhihatthaṃ mudutalaṃ samavippakiṇṇavālukaṃ caṅkamaṃ vaṭṭati, cetiyagirimhi dīpappasādakamahāmahindattherassa caṅkamanaṃ viya, tādisaṃ taṃ ahosi. Tenāha ‘‘caṅkamaṃ tattha māpesiṃ, pañcadosavivajjita’’nti.
адтаг̇ун̣асамубзд̇анд̇и адтахи саман̣асукзхи убзд̇ам̣. адтимаани саман̣асукаани наама д̇ханад̇хан̃н̃абариг̇г̇ахаабхааво анаваж̇ж̇абин̣д̣абариязсанабхааво, ниб̣б̣уд̇абин̣д̣абхун̃ж̇анабхааво, радтам̣ бийл̣зд̇ваа д̇ханасаарам̣ ваа сийсагахаабан̣аад̣̇ийни ваа г̇ан̣ханд̇зсу рааж̇агулзсу радтабийл̣анагилзсаабхааво, убагаран̣зсу нижчанд̣̇арааг̇абхааво, жоравилобз ниб̣бхаяабхааво, рааж̇арааж̇амахаамажжзхи асам̣садтабхааво жад̇уусу д̣̇исаасу аббадихад̇абхаавод̇и. ид̣̇ам̣ вуд̇д̇ам̣ ход̇и ‘‘яат̇аа д̇асмим̣ ассамз васанд̇зна саггаа хонд̇и имаани адта саман̣асукаани винд̣̇ид̇ум̣, звам̣ адтаг̇ун̣асамубзд̇ам̣ д̇ам̣ ассамам̣ маабзси’’ нд̇и.
Aṭṭhaguṇasamupetanti aṭṭhahi samaṇasukhehi upetaṃ. Aṭṭhimāni samaṇasukhāni nāma dhanadhaññapariggahābhāvo anavajjapiṇḍapariyesanabhāvo, nibbutapiṇḍabhuñjanabhāvo, raṭṭhaṃ pīḷetvā dhanasāraṃ vā sīsakahāpaṇādīni vā gaṇhantesu rājakulesu raṭṭhapīḷanakilesābhāvo, upakaraṇesu nicchandarāgabhāvo, coravilope nibbhayabhāvo, rājarājamahāmaccehi asaṃsaṭṭhabhāvo catūsu disāsu appaṭihatabhāvoti. Idaṃ vuttaṃ hoti ‘‘yathā tasmiṃ assame vasantena sakkā honti imāni aṭṭha samaṇasukhāni vindituṃ, evaṃ aṭṭhaguṇasamupetaṃ taṃ assamaṃ māpesi’’ nti.
абхин̃н̃ааб̣аламаахаринд̇и бажчаа д̇асмим̣ ассамз васанд̇о гасин̣абаригаммам̣ гад̇ваа абхин̃н̃аанан̃жа самаабад̇д̇ийнан̃жа уббаад̣̇анад̇т̇ааяа анижжад̇о д̣̇угкад̇о вибассанам̣ аарабхид̇ваа т̇аамаббад̇д̇ам̣ вибассанааб̣алам̣ аахарим̣. яат̇аа д̇асмим̣ васанд̇о д̇ам̣ б̣алам̣ аахарид̇ум̣ саггоми, звам̣ д̇ам̣ ассамам̣ д̇асса абхин̃н̃ад̇т̇ааяа вибассанааб̣аласса анужчавигам̣ гад̇ваа маабзсинд̇и ад̇т̇о.
Abhiññābalamāharinti pacchā tasmiṃ assame vasanto kasiṇaparikammaṃ katvā abhiññānañca samāpattīnañca uppādanatthāya aniccato dukkhato vipassanaṃ ārabhitvā thāmappattaṃ vipassanābalaṃ āhariṃ. Yathā tasmiṃ vasanto taṃ balaṃ āharituṃ sakkomi, evaṃ taṃ assamaṃ tassa abhiññatthāya vipassanābalassa anucchavikaṃ katvā māpesinti attho.
саадагам̣ баж̇ахим̣ д̇ад̇т̇а, навад̣̇осамубааг̇ад̇анд̇и зд̇т̇ааяам̣ анубуб̣б̣игат̇аа, д̇ад̣̇аа гира гудилзн̣ажан̇гамаад̣̇ибадиман̣д̣ид̇ам̣ бубпуубаг̇апалуубаг̇аругкасан̃чаннам̣ раман̣ийяам̣ мад̇хурасалилаасаяам̣ абаг̇ад̇аваал̣амиг̇абхим̣санагасагун̣ам̣ бавивзгагкамам̣ ассамам̣ маабзд̇ваа алан̇гад̇ажан̇гамасса убхосу анд̇зсу ааламб̣анапалагам̣ сам̣вид̇хааяа нисийд̣̇анад̇т̇ааяа жан̇гамавзмаж̇жхз самад̇алам̣ муг̇г̇аван̣н̣асилам̣ маабзд̇ваа анд̇обан̣н̣асаалааяам̣ ж̇адааман̣д̣алаваагажийрад̇ид̣̇ан̣д̣агун̣д̣игаад̣̇игз д̇аабасабаригкаарз ман̣д̣абз баанийяагхадабаанийяасан̇кабаанийяасарааваани аг̇г̇исаалааяам̣ ан̇г̇аарагабаллад̣̇ааруаад̣̇ийнийд̇и звам̣ яам̣ яам̣ баб̣б̣аж̇ид̇аанам̣ убагаарааяа сам̣вад̇д̇ад̇и, д̇ам̣ д̇ам̣ саб̣б̣ам̣ маабзд̇ваа бан̣н̣асаалааяа бхид̇д̇ияам̣ ‘‘яз гзжи баб̣б̣аж̇ид̇угаамаа имз баригкаарз г̇ахзд̇ваа баб̣б̣аж̇анд̇уу’’д̇и агкараани чинд̣̇ид̇ваа д̣̇звалогамзва г̇ад̇з виссагаммад̣̇звабуд̇д̇з сумзд̇хабан̣д̣ид̇о химаванд̇абаад̣̇з г̇ириганд̣̇араанусаарзна ад̇д̇ано ниваасанаануруубам̣ паасугадтаанам̣ ологзнд̇о над̣̇ийнивад̇д̇анз виссагамманиммид̇ам̣ саггад̣̇ад̇д̇ияам̣ раман̣ийяам̣ ассамам̣ д̣̇исваа жан̇гамагодим̣ г̇анд̇ваа бад̣̇авалан̃ж̇ам̣ абассанд̇о ‘‘д̇хувам̣ баб̣б̣аж̇ид̇аа д̇хураг̇аамз бхигкам̣ бариязсид̇ваа гиланд̇аруубаа ааг̇анд̇ваа бан̣н̣асаалам̣ бависид̇ваа нисиннаа бхависсанд̇ий’’д̇и жинд̇зд̇ваа т̇огам̣ ааг̇амзд̇ваа ‘‘ад̇ивияа жирааяанд̇и, ж̇ааниссаамий’’д̇и бан̣н̣асаалагудид̣̇ваарам̣ виварид̇ваа анд̇о бависид̇ваа ид̇о жид̇о жа ологзнд̇о махаабхид̇д̇ияам̣ агкараани ваажзд̇ваа ‘‘маяхам̣ габбияабаригкаараа зд̇з, имз г̇ахзд̇ваа баб̣б̣аж̇иссаамий’’д̇и ад̇д̇анаа нивад̇т̇абааруд̇ам̣ саадагаяуг̇ам̣ баж̇ахи. д̇знааха ‘‘саадагам̣ баж̇ахим̣ д̇ад̇т̇аа’’д̇и. звам̣ бавидто ахам̣ саарибуд̇д̇а д̇ассам̣ бан̣н̣асаалааяам̣ саадагам̣ баж̇ахим̣.
Sāṭakaṃ pajahiṃ tattha, navadosamupāgatanti etthāyaṃ anupubbikathā, tadā kira kuṭileṇacaṅkamādipaṭimaṇḍitaṃ pupphūpagaphalūpagarukkhasañchannaṃ ramaṇīyaṃ madhurasalilāsayaṃ apagatavāḷamigabhiṃsanakasakuṇaṃ pavivekakkhamaṃ assamaṃ māpetvā alaṅkatacaṅkamassa ubhosu antesu ālambanaphalakaṃ saṃvidhāya nisīdanatthāya caṅkamavemajjhe samatalaṃ muggavaṇṇasilaṃ māpetvā antopaṇṇasālāyaṃ jaṭāmaṇḍalavākacīratidaṇḍakuṇḍikādike tāpasaparikkhāre maṇḍape pānīyaghaṭapānīyasaṅkhapānīyasarāvāni aggisālāyaṃ aṅgārakapalladāruādīnīti evaṃ yaṃ yaṃ pabbajitānaṃ upakārāya saṃvattati, taṃ taṃ sabbaṃ māpetvā paṇṇasālāya bhittiyaṃ ‘‘ye keci pabbajitukāmā ime parikkhāre gahetvā pabbajantū’’ti akkharāni chinditvā devalokameva gate vissakammadevaputte sumedhapaṇḍito himavantapāde girikandarānusārena attano nivāsanānurūpaṃ phāsukaṭṭhānaṃ olokento nadīnivattane vissakammanimmitaṃ sakkadattiyaṃ ramaṇīyaṃ assamaṃ disvā caṅkamakoṭiṃ gantvā padavalañjaṃ apassanto ‘‘dhuvaṃ pabbajitā dhuragāme bhikkhaṃ pariyesitvā kilantarūpā āgantvā paṇṇasālaṃ pavisitvā nisinnā bhavissantī’’ti cintetvā thokaṃ āgametvā ‘‘ativiya cirāyanti, jānissāmī’’ti paṇṇasālakuṭidvāraṃ vivaritvā anto pavisitvā ito cito ca olokento mahābhittiyaṃ akkharāni vācetvā ‘‘mayhaṃ kappiyaparikkhārā ete, ime gahetvā pabbajissāmī’’ti attanā nivatthapārutaṃ sāṭakayugaṃ pajahi. Tenāha ‘‘sāṭakaṃ pajahiṃ tatthā’’ti. Evaṃ paviṭṭho ahaṃ sāriputta tassaṃ paṇṇasālāyaṃ sāṭakaṃ pajahiṃ.
навад̣̇осамубааг̇ад̇анд̇и саадагам̣ баж̇аханд̇о нава д̣̇осз д̣̇исваа баж̇ахинд̇и д̣̇ийбзд̇и. д̇аабасабаб̣б̣аж̇ж̇ам̣ баб̣б̣аж̇ид̇аанан̃хи саадагасмим̣ нава д̣̇осаа убадтаханд̇и. д̇зсу д̇асса махаг̇гхабхааво зго д̣̇осо, барабадиб̣ад̣̇д̇хад̇ааяа уббаж̇ж̇анабхааво зго, барибхог̇зна лахум̣ гилиссанабхааво зго, гилидто хи д̇ховид̇аб̣б̣о жа раж̇ид̇аб̣б̣о жа ход̇и, барибхог̇зна лахугам̣ ж̇ийран̣абхааво зго ж̇ин̣н̣асса хи д̇уннам̣ ваа аг̇г̇ал̣ад̣̇аанам̣ ваа гаад̇аб̣б̣ам̣ ход̇и. бунабариязсанааяа д̣̇урабхисамбхавабхааво зго, д̇аабасабаб̣б̣аж̇ж̇ааяа асааруббабхааво зго, бажжад̇т̇игаанам̣ саад̇хааран̣абхааво зго, яат̇аа хи нам̣ бажжад̇т̇игаа на г̇ан̣ханд̇и, звам̣ г̇обзд̇аб̣б̣о ход̇и. барибхун̃ж̇анд̇асса вибхуусанадтаанабхааво зго, г̇ахзд̇ваа жаранд̇асса канд̇хабхаарамахижчабхааво згод̇и.
Navadosamupāgatanti sāṭakaṃ pajahanto nava dose disvā pajahinti dīpeti. Tāpasapabbajjaṃ pabbajitānañhi sāṭakasmiṃ nava dosā upaṭṭhahanti. Tesu tassa mahagghabhāvo eko doso, parapaṭibaddhatāya uppajjanabhāvo eko, paribhogena lahuṃ kilissanabhāvo eko, kiliṭṭho hi dhovitabbo ca rajitabbo ca hoti, paribhogena lahukaṃ jīraṇabhāvo eko jiṇṇassa hi tunnaṃ vā aggaḷadānaṃ vā kātabbaṃ hoti. Punapariyesanāya durabhisambhavabhāvo eko, tāpasapabbajjāya asāruppabhāvo eko, paccatthikānaṃ sādhāraṇabhāvo eko, yathā hi naṃ paccatthikā na gaṇhanti, evaṃ gopetabbo hoti. Paribhuñjantassa vibhūsanaṭṭhānabhāvo eko, gahetvā carantassa khandhabhāramahicchabhāvo ekoti.
ваагажийрам̣ ниваасзсинд̇и д̇ад̣̇аа ахам̣ саарибуд̇д̇а имз нава д̣̇осз д̣̇исваа саадагам̣ бахааяа ваагажийрам̣ ниваасзсим̣ мун̃ж̇ад̇ин̣ам̣ хийрам̣ хийрам̣ гад̇ваа г̇ант̇зд̇ваа гад̇ам̣ ваагажийрам̣ ниваасанабаарубанад̇т̇ааяа аад̣̇ияинд̇и ад̇т̇о.
Vākacīraṃ nivāsesinti tadā ahaṃ sāriputta ime nava dose disvā sāṭakaṃ pahāya vākacīraṃ nivāsesiṃ muñjatiṇaṃ hīraṃ hīraṃ katvā ganthetvā kataṃ vākacīraṃ nivāsanapārupanatthāya ādiyinti attho.
д̣̇ваад̣̇асаг̇ун̣амубааг̇ад̇анд̇и д̣̇ваад̣̇асахи аанисам̣сзхи саманнааг̇ад̇ам̣, ваагажийрасмин̃хи д̣̇ваад̣̇асаанисам̣саа – аббаг̇гхам̣ сунд̣̇арам̣ габбияанд̇и аяам̣ д̇аава зго аанисам̣со, сахад̇т̇аа гаад̇ум̣ саггаад̇и аяам̣ д̣̇уд̇ияо, барибхог̇зна сан̣игам̣ гилиссад̇и д̇ховияамаанзби бабан̃жо над̇т̇ийд̇и аяам̣ д̇ад̇ияо, барибхог̇зна ж̇ин̣н̣зби сиб̣б̣ид̇аб̣б̣аабхааво жад̇уд̇т̇о, буна бариязсанд̇асса сукзна гаран̣абхааво бан̃жамо, д̇аабасабаб̣б̣аж̇ж̇ааяа сааруббабхааво чадто, бажжад̇т̇игаанам̣ нирубабхог̇абхааво сад̇д̇амо, барибхун̃ж̇анд̇асса вибхуусанадтаанаабхааво адтамо, д̇хааран̣з саллахугабхааво навамо, жийварабажжаяз аббижчабхааво д̣̇асамо, ваагуббад̇д̇ияаа д̇хаммигаанаваж̇ж̇абхааво згаад̣̇асамо ваагажийрз надтзби анабзгкабхааво д̣̇ваад̣̇асамод̇и.
Dvādasaguṇamupāgatanti dvādasahi ānisaṃsehi samannāgataṃ, vākacīrasmiñhi dvādasānisaṃsā – appagghaṃ sundaraṃ kappiyanti ayaṃ tāva eko ānisaṃso, sahatthā kātuṃ sakkāti ayaṃ dutiyo, paribhogena saṇikaṃ kilissati dhoviyamānepi papañco natthīti ayaṃ tatiyo, paribhogena jiṇṇepi sibbitabbābhāvo catuttho, puna pariyesantassa sukhena karaṇabhāvo pañcamo, tāpasapabbajjāya sāruppabhāvo chaṭṭho, paccatthikānaṃ nirupabhogabhāvo sattamo, paribhuñjantassa vibhūsanaṭṭhānābhāvo aṭṭhamo, dhāraṇe sallahukabhāvo navamo, cīvarapaccaye appicchabhāvo dasamo, vākuppattiyā dhammikaanavajjabhāvo ekādasamo vākacīre naṭṭhepi anapekkhabhāvo dvādasamoti.
адтад̣̇осасамаагин̣н̣ам̣, баж̇ахим̣ бан̣н̣асаалаганд̇и гат̇ам̣ баж̇ахим̣? со гира варасаадагаяуг̇ам̣ омун̃жанд̇о жийваравам̣сз лаг̇г̇ид̇ам̣ анож̇абубпад̣̇аамасад̣̇исам̣ рад̇д̇аваагажийрам̣ г̇ахзд̇ваа ниваасзд̇ваа д̇ассубари абарам̣ суван̣н̣аван̣н̣ам̣ ваагажийрам̣ барид̣̇ахид̇ваа буннааг̇абубпасант̇арасад̣̇исам̣ сакурам̣ аж̇инажаммам̣ згам̣сам̣ гад̇ваа ж̇адааман̣д̣алам̣ бадимун̃жид̇ваа жуул̣ааяа сад̣̇д̇хим̣ нижжалабхаавагаран̣ад̇т̇ам̣ саарасуужим̣ бавзсзд̇ваа муд̇д̇ааж̇ааласад̣̇исааяа сиггааяа баваал̣аван̣н̣ам̣ гун̣д̣игам̣ од̣̇ахид̇ваа д̇ийсу таанзсу ван̇гагааж̇ам̣ аад̣̇ааяа згиссаа гааж̇агодияаа гун̣д̣игам̣, згиссаа ан̇гусагабажчид̇ид̣̇ан̣д̣агаад̣̇ийни олаг̇г̇зд̇ваа кааригааж̇ам̣ ам̣сз гад̇ваа д̣̇агкин̣зна хад̇т̇зна гад̇д̇арад̣̇ан̣д̣ам̣ г̇ахзд̇ваа бан̣н̣асаалад̇о нигкамид̇ваа садтихад̇т̇з махаажан̇гамз абараабарам̣ жан̇гаманд̇о ад̇д̇ано взсам̣ ологзд̇ваа ‘‘маяхам̣ манорат̇о мад̇т̇агам̣ бад̇д̇о, собхад̇и вад̇а мз баб̣б̣аж̇ж̇аа, б̣уд̣̇д̇хабажжзгаб̣уд̣̇д̇хаад̣̇ийхи саб̣б̣зхиби д̇хийрабурисзхи ван̣н̣ид̇аа т̇омид̇аа аяам̣ баб̣б̣аж̇ж̇аа наама, бахийнам̣ мз г̇ихиб̣анд̇ханам̣, нигканд̇осми нзгкаммам̣, лад̣̇д̇хаа мз уд̇д̇амабаб̣б̣аж̇ж̇аа, гариссаами саман̣ад̇хаммам̣, лабхиссаами аг̇г̇апаласука’’нд̇и уссаахаж̇аад̇о кааригааж̇ам̣ од̇аарзд̇ваа жан̇гамавзмаж̇жхз муг̇г̇аван̣н̣асилаабаддз суван̣н̣абадимаа вияа нисинно д̣̇ивасабхааг̇ам̣ вийд̇инаамзд̇ваа сааяанхасамаяам̣ бан̣н̣асаалам̣ бависид̇ваа б̣ид̣̇аламан̃жагабассз гадтад̇т̇аригааяа нибанно сарийрам̣ уд̇ум̣ г̇аахаабзд̇ваа б̣алавабажжуусз баб̣уж̇жхид̇ваа ад̇д̇ано ааг̇аманам̣ ааваж̇ж̇зси ‘‘ахам̣ гхарааваасз аад̣̇ийнавам̣ д̣̇исваа амид̇абхог̇ам̣ ананд̇аяасам̣ бахааяа аран̃н̃ам̣ бависид̇ваа нзгкамаг̇авзсаго худ̇ваа баб̣б̣аж̇ид̇о, ид̇о д̣̇аани бадтааяа бамаад̣̇ажаарам̣ жарид̇ум̣ на ваддад̇и, бавивзган̃хи бахааяа вижаранд̇ам̣ мижчаавид̇аггамагкигаа каад̣̇анд̇и, ид̣̇аани маяаа бавивзгамануб̣руухзд̇ум̣ ваддад̇и, ахан̃хи гхарааваасам̣ балиб̣од̇хад̇о д̣̇исваа нигканд̇о, аяан̃жа манаабаа бан̣н̣асаалаа, б̣злувабаггаван̣н̣аа барибхан̣д̣агад̇аа бхууми, раж̇ад̇аван̣н̣аа сзд̇абхид̇д̇ияо, габод̇абаад̣̇аван̣н̣ам̣ бан̣н̣ажчад̣̇анам̣, вижид̇д̇ад̇т̇аран̣аван̣н̣о б̣ид̣̇аламан̃жаго, ниваасапаасугам̣ васанадтаанам̣, на зд̇д̇о ад̇ирзгад̇араа вияа мз г̇зхасамбад̣̇аа бан̃н̃ааяад̇ий’’д̇и бан̣н̣асаалааяа д̣̇осз вижинанд̇о адта д̣̇осз басси.
Aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ, pajahiṃ paṇṇasālakanti kathaṃ pajahiṃ? So kira varasāṭakayugaṃ omuñcanto cīvaravaṃse laggitaṃ anojapupphadāmasadisaṃ rattavākacīraṃ gahetvā nivāsetvā tassupari aparaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ vākacīraṃ paridahitvā punnāgapupphasantharasadisaṃ sakhuraṃ ajinacammaṃ ekaṃsaṃ katvā jaṭāmaṇḍalaṃ paṭimuñcitvā cūḷāya saddhiṃ niccalabhāvakaraṇatthaṃ sārasūciṃ pavesetvā muttājālasadisāya sikkāya pavāḷavaṇṇaṃ kuṇḍikaṃ odahitvā tīsu ṭhānesu vaṅkakājaṃ ādāya ekissā kājakoṭiyā kuṇḍikaṃ, ekissā aṅkusakapacchitidaṇḍakādīni olaggetvā khārikājaṃ aṃse katvā dakkhiṇena hatthena kattaradaṇḍaṃ gahetvā paṇṇasālato nikkhamitvā saṭṭhihatthe mahācaṅkame aparāparaṃ caṅkamanto attano vesaṃ oloketvā ‘‘mayhaṃ manoratho matthakaṃ patto, sobhati vata me pabbajjā, buddhapaccekabuddhādīhi sabbehipi dhīrapurisehi vaṇṇitā thomitā ayaṃ pabbajjā nāma, pahīnaṃ me gihibandhanaṃ, nikkhantosmi nekkhammaṃ, laddhā me uttamapabbajjā, karissāmi samaṇadhammaṃ, labhissāmi aggaphalasukha’’nti ussāhajāto khārikājaṃ otāretvā caṅkamavemajjhe muggavaṇṇasilāpaṭṭe suvaṇṇapaṭimā viya nisinno divasabhāgaṃ vītināmetvā sāyanhasamayaṃ paṇṇasālaṃ pavisitvā bidalamañcakapasse kaṭṭhattharikāya nipanno sarīraṃ utuṃ gāhāpetvā balavapaccūse pabujjhitvā attano āgamanaṃ āvajjesi ‘‘ahaṃ gharāvāse ādīnavaṃ disvā amitabhogaṃ anantayasaṃ pahāya araññaṃ pavisitvā nekkhamagavesako hutvā pabbajito, ito dāni paṭṭhāya pamādacāraṃ carituṃ na vaṭṭati, pavivekañhi pahāya vicarantaṃ micchāvitakkamakkhikā khādanti, idāni mayā pavivekamanubrūhetuṃ vaṭṭati, ahañhi gharāvāsaṃ palibodhato disvā nikkhanto, ayañca manāpā paṇṇasālā, beluvapakkavaṇṇā paribhaṇḍakatā bhūmi, rajatavaṇṇā setabhittiyo, kapotapādavaṇṇaṃ paṇṇacchadanaṃ, vicittattharaṇavaṇṇo bidalamañcako, nivāsaphāsukaṃ vasanaṭṭhānaṃ, na etto atirekatarā viya me gehasampadā paññāyatī’’ti paṇṇasālāya dose vicinanto aṭṭha dose passi.
бан̣н̣асаалаабарибхог̇асмин̃хи адта аад̣̇ийнаваа – махаасамаарамбхзна? д̣̇аб̣б̣асамбхаарз самод̇хаанзд̇ваа гаран̣абариязсанабхааво зго аад̣̇ийнаво. д̇ин̣абан̣н̣амад̇д̇игаасу бад̇ид̇аасу д̇аасам̣ бунаббунам̣ табзд̇аб̣б̣ад̇ааяа ниб̣ад̣̇д̇хаж̇аг̇г̇анабхааво д̣̇уд̇ияо, сзнаасанам̣ наама махаллагасса баабун̣аад̇и, авзлааяа вудтаабияамаанасса жид̇д̇згаг̇г̇ад̇аа на ход̇ийд̇и удтаабанийяабхааво д̇ад̇ияо, сийд̇ун̣хабадигхаад̇зна гааяасса сукумаалагаран̣абхааво жад̇уд̇т̇о, г̇зхам̣ бавидтзна яам̣гин̃жи баабам̣ саггаа гаад̇унд̇и г̇арахабадижчаад̣̇анабхааво бан̃жамо, ‘‘маяха’’нд̇и бариг̇г̇ахагаран̣абхааво чадто, г̇зхасса ад̇т̇ибхааво наамзса д̣̇уд̇ияагаваасо вияаад̇и сад̇д̇амо уугааман̇г̇улагхараг̇ол̣игаад̣̇ийнам̣ саад̇хааран̣ад̇ааяа б̣ахусаад̇хааран̣абхааво адтамод̇и имз адта аад̣̇ийнавз д̣̇исваа махаасад̇д̇о бан̣н̣асаалам̣ баж̇ахи. д̇знааха ‘‘адтад̣̇осасамаагин̣н̣ам̣, баж̇ахим̣ бан̣н̣асаалага’’нд̇и.
Paṇṇasālāparibhogasmiñhi aṭṭha ādīnavā – mahāsamārambhena? Dabbasambhāre samodhānetvā karaṇapariyesanabhāvo eko ādīnavo. Tiṇapaṇṇamattikāsu patitāsu tāsaṃ punappunaṃ ṭhapetabbatāya nibaddhajagganabhāvo dutiyo, senāsanaṃ nāma mahallakassa pāpuṇāti, avelāya vuṭṭhāpiyamānassa cittekaggatā na hotīti uṭṭhāpanīyabhāvo tatiyo, sītuṇhapaṭighātena kāyassa sukhumālakaraṇabhāvo catuttho, gehaṃ paviṭṭhena yaṃkiñci pāpaṃ sakkā kātunti garahapaṭicchādanabhāvo pañcamo, ‘‘mayha’’nti pariggahakaraṇabhāvo chaṭṭho, gehassa atthibhāvo nāmesa dutiyakavāso viyāti sattamo ūkāmaṅgulagharagoḷikādīnaṃ sādhāraṇatāya bahusādhāraṇabhāvo aṭṭhamoti ime aṭṭha ādīnave disvā mahāsatto paṇṇasālaṃ pajahi. Tenāha ‘‘aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ, pajahiṃ paṇṇasālaka’’nti.
убааг̇амим̣ ругкамуулам̣ г̇ун̣з д̣̇асахубааг̇ад̇анд̇и чаннам̣ бадигкибид̇ваа д̣̇асахи г̇ун̣зхи убзд̇ам̣ ругкамуулам̣ убааг̇ад̇осмийд̇и вад̣̇ад̇и.
Upāgamiṃ rukkhamūlaṃ guṇe dasahupāgatanti channaṃ paṭikkhipitvā dasahi guṇehi upetaṃ rukkhamūlaṃ upāgatosmīti vadati.
д̇ад̇римз д̣̇аса г̇ун̣аа – аббасамаарамбхад̇аа зго г̇ун̣о убаг̇аманамад̇д̇амзва хи д̇ад̇т̇а ход̇ийд̇и. аббадиж̇аг̇г̇анад̇аа д̣̇уд̇ияо д̇ан̃хи саммадтамби асаммадтамби барибхог̇апаасугам̣ ход̇иязва. анудтаабанийяабхааво д̇ад̇ияо, г̇арахам̣ наббадижчаад̣̇зд̇и, д̇ад̇т̇а хи баабам̣ гаронд̇о лаж̇ж̇ад̇ийд̇и г̇арахааяа аббадижчаад̣̇анабхааво жад̇уд̇т̇о, аб̣бхогаасааваасо вияа гааяам̣ на сант̇амбхзд̇ийд̇и гааяасса асант̇амбханабхааво бан̃жамо. бариг̇г̇ахагаран̣аабхааво чадто, г̇зхаалаяабадигкзбо сад̇д̇амо, б̣ахусаад̇хааран̣аг̇зхз вияа ‘‘бадиж̇аг̇г̇иссаами нам̣, нигкамат̇аа’’д̇и нийхаран̣аабхааво адтамо, васанд̇асса саббийд̇игабхааво навамо, ругкамууласзнаасанасса г̇ад̇аг̇ад̇адтаанз сулабхад̇ааяа анабзгкабхааво д̣̇асамод̇и, имз д̣̇аса г̇ун̣з д̣̇исваа ругкамуулам̣ убааг̇ад̇осмийд̇и вад̣̇ад̇и.
Tatrime dasa guṇā – appasamārambhatā eko guṇo upagamanamattameva hi tattha hotīti. Appaṭijagganatā dutiyo tañhi sammaṭṭhampi asammaṭṭhampi paribhogaphāsukaṃ hotiyeva. Anuṭṭhāpanīyabhāvo tatiyo, garahaṃ nappaṭicchādeti, tattha hi pāpaṃ karonto lajjatīti garahāya appaṭicchādanabhāvo catuttho, abbhokāsāvāso viya kāyaṃ na santhambhetīti kāyassa asanthambhanabhāvo pañcamo. Pariggahakaraṇābhāvo chaṭṭho, gehālayapaṭikkhepo sattamo, bahusādhāraṇagehe viya ‘‘paṭijaggissāmi naṃ, nikkhamathā’’ti nīharaṇābhāvo aṭṭhamo, vasantassa sappītikabhāvo navamo, rukkhamūlasenāsanassa gatagataṭṭhāne sulabhatāya anapekkhabhāvo dasamoti, ime dasa guṇe disvā rukkhamūlaṃ upāgatosmīti vadati.
имаани зд̇д̇агаани гааран̣аани саллагкзд̇ваа махаасад̇д̇о бунад̣̇ивасз бхигкааяа г̇аамам̣ баависи. ат̇асса самбад̇д̇аг̇аамз мануссаа маханд̇зна уссаахзна бхигкам̣ ад̣̇ам̣су. со бхад̇д̇агижжам̣ нидтаабзд̇ваа ассамам̣ ааг̇амма нисийд̣̇ид̇ваа жинд̇зси ‘‘наахам̣ ‘аахаарам̣ на лабхаамий’д̇и баб̣б̣аж̇ид̇о синид̣̇д̇хаахааро наамзса маанамад̣̇абурисамад̣̇з вад̣дхзд̇и. аахаарамуулагасса д̣̇угкасса анд̇о над̇т̇и яам̣нуунаахам̣ ваабид̇ам̣ робид̇ам̣ д̇хан̃н̃аниб̣б̣ад̇д̇агам̣ аахаарам̣ баж̇ахид̇ваа бавад̇д̇апалабхож̇ано бхавзяяа’’нд̇и. со д̇ад̇о бадтааяа д̇ат̇аа гад̇ваа гхадзнд̇о вааяаманд̇о сад̇д̇аахаб̣бханд̇арзязва адта самаабад̇д̇ияо бан̃жа жа абхин̃н̃ааяо ниб̣б̣ад̇д̇зси. д̇зна вуд̇д̇ам̣ –
Imāni ettakāni kāraṇāni sallakkhetvā mahāsatto punadivase bhikkhāya gāmaṃ pāvisi. Athassa sampattagāme manussā mahantena ussāhena bhikkhaṃ adaṃsu. So bhattakiccaṃ niṭṭhāpetvā assamaṃ āgamma nisīditvā cintesi ‘‘nāhaṃ ‘āhāraṃ na labhāmī’ti pabbajito siniddhāhāro nāmesa mānamadapurisamade vaḍḍheti. Āhāramūlakassa dukkhassa anto natthi yaṃnūnāhaṃ vāpitaṃ ropitaṃ dhaññanibbattakaṃ āhāraṃ pajahitvā pavattaphalabhojano bhaveyya’’nti. So tato paṭṭhāya tathā katvā ghaṭento vāyamanto sattāhabbhantareyeva aṭṭha samāpattiyo pañca ca abhiññāyo nibbattesi. Tena vuttaṃ –
‘‘ваабид̇ам̣ робид̇ам̣ д̇хан̃н̃ам̣, баж̇ахим̣ ниравасзсад̇о;
‘‘Vāpitaṃ ropitaṃ dhaññaṃ, pajahiṃ niravasesato;
анзгаг̇ун̣асамбаннам̣, бавад̇д̇апаламаад̣̇ияим̣.
Anekaguṇasampannaṃ, pavattaphalamādiyiṃ.
‘‘д̇ад̇т̇аббад̇хаанам̣ бад̣̇ахим̣, нисаж̇ж̇адтаанажан̇гамз;
‘‘Tatthappadhānaṃ padahiṃ, nisajjaṭṭhānacaṅkame;
аб̣бханд̇арамхи сад̇д̇аахз, абхин̃н̃ааб̣ала баабун̣и’’нд̇и.
Abbhantaramhi sattāhe, abhiññābala pāpuṇi’’nti.
звам̣ мз сид̣̇д̇хиббад̇д̇асса, васийбхууд̇асса саасанз;
Evaṃ me siddhippattassa, vasībhūtassa sāsane;
д̣̇ийбан̇гаро наама ж̇ино, уббаж̇ж̇и логанааяаго.
Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako.
уббаж̇ж̇анд̇з жа ж̇ааяанд̇з, б̣уж̇жханд̇з д̇хаммад̣̇зсанз;
Uppajjante ca jāyante, bujjhante dhammadesane;
жад̇уро нимид̇д̇з наад̣̇д̣̇асам̣, жхаанарад̇исамаббид̇о.
Caturo nimitte nāddasaṃ, jhānaratisamappito.
бажжанд̇ад̣̇зсависаяз, ниманд̇зд̇ваа д̇ат̇ааг̇ад̇ам̣;
Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ;
д̇асса ааг̇аманам̣ маг̇г̇ам̣, сод̇хзнд̇и д̇удтамаанасаа.
Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā.
ахам̣ д̇зна самаязна, нигкамид̇ваа сагассамаа;
Ahaṃ tena samayena, nikkhamitvā sakassamā;
д̇хунанд̇о ваагажийраани, г̇ажчаами амб̣арз д̇ад̣̇аа.
Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā.
взд̣̇аж̇аад̇ам̣ ж̇анам̣ д̣̇исваа, д̇удтахадтам̣ бамод̣̇ид̇ам̣;
Vedajātaṃ janaṃ disvā, tuṭṭhahaṭṭhaṃ pamoditaṃ;
орохид̇ваана г̇аг̇анаа, мануссз бужчи д̇аавад̣̇з.
Orohitvāna gaganā, manusse pucchi tāvade.
‘‘д̇удтахадто бамуд̣̇ид̇о, взд̣̇аж̇аад̇о махааж̇ано;
‘‘Tuṭṭhahaṭṭho pamudito, vedajāto mahājano;
гасса сод̇хийяад̇и маг̇г̇о, ан̃ж̇асам̣ вадумааяанам̣’’.
Kassa sodhīyati maggo, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ’’.
д̇з мз будтаа вияаагам̣су ‘‘б̣уд̣̇д̇хо логз ануд̇д̇аро;
Te me puṭṭhā viyākaṃsu ‘‘buddho loke anuttaro;
д̣̇ийбан̇гаро наама ж̇ино, уббаж̇ж̇и логанааяаго;
Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako;
д̇асса сод̇хийяад̇и маг̇г̇о, ан̃ж̇асам̣ вадумааяанам̣’’.
Tassa sodhīyati maggo, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ’’.
‘‘б̣уд̣̇д̇хо’’д̇и важанам̣ суд̇ваана, бийд̇и уббаж̇ж̇и д̇аавад̣̇з;
‘‘Buddho’’ti vacanaṃ sutvāna, pīti uppajji tāvade;
‘‘б̣уд̣̇д̇хо б̣уд̣̇д̇хо’’д̇и гат̇аяанд̇о, соманассам̣ бавзд̣̇аяим̣.
‘‘Buddho buddho’’ti kathayanto, somanassaṃ pavedayiṃ.
д̇ад̇т̇а тад̇ваа вижинд̇зсим̣, д̇удто сам̣виг̇г̇амаанасо;
Tattha ṭhatvā vicintesiṃ, tuṭṭho saṃviggamānaso;
‘‘ид̇ха б̣ийж̇аани робиссам̣, кан̣о вз маа убажжаг̇аа’’.
‘‘Idha bījāni ropissaṃ, khaṇo ve mā upaccagā’’.
яад̣̇и б̣уд̣̇д̇хасса сод̇хзт̇а, згогаасам̣ д̣̇ад̣̇аат̇а мз;
Yadi buddhassa sodhetha, ekokāsaṃ dadātha me;
ахамби сод̇хаяиссаами, ан̃ж̇асам̣ вадумааяанам̣.
Ahampi sodhayissāmi, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ.
ад̣̇ам̣су д̇з мамогаасам̣, сод̇хзд̇ум̣ ан̃ж̇асам̣ д̇ад̣̇аа;
Adaṃsu te mamokāsaṃ, sodhetuṃ añjasaṃ tadā;
‘‘б̣уд̣̇д̇хо б̣уд̣̇д̇хо’’д̇и жинд̇знд̇о, маг̇г̇ам̣ сод̇хзмахам̣ д̇ад̣̇аа.
‘‘Buddho buddho’’ti cintento, maggaṃ sodhemahaṃ tadā.
анидтид̇з бамогаасз, д̣̇ийбан̇гаро махаамуни;
Aniṭṭhite pamokāse, dīpaṅkaro mahāmuni;
жад̇уухи сад̇асахассзхи, чал̣абхин̃н̃зхи д̇аад̣̇ихи;
Catūhi satasahassehi, chaḷabhiññehi tādihi;
кийн̣аасавзхи вималзхи, бадибаж̇ж̇и ан̃ж̇асам̣ ж̇ино.
Khīṇāsavehi vimalehi, paṭipajji añjasaṃ jino.
бажжуг̇г̇аманаа вад̇д̇анд̇и, важ̇ж̇анд̇и бхзрияо б̣ахуу;
Paccuggamanā vattanti, vajjanti bheriyo bahū;
аамод̣̇ид̇аа нарамаруу, саад̇хугаарам̣ бавад̇д̇аяум̣.
Āmoditā naramarū, sādhukāraṃ pavattayuṃ.
д̣̇зваа мануссз бассанд̇и, мануссааби жа д̣̇звад̇аа;
Devā manusse passanti, manussāpi ca devatā;
убхоби д̇з бан̃ж̇алигаа, ануяанд̇и д̇ат̇ааг̇ад̇ам̣.
Ubhopi te pañjalikā, anuyanti tathāgataṃ.
д̣̇зваа д̣̇иб̣б̣зхи д̇уриязхи, мануссаа маанусзхи жа;
Devā dibbehi turiyehi, manussā mānusehi ca;
убхоби д̇з важ̇ж̇аяанд̇аа, ануяанд̇и д̇ат̇ааг̇ад̇ам̣.
Ubhopi te vajjayantā, anuyanti tathāgataṃ.
д̣̇иб̣б̣ам̣ манд̣̇ааравам̣ бубпам̣, бад̣̇умам̣ бааричад̇д̇агам̣;
Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;
д̣̇исод̣̇исам̣ огиранд̇и, аагаасанабхаг̇ад̇аа маруу.
Disodisaṃ okiranti, ākāsanabhagatā marū.
д̣̇иб̣б̣ам̣ жанд̣̇анажун̣н̣ан̃жа, вараг̇анд̇хан̃жа гзвалам̣;
Dibbaṃ candanacuṇṇañca, varagandhañca kevalaṃ;
д̣̇исод̣̇исам̣ огиранд̇и, аагаасанабхаг̇ад̇аа маруу.
Disodisaṃ okiranti, ākāsanabhagatā marū.
жамбагам̣ салалам̣ нийбам̣, нааг̇абуннааг̇агзд̇агам̣;
Campakaṃ salalaṃ nīpaṃ, nāgapunnāgaketakaṃ;
д̣̇исод̣̇исам̣ угкибанд̇и, бхуумид̇алаг̇ад̇аа нараа.
Disodisaṃ ukkhipanti, bhūmitalagatā narā.
гзсз мун̃жид̇ваахам̣ д̇ад̇т̇а, ваагажийран̃жа жаммагам̣;
Kese muñcitvāhaṃ tattha, vākacīrañca cammakaṃ;
галалз бад̇т̇арид̇ваана, авагуж̇ж̇о нибаж̇ж̇ахам̣.
Kalale pattharitvāna, avakujjo nipajjahaṃ.
аггамид̇ваана мам̣ б̣уд̣̇д̇хо, саха сиссзхи г̇ажчад̇у;
Akkamitvāna maṃ buddho, saha sissehi gacchatu;
маа нам̣ галалз аггамид̇т̇а, хид̇ааяа мз бхависсад̇и.
Mā naṃ kalale akkamittha, hitāya me bhavissati.
бат̇авияам̣ нибаннасса, звам̣ мз ааси жзд̇асо;
Pathaviyaṃ nipannassa, evaṃ me āsi cetaso;
‘‘ижчамаано ахам̣ аж̇ж̇а, гилзсз жхаабаяз мама.
‘‘Icchamāno ahaṃ ajja, kilese jhāpaye mama.
‘‘гим̣ мз ан̃н̃аад̇авзсзна, д̇хаммам̣ сажчигад̇знид̇ха;
‘‘Kiṃ me aññātavesena, dhammaṃ sacchikatenidha;
саб̣б̣ан̃н̃уд̇ам̣ баабун̣ид̇ваа, б̣уд̣̇д̇хо хзссам̣ сад̣̇звагз.
Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, buddho hessaṃ sadevake.
‘‘гим̣ мз згзна д̇ин̣н̣зна, бурисзна т̇аамад̣̇ассинаа;
‘‘Kiṃ me ekena tiṇṇena, purisena thāmadassinā;
саб̣б̣ан̃н̃уд̇ам̣ баабун̣ид̇ваа, санд̇аарзссам̣ сад̣̇звагам̣.
Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, santāressaṃ sadevakaṃ.
‘‘иминаа мз ад̇хигаарзна, гад̇зна бурисуд̇д̇амз;
‘‘Iminā me adhikārena, katena purisuttame;
саб̣б̣ан̃н̃уд̇ам̣ баабун̣ид̇ваа, д̇аарзми ж̇анад̇ам̣ б̣ахум̣.
Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, tāremi janataṃ bahuṃ.
‘‘сам̣саарасод̇ам̣ чинд̣̇ид̇ваа, вид̣̇д̇хам̣сзд̇ваа д̇аяо бхавз;
‘‘Saṃsārasotaṃ chinditvā, viddhaṃsetvā tayo bhave;
д̇хамманаавам̣ самааруяха, санд̇аарзссам̣ сад̣̇звагам̣’’.
Dhammanāvaṃ samāruyha, santāressaṃ sadevakaṃ’’.
д̣̇ийбан̇гаро логавид̣̇уу, аахуд̇ийнам̣ бадиг̇г̇ахо;
Dīpaṅkaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
уссийсагз мам̣ тад̇ваана, ид̣̇ам̣ важанамаб̣рви.
Ussīsake maṃ ṭhatvāna, idaṃ vacanamabrvi.
‘‘бассат̇а имам̣ д̇аабасам̣, ж̇адилам̣ уг̇г̇ад̇аабанам̣;
‘‘Passatha imaṃ tāpasaṃ, jaṭilaṃ uggatāpanaṃ;
абаримзяяз ид̇о габбз, б̣уд̣̇д̇хо логз бхависсад̇и.
Aparimeyye ito kappe, buddho loke bhavissati.
‘‘аху габилавхаяаа раммаа, нигкамид̇ваа д̇ат̇ааг̇ад̇о;
‘‘Ahu kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato;
бад̇хаанам̣ бад̣̇ахид̇ваана, гад̇ваа д̣̇уггарагааригам̣.
Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ.
‘‘аж̇абааларугкамуулз, нисийд̣̇ид̇ваа д̇ат̇ааг̇ад̇о;
‘‘Ajapālarukkhamūle, nisīditvā tathāgato;
д̇ад̇т̇а бааяаасам̣ баг̇г̇аяха, нзран̃ж̇арамубзхид̇и.
Tattha pāyāsaṃ paggayha, nerañjaramupehiti.
‘‘нзран̃ж̇арааяа д̇ийрамхи, бааяаасам̣ ад̣̇а со ж̇ино;
‘‘Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṃ ada so jino;
бадияад̇д̇аварамаг̇г̇зна, б̣од̇химууламубзхид̇и.
Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti.
‘‘д̇ад̇о бад̣̇агкин̣ам̣ гад̇ваа, б̣од̇химан̣д̣ам̣ ануд̇д̇аро;
‘‘Tato padakkhiṇaṃ katvā, bodhimaṇḍaṃ anuttaro;
ассад̇т̇аругкамууламхи, б̣уж̇жхиссад̇и махааяасо.
Assattharukkhamūlamhi, bujjhissati mahāyaso.
‘‘имасса ж̇анигаа маад̇аа, мааяаа наама бхависсад̇и;
‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;
бид̇аа суд̣̇д̇ход̣̇ано наама, аяам̣ хзссад̇и г̇од̇амо.
Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.
‘‘анаасаваа вийд̇арааг̇аа, санд̇ажид̇д̇аа самаахид̇аа;
‘‘Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;
голид̇о убад̇иссо жа, аг̇г̇аа хзссанд̇и саавагаа;
Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;
аананд̣̇о наамубадтааго, убадтиссад̇имам̣ ж̇инам̣.
Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.
‘‘кзмаа уббалаван̣н̣аа жа, аг̇г̇аа хзссанд̇и саавигаа;
‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;
анаасаваа вийд̇арааг̇аа, санд̇ажид̇д̇аа самаахид̇аа.
Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā.
‘‘б̣од̇хи д̇асса бхаг̇авад̇о, ассад̇т̇од̇и бавужжад̇и;
‘‘Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati;
жид̇д̇о жа хад̇т̇аал̣аваго, аг̇г̇аа хзссанд̇убадтагаа;
Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā;
уд̇д̇араа нанд̣̇амаад̇аа жа, аг̇г̇аа хзссанд̇убадтигаа’’.
Uttarā nandamātā ca, aggā hessantupaṭṭhikā’’.
ид̣̇ам̣ суд̇ваана важанам̣, асамасса махзсино;
Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;
аамод̣̇ид̇аа нарамаруу, б̣уд̣̇д̇хаб̣ийж̇ам̣ гира аяам̣.
Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ.
уггудтисад̣̇д̣̇аа вад̇д̇анд̇и, абподзнд̇и хасанд̇и жа;
Ukkuṭṭhisaddā vattanti, apphoṭenti hasanti ca;
гад̇ан̃ж̇алий намассанд̇и, д̣̇асасахассий сад̣̇звагаа.
Katañjalī namassanti, dasasahassī sadevakā.
яад̣̇имасса логанаат̇асса, вираж̇жхиссаама саасанам̣;
Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ;
анааг̇ад̇амхи ад̣̇д̇хаанз, хзссаама саммукаа имам̣.
Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.
яат̇аа мануссаа над̣̇им̣ д̇аранд̇аа, бадид̇ид̇т̇ам̣ вираж̇жхияа;
Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya;
хздтаа д̇ид̇т̇з г̇ахзд̇ваана, уд̇д̇аранд̇и махаанад̣̇им̣.
Heṭṭhā titthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ.
звамзва маяам̣ саб̣б̣з, яад̣̇и мун̃жаамимам̣ ж̇инам̣;
Evameva mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;
анааг̇ад̇амхи ад̣̇д̇хаанз, хзссаама саммукаа имам̣.
Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.
д̣̇ийбан̇гаро логавид̣̇уу, аахуд̇ийнам̣ бадиг̇г̇ахо;
Dīpaṅkaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
мама гаммам̣ багид̇д̇зд̇ваа, д̣̇агкин̣ам̣ баад̣̇амуд̣̇д̇хари.
Mama kammaṃ pakittetvā, dakkhiṇaṃ pādamuddhari.
яз д̇ад̇т̇аасум̣ ж̇инабуд̇д̇аа, саб̣б̣з бад̣̇агкин̣амагам̣су мам̣;
Ye tatthāsuṃ jinaputtā, sabbe padakkhiṇamakaṃsu maṃ;
нараа нааг̇аа жа г̇анд̇хаб̣б̣аа, абхиваад̣̇зд̇ваана баггамум̣.
Narā nāgā ca gandhabbā, abhivādetvāna pakkamuṃ.
д̣̇ассанам̣ мз ад̇игганд̇з, сасан̇гхз логанааяагз;
Dassanaṃ me atikkante, sasaṅghe lokanāyake;
хадтад̇удтзна жид̇д̇зна, аасанаа вудтахим̣ д̇ад̣̇аа.
Haṭṭhatuṭṭhena cittena, āsanā vuṭṭhahiṃ tadā.
сукзна сукид̇о хоми, баамож̇ж̇зна бамод̣̇ид̇о;
Sukhena sukhito homi, pāmojjena pamodito;
бийд̇ияаа жа абхиссанно, баллан̇гам̣ аабхуж̇им̣ д̇ад̣̇аа.
Pītiyā ca abhissanno, pallaṅkaṃ ābhujiṃ tadā.
баллан̇гзна нисийд̣̇ид̇ваа, звам̣ жинд̇зсахам̣ д̇ад̣̇аа;
Pallaṅkena nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;
‘‘васийбхууд̇о ахам̣ жхаанз, абхин̃н̃аабаарамим̣ г̇ад̇о.
‘‘Vasībhūto ahaṃ jhāne, abhiññāpāramiṃ gato.
‘‘д̣̇асасахассилогамхи , исаяо над̇т̇и мз самаа;
‘‘Dasasahassilokamhi , isayo natthi me samā;
асамо ид̣̇д̇хид̇хаммзсу, алабхим̣ ийд̣̇исам̣ сукам̣’’.
Asamo iddhidhammesu, alabhiṃ īdisaṃ sukhaṃ’’.
баллан̇гаабхуж̇анз маяхам̣, д̣̇асасахассаад̇хиваасино;
Pallaṅkābhujane mayhaṃ, dasasahassādhivāsino;
махаанаад̣̇ам̣ бавад̇д̇зсум̣, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Mahānādaṃ pavattesuṃ, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
яаа буб̣б̣з б̣од̇хисад̇д̇аанам̣, баллан̇гаварамаабхуж̇з;
Yā pubbe bodhisattānaṃ, pallaṅkavaramābhuje;
нимид̇д̇аани бад̣̇иссанд̇и, д̇аани аж̇ж̇а бад̣̇иссарз.
Nimittāni padissanti, tāni ajja padissare.
сийд̇ам̣ б̣яабаг̇ад̇ам̣ ход̇и, ун̣хан̃жа убасаммад̇и;
Sītaṃ byapagataṃ hoti, uṇhañca upasammati;
д̇аани аж̇ж̇а бад̣̇иссанд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
д̣̇асасахассий логад̇хаад̇уу, ниссад̣̇д̣̇аа хонд̇и нираагулаа;
Dasasahassī lokadhātū, nissaddā honti nirākulā;
д̇аани аж̇ж̇а бад̣̇иссанд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
махааваад̇аа на вааяанд̇и, на санд̣̇анд̇и саванд̇ияо;
Mahāvātā na vāyanti, na sandanti savantiyo;
д̇аани аж̇ж̇а бад̣̇иссанд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
т̇алаж̇аа д̣̇агаж̇аа бубпаа, саб̣б̣з бубпанд̇и д̇аавад̣̇з;
Thalajā dakajā pupphā, sabbe pupphanti tāvade;
д̇збаж̇ж̇а бубпид̇аа саб̣б̣з, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepajja pupphitā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
лад̇аа ваа яад̣̇и ваа ругкаа, палабхаараа хонд̇и д̇аавад̣̇з;
Latā vā yadi vā rukkhā, phalabhārā honti tāvade;
д̇збаж̇ж̇а палид̇аа саб̣б̣з, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepajja phalitā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
аагаасадтаа жа бхуумадтаа, рад̇анаа ж̇од̇анд̇и д̇аавад̣̇з;
Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, ratanā jotanti tāvade;
д̇збаж̇ж̇а рад̇анаа ж̇од̇анд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepajja ratanā jotanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
маануссагаа жа д̣̇иб̣б̣аа жа, д̇урияаа важ̇ж̇анд̇и д̇аавад̣̇з;
Mānussakā ca dibbā ca, turiyā vajjanti tāvade;
д̇збаж̇ж̇убхо абхираванд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
вижид̇д̇абубпаа г̇аг̇анаа, абхивассанд̇и д̇аавад̣̇з;
Vicittapupphā gaganā, abhivassanti tāvade;
д̇зби аж̇ж̇а бавассанд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepi ajja pavassanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
махаасамуд̣̇д̣̇о аабхуж̇ад̇и, д̣̇асасахассий багамбад̇и;
Mahāsamuddo ābhujati, dasasahassī pakampati;
д̇збаж̇ж̇убхо абхираванд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
нираязби д̣̇асасахассз, аг̇г̇ий ниб̣б̣анд̇и д̇аавад̣̇з;
Nirayepi dasasahasse, aggī nibbanti tāvade;
д̇збаж̇ж̇а ниб̣б̣уд̇аа аг̇г̇ий, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepajja nibbutā aggī, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
вимало ход̇и суурияо, саб̣б̣аа д̣̇иссанд̇и д̇аарагаа;
Vimalo hoti sūriyo, sabbā dissanti tārakā;
д̇зби аж̇ж̇а бад̣̇иссанд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepi ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
ановадтзна уд̣̇агам̣, махияаа уб̣бхиж̇ж̇и д̇аавад̣̇з;
Anovaṭṭhena udakaṃ, mahiyā ubbhijji tāvade;
д̇амбаж̇ж̇уб̣бхиж̇ж̇ад̇з махияаа, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tampajjubbhijjate mahiyā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
д̇аарааг̇ан̣аа вирожанд̇и, нагкад̇д̇аа г̇аг̇анаман̣д̣алз;
Tārāgaṇā virocanti, nakkhattā gaganamaṇḍale;
висаакаа жанд̣̇имааяуд̇д̇аа, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Visākhā candimāyuttā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
б̣илаасаяаа д̣̇арийсаяаа, нигкаманд̇и сагаасаяаа;
Bilāsayā darīsayā, nikkhamanti sakāsayā;
д̇збаж̇ж̇а аасаяаа чуд̣̇д̇хаа, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepajja āsayā chuddhā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
на ход̇и арад̇и сад̇д̇аанам̣, санд̇удтаа хонд̇и д̇аавад̣̇з;
Na hoti arati sattānaṃ, santuṭṭhā honti tāvade;
д̇збаж̇ж̇а саб̣б̣з санд̇удтаа, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepajja sabbe santuṭṭhā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
рог̇аа д̇ад̣̇убасамманд̇и, ж̇игхажчаа жа винассад̇и;
Rogā tadupasammanti, jighacchā ca vinassati;
д̇аанибаж̇ж̇а бад̣̇иссанд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tānipajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
рог̇о д̇ад̣̇аа д̇ану ход̇и, д̣̇осо мохо винассад̇и;
Rogo tadā tanu hoti, doso moho vinassati;
д̇збаж̇ж̇а виг̇ад̇аа саб̣б̣з, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepajja vigatā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
бхаяам̣ д̇ад̣̇аа на бхавад̇и, аж̇ж̇абзд̇ам̣ бад̣̇иссад̇и;
Bhayaṃ tadā na bhavati, ajjapetaṃ padissati;
д̇зна лин̇г̇зна ж̇аанаама, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tena liṅgena jānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
раж̇о нуд̣̇д̇хам̣сад̇и уд̣̇д̇хам̣, аж̇ж̇абзд̇ам̣ бад̣̇иссад̇и;
Rajo nuddhaṃsati uddhaṃ, ajjapetaṃ padissati;
д̇зна лин̇г̇зна ж̇аанаама, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tena liṅgena jānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
анидтаг̇анд̇хо баггамад̇и, д̣̇иб̣б̣аг̇анд̇хо бавааяад̇и;
Aniṭṭhagandho pakkamati, dibbagandho pavāyati;
собаж̇ж̇а вааяад̇и г̇анд̇хо, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Sopajja vāyati gandho, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
саб̣б̣з д̣̇зваа бад̣̇иссанд̇и, табаяид̇ваа аруубино;
Sabbe devā padissanti, ṭhapayitvā arūpino;
д̇збаж̇ж̇а саб̣б̣з д̣̇иссанд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
яаавад̇аа нираяаа наама, саб̣б̣з д̣̇иссанд̇и д̇аавад̣̇з;
Yāvatā nirayā nāma, sabbe dissanti tāvade;
д̇збаж̇ж̇а саб̣б̣з д̣̇иссанд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
гуддаа гаваадаа сзлаа жа, на хонд̇ааваран̣аа д̇ад̣̇аа;
Kuṭṭā kavāṭā selā ca, na hontāvaraṇā tadā;
агаасабхууд̇аа д̇збаж̇ж̇а, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Akāsabhūtā tepajja, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
жуд̇ий жа убабад̇д̇и жа, кан̣з д̇асмим̣ на виж̇ж̇ад̇и;
Cutī ca upapatti ca, khaṇe tasmiṃ na vijjati;
д̇аанибаж̇ж̇а бад̣̇иссанд̇и, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Tānipajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
д̣̇ал̣хам̣ баг̇г̇ан̣ха вийрияам̣, маа нивад̇д̇а абхиггама;
Daḷhaṃ paggaṇha vīriyaṃ, mā nivatta abhikkama;
маяамбзд̇ам̣ виж̇аанаама, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхависсаси.
Mayampetaṃ vijānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi.
б̣уд̣̇д̇хасса важанам̣ суд̇ваа, д̣̇асасахассийнажуубхаяам̣;
Buddhassa vacanaṃ sutvā, dasasahassīnacūbhayaṃ;
д̇удтахадто бамод̣̇ид̇о, звам̣ жинд̇зсахам̣ д̇ад̣̇аа.
Tuṭṭhahaṭṭho pamodito, evaṃ cintesahaṃ tadā.
ад̣̇взж̇жхаважанаа б̣уд̣̇д̇хаа, амогхаважанаа ж̇инаа;
Advejjhavacanā buddhā, amoghavacanā jinā;
вид̇ат̇ам̣ над̇т̇и б̣уд̣̇д̇хаанам̣, д̇хувам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхаваамахам̣.
Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.
яат̇аа кид̇д̇ам̣ набхз лзд̣д̣у, д̇хувам̣ бад̇ад̇и бхуумияам̣;
Yathā khittaṃ nabhe leḍḍu, dhuvaṃ patati bhūmiyaṃ;
д̇ат̇зва б̣уд̣̇д̇хасздтаанам̣, важанам̣ д̇хувасассад̇ам̣.
Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ.
яат̇ааби саб̣б̣асад̇д̇аанам̣, маран̣ам̣ д̇хувасассад̇ам̣;
Yathāpi sabbasattānaṃ, maraṇaṃ dhuvasassataṃ;
д̇ат̇зва б̣уд̣̇д̇хасздтаанам̣, важанам̣ д̇хувасассад̇ам̣.
Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ.
яат̇аа рад̇д̇игкаяз бад̇д̇з, суурияуг̇г̇аманам̣ д̇хувам̣;
Yathā rattikkhaye patte, sūriyuggamanaṃ dhuvaṃ;
д̇ат̇зва б̣уд̣̇д̇хасздтаанам̣, важанам̣ д̇хувасассад̇ам̣.
Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ.
яат̇аа нигканд̇асаяанасса, сийхасса над̣̇анам̣ д̇хувам̣;
Yathā nikkhantasayanassa, sīhassa nadanaṃ dhuvaṃ;
д̇ат̇зва б̣уд̣̇д̇хасздтаанам̣, важанам̣ д̇хувасассад̇ам̣.
Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ.
яат̇аа аабаннасад̇д̇аанам̣, бхаараморобанам̣ д̇хувам̣;
Yathā āpannasattānaṃ, bhāramoropanaṃ dhuvaṃ;
д̇ат̇зва б̣уд̣̇д̇хасздтаанам̣, важанам̣ д̇хувасассад̇ам̣.
Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ.
ханд̣̇а б̣уд̣̇д̇хагарз д̇хаммз, вижинаами ид̇о жид̇о;
Handa buddhakare dhamme, vicināmi ito cito;
уд̣̇д̇хам̣ ад̇хо д̣̇аса д̣̇исаа, яаавад̇аа д̇хаммад̇хаад̇уяаа.
Uddhaṃ adho dasa disā, yāvatā dhammadhātuyā.
вижинанд̇о д̇ад̣̇аад̣̇агким̣, батамам̣ д̣̇аанабаарамим̣;
Vicinanto tadādakkhiṃ, paṭhamaṃ dānapāramiṃ;
буб̣б̣агзхи махзсийхи, анужин̣н̣ам̣ махаабат̇ам̣.
Pubbakehi mahesīhi, anuciṇṇaṃ mahāpathaṃ.
имам̣ д̇вам̣ батамам̣ д̇аава, д̣̇ал̣хам̣ гад̇ваа самаад̣̇ияа;
Imaṃ tvaṃ paṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;
д̣̇аанабаарамид̇ам̣ г̇ажча, яад̣̇и б̣од̇хим̣ бад̇д̇умижчаси.
Dānapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.
яат̇ааби гумбхо самбун̣н̣о, яасса гассажи ад̇хогад̇о;
Yathāpi kumbho sampuṇṇo, yassa kassaci adhokato;
вамад̇з вуд̣̇агам̣ ниссзсам̣, на д̇ад̇т̇а барирагкад̇и.
Vamate vudakaṃ nissesaṃ, na tattha parirakkhati.
д̇ат̇зва яаажагз д̣̇исваа, хийнамуггадтамаж̇жхимз;
Tatheva yācake disvā, hīnamukkaṭṭhamajjhime;
д̣̇ад̣̇аахи д̣̇аанам̣ ниссзсам̣, гумбхо вияа ад̇хогад̇о.
Dadāhi dānaṃ nissesaṃ, kumbho viya adhokato.
на хзд̇з зд̇д̇агааязва, б̣уд̣̇д̇хад̇хаммаа бхависсарз;
Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;
ан̃н̃зби вижиниссаами, яз д̇хаммаа б̣од̇хибаажанаа.
Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā.
вижинанд̇о д̇ад̣̇аад̣̇агким̣, д̣̇уд̇ияам̣ сийлабаарамим̣;
Vicinanto tadādakkhiṃ, dutiyaṃ sīlapāramiṃ;
буб̣б̣агзхи махзсийхи, аасзвид̇анисзвид̇ам̣.
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.
имам̣ д̇вам̣ д̣̇уд̇ияам̣ д̇аава, д̣̇ал̣хам̣ гад̇ваа самаад̣̇ияа;
Imaṃ tvaṃ dutiyaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;
сийлабаарамид̇ам̣ г̇ажча, яад̣̇и б̣од̇хим̣ бад̇д̇умижчаси.
Sīlapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.
яат̇ааби жамарий ваалам̣, гисмин̃жи бадилаг̇г̇ид̇ам̣;
Yathāpi camarī vālaṃ, kismiñci paṭilaggitaṃ;
убзд̇и маран̣ам̣ д̇ад̇т̇а, на вигобзд̇и ваалад̇хим̣.
Upeti maraṇaṃ tattha, na vikopeti vāladhiṃ.
д̇ат̇зва жад̇уусу бхуумийсу, сийлаани барибуураяа;
Tatheva catūsu bhūmīsu, sīlāni paripūraya;
барирагка сад̣̇аа сийлам̣, жамарий вияа ваалад̇хим̣.
Parirakkha sadā sīlaṃ, camarī viya vāladhiṃ.
на хзд̇з зд̇д̇агааязва, б̣уд̣̇д̇хад̇хаммаа бхависсарз;
Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;
ан̃н̃зби вижиниссаами, яз д̇хаммаа б̣од̇хибаажанаа.
Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā.
вижинанд̇о д̇ад̣̇аад̣̇агким̣, д̇ад̇ияам̣ нзгкаммабаарамим̣;
Vicinanto tadādakkhiṃ, tatiyaṃ nekkhammapāramiṃ;
буб̣б̣агзхи махзсийхи, аасзвид̇анисзвид̇ам̣.
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.
имам̣ д̇вам̣ д̇ад̇ияам̣ д̇аава, д̣̇ал̣хам̣ гад̇ваа самаад̣̇ияа;
Imaṃ tvaṃ tatiyaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;
нзгкаммабаарамид̇ам̣ г̇ажча, яад̣̇и б̣од̇хим̣ бад̇д̇умижчаси.
Nekkhammapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.
яат̇аа анд̣̇угхарз бурисо, жиравуд̇т̇о д̣̇укаддид̇о;
Yathā andughare puriso, ciravuttho dukhaṭṭito;
на д̇ад̇т̇а рааг̇ам̣ ж̇анзд̇и, муд̇д̇имзва г̇авзсад̇и.
Na tattha rāgaṃ janeti, muttimeva gavesati.
д̇ат̇зва д̇вам̣ саб̣б̣абхавз, басса анд̣̇угхарам̣ вияа;
Tatheva tvaṃ sabbabhave, passa andugharaṃ viya;
нзгкаммаабхимуко ход̇и, бхавад̇о баримуд̇д̇ияаа.
Nekkhammābhimukho hoti, bhavato parimuttiyā.
на хзд̇з зд̇д̇агааязва, б̣уд̣̇д̇хад̇хаммаа бхависсарз;
Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;
ан̃н̃зби вижиниссаами, яз д̇хаммаа б̣од̇хибаажанаа.
Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā.
вижинанд̇о д̇ад̣̇аад̣̇агким̣, жад̇уд̇т̇ам̣ бан̃н̃аабаарамим̣;
Vicinanto tadādakkhiṃ, catutthaṃ paññāpāramiṃ;
буб̣б̣агзхи махзсийхи, аасзвид̇анисзвид̇ам̣.
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.
имам̣ д̇вам̣ жад̇уд̇т̇ам̣ д̇аава, д̣̇ал̣хам̣ гад̇ваа самаад̣̇ияа;
Imaṃ tvaṃ catutthaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;
бан̃н̃аабаарамид̇ам̣ г̇ажча, яад̣̇и б̣од̇хим̣ бад̇д̇умижчаси.
Paññāpāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.
яат̇ааби бхигку бхигканд̇о, хийнамуггадтамаж̇жхимз;
Yathāpi bhikkhu bhikkhanto, hīnamukkaṭṭhamajjhime;
гулаани на виваж̇ж̇знд̇о, звам̣ лабхад̇и яаабанам̣.
Kulāni na vivajjento, evaṃ labhati yāpanaṃ.
д̇ат̇зва д̇вам̣ саб̣б̣агаалам̣, барибужчам̣ б̣уд̇хам̣ ж̇анам̣;
Tatheva tvaṃ sabbakālaṃ, paripucchaṃ budhaṃ janaṃ;
бан̃н̃аабаарамид̇ам̣ г̇анд̇ваа, самб̣од̇хим̣ баабун̣иссаси.
Paññāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.
на хзд̇з зд̇д̇агааязва, б̣уд̣̇д̇хад̇хаммаа бхависсарз;
Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;
ан̃н̃зби вижиниссаами, яз д̇хаммаа б̣од̇хибаажанаа.
Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā.
вижинанд̇о д̇ад̣̇аад̣̇агким̣, бан̃жамам̣ вийрияабаарамим̣;
Vicinanto tadādakkhiṃ, pañcamaṃ vīriyapāramiṃ;
буб̣б̣агзхи махзсийхи, аасзвид̇анисзвид̇ам̣.
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.
имам̣ д̇вам̣ бан̃жамам̣ д̇аава, д̣̇ал̣хам̣ гад̇ваа самаад̣̇ияа;
Imaṃ tvaṃ pañcamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;
вийрияабаарамид̇ам̣ г̇ажча, яад̣̇и б̣од̇хим̣ бад̇д̇умижчаси.
Vīriyapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.
яат̇ааби сийхо миг̇арааж̇аа, нисаж̇ж̇адтаанажан̇гамз;
Yathāpi sīho migarājā, nisajjaṭṭhānacaṅkame;
алийнавийрияо ход̇и, баг̇г̇ахид̇амано сад̣̇аа.
Alīnavīriyo hoti, paggahitamano sadā.
д̇ат̇зва д̇вам̣ саб̣б̣абхавз, баг̇г̇ан̣ха вийрияам̣ д̣̇ал̣хам̣;
Tatheva tvaṃ sabbabhave, paggaṇha vīriyaṃ daḷhaṃ;
вийрияабаарамид̇ам̣ г̇анд̇ваа, самб̣од̇хим̣ баабун̣иссаси.
Vīriyapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.
на хзд̇з зд̇д̇агааязва, б̣уд̣̇д̇хад̇хаммаа бхависсарз;
Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;
ан̃н̃зби вижиниссаами, яз д̇хаммаа б̣од̇хибаажанаа.
Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā.
вижинанд̇о д̇ад̣̇аад̣̇агким̣, чадтамам̣ канд̇ибаарамим̣;
Vicinanto tadādakkhiṃ, chaṭṭhamaṃ khantipāramiṃ;
буб̣б̣агзхи махзсийхи, аасзвид̇анисзвид̇ам̣.
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.
имам̣ д̇вам̣ чадтамам̣ д̇аава, д̣̇ал̣хам̣ гад̇ваа самаад̣̇ияа;
Imaṃ tvaṃ chaṭṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;
д̇ад̇т̇а ад̣̇взж̇жхамаанасо, самб̣од̇хим̣ баабун̣иссаси.
Tattha advejjhamānaso, sambodhiṃ pāpuṇissasi.
яат̇ааби бат̇авий наама, сужимби асужимби жа;
Yathāpi pathavī nāma, sucimpi asucimpi ca;
саб̣б̣ам̣ сахад̇и нигкзбам̣, на гарод̇и бадигхам̣ д̇аяаа.
Sabbaṃ sahati nikkhepaṃ, na karoti paṭighaṃ tayā.
д̇ат̇зва д̇вамби саб̣б̣зсам̣, саммаанаавамаанагкамо;
Tatheva tvampi sabbesaṃ, sammānāvamānakkhamo;
канд̇ибаарамид̇ам̣ г̇анд̇ваа, самб̣од̇хим̣ баабун̣иссаси.
Khantipāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.
на хзд̇з зд̇д̇агааязва, б̣уд̣̇д̇хад̇хаммаа бхависсарз;
Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;
ан̃н̃зби вижиниссаами, яз д̇хаммаа б̣од̇хибаажанаа.
Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā.
вижинанд̇о д̇ад̣̇аад̣̇агким̣, сад̇д̇амам̣ сажжабаарамим̣;
Vicinanto tadādakkhiṃ, sattamaṃ saccapāramiṃ;
буб̣б̣агзхи махзсийхи, аасзвид̇анисзвид̇ам̣.
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.
имам̣ д̇вам̣ сад̇д̇амам̣ д̇аава, д̣̇ал̣хам̣ гад̇ваа самаад̣̇ияа;
Imaṃ tvaṃ sattamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;
д̇ад̇т̇а ад̣̇взж̇жхаважано, самб̣од̇хим̣ баабун̣иссаси.
Tattha advejjhavacano, sambodhiṃ pāpuṇissasi.
яат̇ааби осамий наама, д̇улаабхууд̇аа сад̣̇звагз;
Yathāpi osamī nāma, tulābhūtā sadevake;
самаяз уд̇увассз ваа, на воггамад̇и, вийт̇ид̇о.
Samaye utuvasse vā, na vokkamati, vīthito.
д̇ат̇зва д̇вамби сажжзсу, маа воггамаси вийт̇ид̇о;
Tatheva tvampi saccesu, mā vokkamasi vīthito;
сажжабаарамид̇ам̣ г̇анд̇ваа, самб̣од̇хим̣ баабун̣иссаси.
Saccapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.
на хзд̇з зд̇д̇агааязва, б̣уд̣̇д̇хад̇хаммаа бхависсарз;
Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;
ан̃н̃зби вижиниссаами, яз д̇хаммаа б̣од̇хибаажанаа.
Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā.
вижинанд̇о д̇ад̣̇аад̣̇агким̣, адтамам̣ ад̇хидтаанабаарамим̣;
Vicinanto tadādakkhiṃ, aṭṭhamaṃ adhiṭṭhānapāramiṃ;
буб̣б̣агзхи махзсийхи, аасзвид̇анисзвид̇ам̣.
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.
имам̣ д̇вам̣ адтамам̣ д̇аава, д̣̇ал̣хам̣ гад̇ваа самаад̣̇ияа;
Imaṃ tvaṃ aṭṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;
д̇ад̇т̇а д̇вам̣ ажало худ̇ваа, самб̣од̇хим̣ баабун̣иссаси.
Tattha tvaṃ acalo hutvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.
яат̇ааби баб̣б̣ад̇о сзло, ажало суббад̇идтид̇о;
Yathāpi pabbato selo, acalo suppatiṭṭhito;
на гамбад̇и бхусаваад̇зхи, сагадтаанзва д̇идтад̇и.
Na kampati bhusavātehi, sakaṭṭhāneva tiṭṭhati.
д̇ат̇зва д̇вамби ад̇хидтаанз, саб̣б̣ад̣̇аа ажало бхава;
Tatheva tvampi adhiṭṭhāne, sabbadā acalo bhava;
ад̇хидтаанабаарамид̇ам̣ г̇анд̇ваа, самб̣од̇хим̣ баабун̣иссаси.
Adhiṭṭhānapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.
на хзд̇з зд̇д̇агааязва, б̣уд̣̇д̇хад̇хаммаа бхависсарз;
Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;
ан̃н̃зби вижиниссаами, яз д̇хаммаа б̣од̇хибаажанаа.
Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā.
вижинанд̇о д̇ад̣̇аад̣̇агким̣, навамам̣ мзд̇д̇аабаарамим̣;
Vicinanto tadādakkhiṃ, navamaṃ mettāpāramiṃ;
буб̣б̣агзхи махзсийхи, аасзвид̇анисзвид̇ам̣.
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.
имам̣ д̇вам̣ навамам̣ д̇аава, д̣̇ал̣хам̣ гад̇ваа самаад̣̇ияа;
Imaṃ tvaṃ navamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;
мзд̇д̇ааяа асамо хохи, яад̣̇и б̣од̇хим̣ бад̇д̇умижчаси.
Mettāya asamo hohi, yadi bodhiṃ pattumicchasi.
яат̇ааби уд̣̇агам̣ наама, галяаан̣з баабагз ж̇анз;
Yathāpi udakaṃ nāma, kalyāṇe pāpake jane;
самам̣ парад̇и сийд̇зна, баваахзд̇и раж̇омалам̣.
Samaṃ pharati sītena, pavāheti rajomalaṃ.
д̇ат̇зва д̇вамби хид̇аахид̇з, самам̣ мзд̇д̇ааяа бхааваяа;
Tatheva tvampi hitāhite, samaṃ mettāya bhāvaya;
мзд̇д̇аабаарамид̇ам̣ г̇анд̇ваа, самб̣од̇хим̣ баабун̣иссаси.
Mettāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.
на хзд̇з зд̇д̇агааязва, б̣уд̣̇д̇хад̇хаммаа бхависсарз;
Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;
ан̃н̃зби вижиниссаами, яз д̇хаммаа б̣од̇хибаажанаа.
Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā.
вижинанд̇о д̇ад̣̇аад̣̇агким̣, д̣̇асамам̣ убзгкаабаарамим̣;
Vicinanto tadādakkhiṃ, dasamaṃ upekkhāpāramiṃ;
буб̣б̣агзхи махзсийхи, аасзвид̇анисзвид̇ам̣.
Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.
имам̣ д̇вам̣ д̣̇асамам̣ д̇аава, д̣̇ал̣хам̣ гад̇ваа самаад̣̇ияа;
Imaṃ tvaṃ dasamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;
д̇улаабхууд̇о д̣̇ал̣хо худ̇ваа, самб̣од̇хим̣ баабун̣иссаси.
Tulābhūto daḷho hutvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.
яат̇ааби бат̇авий наама, нигкид̇д̇ам̣ асужим̣ сужим̣;
Yathāpi pathavī nāma, nikkhittaṃ asuciṃ suciṃ;
убзгкад̇и убхобзд̇з, гобаанунаяаваж̇ж̇ид̇аа.
Upekkhati ubhopete, kopānunayavajjitā.
д̇ат̇зва д̇вамби сукад̣̇угкз, д̇улаабхууд̇о сад̣̇аа бхава;
Tatheva tvampi sukhadukkhe, tulābhūto sadā bhava;
убзгкаабаарамид̇ам̣ г̇анд̇ваа, самб̣од̇хим̣ баабун̣иссаси.
Upekkhāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.
зд̇д̇агааязва д̇з логз, яз д̇хаммаа б̣од̇хибаажанаа;
Ettakāyeva te loke, ye dhammā bodhipācanā;
д̇ад̇уд̣̇д̇хам̣ над̇т̇и ан̃н̃ад̇ра, д̣̇ал̣хам̣ д̇ад̇т̇а бад̇идтаха.
Tatuddhaṃ natthi aññatra, daḷhaṃ tattha patiṭṭhaha.
имз д̇хаммз саммасад̇о, сабхааварасалагкан̣з;
Ime dhamme sammasato, sabhāvarasalakkhaṇe;
д̇хаммад̇зж̇зна васуд̇хаа, д̣̇асасахассий багамбат̇а.
Dhammatejena vasudhā, dasasahassī pakampatha.
жалад̇аа равад̇и бат̇авий, ужчуяанд̇ам̣ва бийл̣ид̇ам̣;
Calatā ravati pathavī, ucchuyantaṃva pīḷitaṃ;
д̇злаяанд̇з яат̇аа жаггам̣, звам̣ гамбад̇и мзд̣̇иний.
Telayante yathā cakkaṃ, evaṃ kampati medinī.
яаавад̇аа барисаа ааси, б̣уд̣̇д̇хасса баривзсанз;
Yāvatā parisā āsi, buddhassa parivesane;
бавзд̇хамаанаа саа д̇ад̇т̇а, мужчид̇аа сзси бхуумияаа.
Pavedhamānā sā tattha, mucchitā sesi bhūmiyā.
гхадаанзгасахассаани , гумбхийнан̃жа сад̇аа б̣ахуу;
Ghaṭānekasahassāni , kumbhīnañca satā bahū;
сан̃жун̣н̣амат̇ид̇аа д̇ад̇т̇а, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ багхаддид̇аа.
Sañcuṇṇamathitā tattha, aññamaññaṃ paghaṭṭitā.
уб̣б̣иг̇г̇аа д̇асид̇аа бхийд̇аа, бханд̇аа б̣яаат̇ид̇амаанасаа;
Ubbiggā tasitā bhītā, bhantā byāthitamānasā;
махааж̇анаа самааг̇амма, д̣̇ийбан̇гарамубааг̇амум̣.
Mahājanā samāgamma, dīpaṅkaramupāgamuṃ.
гим̣ бхависсад̇и логасса, галяаан̣амат̇а баабагам̣;
Kiṃ bhavissati lokassa, kalyāṇamatha pāpakaṃ;
саб̣б̣о убад̣̇д̣̇уд̇о лого, д̇ам̣ винод̣̇зхи жагкума.
Sabbo upadduto loko, taṃ vinodehi cakkhuma.
д̇зсам̣ д̇ад̣̇аа сан̃н̃аабзси, д̣̇ийбан̇гаро махаамуни;
Tesaṃ tadā saññāpesi, dīpaṅkaro mahāmuni;
виссад̇т̇аа хот̇а маа бхаат̇а, имасмим̣ бат̇авигамбанз.
Vissatthā hotha mā bhātha, imasmiṃ pathavikampane.
яамахам̣ аж̇ж̇а б̣яаагаасим̣, б̣уд̣̇д̇хо логз бхависсад̇и;
Yamahaṃ ajja byākāsiṃ, buddho loke bhavissati;
зсо саммасад̇и д̇хаммам̣, буб̣б̣агам̣ ж̇инасзвид̇ам̣.
Eso sammasati dhammaṃ, pubbakaṃ jinasevitaṃ.
д̇асса саммасад̇о д̇хаммам̣, б̣уд̣̇д̇хабхуумим̣ асзсад̇о;
Tassa sammasato dhammaṃ, buddhabhūmiṃ asesato;
д̇знааяам̣ гамбид̇аа бат̇авий, д̣̇асасахассий сад̣̇звагз.
Tenāyaṃ kampitā pathavī, dasasahassī sadevake.
б̣уд̣̇д̇хасса важанам̣ суд̇ваа, мано ниб̣б̣ааяи д̇аавад̣̇з;
Buddhassa vacanaṃ sutvā, mano nibbāyi tāvade;
саб̣б̣з мам̣ убасан̇гамма, бунааби абхиванд̣̇исум̣.
Sabbe maṃ upasaṅkamma, punāpi abhivandisuṃ.
самаад̣̇аяид̇ваа б̣уд̣̇д̇хаг̇ун̣ам̣, д̣̇ал̣хам̣ гад̇ваана маанасам̣;
Samādayitvā buddhaguṇaṃ, daḷhaṃ katvāna mānasaṃ;
д̣̇ийбан̇гарам̣ намассид̇ваа, аасанаа вудтахим̣ д̇ад̣̇аа.
Dīpaṅkaraṃ namassitvā, āsanā vuṭṭhahiṃ tadā.
д̣̇иб̣б̣ам̣ маанусагам̣ бубпам̣, д̣̇зваа маанусагаа убхо;
Dibbaṃ mānusakaṃ pupphaṃ, devā mānusakā ubho;
самогиранд̇и бубпзхи, вудтаханд̇асса аасанаа.
Samokiranti pupphehi, vuṭṭhahantassa āsanā.
взд̣̇аяанд̇и жа д̇з сод̇т̇им̣, д̣̇зваа маанусагаа убхо;
Vedayanti ca te sotthiṃ, devā mānusakā ubho;
маханд̇ам̣ бад̇т̇ид̇ам̣ д̇уяхам̣, д̇ам̣ лабхассу яат̇ижчид̇ам̣.
Mahantaṃ patthitaṃ tuyhaṃ, taṃ labhassu yathicchitaṃ.
саб̣б̣ийд̇ияо виваж̇ж̇анд̇у, сого рог̇о винассад̇у;
Sabbītiyo vivajjantu, soko rogo vinassatu;
маа д̇з бхаванд̇ванд̇арааяаа, пуса киббам̣ б̣од̇химуд̇д̇амам̣.
Mā te bhavantvantarāyā, phusa khippaṃ bodhimuttamaṃ.
яат̇ааби самаяз бад̇д̇з, бубпанд̇и бубпино д̣̇умаа;
Yathāpi samaye patte, pupphanti pupphino dumā;
д̇ат̇зва д̇вам̣ махаавийра, б̣уд̣̇д̇хан̃аан̣зна бубпасу.
Tatheva tvaṃ mahāvīra, buddhañāṇena pupphasu.
яат̇аа яз гзжи самб̣уд̣̇д̇хаа, буураяум̣ д̣̇асабаарамий;
Yathā ye keci sambuddhā, pūrayuṃ dasapāramī;
д̇ат̇зва д̇вам̣ махаавийра, буурзхи д̣̇асабаарамий.
Tatheva tvaṃ mahāvīra, pūrehi dasapāramī.
яат̇аа яз гзжи самб̣уд̣̇д̇хаа, б̣од̇химан̣д̣амхи б̣уж̇жхарз;
Yathā ye keci sambuddhā, bodhimaṇḍamhi bujjhare;
д̇ат̇зва д̇вам̣ махаавийра, б̣уж̇жхассу ж̇инаб̣од̇хияам̣.
Tatheva tvaṃ mahāvīra, bujjhassu jinabodhiyaṃ.
яат̇аа яз гзжи самб̣уд̣̇д̇хаа, д̇хаммажаггам̣ бавад̇д̇аяум̣;
Yathā ye keci sambuddhā, dhammacakkaṃ pavattayuṃ;
д̇ат̇зва д̇вам̣ махаавийра, д̇хаммажаггам̣ бавад̇д̇аяа.
Tatheva tvaṃ mahāvīra, dhammacakkaṃ pavattaya.
бун̣н̣амааяз яат̇аа жанд̣̇о, барисуд̣̇д̇хо вирожад̇и;
Puṇṇamāye yathā cando, parisuddho virocati;
д̇ат̇зва д̇вам̣ бун̣н̣амано, вирожа д̣̇асасахассияам̣.
Tatheva tvaṃ puṇṇamano, viroca dasasahassiyaṃ.
раахумуд̇д̇о яат̇аа суурияо, д̇аабзна ад̇ирожад̇и;
Rāhumutto yathā sūriyo, tāpena atirocati;
д̇ат̇зва логаа мун̃жид̇ваа, вирожа сирияаа д̇увам̣.
Tatheva lokā muñcitvā, viroca siriyā tuvaṃ.
яат̇аа яаа гаажи над̣̇ияо, осаранд̇и маход̣̇ад̇хим̣;
Yathā yā kāci nadiyo, osaranti mahodadhiṃ;
звам̣ сад̣̇звагаа логаа, осаранд̇у д̇аванд̇игз.
Evaṃ sadevakā lokā, osarantu tavantike.
д̇зхи т̇уд̇аббасад̇т̇о со, д̣̇аса д̇хаммз самаад̣̇ияа;
Tehi thutappasattho so, dasa dhamme samādiya;
д̇з д̇хаммз барибуурзнд̇о, баванам̣ баависий д̇ад̣̇аа.
Te dhamme paripūrento, pavanaṃ pāvisī tadā.
сумзд̇хагат̇аа нидтид̇аа.
Sumedhakathā niṭṭhitā.
д̇ад̣̇аа д̇з бхож̇аяид̇ваана, сасан̇гхам̣ логанааяагам̣;
Tadā te bhojayitvāna, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;
убаг̇ажчум̣ саран̣ам̣ д̇асса, д̣̇ийбан̇гарасса сад̇т̇уно.
Upagacchuṃ saraṇaṃ tassa, dīpaṅkarassa satthuno.
саран̣ааг̇аманз ган̃жи, нивзсзси д̇ат̇ааг̇ад̇о;
Saraṇāgamane kañci, nivesesi tathāgato;
ган̃жи бан̃жасу сийлзсу, сийлз д̣̇асавид̇хз барам̣.
Kañci pañcasu sīlesu, sīle dasavidhe paraṃ.
гассажи д̣̇зд̇и сааман̃н̃ам̣, жад̇уро паламуд̇д̇амз;
Kassaci deti sāmaññaṃ, caturo phalamuttame;
гассажи асамз д̇хаммз, д̣̇зд̇и со бадисамбхид̣̇аа.
Kassaci asame dhamme, deti so paṭisambhidā.
гассажи варасамаабад̇д̇ияо, адта д̣̇зд̇и нараасабхо;
Kassaci varasamāpattiyo, aṭṭha deti narāsabho;
д̇иссо гассажи виж̇ж̇ааяо, чал̣абхин̃н̃аа бавзжчад̇и.
Tisso kassaci vijjāyo, chaḷabhiññā pavecchati.
д̇зна яог̇зна ж̇анагааяам̣, овад̣̇ад̇и махаамуни;
Tena yogena janakāyaṃ, ovadati mahāmuni;
д̇зна вид̇т̇ааригам̣ ааси, логанаат̇асса саасанам̣.
Tena vitthārikaṃ āsi, lokanāthassa sāsanaṃ.
махааханусабхагканд̇хо, д̣̇ийбан̇гарасанаамаго;
Mahāhanusabhakkhandho, dīpaṅkarasanāmako;
б̣ахуу ж̇анз д̇аараяад̇и, бариможзд̇и д̣̇уг̇г̇ад̇им̣.
Bahū jane tārayati, parimoceti duggatiṃ.
б̣од̇ханзяяам̣ ж̇анам̣ д̣̇исваа, сад̇асахассзби яож̇анз;
Bodhaneyyaṃ janaṃ disvā, satasahassepi yojane;
кан̣зна убаг̇анд̇ваана, б̣од̇хзд̇и д̇ам̣ махаамуни.
Khaṇena upagantvāna, bodheti taṃ mahāmuni.
батамаабхисамаяз б̣уд̣̇д̇хо, годисад̇амаб̣од̇хаяи;
Paṭhamābhisamaye buddho, koṭisatamabodhayi;
д̣̇уд̇ияаабхисамаяз наат̇о, навуд̇игодимаб̣од̇хаяи.
Dutiyābhisamaye nātho, navutikoṭimabodhayi.
яад̣̇аа жа д̣̇звабхаванамхи, б̣уд̣̇д̇хо д̇хаммад̣̇зсаяи;
Yadā ca devabhavanamhi, buddho dhammadesayi;
навуд̇игодисахассаанам̣, д̇ад̇ияаабхисамаяо аху.
Navutikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.
саннибаад̇аа д̇аяо аасум̣, д̣̇ийбан̇гарасса сад̇т̇уно;
Sannipātā tayo āsuṃ, dīpaṅkarassa satthuno;
годисад̇асахассаанам̣, батамо ааси самааг̇амо.
Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.
буна наарад̣̇агуудамхи, бавивзгаг̇ад̇з ж̇инз;
Puna nāradakūṭamhi, pavivekagate jine;
кийн̣аасаваа вийд̇амалаа, самим̣су сад̇агодияо.
Khīṇāsavā vītamalā, samiṃsu satakoṭiyo.
яамхи гаалз махаавийро, суд̣̇ассанасилужжаяз;
Yamhi kāle mahāvīro, sudassanasiluccaye;
навуд̇игодисахассзхи, баваарзси махаамуни.
Navutikoṭisahassehi, pavāresi mahāmuni.
ахам̣ д̇зна самаязна, ж̇адило уг̇г̇ад̇аабано;
Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano;
анд̇алигкамхи жаран̣о, бан̃жаабхин̃н̃аасу баараг̇уу.
Antalikkhamhi caraṇo, pañcābhiññāsu pāragū.
д̣̇асавийсасахассаанам̣, д̇хаммаабхисамаяо аху;
Dasavīsasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu;
згад̣̇виннам̣ абхисамаяаа, г̇ан̣анаад̇о асан̇кияаа.
Ekadvinnaṃ abhisamayā, gaṇanāto asaṅkhiyā.
вид̇т̇ааригам̣ б̣аахуж̇ан̃н̃ам̣, ид̣̇д̇хам̣ пийд̇ам̣ аху д̇ад̣̇аа;
Vitthārikaṃ bāhujaññaṃ, iddhaṃ phītaṃ ahu tadā;
д̣̇ийбан̇гарасса бхаг̇авад̇о, саасанам̣ сувисод̇хид̇ам̣.
Dīpaṅkarassa bhagavato, sāsanaṃ suvisodhitaṃ.
жад̇д̇аари сад̇асахассаани, чал̣абхин̃н̃аа махид̣̇д̇хигаа;
Cattāri satasahassāni, chaḷabhiññā mahiddhikā;
д̣̇ийбан̇гарам̣ логавид̣̇ум̣, бариваарзнд̇и саб̣б̣ад̣̇аа.
Dīpaṅkaraṃ lokaviduṃ, parivārenti sabbadā.
яз гзжи д̇зна самаязна, ж̇аханд̇и маанусам̣ бхавам̣;
Ye keci tena samayena, jahanti mānusaṃ bhavaṃ;
аббад̇д̇амаанасаа сзкаа, г̇арахид̇аа бхаванд̇и д̇з.
Appattamānasā sekhā, garahitā bhavanti te.
субубпид̇ам̣ бааважанам̣, араханд̇зхи д̇аад̣̇ихи;
Supupphitaṃ pāvacanaṃ, arahantehi tādihi;
кийн̣аасавзхи вималзхи, убасобхад̇и сад̣̇звагз.
Khīṇāsavehi vimalehi, upasobhati sadevake.
наг̇арам̣ раммавад̇ий наама, суд̣̇зво наама кад̇д̇ияо;
Nagaraṃ rammavatī nāma, sudevo nāma khattiyo;
сумзд̇хаа наама ж̇анигаа, д̣̇ийбан̇гарасса сад̇т̇уно.
Sumedhā nāma janikā, dīpaṅkarassa satthuno.
суман̇г̇ало жа д̇иссо жа, ахзсум̣ аг̇г̇асаавагаа;
Sumaṅgalo ca tisso ca, ahesuṃ aggasāvakā;
сааг̇ад̇о наамубадтааго, д̣̇ийбан̇гарасса сад̇т̇уно.
Sāgato nāmupaṭṭhāko, dīpaṅkarassa satthuno.
нанд̣̇аа жзва сунанд̣̇аа жа, ахзсум̣ аг̇г̇асаавигаа;
Nandā ceva sunandā ca, ahesuṃ aggasāvikā;
б̣од̇хи д̇асса бхаг̇авад̇о, бибпалийд̇и бавужжад̇и.
Bodhi tassa bhagavato, pipphalīti pavuccati.
асийд̇ихад̇т̇амуб̣б̣зд̇хо, д̣̇ийбан̇гаро махаамуни;
Asītihatthamubbedho, dīpaṅkaro mahāmuni;
собхад̇и д̣̇ийбаругкова, сааларааж̇аава бубпид̇о;
Sobhati dīparukkhova, sālarājāva pupphito;
бабхаа вид̇хаавад̇и д̇асса, саманд̇аа д̣̇ваад̣̇асаяож̇анз.
Pabhā vidhāvati tassa, samantā dvādasayojane.
сад̇асахассавассаани, ааяу д̇асса махзсино;
Satasahassavassāni, āyu tassa mahesino;
д̇аавад̇аа д̇идтамаано со, д̇аарзси ж̇анад̇ам̣ б̣ахум̣.
Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.
ж̇од̇аяид̇ваана сад̣̇д̇хаммам̣, санд̇аарзд̇ваа махааж̇анам̣;
Jotayitvāna saddhammaṃ, santāretvā mahājanaṃ;
ж̇алид̇ваа аг̇г̇игканд̇хова, ниб̣б̣уд̇о со сасааваго.
Jalitvā aggikkhandhova, nibbuto so sasāvako.
саа жа ид̣̇д̇хи со жа яасо, д̇аани жа баад̣̇зсу жаггарад̇анаани;
Sā ca iddhi so ca yaso, tāni ca pādesu cakkaratanāni;
саб̣б̣ам̣ д̇аманд̇арахид̇ам̣, нану рид̇д̇аа саб̣б̣асан̇каараад̇и.
Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārāti.
д̣̇ийбан̇гарасса бхаг̇авад̇о абарабхааг̇з згам̣ асан̇кязяяам̣ ад̇иггамид̇ваа гон̣д̣ан̃н̃о наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа ахзсум̣. батамасаннибаад̇з годисад̇асахассам̣. д̣̇уд̇ияз годисахассам̣, д̇ад̇ияз навуд̇игодияо.
Dīpaṅkarassa bhagavato aparabhāge ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā koṇḍañño nāma satthā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā ahesuṃ. Paṭhamasannipāte koṭisatasahassaṃ. Dutiye koṭisahassaṃ, tatiye navutikoṭiyo.
д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о виж̇ид̇аавий наама жаггавад̇д̇ий худ̇ваа годисад̇асахассасан̇касса б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса махаад̣̇аанам̣ ад̣̇ааси. сад̇т̇аа б̣од̇хисад̇д̇ам̣ ‘‘б̣уд̣̇д̇хо бхависсад̇ий’’д̇и б̣яаагарид̇ваа д̇хаммам̣ д̣̇зсзси. со сад̇т̇у д̇хаммагат̇ам̣ суд̇ваа раж̇ж̇ам̣ нияяаад̇зд̇ваа баб̣б̣аж̇и. со д̇ийн̣и бидагаани уг̇г̇ахзд̇ваа адта самаабад̇д̇ияо, бан̃жа жа абхин̃н̃ааяо уббаад̣̇зд̇ваа абарихийнаж̇жхаано б̣рахмалогз ниб̣б̣ад̇д̇и. гон̣д̣ан̃н̃аб̣уд̣̇д̇хасса бана раммавад̇ий наама наг̇арам̣, сунанд̣̇о наама кад̇д̇ияо бид̇аа, суж̇аад̇аа наама маад̇аа, бхад̣̇д̣̇о жа субхад̣̇д̣̇о жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, ануруд̣̇д̇хо наама убадтааго, д̇иссаа жа убад̇иссаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, саалагаляаан̣ий б̣од̇хи, адтаасийд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ сарийрам̣, вассасад̇асахассам̣ ааяуббамаан̣ам̣ ахоси.
Tadā bodhisatto vijitāvī nāma cakkavattī hutvā koṭisatasahassasaṅkhassa buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ adāsi. Satthā bodhisattaṃ ‘‘buddho bhavissatī’’ti byākaritvā dhammaṃ desesi. So satthu dhammakathaṃ sutvā rajjaṃ niyyātetvā pabbaji. So tīṇi piṭakāni uggahetvā aṭṭha samāpattiyo, pañca ca abhiññāyo uppādetvā aparihīnajjhāno brahmaloke nibbatti. Koṇḍaññabuddhassa pana rammavatī nāma nagaraṃ, sunando nāma khattiyo pitā, sujātā nāma mātā, bhaddo ca subhaddo ca dve aggasāvakā, anuruddho nāma upaṭṭhāko, tissā ca upatissā ca dve aggasāvikā, sālakalyāṇī bodhi, aṭṭhāsītihatthubbedhaṃ sarīraṃ, vassasatasahassaṃ āyuppamāṇaṃ ahosi.
д̇асса абарабхааг̇з згам̣ асан̇кязяяам̣ ад̇иггамид̇ваа згасмим̣язва габбз жад̇д̇ааро б̣уд̣̇д̇хаа ниб̣б̣ад̇д̇им̣су ман̇г̇ало сумано рзвад̇о собхид̇од̇и. ман̇г̇аласса бана бхаг̇авад̇о д̇ийсу саавагасаннибаад̇зсу батамасаннибаад̇з годисад̇асахассабхигкуу ахзсум̣. д̣̇уд̇ияз годисахассам̣. д̇ад̇ияз навуд̇игодияо. взмаад̇игабхаад̇аа банасса аананд̣̇агумааро наама навуд̇игодисан̇кяааяа барисааяа сад̣̇д̇хим̣ д̇хаммасаванад̇т̇ааяа сад̇т̇у санд̇игам̣ аг̇амааси, сад̇т̇аа д̇асса анубуб̣б̣игат̇ам̣ гат̇зси. со сад̣̇д̇хим̣ барисааяа саха бадисамбхид̣̇аахи арахад̇д̇ам̣ баабун̣и. сад̇т̇аа д̇зсам̣ гулабуд̇д̇аанам̣ буб̣б̣ажарияагам̣ ологзнд̇о ид̣̇д̇химаяабад̇д̇ажийварасса убаниссаяам̣ д̣̇исваа д̣̇агкин̣ахад̇т̇ам̣ басаарзд̇ваа ‘‘зт̇а бхигкаво’’д̇и ааха. саб̣б̣з д̇ан̇кан̣ан̃н̃зва ид̣̇д̇химаяабад̇д̇ажийварад̇хараа садтивассигад̇т̇зраа вияа аагаббасамбаннаа худ̇ваа сад̇т̇аарам̣ ванд̣̇ид̇ваа бариваараяим̣су аяамасса д̇ад̇ияо саавагасаннибаад̇о ахоси.
Tassa aparabhāge ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā ekasmiṃyeva kappe cattāro buddhā nibbattiṃsu maṅgalo sumano revato sobhitoti. Maṅgalassa pana bhagavato tīsu sāvakasannipātesu paṭhamasannipāte koṭisatasahassabhikkhū ahesuṃ. Dutiye koṭisahassaṃ. Tatiye navutikoṭiyo. Vemātikabhātā panassa ānandakumāro nāma navutikoṭisaṅkhyāya parisāya saddhiṃ dhammasavanatthāya satthu santikaṃ agamāsi, satthā tassa anupubbikathaṃ kathesi. So saddhiṃ parisāya saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. Satthā tesaṃ kulaputtānaṃ pubbacariyakaṃ olokento iddhimayapattacīvarassa upanissayaṃ disvā dakkhiṇahatthaṃ pasāretvā ‘‘etha bhikkhavo’’ti āha. Sabbe taṅkhaṇaññeva iddhimayapattacīvaradharā saṭṭhivassikattherā viya ākappasampannā hutvā satthāraṃ vanditvā parivārayiṃsu ayamassa tatiyo sāvakasannipāto ahosi.
яат̇аа бана ан̃н̃зсам̣ б̣уд̣̇д̇хаанам̣ саманд̇аа асийд̇ихад̇т̇аббамаан̣ааязва сарийраббабхаа ход̇и, на, звам̣ д̇асса. д̇асса бана бхаг̇авад̇о сарийраббабхаа нижжагаалам̣ д̣̇асасахассилогад̇хаад̇ум̣ парид̇ваа адтааси. ругкабат̇авийбаб̣б̣ад̇асамуд̣̇д̣̇аад̣̇аяо анд̇амасо угкалияаад̣̇ийни убаад̣̇ааяа суван̣н̣абада барияонад̣̇д̇хаа вияа ахзсум̣. ааяуббамаан̣ам̣ банасса навуд̇ивассасахассаани ахоси. зд̇д̇агам̣ гаалам̣ жанд̣̇имасуурияаад̣̇аяо ад̇д̇ано бабхааяа вирожид̇ум̣ наасагким̣су, рад̇д̇инд̣̇ивабарижчзд̣̇о на бан̃н̃ааяид̇т̇а. д̣̇иваа суурияаалогзна вияа сад̇д̇аа нижжам̣ б̣уд̣̇д̇хаалогзнзва вижарим̣су. сааяам̣ бубпид̇аанам̣ гусумаанам̣, баад̇о раванагасагун̣аанан̃жа васзна лого рад̇д̇инд̣̇ивабарижчзд̣̇ам̣ саллагкзси . гим̣ бана ан̃н̃зсам̣ б̣уд̣̇д̇хаанам̣ аяамаанубхааво над̇т̇ийд̇и? но над̇т̇и, д̇зби хи ааган̇камаанаа д̣̇асасахассим̣ ваа логад̇хаад̇ум̣, д̇ад̇о ваа бхияяо аабхааяа парзяяум̣. ман̇г̇аласса бана бхаг̇авад̇о буб̣б̣абад̇т̇анаавасзна ан̃н̃зсам̣ б̣яаамаббабхаа вияа сарийраббабхаа нижжамзва д̣̇асасахассилогад̇хаад̇ум̣ парид̇ваа адтааси.
Yathā pana aññesaṃ buddhānaṃ samantā asītihatthappamāṇāyeva sarīrappabhā hoti, na, evaṃ tassa. Tassa pana bhagavato sarīrappabhā niccakālaṃ dasasahassilokadhātuṃ pharitvā aṭṭhāsi. Rukkhapathavīpabbatasamuddādayo antamaso ukkhaliyādīni upādāya suvaṇṇapaṭa pariyonaddhā viya ahesuṃ. Āyuppamāṇaṃ panassa navutivassasahassāni ahosi. Ettakaṃ kālaṃ candimasūriyādayo attano pabhāya virocituṃ nāsakkhiṃsu, rattindivaparicchedo na paññāyittha. Divā sūriyālokena viya sattā niccaṃ buddhālokeneva vicariṃsu. Sāyaṃ pupphitānaṃ kusumānaṃ, pāto ravanakasakuṇānañca vasena loko rattindivaparicchedaṃ sallakkhesi . Kiṃ pana aññesaṃ buddhānaṃ ayamānubhāvo natthīti? No natthi, tepi hi ākaṅkhamānā dasasahassiṃ vā lokadhātuṃ, tato vā bhiyyo ābhāya phareyyuṃ. Maṅgalassa pana bhagavato pubbapatthanāvasena aññesaṃ byāmappabhā viya sarīrappabhā niccameva dasasahassilokadhātuṃ pharitvā aṭṭhāsi.
со гира б̣од̇хисад̇д̇ажарияагаалз взссанд̇арасад̣̇исз ад̇д̇абхаавз тид̇о сабуд̇д̇ад̣̇ааро ван̇габаб̣б̣ад̇асад̣̇исз баб̣б̣ад̇з васи. ат̇зго карад̣̇аатиго наама яагко махаабурисасса д̣̇аанаж̇жхаасаяад̇ам̣ суд̇ваа б̣раахман̣аван̣н̣зна убасан̇гамид̇ваа махаасад̇д̇ам̣ д̣̇вз д̣̇аарагз яаажи. махаасад̇д̇о ‘‘д̣̇ад̣̇аами б̣раахман̣асса буд̇д̇агз’’д̇и хадтабахадто уд̣̇агабарияанд̇ам̣ бат̇авим̣ гамбзнд̇о д̣̇взби д̣̇аарагз ад̣̇ааси. яагко жан̇гаманагодияам̣ ааламб̣анапалагам̣ ниссааяа тад̇ваа бассанд̇ассзва махаасад̇д̇асса мул̣аалагалаабам̣ вияа д̣̇вз д̣̇аарагз каад̣̇и. махаабурисасса яагкам̣ ологзд̇ваа вивадамад̇д̇з аг̇г̇иж̇аалам̣ вияа лохид̇ад̇хаарам̣ уг̇г̇ирамаанам̣ д̇асса мукам̣ д̣̇исвааби гзсаг̇г̇амад̇д̇амби д̣̇оманассам̣ нуббаж̇ж̇и, ‘‘суд̣̇иннам̣ вад̇а мз д̣̇аана’’нд̇и жинд̇аяад̇о банасса сарийрз маханд̇ам̣ бийд̇исоманассам̣ уд̣̇абаад̣̇и. со ‘‘имасса мз ниссанд̣̇зна анааг̇ад̇з иминаава нийхаарзна сарийрад̇о расмияо нигкаманд̇уу’’д̇и бад̇т̇анам̣ агааси. д̇асса д̇ам̣ бад̇т̇анам̣ ниссааяа б̣уд̣̇д̇хабхууд̇асса сарийрад̇о расмияо нигкамид̇ваа зд̇д̇агам̣ таанам̣ парим̣су.
So kira bodhisattacariyakāle vessantarasadise attabhāve ṭhito saputtadāro vaṅkapabbatasadise pabbate vasi. Atheko kharadāṭhiko nāma yakkho mahāpurisassa dānajjhāsayataṃ sutvā brāhmaṇavaṇṇena upasaṅkamitvā mahāsattaṃ dve dārake yāci. Mahāsatto ‘‘dadāmi brāhmaṇassa puttake’’ti haṭṭhapahaṭṭho udakapariyantaṃ pathaviṃ kampento dvepi dārake adāsi. Yakkho caṅkamanakoṭiyaṃ ālambanaphalakaṃ nissāya ṭhatvā passantasseva mahāsattassa muḷālakalāpaṃ viya dve dārake khādi. Mahāpurisassa yakkhaṃ oloketvā vivaṭamatte aggijālaṃ viya lohitadhāraṃ uggiramānaṃ tassa mukhaṃ disvāpi kesaggamattampi domanassaṃ nuppajji, ‘‘sudinnaṃ vata me dāna’’nti cintayato panassa sarīre mahantaṃ pītisomanassaṃ udapādi. So ‘‘imassa me nissandena anāgate imināva nīhārena sarīrato rasmiyo nikkhamantū’’ti patthanaṃ akāsi. Tassa taṃ patthanaṃ nissāya buddhabhūtassa sarīrato rasmiyo nikkhamitvā ettakaṃ ṭhānaṃ phariṃsu.
абарамбисса буб̣б̣ажарид̇ам̣ ад̇т̇и. со гира б̣од̇хисад̇д̇агаалз згасса б̣уд̣̇д̇хасса жзд̇ияам̣ д̣̇исваа ‘‘имасса б̣уд̣̇д̇хасса маяаа ж̇ийвид̇ам̣ барижжаж̇ид̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и д̣̇ан̣д̣агад̣̇ийбигаавзтананияаамзна сагаласарийрам̣ взтаабзд̇ваа рад̇анамад̇д̇амагулам̣ сад̇асахассаг̇гханигам̣ суван̣н̣абаад̇им̣ саббисса буураабзд̇ваа д̇ад̇т̇а сахассаваддияо ж̇аалаабзд̇ваа д̇ам̣ сийсзнаад̣̇ааяа сагаласарийрам̣ ж̇аалаабзд̇ваа жзд̇ияам̣ бад̣̇агкин̣ам̣ гаронд̇о сагаларад̇д̇им̣ вийд̇инаамзси. звам̣ яаава арун̣уг̇г̇аманаа вааяаманд̇ассаабисса ломагуубамад̇д̇амби усумам̣ на г̇ан̣хи, бад̣̇умаг̇аб̣бхам̣ бавидтагаало вияа ахоси. д̇хаммо хи наамзса ад̇д̇аанам̣ рагканд̇ам̣ рагкад̇и. д̇знааха бхаг̇аваа –
Aparampissa pubbacaritaṃ atthi. So kira bodhisattakāle ekassa buddhassa cetiyaṃ disvā ‘‘imassa buddhassa mayā jīvitaṃ pariccajituṃ vaṭṭatī’’ti daṇḍakadīpikāveṭhananiyāmena sakalasarīraṃ veṭhāpetvā ratanamattamakulaṃ satasahassagghanikaṃ suvaṇṇapātiṃ sappissa pūrāpetvā tattha sahassavaṭṭiyo jālāpetvā taṃ sīsenādāya sakalasarīraṃ jālāpetvā cetiyaṃ padakkhiṇaṃ karonto sakalarattiṃ vītināmesi. Evaṃ yāva aruṇuggamanā vāyamantassāpissa lomakūpamattampi usumaṃ na gaṇhi, padumagabbhaṃ paviṭṭhakālo viya ahosi. Dhammo hi nāmesa attānaṃ rakkhantaṃ rakkhati. Tenāha bhagavā –
‘‘д̇хаммо хавз рагкад̇и д̇хаммажаарим̣,
‘‘Dhammo have rakkhati dhammacāriṃ,
д̇хаммо сужин̣н̣о сукамаавахаад̇и;
Dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti;
зсаанисам̣со д̇хаммз сужин̣н̣з,
Esānisaṃso dhamme suciṇṇe,
на д̣̇уг̇г̇ад̇им̣ г̇ажчад̇и д̇хаммажаарий’’д̇и. (т̇зраг̇аа. 303; ж̇аа. 1.10.102; 1.15.385);
Na duggatiṃ gacchati dhammacārī’’ti. (theragā. 303; jā. 1.10.102; 1.15.385);
имассааби гаммасса ниссанд̣̇зна д̇асса бхаг̇авад̇о сарийробхаасо д̣̇асасахассилогад̇хаад̇ум̣ парид̇ваа адтааси.
Imassāpi kammassa nissandena tassa bhagavato sarīrobhāso dasasahassilokadhātuṃ pharitvā aṭṭhāsi.
д̇ад̣̇аа амхаагам̣ б̣од̇хисад̇д̇о суружи наама б̣раахман̣о худ̇ваа ‘‘сад̇т̇аарам̣ ниманд̇зссаамий’’д̇и убасан̇гамид̇ваа мад̇хурад̇хаммагат̇ам̣ суд̇ваа ‘‘свз маяхам̣ бхигкам̣ г̇ан̣хат̇а бханд̇з’’д̇и ааха. б̣раахман̣а гид̇д̇агзхи д̇з бхигкуухи ад̇т̇од̇и, гид̇д̇агаа бана во бханд̇з бариваараа бхигкууд̇и. д̇ад̣̇аа сад̇т̇у батамасаннибаад̇оязва ход̇и. д̇асмаа ‘‘годисад̇асахасса’’нд̇и ааха. ‘‘бханд̇з, саб̣б̣зхиби сад̣̇д̇хим̣ маяхам̣ бхигкам̣ г̇ан̣хат̇аа’’д̇и ааха. сад̇т̇аа ад̇хиваасзси. б̣раахман̣о сваад̇анааяа ниманд̇зд̇ваа г̇зхам̣ г̇ажчанд̇о жинд̇зси ‘‘ахам̣ зд̇д̇агаанам̣ бхигкуунам̣ яааг̇убхад̇д̇авад̇т̇аад̣̇ийни д̣̇аад̇ум̣ но на саггоми, нисийд̣̇анадтаанам̣ бана гат̇ам̣ бхависсад̇ий’’д̇и. д̇асса саа жинд̇аа жад̇ураасийд̇ияож̇анасахассамад̇т̇агз тид̇асса д̣̇зваран̃н̃о бан̣д̣угамб̣аласилаасанасса ун̣хабхаавам̣ ж̇анзси. сагго ‘‘го ну ко мам̣ имасмаа таанаа жаавзд̇угаамо’’д̇и д̣̇иб̣б̣ажагкунаа ологзнд̇о махаабурисам̣ д̣̇исваа ‘‘аяам̣ суружи б̣раахман̣о б̣уд̣̇д̇хаббамукам̣ бхигкусан̇гхам̣ ниманд̇зд̇ваа нисийд̣̇анадтаанад̇т̇ааяа жинд̇зси, маяааби д̇ад̇т̇а г̇анд̇ваа бун̃н̃агодтаасам̣ г̇ахзд̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и вад̣дхагиван̣н̣ам̣ нимминид̇ваа ваасипарасухад̇т̇о махаабурисасса бурад̇о баад̇урахоси. ‘‘ад̇т̇и ну ко гассажи бхад̇ияаа гад̇д̇аб̣б̣агижжа’’нд̇и ааха. махаабурисо д̇ам̣ д̣̇исваа ‘‘гим̣ гаммам̣ гариссасий’’д̇и ааха. мама аж̇аананасиббам̣ наама над̇т̇и, г̇зхам̣ ваа ман̣д̣абам̣ ваа яо яам̣ гаарзд̇и, д̇асса д̇ам̣ гаад̇ум̣ ж̇аанаамийд̇и. д̇зна хи маяхам̣ гаммам̣ ад̇т̇ийд̇и. гим̣, аяяаад̇и? сваад̇анааяа мз годисад̇асахассабхигкуу ниманд̇ид̇аа, д̇зсам̣ нисийд̣̇анаман̣д̣абам̣ гариссасийд̇и. ахам̣ наама гарзяяам̣, сажз мз бхад̇им̣ д̣̇аад̇ум̣ сагкиссат̇аад̇и. сагкиссаами, д̇аад̇аад̇и. ‘‘саад̇ху гариссаамий’’д̇и г̇анд̇ваа згам̣ бад̣̇зсам̣ ологзси.
Tadā amhākaṃ bodhisatto suruci nāma brāhmaṇo hutvā ‘‘satthāraṃ nimantessāmī’’ti upasaṅkamitvā madhuradhammakathaṃ sutvā ‘‘sve mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhatha bhante’’ti āha. Brāhmaṇa kittakehi te bhikkhūhi atthoti, kittakā pana vo bhante parivārā bhikkhūti. Tadā satthu paṭhamasannipātoyeva hoti. Tasmā ‘‘koṭisatasahassa’’nti āha. ‘‘Bhante, sabbehipi saddhiṃ mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ti āha. Satthā adhivāsesi. Brāhmaṇo svātanāya nimantetvā gehaṃ gacchanto cintesi ‘‘ahaṃ ettakānaṃ bhikkhūnaṃ yāgubhattavatthādīni dātuṃ no na sakkomi, nisīdanaṭṭhānaṃ pana kathaṃ bhavissatī’’ti. Tassa sā cintā caturāsītiyojanasahassamatthake ṭhitassa devarañño paṇḍukambalasilāsanassa uṇhabhāvaṃ janesi. Sakko ‘‘ko nu kho maṃ imasmā ṭhānā cāvetukāmo’’ti dibbacakkhunā olokento mahāpurisaṃ disvā ‘‘ayaṃ suruci brāhmaṇo buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā nisīdanaṭṭhānatthāya cintesi, mayāpi tattha gantvā puññakoṭṭhāsaṃ gahetuṃ vaṭṭatī’’ti vaḍḍhakivaṇṇaṃ nimminitvā vāsipharasuhattho mahāpurisassa purato pāturahosi. ‘‘Atthi nu kho kassaci bhatiyā kattabbakicca’’nti āha. Mahāpuriso taṃ disvā ‘‘kiṃ kammaṃ karissasī’’ti āha. Mama ajānanasippaṃ nāma natthi, gehaṃ vā maṇḍapaṃ vā yo yaṃ kāreti, tassa taṃ kātuṃ jānāmīti. Tena hi mayhaṃ kammaṃ atthīti. Kiṃ, ayyāti? Svātanāya me koṭisatasahassabhikkhū nimantitā, tesaṃ nisīdanamaṇḍapaṃ karissasīti. Ahaṃ nāma kareyyaṃ, sace me bhatiṃ dātuṃ sakkhissathāti. Sakkhissāmi, tātāti. ‘‘Sādhu karissāmī’’ti gantvā ekaṃ padesaṃ olokesi.
д̣̇ваад̣̇асад̇зрасаяож̇анаббамаан̣о бад̣̇зсо гасин̣аман̣д̣алам̣ вияа самад̇ало ахоси. со ‘‘зд̇д̇агз таанз сад̇д̇арад̇анамаяо ман̣д̣або удтахад̇уу’’д̇и жинд̇зд̇ваа ологзси. д̇аавад̣̇зва бат̇авим̣ бхинд̣̇ид̇ваа ман̣д̣або удтахи. д̇асса суван̣н̣амаязсу т̇амбхзсу раж̇ад̇амаяаа гхадагаа ахзсум̣, раж̇ад̇амаязсу т̇амбхзсу суван̣н̣амаяаа, ман̣ид̇т̇амбхзсу баваал̣амаяаа, баваал̣ад̇т̇амбхзсу ман̣имаяаа, сад̇д̇арад̇анамаязсу т̇амбхзсу сад̇д̇арад̇анамаяаава гхадагаа ахзсум̣. д̇ад̇о ‘‘ман̣д̣абасса анд̇аранд̇зна гин̇гин̣игаж̇аалам̣ оламб̣ад̇уу’’д̇и ологзси. саха ологанзнзва гин̇гин̣игаж̇аалам̣ оламб̣и, яасса манд̣̇аваад̇зрид̇асса бан̃жан̇г̇игассзва д̇уурияасса мад̇хурасад̣̇д̣̇о ниг̇г̇ажчад̇и. д̣̇иб̣б̣асан̇г̇ийд̇ивад̇д̇анагаало вияа ахоси. ‘‘анд̇аранд̇араа г̇анд̇хад̣̇аамамаалаад̣̇аамаани оламб̣анд̇уу’’д̇и жинд̇зси. д̇аавад̣̇зва д̣̇аамаани оламб̣им̣су. ‘‘годисад̇асахассасан̇кяаанам̣ бхигкуунам̣ аасанаани жа аад̇хаарагаани жа бат̇авим̣ бхинд̣̇ид̇ваа удтаханд̇уу’’д̇и жинд̇зси. д̇аавад̣̇зва удтахим̣су. ‘‘гон̣з гон̣з згзгаа уд̣̇агажаадияо удтаханд̇уу’’д̇и жинд̇зси, д̇аавад̣̇зва уд̣̇агажаадияо удтахим̣су зд̇д̇агам̣ маабзд̇ваа б̣раахман̣асса санд̇игам̣ г̇анд̇ваа ‘‘зхи аяяа д̇ава ман̣д̣абам̣ ологзд̇ваа маяхам̣ бхад̇им̣ д̣̇зхий’’д̇и ааха. махаабурисо г̇анд̇ваа ман̣д̣абам̣ ологзси . ологзнд̇ассзвасса сагаласарийрам̣ бан̃жаван̣н̣ааяа бийд̇ияаа ниранд̇арам̣ пудам̣ ахоси. ат̇асса ман̣д̣абам̣ ологзд̇ваа зд̇ад̣̇ахоси ‘‘нааяам̣ ман̣д̣або мануссабхууд̇зна гад̇о, маяхам̣ бана аж̇жхаасаяам̣ маяхам̣ г̇ун̣ам̣ ааг̇амма ад̣̇д̇хаа саггасса бхаванам̣ ун̣хам̣ ахоси. д̇ад̇о саггзна д̣̇зваран̃н̃аа аяам̣ ман̣д̣або гаарид̇о бхависсад̇ий’’д̇и. ‘‘на ко бана мз яуд̇д̇ам̣ зваруубз ман̣д̣абз згад̣̇ивасам̣язва д̣̇аанам̣ д̣̇аад̇ум̣, сад̇д̇аахам̣ д̣̇ассаамий’’д̇и жинд̇зси.
Dvādasaterasayojanappamāṇo padeso kasiṇamaṇḍalaṃ viya samatalo ahosi. So ‘‘ettake ṭhāne sattaratanamayo maṇḍapo uṭṭhahatū’’ti cintetvā olokesi. Tāvadeva pathaviṃ bhinditvā maṇḍapo uṭṭhahi. Tassa suvaṇṇamayesu thambhesu rajatamayā ghaṭakā ahesuṃ, rajatamayesu thambhesu suvaṇṇamayā, maṇitthambhesu pavāḷamayā, pavāḷatthambhesu maṇimayā, sattaratanamayesu thambhesu sattaratanamayāva ghaṭakā ahesuṃ. Tato ‘‘maṇḍapassa antarantena kiṅkiṇikajālaṃ olambatū’’ti olokesi. Saha olokaneneva kiṅkiṇikajālaṃ olambi, yassa mandavāteritassa pañcaṅgikasseva tūriyassa madhurasaddo niggacchati. Dibbasaṅgītivattanakālo viya ahosi. ‘‘Antarantarā gandhadāmamālādāmāni olambantū’’ti cintesi. Tāvadeva dāmāni olambiṃsu. ‘‘Koṭisatasahassasaṅkhyānaṃ bhikkhūnaṃ āsanāni ca ādhārakāni ca pathaviṃ bhinditvā uṭṭhahantū’’ti cintesi. Tāvadeva uṭṭhahiṃsu. ‘‘Koṇe koṇe ekekā udakacāṭiyo uṭṭhahantū’’ti cintesi, tāvadeva udakacāṭiyo uṭṭhahiṃsu ettakaṃ māpetvā brāhmaṇassa santikaṃ gantvā ‘‘ehi ayya tava maṇḍapaṃ oloketvā mayhaṃ bhatiṃ dehī’’ti āha. Mahāpuriso gantvā maṇḍapaṃ olokesi . Olokentassevassa sakalasarīraṃ pañcavaṇṇāya pītiyā nirantaraṃ phuṭaṃ ahosi. Athassa maṇḍapaṃ oloketvā etadahosi ‘‘nāyaṃ maṇḍapo manussabhūtena kato, mayhaṃ pana ajjhāsayaṃ mayhaṃ guṇaṃ āgamma addhā sakkassa bhavanaṃ uṇhaṃ ahosi. Tato sakkena devaraññā ayaṃ maṇḍapo kārito bhavissatī’’ti. ‘‘Na kho pana me yuttaṃ evarūpe maṇḍape ekadivasaṃyeva dānaṃ dātuṃ, sattāhaṃ dassāmī’’ti cintesi.
б̣аахирагад̣̇аанан̃хи д̇ад̇д̇агамби самаанам̣ б̣од̇хисад̇д̇аанам̣ д̇удтим̣ гаад̇ум̣ на саггод̇и. алан̇гад̇асийсам̣ бана чинд̣̇ид̇ваа ан̃ж̇ид̇аагкийни уббаадзд̇ваа, хад̣̇аяамам̣сам̣ ваа уббаадзд̇ваа д̣̇иннагаалз б̣од̇хисад̇д̇аанам̣ жааг̇ам̣ ниссааяа д̇удти наама ход̇и. амхаагамби хи б̣од̇хисад̇д̇асса сивиж̇аад̇агз д̣̇звасигам̣ бан̃жасад̇асахассагахаабан̣аани виссаж̇ж̇зд̇ваа жад̇уусу наг̇арад̣̇ваарзсу, маж̇жхз наг̇арз жа д̣̇аанам̣ д̣̇ад̣̇анд̇асса д̇ам̣ д̣̇аанам̣ д̇удтим̣ уббаад̣̇зд̇ум̣ наасагки. яад̣̇аа банасса б̣раахман̣аван̣н̣зна ааг̇анд̇ваа сагго д̣̇зварааж̇аа агкийни яаажи, д̇ад̣̇аа д̇аани уббаадзд̇ваа д̣̇ад̣̇амаанассзва хаасо уббаж̇ж̇и, гзсаг̇г̇амад̇д̇амби жид̇д̇асса ан̃н̃ат̇ад̇д̇ам̣ наахоси. звам̣ д̣̇аанам̣ ниссааяа б̣од̇хисад̇д̇аанам̣ д̇ид̇д̇и наама над̇т̇и. д̇асмаа соби махаабурисо ‘‘сад̇д̇аахам̣ маяаа годисад̇асахассасан̇кяаанам̣ бхигкуунам̣ д̣̇аанам̣ д̣̇аад̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и жинд̇зд̇ваа д̇асмим̣ ман̣д̣абз б̣уд̣̇д̇хаббамукам̣ бхигкусан̇гхам̣ нисийд̣̇аабзд̇ваа сад̇д̇аахам̣ г̇авабаанам̣ наама ад̣̇ааси. г̇авабаананд̇и маханд̇з маханд̇з голамб̣з кийрасса буурзд̇ваа уд̣̇д̇ханзсу ааробзд̇ваа гханабаагабаггз кийрз т̇огз д̇ан̣д̣улз багкибид̇ваа баггамад̇хусаггаражун̣н̣асаббийхи абхисан̇кад̇ам̣ бхож̇анам̣ вужжад̇и. мануссааязва бана баривисид̇ум̣ наасагким̣су, д̣̇звааби зганд̇аригаа худ̇ваа баривисим̣су. д̣̇ваад̣̇асад̇зрасаяож̇анаббамаан̣ам̣ таанамби бхигкуу г̇ан̣хид̇ум̣ наббаход̇иязва. д̇з бана бхигкуу ад̇д̇ано аанубхаавзна нисийд̣̇им̣су. барияосаанад̣̇ивасз саб̣б̣абхигкуунам̣ бад̇д̇аани д̇ховаабзд̇ваа бхзсаж̇ж̇ад̇т̇ааяа саббинаванийд̇ад̇зламад̇хупаан̣ид̇аанам̣ буурзд̇ваа д̇ижийварзхи сад̣̇д̇хим̣ ад̣̇ааси. сан̇гханавагабхигкунаа лад̣̇д̇хад̇ижийварасаадагаа сад̇асахассаг̇гханигаа ахзсум̣. сад̇т̇аа анумод̣̇анам̣ гаронд̇о ‘‘аяам̣ бурисо зваруубам̣ махаад̣̇аанам̣ ад̣̇ааси, го ну ко бхависсад̇ий’’д̇и убад̇хаарзнд̇о ‘‘анааг̇ад̇з габбасад̇асахассаад̇хигаанам̣ д̣̇виннам̣ асан̇кязяяаанам̣ мад̇т̇агз г̇од̇амо наама б̣уд̣̇д̇хо бхависсад̇ий’’д̇и д̣̇исваа махаабурисам̣ ааманд̇зд̇ваа ‘‘д̇вам̣ зд̇д̇агам̣ наама гаалам̣ ад̇иггамид̇ваа г̇од̇амо наама б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Bāhirakadānañhi tattakampi samānaṃ bodhisattānaṃ tuṭṭhiṃ kātuṃ na sakkoti. Alaṅkatasīsaṃ pana chinditvā añjitaakkhīni uppāṭetvā, hadayamaṃsaṃ vā uppāṭetvā dinnakāle bodhisattānaṃ cāgaṃ nissāya tuṭṭhi nāma hoti. Amhākampi hi bodhisattassa sivijātake devasikaṃ pañcasatasahassakahāpaṇāni vissajjetvā catūsu nagaradvāresu, majjhe nagare ca dānaṃ dadantassa taṃ dānaṃ tuṭṭhiṃ uppādetuṃ nāsakkhi. Yadā panassa brāhmaṇavaṇṇena āgantvā sakko devarājā akkhīni yāci, tadā tāni uppāṭetvā dadamānasseva hāso uppajji, kesaggamattampi cittassa aññathattaṃ nāhosi. Evaṃ dānaṃ nissāya bodhisattānaṃ titti nāma natthi. Tasmā sopi mahāpuriso ‘‘sattāhaṃ mayā koṭisatasahassasaṅkhyānaṃ bhikkhūnaṃ dānaṃ dātuṃ vaṭṭatī’’ti cintetvā tasmiṃ maṇḍape buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nisīdāpetvā sattāhaṃ gavapānaṃ nāma adāsi. Gavapānanti mahante mahante kolambe khīrassa pūretvā uddhanesu āropetvā ghanapākapakke khīre thoke taṇḍule pakkhipitvā pakkamadhusakkaracuṇṇasappīhi abhisaṅkhataṃ bhojanaṃ vuccati. Manussāyeva pana parivisituṃ nāsakkhiṃsu, devāpi ekantarikā hutvā parivisiṃsu. Dvādasaterasayojanappamāṇaṃ ṭhānampi bhikkhū gaṇhituṃ nappahotiyeva. Te pana bhikkhū attano ānubhāvena nisīdiṃsu. Pariyosānadivase sabbabhikkhūnaṃ pattāni dhovāpetvā bhesajjatthāya sappinavanītatelamadhuphāṇitānaṃ pūretvā ticīvarehi saddhiṃ adāsi. Saṅghanavakabhikkhunā laddhaticīvarasāṭakā satasahassagghanikā ahesuṃ. Satthā anumodanaṃ karonto ‘‘ayaṃ puriso evarūpaṃ mahādānaṃ adāsi, ko nu kho bhavissatī’’ti upadhārento ‘‘anāgate kappasatasahassādhikānaṃ dvinnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ matthake gotamo nāma buddho bhavissatī’’ti disvā mahāpurisaṃ āmantetvā ‘‘tvaṃ ettakaṃ nāma kālaṃ atikkamitvā gotamo nāma buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
махаабурисо б̣яаагаран̣ам̣ суд̇ваа ‘‘ахам̣ гира б̣уд̣̇д̇хо бхависсаами, го мз гхарааваасзна ад̇т̇о , баб̣б̣аж̇иссаамий’’д̇и жинд̇зд̇ваа д̇ат̇ааруубам̣ самбад̇д̇им̣ кзл̣абин̣д̣ам̣ вияа бахааяа сад̇т̇у санд̇игз баб̣б̣аж̇и. баб̣б̣аж̇ид̇ваа жа б̣уд̣̇д̇хаважанам̣ уг̇г̇ан̣хид̇ваа абхин̃н̃аа, самаабад̇д̇ияо жа ниб̣б̣ад̇д̇зд̇ваа ааяубарияосанз б̣рахмалогз ниб̣б̣ад̇д̇и.
Mahāpuriso byākaraṇaṃ sutvā ‘‘ahaṃ kira buddho bhavissāmi, ko me gharāvāsena attho , pabbajissāmī’’ti cintetvā tathārūpaṃ sampattiṃ kheḷapiṇḍaṃ viya pahāya satthu santike pabbaji. Pabbajitvā ca buddhavacanaṃ uggaṇhitvā abhiññā, samāpattiyo ca nibbattetvā āyupariyosane brahmaloke nibbatti.
ман̇г̇аласса бана бхаг̇авад̇о уд̇д̇арам̣ наама наг̇арам̣ ахоси. бид̇ааби уд̇д̇аро наама кад̇д̇ияо, маад̇ааби уд̇д̇араа наама, суд̣̇зво жа д̇хаммасзно жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, баалид̇о наама убадтааго, сийвалий жа асогаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, нааг̇аругко б̣од̇хи, адтаасийд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ сарийрам̣ ахоси. навуд̇ивассасахассаани тад̇ваа бариниб̣б̣уд̇з бана д̇асмим̣ згаббахаарзнзва д̣̇асажаггаваал̣асахассаани зганд̇хагаараани ахзсум̣. саб̣б̣ажаггаваал̣зсу мануссаанам̣ маханд̇ам̣ аарод̣̇анабарид̣̇званам̣ ахоси.
Maṅgalassa pana bhagavato uttaraṃ nāma nagaraṃ ahosi. Pitāpi uttaro nāma khattiyo, mātāpi uttarā nāma, sudevo ca dhammaseno ca dve aggasāvakā, pālito nāma upaṭṭhāko, sīvalī ca asokā ca dve aggasāvikā, nāgarukkho bodhi, aṭṭhāsītihatthubbedhaṃ sarīraṃ ahosi. Navutivassasahassāni ṭhatvā parinibbute pana tasmiṃ ekappahāreneva dasacakkavāḷasahassāni ekandhakārāni ahesuṃ. Sabbacakkavāḷesu manussānaṃ mahantaṃ ārodanaparidevanaṃ ahosi.
звам̣ д̣̇асасахассилогад̇хаад̇ум̣ анд̇хагаарам̣ гад̇ваа бариниб̣б̣уд̇асса д̇асса бхаг̇авад̇о абарабхааг̇з сумано наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа. батамасаннибаад̇з годисад̇асахассабхигкуу ахзсум̣. д̣̇уд̇ияз ган̃жанабаб̣б̣ад̇амхи навуд̇игодисахассаани, д̇ад̇ияз асийд̇игодисахассаани. д̇ад̣̇аа махаасад̇д̇о ад̇уло наама нааг̇арааж̇аа ахоси махид̣̇д̇хиго махаанубхааво, со ‘‘б̣уд̣̇д̇хо уббанно’’д̇и суд̇ваа н̃аад̇исан̇гхабаривуд̇о нааг̇абхаванаа нигкамид̇ваа годисад̇асахассабхигкубариваарасса д̇асса бхаг̇авад̇о д̣̇иб̣б̣ад̇ууриязхи убахаарам̣ гаараабзд̇ваа махаад̣̇аанам̣ бавад̇д̇зд̇ваа бажжзгам̣ д̣̇уссаяуг̇аани д̣̇ад̇ваа саран̣зсу бад̇идтааси. соби нам̣ сад̇т̇аа ‘‘анааг̇ад̇з б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Evaṃ dasasahassilokadhātuṃ andhakāraṃ katvā parinibbutassa tassa bhagavato aparabhāge sumano nāma satthā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā. Paṭhamasannipāte koṭisatasahassabhikkhū ahesuṃ. Dutiye kañcanapabbatamhi navutikoṭisahassāni, tatiye asītikoṭisahassāni. Tadā mahāsatto atulo nāma nāgarājā ahosi mahiddhiko mahānubhāvo, so ‘‘buddho uppanno’’ti sutvā ñātisaṅghaparivuto nāgabhavanā nikkhamitvā koṭisatasahassabhikkhuparivārassa tassa bhagavato dibbatūriyehi upahāraṃ kārāpetvā mahādānaṃ pavattetvā paccekaṃ dussayugāni datvā saraṇesu patiṭṭhāsi. Sopi naṃ satthā ‘‘anāgate buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
д̇асса бхаг̇авад̇о наг̇арам̣ мзкалам̣ наама ахоси, суд̣̇ад̇д̇о наама рааж̇аа бид̇аа, сиримаа наама маад̇аа, саран̣о жа бхаавид̇ад̇д̇о жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, уд̣̇зно наама убадтааго, сон̣аа жа убасон̣аа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, нааг̇аругкова б̣од̇хи, навуд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ сарийрам̣, навуд̇иязва вассасахассаани ааяуббамаан̣ам̣ ахосийд̇и.
Tassa bhagavato nagaraṃ mekhalaṃ nāma ahosi, sudatto nāma rājā pitā, sirimā nāma mātā, saraṇo ca bhāvitatto ca dve aggasāvakā, udeno nāma upaṭṭhāko, soṇā ca upasoṇā ca dve aggasāvikā, nāgarukkhova bodhi, navutihatthubbedhaṃ sarīraṃ, navutiyeva vassasahassāni āyuppamāṇaṃ ahosīti.
д̇асса абарабхааг̇з рзвад̇о наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа ахзсум̣, батамасаннибаад̇з г̇ан̣анаа наама над̇т̇и, д̣̇уд̇ияз годисад̇асахассабхигкуу ахзсум̣, д̇ат̇аа д̇ад̇ияз. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о ад̇ид̣̇зво наама б̣раахман̣о худ̇ваа сад̇т̇у д̇хаммад̣̇зсанам̣ суд̇ваа саран̣зсу бад̇идтааяа сирасмим̣ ан̃ж̇алим̣ табзд̇ваа д̇асса сад̇т̇уно гилзсаббахаанз ван̣н̣ам̣ вад̇ваа уд̇д̇араасан̇г̇зна бууж̇амагааси. соби нам̣ ‘‘б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge revato nāma satthā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā ahesuṃ, paṭhamasannipāte gaṇanā nāma natthi, dutiye koṭisatasahassabhikkhū ahesuṃ, tathā tatiye. Tadā bodhisatto atidevo nāma brāhmaṇo hutvā satthu dhammadesanaṃ sutvā saraṇesu patiṭṭhāya sirasmiṃ añjaliṃ ṭhapetvā tassa satthuno kilesappahāne vaṇṇaṃ vatvā uttarāsaṅgena pūjamakāsi. Sopi naṃ ‘‘buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
д̇асса бана бхаг̇авад̇о наг̇арам̣ суд̇хан̃н̃авад̇ий наама ахоси, бид̇аа вибуло наама кад̇д̇ияо, маад̇ааби вибулаа наама, варун̣о жа б̣рахмад̣̇зво жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, самбхаво наама убадтааго, бхад̣̇д̣̇аа жа субхад̣̇д̣̇аа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, нааг̇аругкова б̣од̇хи, сарийрам̣ асийд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, ааяу садтивассасахассаанийд̇и.
Tassa pana bhagavato nagaraṃ sudhaññavatī nāma ahosi, pitā vipulo nāma khattiyo, mātāpi vipulā nāma, varuṇo ca brahmadevo ca dve aggasāvakā, sambhavo nāma upaṭṭhāko, bhaddā ca subhaddā ca dve aggasāvikā, nāgarukkhova bodhi, sarīraṃ asītihatthubbedhaṃ ahosi, āyu saṭṭhivassasahassānīti.
д̇асса абарабхааг̇з собхид̇о наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа, батамасаннибаад̇з годисад̇абхигкуу ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз навуд̇игодияо, д̇ад̇ияз асийд̇игодияо. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о аж̇ид̇о наама б̣раахман̣о худ̇ваа сад̇т̇у д̇хаммад̣̇зсанам̣ суд̇ваа саран̣зсу бад̇идтааяа б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса махаад̣̇аанам̣ ад̣̇ааси. соби нам̣ ‘‘б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge sobhito nāma satthā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā, paṭhamasannipāte koṭisatabhikkhū ahesuṃ, dutiye navutikoṭiyo, tatiye asītikoṭiyo. Tadā bodhisatto ajito nāma brāhmaṇo hutvā satthu dhammadesanaṃ sutvā saraṇesu patiṭṭhāya buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ adāsi. Sopi naṃ ‘‘buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
д̇асса бана бхаг̇авад̇о наг̇арам̣ суд̇хаммам̣ наама ахоси, бид̇аа суд̇хаммо наама рааж̇аа, маад̇ааби суд̇хаммаа наама, асамо жа сунзд̇д̇о жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, аномо наама убадтааго, нагулаа жа суж̇аад̇аа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, нааг̇аругкова б̣од̇хи, адтабан̣н̣аасахад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ сарийрам̣ ахоси, навуд̇и вассасахассаани ааяуббамаан̣анд̇и.
Tassa pana bhagavato nagaraṃ sudhammaṃ nāma ahosi, pitā sudhammo nāma rājā, mātāpi sudhammā nāma, asamo ca sunetto ca dve aggasāvakā, anomo nāma upaṭṭhāko, nakulā ca sujātā ca dve aggasāvikā, nāgarukkhova bodhi, aṭṭhapaṇṇāsahatthubbedhaṃ sarīraṃ ahosi, navuti vassasahassāni āyuppamāṇanti.
д̇асса абарабхааг̇з згам̣ асан̇кязяяам̣ ад̇иггамид̇ваа згасмим̣язва габбз д̇аяо б̣уд̣̇д̇хаа ниб̣б̣ад̇д̇им̣су аномад̣̇ассий, бад̣̇умо, наарад̣̇од̇и. аномад̣̇ассисса бхаг̇авад̇о д̇аяо саавагасаннибаад̇аа, батамз адта бхигкусад̇асахассаани ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз сад̇д̇а, д̇ад̇ияз ча д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о зго яагкасзнаабад̇и ахоси махид̣̇д̇хиго махаанубхааво анзгагодисад̇асахассаанам̣ яагкаанам̣ ад̇хибад̇и. со ‘‘б̣уд̣̇д̇хо уббанно’’д̇и суд̇ваа ааг̇анд̇ваа б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса махаад̣̇аанам̣ ад̣̇ааси. сад̇т̇ааби нам̣ ‘‘анааг̇ад̇з б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā ekasmiṃyeva kappe tayo buddhā nibbattiṃsu anomadassī, padumo, nāradoti. Anomadassissa bhagavato tayo sāvakasannipātā, paṭhame aṭṭha bhikkhusatasahassāni ahesuṃ, dutiye satta, tatiye cha tadā bodhisatto eko yakkhasenāpati ahosi mahiddhiko mahānubhāvo anekakoṭisatasahassānaṃ yakkhānaṃ adhipati. So ‘‘buddho uppanno’’ti sutvā āgantvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ adāsi. Satthāpi naṃ ‘‘anāgate buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
аномад̣̇ассисса бана бхаг̇авад̇о жанд̣̇авад̇ий наама наг̇арам̣ ахоси, яасаваа наама рааж̇аа бид̇аа, яасод̇хараа наама маад̇аа, нисабхо жа аномо жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, варун̣о наама убадтааго , сунд̣̇арий жа суманаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, аж̇ж̇унаругко б̣од̇хи, сарийрам̣ адтабан̣н̣аасахад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, вассасад̇асахассам̣ ааяууд̇и.
Anomadassissa pana bhagavato candavatī nāma nagaraṃ ahosi, yasavā nāma rājā pitā, yasodharā nāma mātā, nisabho ca anomo ca dve aggasāvakā, varuṇo nāma upaṭṭhāko , sundarī ca sumanā ca dve aggasāvikā, ajjunarukkho bodhi, sarīraṃ aṭṭhapaṇṇāsahatthubbedhaṃ ahosi, vassasatasahassaṃ āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з бад̣̇умо наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа, батамасаннибаад̇з годисад̇асахассабхигкуу ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз д̇ийн̣исад̇асахассаани, д̇ад̇ияз аг̇аамагз аран̃н̃з махааванасан̣д̣аваасийнам̣ бхигкуунам̣ д̣̇вз сад̇асахассаани. д̇ад̣̇аа д̇ат̇ааг̇ад̇з д̇асмим̣язва ванасан̣д̣з васанд̇з б̣од̇хисад̇д̇о сийхо худ̇ваа сад̇т̇аарам̣ нирод̇хасамаабад̇д̇исамаабаннам̣ д̣̇исваа басаннажид̇д̇о ванд̣̇ид̇ваа бад̣̇агкин̣ам̣ гад̇ваа бийд̇исоманассаж̇аад̇о д̇игкад̇д̇ум̣ сийханаад̣̇ам̣ над̣̇ид̇ваа сад̇д̇аахам̣ б̣уд̣̇д̇хаарамман̣ам̣ бийд̇им̣авиж̇ахид̇ваа бийд̇исукзнзва г̇ожарааяа абаггамид̇ваа ж̇ийвид̇абарижжааг̇ам̣ гад̇ваа баяирубаасамаано адтааси. сад̇т̇аа сад̇д̇аахажжаязна нирод̇хаа вудтид̇о сийхам̣ ологзд̇ваа ‘‘бхигкусан̇гхзби жид̇д̇ам̣ басаад̣̇зд̇ваа сан̇гхам̣ ванд̣̇иссад̇ий’’д̇и ‘‘бхигкусан̇гхо ааг̇ажчад̇уу’’д̇и жинд̇зси. бхигкуу д̇аавад̣̇зва ааг̇амим̣су. сийхо сан̇гхз жид̇д̇ам̣ басаад̣̇зд̇и. сад̇т̇аа д̇асса маанасам̣ ологзд̇ваа ‘‘анааг̇ад̇з б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge padumo nāma satthā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā, paṭhamasannipāte koṭisatasahassabhikkhū ahesuṃ, dutiye tīṇisatasahassāni, tatiye agāmake araññe mahāvanasaṇḍavāsīnaṃ bhikkhūnaṃ dve satasahassāni. Tadā tathāgate tasmiṃyeva vanasaṇḍe vasante bodhisatto sīho hutvā satthāraṃ nirodhasamāpattisamāpannaṃ disvā pasannacitto vanditvā padakkhiṇaṃ katvā pītisomanassajāto tikkhattuṃ sīhanādaṃ naditvā sattāhaṃ buddhārammaṇaṃ pītiṃavijahitvā pītisukheneva gocarāya apakkamitvā jīvitapariccāgaṃ katvā payirupāsamāno aṭṭhāsi. Satthā sattāhaccayena nirodhā vuṭṭhito sīhaṃ oloketvā ‘‘bhikkhusaṅghepi cittaṃ pasādetvā saṅghaṃ vandissatī’’ti ‘‘bhikkhusaṅgho āgacchatū’’ti cintesi. Bhikkhū tāvadeva āgamiṃsu. Sīho saṅghe cittaṃ pasādeti. Satthā tassa mānasaṃ oloketvā ‘‘anāgate buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
бад̣̇умасса бана бхаг̇авад̇о жамбагам̣ наг̇арам̣ ахоси асамо наама рааж̇аа бид̇аа, маад̇аа асамаа наама, саало жа убасаало жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, варун̣о наама убадтааго, раамаа жа сураамаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, сон̣аругко наама б̣од̇хи адтабан̣н̣аасахад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ сарийрам̣ ахоси, ааяу вассасад̇асахассанд̇и.
Padumassa pana bhagavato campakaṃ nagaraṃ ahosi asamo nāma rājā pitā, mātā asamā nāma, sālo ca upasālo ca dve aggasāvakā, varuṇo nāma upaṭṭhāko, rāmā ca surāmā ca dve aggasāvikā, soṇarukkho nāma bodhi aṭṭhapaṇṇāsahatthubbedhaṃ sarīraṃ ahosi, āyu vassasatasahassanti.
д̇асса абарабхааг̇з наарад̣̇о наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа, батамасаннибаад̇з годисад̇асахассабхигкуу ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз навуд̇игодисахассаани, д̇ад̇ияз асийд̇игодисахассаани. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о исибаб̣б̣аж̇ж̇ам̣ баб̣б̣аж̇ид̇ваа бан̃жасу абхин̃н̃аасу, адтасу жа самаабад̇д̇ийсу жин̣н̣авасий худ̇ваа б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса махаад̣̇аанам̣ д̣̇ад̇ваа лохид̇ажанд̣̇анзна бууж̇амагааси, соби нам̣ ‘‘анааг̇ад̇з б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge nārado nāma satthā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā, paṭhamasannipāte koṭisatasahassabhikkhū ahesuṃ, dutiye navutikoṭisahassāni, tatiye asītikoṭisahassāni. Tadā bodhisatto isipabbajjaṃ pabbajitvā pañcasu abhiññāsu, aṭṭhasu ca samāpattīsu ciṇṇavasī hutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ datvā lohitacandanena pūjamakāsi, sopi naṃ ‘‘anāgate buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
д̇асса бана бхаг̇авад̇о д̇хан̃н̃авад̇ий наама наг̇арам̣ ахоси, суд̣̇зво наама кад̇д̇ияо бид̇аа, аномаа наама маад̇аа, бхад̣̇д̣̇асаало жа ж̇ид̇амид̇д̇о жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, ваасидто наама убадтааго, уд̇д̇араа жа паг̇г̇уний жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, махаасон̣аругко б̣од̇хи, сарийрам̣ адтаасийд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, навуд̇и вассасахассаани ааяууд̇и.
Tassa pana bhagavato dhaññavatī nāma nagaraṃ ahosi, sudevo nāma khattiyo pitā, anomā nāma mātā, bhaddasālo ca jitamitto ca dve aggasāvakā, vāsiṭṭho nāma upaṭṭhāko, uttarā ca phaggunī ca dve aggasāvikā, mahāsoṇarukkho bodhi, sarīraṃ aṭṭhāsītihatthubbedhaṃ ahosi, navuti vassasahassāni āyūti.
наарад̣̇аб̣уд̣̇д̇хасса бана абарабхааг̇з згам̣ асан̇кязяяам̣ ад̇иггамид̇ваа ид̇о сад̇асахассагаббамад̇т̇агз згасмим̣ габбз згова бад̣̇умуд̇д̇аро наама б̣уд̣̇д̇хо уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа, батамасаннибаад̇з годисад̇асахассабхигкуу ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз взбхаарабаб̣б̣ад̇з навуд̇игодисахассаани, д̇ад̇ияз асийд̇игодисахассаани. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о ж̇адило наама махаарадтияо худ̇ваа б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса сажийварам̣ д̣̇аанам̣ ад̣̇ааси. соби нам̣ ‘‘анааг̇ад̇з б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси. бад̣̇умуд̇д̇арасса бана бхаг̇авад̇о гаалз д̇ид̇т̇ияаа наама наахзсум̣ саб̣б̣з д̣̇звамануссаа б̣уд̣̇д̇хамзва саран̣амагам̣су.
Nāradabuddhassa pana aparabhāge ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā ito satasahassakappamatthake ekasmiṃ kappe ekova padumuttaro nāma buddho udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā, paṭhamasannipāte koṭisatasahassabhikkhū ahesuṃ, dutiye vebhārapabbate navutikoṭisahassāni, tatiye asītikoṭisahassāni. Tadā bodhisatto jaṭilo nāma mahāraṭṭhiyo hutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa sacīvaraṃ dānaṃ adāsi. Sopi naṃ ‘‘anāgate buddho bhavissasī’’ti byākāsi. Padumuttarassa pana bhagavato kāle titthiyā nāma nāhesuṃ sabbe devamanussā buddhameva saraṇamakaṃsu.
д̇асса наг̇арам̣ хам̣савад̇ий наама ахоси, бид̇аа аананд̣̇о наама кад̇д̇ияо, маад̇аа суж̇аад̇аа наама, д̣̇звало жа суж̇аад̇о жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа сумано наама убадтааго, амид̇аа жа асамаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, салаларугко б̣од̇хи, сарийрам̣ адтаасийд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, сарийраббабхаа саманд̇ад̇о д̣̇ваад̣̇аса яож̇анаани г̇ан̣хи вассасад̇асахассам̣ ааяууд̇и.
Tassa nagaraṃ haṃsavatī nāma ahosi, pitā ānando nāma khattiyo, mātā sujātā nāma, devalo ca sujāto ca dve aggasāvakā sumano nāma upaṭṭhāko, amitā ca asamā ca dve aggasāvikā, salalarukkho bodhi, sarīraṃ aṭṭhāsītihatthubbedhaṃ ahosi, sarīrappabhā samantato dvādasa yojanāni gaṇhi vassasatasahassaṃ āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з сад̇д̇ад̇игаббасахассаани ад̇иггамид̇ваа ид̇о д̇им̣сагаббасахассамад̇т̇агз сумзд̇хо жа суж̇аад̇о жаад̇и згасмим̣ габбз д̣̇вз б̣уд̣̇д̇хаа ниб̣б̣ад̇д̇им̣су. сумзд̇хассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа, батамасаннибаад̇з суд̣̇ассананаг̇арз годисад̇акийн̣аасаваа ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз навуд̇игодияо, д̇ад̇ияз асийд̇игодияо. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о уд̇д̇аро наама б̣раахман̣амаан̣аво худ̇ваа нид̣̇ахид̇ваа табид̇ам̣язва асийд̇игодид̇ханам̣ виссаж̇ж̇зд̇ваа б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса махаад̣̇аанам̣ д̣̇ад̇ваа д̇хаммам̣ суд̇ваа саран̣зсу бад̇идтааяа нигкамид̇ваа баб̣б̣аж̇и. соби нам̣ ‘‘анааг̇ад̇з б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge sattatikappasahassāni atikkamitvā ito tiṃsakappasahassamatthake sumedho ca sujāto cāti ekasmiṃ kappe dve buddhā nibbattiṃsu. Sumedhassāpi tayo sāvakasannipātā, paṭhamasannipāte sudassananagare koṭisatakhīṇāsavā ahesuṃ, dutiye navutikoṭiyo, tatiye asītikoṭiyo. Tadā bodhisatto uttaro nāma brāhmaṇamāṇavo hutvā nidahitvā ṭhapitaṃyeva asītikoṭidhanaṃ vissajjetvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ datvā dhammaṃ sutvā saraṇesu patiṭṭhāya nikkhamitvā pabbaji. Sopi naṃ ‘‘anāgate buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
сумзд̇хасса бхаг̇авад̇о суд̣̇ассанам̣ наама наг̇арам̣ ахоси, суд̣̇ад̇д̇о наама рааж̇аа бид̇аа, маад̇ааби суд̣̇ад̇д̇аа наама, саран̣о жа саб̣б̣агаамо жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, сааг̇аро наама убадтааго, раамаа жа сураамаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, махаанийбаругко б̣од̇хи, сарийрам̣ адтаасийд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, ааяу навуд̇и вассасахассаанийд̇и.
Sumedhassa bhagavato sudassanaṃ nāma nagaraṃ ahosi, sudatto nāma rājā pitā, mātāpi sudattā nāma, saraṇo ca sabbakāmo ca dve aggasāvakā, sāgaro nāma upaṭṭhāko, rāmā ca surāmā ca dve aggasāvikā, mahānīparukkho bodhi, sarīraṃ aṭṭhāsītihatthubbedhaṃ ahosi, āyu navuti vassasahassānīti.
д̇асса абарабхааг̇з суж̇аад̇о наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа, батамасаннибаад̇з садтибхигкусад̇асахассаани ахзсум̣ , д̣̇уд̇ияз бан̃н̃аасам̣, д̇ад̇ияз жад̇д̇аалийсам̣. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о жаггавад̇д̇ирааж̇аа худ̇ваа ‘‘б̣уд̣̇д̇хо уббанно’’д̇и суд̇ваа убасан̇гамид̇ваа д̇хаммам̣ суд̇ваа б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса сад̣̇д̇хим̣ сад̇д̇ахи рад̇анзхи жад̇умахаад̣̇ийбараж̇ж̇ам̣ д̣̇ад̇ваа сад̇т̇у санд̇игз баб̣б̣аж̇и. сагаларадтаваасино радтуббаад̣̇ам̣ г̇ахзд̇ваа аараамигагижжам̣ саад̇хзнд̇аа б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса нижжам̣ махаад̣̇аанам̣ ад̣̇ам̣су. соби нам̣ сад̇т̇аа б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge sujāto nāma satthā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā, paṭhamasannipāte saṭṭhibhikkhusatasahassāni ahesuṃ , dutiye paññāsaṃ, tatiye cattālīsaṃ. Tadā bodhisatto cakkavattirājā hutvā ‘‘buddho uppanno’’ti sutvā upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa saddhiṃ sattahi ratanehi catumahādīparajjaṃ datvā satthu santike pabbaji. Sakalaraṭṭhavāsino raṭṭhuppādaṃ gahetvā ārāmikakiccaṃ sādhentā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa niccaṃ mahādānaṃ adaṃsu. Sopi naṃ satthā byākāsi.
д̇асса бхаг̇авад̇о наг̇арам̣ суман̇г̇алам̣ наама ахоси, уг̇г̇ад̇о наама рааж̇аа бид̇аа, бабхаавад̇ий наама маад̇аа, суд̣̇ассано жа суд̣̇зво жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, наарад̣̇о наама убадтааго, нааг̇аа жа нааг̇асамаалаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, махаавзл̣уругко б̣од̇хи, со гира манд̣̇ажчид̣̇д̣̇о гханагканд̇хо убариниг̇г̇ад̇аахи махаасаакаахи морабин̃чагалаабо вияа вирожид̇т̇а. д̇асса бхаг̇авад̇о сарийрам̣ бан̣н̣аасахад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, ааяу навуд̇ивассасахассаанийд̇и.
Tassa bhagavato nagaraṃ sumaṅgalaṃ nāma ahosi, uggato nāma rājā pitā, pabhāvatī nāma mātā, sudassano ca sudevo ca dve aggasāvakā, nārado nāma upaṭṭhāko, nāgā ca nāgasamālā ca dve aggasāvikā, mahāveḷurukkho bodhi, so kira mandacchiddo ghanakkhandho upariniggatāhi mahāsākhāhi morapiñchakalāpo viya virocittha. Tassa bhagavato sarīraṃ paṇṇāsahatthubbedhaṃ ahosi, āyu navutivassasahassānīti.
д̇асса абарабхааг̇з ид̇о адтаарасагаббасад̇амад̇т̇агз згасмим̣ габбз бияад̣̇ассий, ад̇т̇ад̣̇ассий, д̇хаммад̣̇ассийд̇и д̇аяо б̣уд̣̇д̇хаа ниб̣б̣ад̇д̇им̣су. бияад̣̇ассиссааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа. батамз годисад̇асахассабхигкуу ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз навуд̇игодияо, д̇ад̇ияз асийд̇игодияо. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о гассабо наама маан̣аво д̇ин̣н̣ам̣ взд̣̇аанам̣ бааран̇г̇ад̇о худ̇ваа сад̇т̇у д̇хаммад̣̇зсанам̣ суд̇ваа годисад̇асахассад̇ханабарижжааг̇зна сан̇гхаараамам̣ гаарзд̇ваа саран̣зсу жа сийлзсу жа бад̇идтааси. ат̇а нам̣ сад̇т̇аа ‘‘адтаарасагаббасад̇ажжаязна б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge ito aṭṭhārasakappasatamatthake ekasmiṃ kappe piyadassī, atthadassī, dhammadassīti tayo buddhā nibbattiṃsu. Piyadassissāpi tayo sāvakasannipātā. Paṭhame koṭisatasahassabhikkhū ahesuṃ, dutiye navutikoṭiyo, tatiye asītikoṭiyo. Tadā bodhisatto kassapo nāma māṇavo tiṇṇaṃ vedānaṃ pāraṅgato hutvā satthu dhammadesanaṃ sutvā koṭisatasahassadhanapariccāgena saṅghārāmaṃ kāretvā saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhāsi. Atha naṃ satthā ‘‘aṭṭhārasakappasataccayena buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
д̇асса бхаг̇авад̇о аномам̣ наама наг̇арам̣ ахоси, бид̇аа суд̣̇инно наама рааж̇аа, маад̇аа жанд̣̇аа наама, баалид̇о жа саб̣б̣ад̣̇ассий жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, собхид̇о наама убадтааго, суж̇аад̇аа жа д̇хаммад̣̇иннаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, бияан̇г̇уругко б̣од̇хи, сарийрам̣ асийд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, навуд̇ивассасахассаани ааяууд̇и.
Tassa bhagavato anomaṃ nāma nagaraṃ ahosi, pitā sudinno nāma rājā, mātā candā nāma, pālito ca sabbadassī ca dve aggasāvakā, sobhito nāma upaṭṭhāko, sujātā ca dhammadinnā ca dve aggasāvikā, piyaṅgurukkho bodhi, sarīraṃ asītihatthubbedhaṃ ahosi, navutivassasahassāni āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з ад̇т̇ад̣̇ассий наама бхаг̇аваа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа. батамз адтанавуд̇ибхигкусад̇асахассаани ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз адтаасийд̇исахассаани, д̇ат̇аа д̇ад̇ияз. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о сусиймо наама махид̣̇д̇хиго д̇аабасо худ̇ваа д̣̇звалогад̇о манд̣̇ааравабубпажчад̇д̇ам̣ аахарид̇ваа сад̇т̇аарам̣ бууж̇зси. соби нам̣ сад̇т̇аа б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge atthadassī nāma bhagavā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā. Paṭhame aṭṭhanavutibhikkhusatasahassāni ahesuṃ, dutiye aṭṭhāsītisahassāni, tathā tatiye. Tadā bodhisatto susīmo nāma mahiddhiko tāpaso hutvā devalokato mandāravapupphacchattaṃ āharitvā satthāraṃ pūjesi. Sopi naṃ satthā byākāsi.
д̇асса бхаг̇авад̇о собхан̣ам̣ наама наг̇арам̣ ахоси, сааг̇аро наама рааж̇аа бид̇аа, суд̣̇ассанаа наама маад̇аа, санд̇о жа убасанд̇о жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, абхаяо наама убадтааго, д̇хаммаа жа суд̇хаммаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, жамбагаругко б̣од̇хи, сарийрам̣ асийд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, сарийраббабхаа саманд̇ад̇о саб̣б̣агаалам̣ яож̇анамад̇д̇ам̣ парид̇ваа адтааси, ааяу вассасад̇асахассанд̇и.
Tassa bhagavato sobhaṇaṃ nāma nagaraṃ ahosi, sāgaro nāma rājā pitā, sudassanā nāma mātā, santo ca upasanto ca dve aggasāvakā, abhayo nāma upaṭṭhāko, dhammā ca sudhammā ca dve aggasāvikā, campakarukkho bodhi, sarīraṃ asītihatthubbedhaṃ ahosi, sarīrappabhā samantato sabbakālaṃ yojanamattaṃ pharitvā aṭṭhāsi, āyu vassasatasahassanti.
д̇асса абарабхааг̇з д̇хаммад̣̇ассий наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа. батамасаннибаад̇з годисад̇абхигкуу ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз навуд̇игодияо, д̇ад̇ияз асийд̇игодияо. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о сагго д̣̇зварааж̇аа худ̇ваа д̣̇иб̣б̣аг̇анд̇хабубпзхи жа д̣̇иб̣б̣ад̇ууриязхи жа бууж̇амагааси. соби нам̣ сад̇т̇аа б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge dhammadassī nāma satthā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā. Paṭhamasannipāte koṭisatabhikkhū ahesuṃ, dutiye navutikoṭiyo, tatiye asītikoṭiyo. Tadā bodhisatto sakko devarājā hutvā dibbagandhapupphehi ca dibbatūriyehi ca pūjamakāsi. Sopi naṃ satthā byākāsi.
д̇асса бхаг̇авад̇о саран̣ам̣ наама наг̇арам̣ ахоси, бид̇аа саран̣о наама рааж̇аа, маад̇аа сунанд̣̇аа наама, бад̣̇умо жа пуссад̣̇зво жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, сунзд̇д̇о наама убадтааго, кзмаа жа саб̣б̣анаамаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, рад̇д̇ан̇гураругко б̣од̇хи, ‘‘гагуд̇харугко’’д̇иби ‘‘б̣имб̣иж̇аало’’д̇иби вужжад̇и сарийрам̣ банасса асийд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, вассасад̇асахассам̣ ааяууд̇и.
Tassa bhagavato saraṇaṃ nāma nagaraṃ ahosi, pitā saraṇo nāma rājā, mātā sunandā nāma, padumo ca phussadevo ca dve aggasāvakā, sunetto nāma upaṭṭhāko, khemā ca sabbanāmā ca dve aggasāvikā, rattaṅkurarukkho bodhi, ‘‘kakudharukkho’’tipi ‘‘bimbijālo’’tipi vuccati sarīraṃ panassa asītihatthubbedhaṃ ahosi, vassasatasahassaṃ āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з ид̇о жад̇унавуд̇игаббамад̇т̇агз згасмим̣ габбз згова сид̣̇д̇хад̇т̇о наама б̣уд̣̇д̇хо уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа. батамасаннибаад̇з годисад̇асахассабхигкуу ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз навуд̇игодияо д̇ад̇ияз асийд̇игодияо. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о уг̇г̇ад̇зж̇о абхин̃н̃ааб̣аласамбанно ман̇г̇ало наама д̇аабасо худ̇ваа махааж̇амб̣упалам̣ аахарид̇ваа д̇ат̇ааг̇ад̇асса ад̣̇ааси. сад̇т̇аа д̇ам̣ палам̣ барибхун̃ж̇ид̇ваа ‘‘жад̇унавуд̇игаббамад̇т̇агз б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣од̇хисад̇д̇ам̣ б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge ito catunavutikappamatthake ekasmiṃ kappe ekova siddhattho nāma buddho udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā. Paṭhamasannipāte koṭisatasahassabhikkhū ahesuṃ, dutiye navutikoṭiyo tatiye asītikoṭiyo. Tadā bodhisatto uggatejo abhiññābalasampanno maṅgalo nāma tāpaso hutvā mahājambuphalaṃ āharitvā tathāgatassa adāsi. Satthā taṃ phalaṃ paribhuñjitvā ‘‘catunavutikappamatthake buddho bhavissasī’’ti bodhisattaṃ byākāsi.
д̇асса бхаг̇авад̇о наг̇арам̣ взбхаарам̣ наама ахоси, бид̇аа ж̇аяасзно наама рааж̇аа, маад̇аа супассаа наама, самб̣ало жа сумид̇д̇о жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, рзвад̇о наама убадтааго, сийвалаа жа сураамаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, ган̣игаараругко б̣од̇хи, сарийрам̣ садтихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, вассасад̇асахассам̣ ааяууд̇и.
Tassa bhagavato nagaraṃ vebhāraṃ nāma ahosi, pitā jayaseno nāma rājā, mātā suphassā nāma, sambalo ca sumitto ca dve aggasāvakā, revato nāma upaṭṭhāko, sīvalā ca surāmā ca dve aggasāvikā, kaṇikārarukkho bodhi, sarīraṃ saṭṭhihatthubbedhaṃ ahosi, vassasatasahassaṃ āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з ид̇о д̣̇взнавуд̇игаббамад̇т̇агз д̇иссо пуссод̇и згасмим̣ габбз д̣̇вз б̣уд̣̇д̇хаа ниб̣б̣ад̇д̇им̣су. д̇иссасса бана бхаг̇авад̇о д̇аяо саавагасаннибаад̇аа. батамасаннибаад̇з бхигкуунам̣ годисад̇ам̣ ахоси, д̣̇уд̇ияз навуд̇игодияо, д̇ад̇ияз асийд̇игодияо. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о махаабхог̇о махааяасо суж̇аад̇о наама кад̇д̇ияо худ̇ваа исибаб̣б̣аж̇ж̇ам̣ баб̣б̣аж̇ид̇ваа махид̣̇д̇хигабхаавам̣ бад̇ваа ‘‘б̣уд̣̇д̇хо уббанно’’д̇и суд̇ваа д̣̇иб̣б̣аманд̣̇ааравабад̣̇умабаарижчад̇д̇агабубпаани аад̣̇ааяа жад̇убарисамаж̇жхз г̇ажчанд̇ам̣ д̇ат̇ааг̇ад̇ам̣ бууж̇зси, аагаасз бубпавид̇аанам̣ худ̇ваа адтааси. соби нам̣ сад̇т̇аа ‘‘ид̇о д̣̇взнавуд̇игаббамад̇т̇агз б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge ito dvenavutikappamatthake tisso phussoti ekasmiṃ kappe dve buddhā nibbattiṃsu. Tissassa pana bhagavato tayo sāvakasannipātā. Paṭhamasannipāte bhikkhūnaṃ koṭisataṃ ahosi, dutiye navutikoṭiyo, tatiye asītikoṭiyo. Tadā bodhisatto mahābhogo mahāyaso sujāto nāma khattiyo hutvā isipabbajjaṃ pabbajitvā mahiddhikabhāvaṃ patvā ‘‘buddho uppanno’’ti sutvā dibbamandāravapadumapāricchattakapupphāni ādāya catuparisamajjhe gacchantaṃ tathāgataṃ pūjesi, ākāse pupphavitānaṃ hutvā aṭṭhāsi. Sopi naṃ satthā ‘‘ito dvenavutikappamatthake buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
д̇асса бхаг̇авад̇о кзмам̣ наама наг̇арам̣ ахоси, бид̇аа ж̇анасанд̇хо наама кад̇д̇ияо, маад̇аа бад̣̇умаа наама, б̣рахмад̣̇зво жа уд̣̇аяо жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа саман̇г̇о наама убадтааго, пуссаа жа суд̣̇ад̇д̇аа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа асанаругко б̣од̇хи, сарийрам̣ садтихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, вассасад̇асахассам̣ ааяууд̇и.
Tassa bhagavato khemaṃ nāma nagaraṃ ahosi, pitā janasandho nāma khattiyo, mātā padumā nāma, brahmadevo ca udayo ca dve aggasāvakā samaṅgo nāma upaṭṭhāko, phussā ca sudattā ca dve aggasāvikā asanarukkho bodhi, sarīraṃ saṭṭhihatthubbedhaṃ ahosi, vassasatasahassaṃ āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з пуссо наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа, батамасаннибаад̇з садти бхигкусад̇асахассаани ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз бан̣н̣ааса, д̇ад̇ияз д̣̇вад̇д̇им̣са. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о виж̇ид̇аавий наама кад̇д̇ияо худ̇ваа махаараж̇ж̇ам̣ бахааяа сад̇т̇у санд̇игз баб̣б̣аж̇ид̇ваа д̇ийн̣и бидагаани уг̇г̇ахзд̇ваа махааж̇анасса д̇хаммагат̇ам̣ гат̇зси. сийлабаарамин̃жа буурзси. соби нам̣ ‘‘б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge phusso nāma satthā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā, paṭhamasannipāte saṭṭhi bhikkhusatasahassāni ahesuṃ, dutiye paṇṇāsa, tatiye dvattiṃsa. Tadā bodhisatto vijitāvī nāma khattiyo hutvā mahārajjaṃ pahāya satthu santike pabbajitvā tīṇi piṭakāni uggahetvā mahājanassa dhammakathaṃ kathesi. Sīlapāramiñca pūresi. Sopi naṃ ‘‘buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
д̇асса бхаг̇авад̇о гааси наама наг̇арам̣ ахоси, ж̇аяасзно наама рааж̇аа бид̇аа, сиримаа наама маад̇аа, сурагкид̇о жа д̇хаммасзно жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, сабхияо наама убадтааго, жаалаа жа убажаалаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа , аамалагаругко б̣од̇хи, сарийрам̣ адтабан̣н̣аасахад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, навуд̇и вассасахассаани ааяууд̇и.
Tassa bhagavato kāsi nāma nagaraṃ ahosi, jayaseno nāma rājā pitā, sirimā nāma mātā, surakkhito ca dhammaseno ca dve aggasāvakā, sabhiyo nāma upaṭṭhāko, cālā ca upacālā ca dve aggasāvikā , āmalakarukkho bodhi, sarīraṃ aṭṭhapaṇṇāsahatthubbedhaṃ ahosi, navuti vassasahassāni āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з ид̇о зганавуд̇игаббз вибассий наама бхаг̇аваа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа , батамасаннибаад̇з адтасадтибхигкусад̇асахассаани ахзсум̣, д̣̇уд̇ияз згасад̇асахассам̣, д̇ад̇ияз асийд̇исахассаани. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о махид̣̇д̇хиго махаанубхааво ад̇уло наама нааг̇арааж̇аа худ̇ваа сад̇д̇арад̇анакажид̇ам̣ сован̣н̣амаяам̣ махаабийтам̣ бхаг̇авад̇о ад̣̇ааси. соби нам̣ сад̇т̇аа ‘‘ид̇о зганавуд̇игаббз б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge ito ekanavutikappe vipassī nāma bhagavā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā , paṭhamasannipāte aṭṭhasaṭṭhibhikkhusatasahassāni ahesuṃ, dutiye ekasatasahassaṃ, tatiye asītisahassāni. Tadā bodhisatto mahiddhiko mahānubhāvo atulo nāma nāgarājā hutvā sattaratanakhacitaṃ sovaṇṇamayaṃ mahāpīṭhaṃ bhagavato adāsi. Sopi naṃ satthā ‘‘ito ekanavutikappe buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
д̇асса бхаг̇авад̇о б̣анд̇хумад̇ий наама наг̇арам̣ ахоси, б̣анд̇хумаа наама рааж̇аа бид̇аа. б̣анд̇хумад̇ий наама маад̇аа, кан̣д̣о жа д̇иссо жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, асого наама убадтааго, жанд̣̇аа жа жанд̣̇амид̇д̇аа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа баадалиругко б̣од̇хи, сарийрам̣ асийд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, сарийраббабхаа сад̣̇аа сад̇д̇а яож̇анаани парид̇ваа адтааси, асийд̇ивассасахассаани ааяууд̇и.
Tassa bhagavato bandhumatī nāma nagaraṃ ahosi, bandhumā nāma rājā pitā. Bandhumatī nāma mātā, khaṇḍo ca tisso ca dve aggasāvakā, asoko nāma upaṭṭhāko, candā ca candamittā ca dve aggasāvikā pāṭalirukkho bodhi, sarīraṃ asītihatthubbedhaṃ ahosi, sarīrappabhā sadā satta yojanāni pharitvā aṭṭhāsi, asītivassasahassāni āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з ид̇о згад̇им̣сагаббз сикий, взссабхуу жаад̇и д̣̇вз б̣уд̣̇д̇хаа ахзсум̣. сикиссааби бхаг̇авад̇о д̇аяо саавагасаннибаад̇аа, батамасаннибаад̇з бхигкусад̇асахассам̣ ахоси, д̣̇уд̇ияз асийд̇исахассаани, д̇ад̇ияз сад̇д̇ад̇и. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о аринд̣̇амо наама рааж̇аа худ̇ваа б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса сажийварам̣ махаад̣̇аанам̣ бавад̇д̇зд̇ваа сад̇д̇арад̇анабадиман̣д̣ид̇ам̣ хад̇т̇ирад̇анам̣ д̣̇ад̇ваа хад̇т̇иббамаан̣ам̣ гад̇ваа габбияабхан̣д̣ам̣ ад̣̇ааси. соби нам̣ ‘‘ид̇о згад̇им̣сагаббз б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge ito ekatiṃsakappe sikhī, vessabhū cāti dve buddhā ahesuṃ. Sikhissāpi bhagavato tayo sāvakasannipātā, paṭhamasannipāte bhikkhusatasahassaṃ ahosi, dutiye asītisahassāni, tatiye sattati. Tadā bodhisatto arindamo nāma rājā hutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa sacīvaraṃ mahādānaṃ pavattetvā sattaratanapaṭimaṇḍitaṃ hatthiratanaṃ datvā hatthippamāṇaṃ katvā kappiyabhaṇḍaṃ adāsi. Sopi naṃ ‘‘ito ekatiṃsakappe buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
д̇асса бана бхаг̇авад̇о арун̣авад̇ий наама наг̇арам̣ ахоси, арун̣аваа наама кад̇д̇ияо бид̇аа, бабхаавад̇ий наама маад̇аа, абхибхуу жа самбхаво жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа кзман̇гаро наама убадтааго, сакилаа жа бад̣̇умаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, бун̣д̣арийгаругко б̣од̇хи, сарийрам̣ сад̇д̇ад̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, сарийраббабхаа яож̇анад̇д̇аяам̣ парид̇ваа адтааси, сад̇д̇ахивассасахассаани ааяууд̇и.
Tassa pana bhagavato aruṇavatī nāma nagaraṃ ahosi, aruṇavā nāma khattiyo pitā, pabhāvatī nāma mātā, abhibhū ca sambhavo ca dve aggasāvakā khemaṅkaro nāma upaṭṭhāko, sakhilā ca padumā ca dve aggasāvikā, puṇḍarīkarukkho bodhi, sarīraṃ sattatihatthubbedhaṃ ahosi, sarīrappabhā yojanattayaṃ pharitvā aṭṭhāsi, sattahivassasahassāni āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з взссабхуу наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби д̇аяо саавагасаннибаад̇аа батамасаннибаад̇з асийд̇ибхигкусахассаани ахзсум̣ д̣̇уд̇ияз сад̇д̇ад̇и, д̇ад̇ияз садти. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о суд̣̇ассано наама рааж̇аа худ̇ваа б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса сажийварам̣ махаад̣̇аанам̣ д̣̇ад̇ваа сад̇т̇у санд̇игз баб̣б̣аж̇ид̇ваа аажаараг̇ун̣асамбанно б̣уд̣̇д̇харад̇анз жид̇д̇ийгаарабийд̇иб̣ахуло ахоси. соби нам̣ ‘‘ид̇о згад̇им̣сз габбз б̣уд̣̇д̇хо бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge vessabhū nāma satthā udapādi. Tassāpi tayo sāvakasannipātā paṭhamasannipāte asītibhikkhusahassāni ahesuṃ dutiye sattati, tatiye saṭṭhi. Tadā bodhisatto sudassano nāma rājā hutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa sacīvaraṃ mahādānaṃ datvā satthu santike pabbajitvā ācāraguṇasampanno buddharatane cittīkārapītibahulo ahosi. Sopi naṃ ‘‘ito ekatiṃse kappe buddho bhavissasī’’ti byākāsi.
д̇асса бана бхаг̇авад̇о аномам̣ наама наг̇арам̣ ахоси, суббад̇ийд̇о наама рааж̇аа бид̇аа, яасавад̇ий наама маад̇аа, сон̣о жа уд̇д̇аро жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа убасанд̇о наама убадтааго д̣̇аамаа жа самаалаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, сааларугко б̣од̇хи, сарийрам̣ садтихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, садтивассасахассаани ааяууд̇и.
Tassa pana bhagavato anomaṃ nāma nagaraṃ ahosi, suppatīto nāma rājā pitā, yasavatī nāma mātā, soṇo ca uttaro ca dve aggasāvakā upasanto nāma upaṭṭhāko dāmā ca samālā ca dve aggasāvikā, sālarukkho bodhi, sarīraṃ saṭṭhihatthubbedhaṃ ahosi, saṭṭhivassasahassāni āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з имасмим̣ габбз жад̇д̇ааро б̣уд̣̇д̇хаа ниб̣б̣ад̇д̇аа гагусанд̇хо, гон̣ааг̇амано, гассабо, амхаагам̣ бхаг̇аваад̇и. гагусанд̇хасса бхаг̇авад̇о зго саавагасаннибаад̇о, д̇ад̇т̇а жад̇д̇аалийсабхигкусахассаани ахзсум̣. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о кзмо наама рааж̇аа худ̇ваа б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса сабад̇д̇ажийварам̣ махаад̣̇аанан̃жа ан̃ж̇анаад̣̇ибхзсаж̇ж̇аани жа д̣̇ад̇ваа сад̇т̇у д̇хаммад̣̇зсанам̣ суд̇ваа баб̣б̣аж̇и. соби нам̣ сад̇т̇аа б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge imasmiṃ kappe cattāro buddhā nibbattā kakusandho, koṇāgamano, kassapo, amhākaṃ bhagavāti. Kakusandhassa bhagavato eko sāvakasannipāto, tattha cattālīsabhikkhusahassāni ahesuṃ. Tadā bodhisatto khemo nāma rājā hutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa sapattacīvaraṃ mahādānañca añjanādibhesajjāni ca datvā satthu dhammadesanaṃ sutvā pabbaji. Sopi naṃ satthā byākāsi.
гагусанд̇хасса бана бхаг̇авад̇о кзмам̣ наама наг̇арам̣ ахоси, аг̇г̇ид̣̇ад̇д̇о наама б̣раахман̣о бид̇аа, висаакаа наама б̣раахман̣ий маад̇аа, вид̇хуро жа сан̃ж̇ийво жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, б̣уд̣̇д̇хиж̇о наама убадтааго саамаа жа жамбаа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа махаасирийсаругко б̣од̇хи сарийрам̣ жад̇д̇аалийсахад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, жад̇д̇аалийсавассасахассаани ааяууд̇и.
Kakusandhassa pana bhagavato khemaṃ nāma nagaraṃ ahosi, aggidatto nāma brāhmaṇo pitā, visākhā nāma brāhmaṇī mātā, vidhuro ca sañjīvo ca dve aggasāvakā, buddhijo nāma upaṭṭhāko sāmā ca campā ca dve aggasāvikā mahāsirīsarukkho bodhi sarīraṃ cattālīsahatthubbedhaṃ ahosi, cattālīsavassasahassāni āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з гон̣ааг̇амано наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби зго саавагасаннибаад̇о, д̇ад̇т̇а д̇им̣сабхигкусахассаани ахзсум̣. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о баб̣б̣ад̇о наама рааж̇аа худ̇ваа амажжаг̇ан̣абаривуд̇о сад̇т̇у санд̇игам̣ г̇анд̇ваа д̇хаммад̣̇зсанам̣ суд̇ваа б̣уд̣̇д̇хаббамукам̣ бхигкусан̇гхам̣ ниманд̇зд̇ваа махаад̣̇аанам̣ бавад̇д̇зд̇ваа бад̇д̇ун̣н̣ажийнабадагосзяяагамб̣алад̣̇угулаани жзва суван̣н̣абаад̣̇уган̃жа д̣̇ад̇ваа сад̇т̇у санд̇игз баб̣б̣аж̇и. соби нам̣ сад̇т̇аа б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge koṇāgamano nāma satthā udapādi. Tassāpi eko sāvakasannipāto, tattha tiṃsabhikkhusahassāni ahesuṃ. Tadā bodhisatto pabbato nāma rājā hutvā amaccagaṇaparivuto satthu santikaṃ gantvā dhammadesanaṃ sutvā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā mahādānaṃ pavattetvā pattuṇṇacīnapaṭakoseyyakambaladukulāni ceva suvaṇṇapādukañca datvā satthu santike pabbaji. Sopi naṃ satthā byākāsi.
д̇асса бхаг̇авад̇о собхавад̇ий наама наг̇арам̣ ахоси, яан̃н̃ад̣̇ад̇д̇о наама б̣раахман̣о бид̇аа, уд̇д̇араа наама б̣раахман̣ий маад̇аа, бхияяосо жа уд̇д̇аро жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, сод̇т̇иж̇о наама убадтааго, самуд̣̇д̣̇аа жа уд̇д̇араа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, уд̣̇умб̣араругко б̣од̇хи, сарийрам̣ д̇им̣сахад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, д̇им̣савассасахассаани ааяууд̇и.
Tassa bhagavato sobhavatī nāma nagaraṃ ahosi, yaññadatto nāma brāhmaṇo pitā, uttarā nāma brāhmaṇī mātā, bhiyyoso ca uttaro ca dve aggasāvakā, sotthijo nāma upaṭṭhāko, samuddā ca uttarā ca dve aggasāvikā, udumbararukkho bodhi, sarīraṃ tiṃsahatthubbedhaṃ ahosi, tiṃsavassasahassāni āyūti.
д̇асса абарабхааг̇з гассабо наама сад̇т̇аа уд̣̇абаад̣̇и. д̇ассааби згова саавагасаннибаад̇о, д̇ад̇т̇а вийсад̇ибхигкусахассаани ахзсум̣. д̇ад̣̇аа б̣од̇хисад̇д̇о ж̇од̇ибаало наама маан̣аво д̇ин̣н̣ам̣ взд̣̇аанам̣ баараг̇уу бхуумияан̃жзва анд̇алигкз жа баагадо гхадигаарасса гумбхагаарасса мид̇д̇о ахоси, со д̇зна сад̣̇д̇хим̣ сад̇т̇аарам̣ убасан̇гамид̇ваа д̇хаммагат̇ам̣ суд̇ваа баб̣б̣аж̇ид̇ваа аарад̣̇д̇хавийрияо д̇ийн̣и бидагаани уг̇г̇ахзд̇ваа вад̇д̇асамбад̇д̇ияаа б̣уд̣̇д̇хасаасанам̣ собхзси. соби нам̣ сад̇т̇аа б̣яаагааси.
Tassa aparabhāge kassapo nāma satthā udapādi. Tassāpi ekova sāvakasannipāto, tattha vīsatibhikkhusahassāni ahesuṃ. Tadā bodhisatto jotipālo nāma māṇavo tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū bhūmiyañceva antalikkhe ca pākaṭo ghaṭikārassa kumbhakārassa mitto ahosi, so tena saddhiṃ satthāraṃ upasaṅkamitvā dhammakathaṃ sutvā pabbajitvā āraddhavīriyo tīṇi piṭakāni uggahetvā vattasampattiyā buddhasāsanaṃ sobhesi. Sopi naṃ satthā byākāsi.
д̇асса бхаг̇авад̇о ж̇аад̇анаг̇арам̣ б̣аараан̣асий наама ахоси. б̣рахмад̣̇ад̇д̇о наама б̣раахман̣о бид̇аа, д̇ханавад̇ий наама б̣раахман̣ий маад̇аа, д̇иссо жа бхаарад̣̇вааж̇о жа д̣̇вз аг̇г̇асаавагаа, саб̣б̣амид̇д̇о наама убадтааго анул̣аа жа урувзл̣аа жа д̣̇вз аг̇г̇асаавигаа, ниг̇род̇харугко б̣од̇хи сарийрам̣ вийсад̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хам̣ ахоси, вийсад̇ивассасахассаани ааяууд̇и.
Tassa bhagavato jātanagaraṃ bārāṇasī nāma ahosi. Brahmadatto nāma brāhmaṇo pitā, dhanavatī nāma brāhmaṇī mātā, tisso ca bhāradvājo ca dve aggasāvakā, sabbamitto nāma upaṭṭhāko anuḷā ca uruveḷā ca dve aggasāvikā, nigrodharukkho bodhi sarīraṃ vīsatihatthubbedhaṃ ahosi, vīsativassasahassāni āyūti.
д̇асса бана бхаг̇авад̇о орабхааг̇з табзд̇ваа имам̣ саммаасамб̣уд̣̇д̇хам̣ ан̃н̃о б̣уд̣̇д̇хо наама над̇т̇и. ид̇и д̣̇ийбан̇гараад̣̇ийнам̣ жад̇увийсад̇ияаа б̣уд̣̇д̇хаанам̣ санд̇игз лад̣̇д̇хаб̣яаагаран̣о бана б̣од̇хисад̇д̇о язнзна –
Tassa pana bhagavato orabhāge ṭhapetvā imaṃ sammāsambuddhaṃ añño buddho nāma natthi. Iti dīpaṅkarādīnaṃ catuvīsatiyā buddhānaṃ santike laddhabyākaraṇo pana bodhisatto yenena –
‘‘мануссад̇д̇ам̣ лин̇г̇асамбад̇д̇и, хзд̇у сад̇т̇аарад̣̇ассанам̣;
‘‘Manussattaṃ liṅgasampatti, hetu satthāradassanaṃ;
баб̣б̣аж̇ж̇аа г̇ун̣асамбад̇д̇и, ад̇хигааро жа чанд̣̇ад̇аа;
Pabbajjā guṇasampatti, adhikāro ca chandatā;
адтад̇хаммасамод̇хаанаа, абхинийхааро самиж̇жхад̇ий’’д̇и. (б̣у. вам̣. 2.59);
Aṭṭhadhammasamodhānā, abhinīhāro samijjhatī’’ti. (bu. vaṃ. 2.59);
имз адта д̇хаммз самод̇хаанзд̇ваа д̣̇ийбан̇гарабаад̣̇амуулз гад̇аабхинийхаарзна ‘‘ханд̣̇а б̣уд̣̇д̇хагарз д̇хаммз вижинаами ид̇о жид̇о’’д̇и уссаахам̣ гад̇ваа ‘‘вижинанд̇о д̇ад̣̇аад̣̇агким̣, батамам̣ д̣̇аанабаарами’’нд̇и д̣̇аанабаарамид̇аад̣̇аяо б̣уд̣̇д̇хагараа д̇хаммаа д̣̇идтаа, д̇з буурзнд̇о яаава взссанд̇арад̇д̇абхааваа ааг̇ами. ааг̇ажчанд̇о жа яз д̇з гад̇аабхинийхаараанам̣ б̣од̇хисад̇д̇аанам̣ аанисам̣саа сам̣ван̣н̣ид̇аа –
Ime aṭṭha dhamme samodhānetvā dīpaṅkarapādamūle katābhinīhārena ‘‘handa buddhakare dhamme vicināmi ito cito’’ti ussāhaṃ katvā ‘‘vicinanto tadādakkhiṃ, paṭhamaṃ dānapārami’’nti dānapāramitādayo buddhakarā dhammā diṭṭhā, te pūrento yāva vessantarattabhāvā āgami. Āgacchanto ca ye te katābhinīhārānaṃ bodhisattānaṃ ānisaṃsā saṃvaṇṇitā –
‘‘звам̣ саб̣б̣ан̇г̇асамбаннаа, б̣од̇хияаа нияад̇аа нараа;
‘‘Evaṃ sabbaṅgasampannā, bodhiyā niyatā narā;
сам̣сарам̣ д̣̇ийгхамад̣̇д̇хаанам̣, габбагодисад̇зхиби.
Saṃsaraṃ dīghamaddhānaṃ, kappakoṭisatehipi.
‘‘авийжимхи нуббаж̇ж̇анд̇и, д̇ат̇аа логанд̇арзсу жа;
‘‘Avīcimhi nuppajjanti, tathā lokantaresu ca;
ниж̇жхаамад̇ан̣хаа куббибаасаа, на хонд̇и гаалаган̃ж̇игаа.
Nijjhāmataṇhā khuppipāsā, na honti kālakañjikā.
‘‘на хонд̇и куд̣̇д̣̇агаа баан̣аа, уббаж̇ж̇анд̇ааби д̣̇уг̇г̇ад̇им̣;
‘‘Na honti khuddakā pāṇā, uppajjantāpi duggatiṃ;
ж̇ааяамаанаа мануссзсу, ж̇ажжанд̇хаа на бхаванд̇и д̇з.
Jāyamānā manussesu, jaccandhā na bhavanti te.
‘‘сод̇авзгаллад̇аа над̇т̇и, на бхаванд̇и мууг̇абагкигаа;
‘‘Sotavekallatā natthi, na bhavanti mūgapakkhikā;
ид̇т̇ибхаавам̣ на г̇ажчанд̇и, убхад̇об̣яан̃ж̇анабан̣д̣агаа.
Itthibhāvaṃ na gacchanti, ubhatobyañjanapaṇḍakā.
‘‘на бхаванд̇и барияаабаннаа, б̣од̇хияаа нияад̇аа нараа;
‘‘Na bhavanti pariyāpannā, bodhiyā niyatā narā;
муд̇д̇аа аананд̇аригзхи, саб̣б̣ад̇т̇а суд̣̇д̇хаг̇ожараа.
Muttā ānantarikehi, sabbattha suddhagocarā.
‘‘мижчаад̣̇идтим̣ на сзванд̇и, гаммагирияад̣̇ассанаа;
‘‘Micchādiṭṭhiṃ na sevanti, kammakiriyadassanā;
васамаанааби саг̇г̇зсу, асан̃н̃ам̣ нубабаж̇ж̇арз.
Vasamānāpi saggesu, asaññaṃ nupapajjare.
‘‘суд̣̇д̇хааваасзсу д̣̇звзсу, хзд̇у наама на виж̇ж̇ад̇и;
‘‘Suddhāvāsesu devesu, hetu nāma na vijjati;
нзгкамманиннаа саббурисаа, висам̣яуд̇д̇аа бхаваабхавз;
Nekkhammaninnā sappurisā, visaṃyuttā bhavābhave;
жаранд̇и логад̇т̇ажарияааяо, буурзнд̇и саб̣б̣абаарамий’’д̇и.
Caranti lokatthacariyāyo, pūrenti sabbapāramī’’ti.
д̇з аанисам̣сз ад̇хиг̇анд̇ваава ааг̇ад̇о. баарамияо буурзнд̇асса жа д̇асса агид̇д̇иб̣раахман̣агаалз сан̇каб̣раахман̣агаалз д̇ханан̃жаяарааж̇агаалз махаасуд̣̇ассанарааж̇агаалз махааг̇овинд̣̇агаалз нимимахаарааж̇агаалз жанд̣̇агумаарагаалз висаяхасздтигаалз сивирааж̇агаалз взссанд̇арарааж̇агаалзд̇и д̣̇аанабаарамид̇ааяа буурид̇ад̇д̇абхааваанам̣ баримаан̣ам̣ наама над̇т̇и. зганд̇зна банасса сасабан̣д̣ид̇аж̇аад̇агаалз –
Te ānisaṃse adhigantvāva āgato. Pāramiyo pūrentassa ca tassa akittibrāhmaṇakāle saṅkhabrāhmaṇakāle dhanañcayarājakāle mahāsudassanarājakāle mahāgovindakāle nimimahārājakāle candakumārakāle visayhaseṭṭhikāle sivirājakāle vessantararājakāleti dānapāramitāya pūritattabhāvānaṃ parimāṇaṃ nāma natthi. Ekantena panassa sasapaṇḍitajātakāle –
‘‘бхигкааяа убаг̇ад̇ам̣ д̣̇исваа, сагад̇д̇аанам̣ барижжаж̇им̣;
‘‘Bhikkhāya upagataṃ disvā, sakattānaṃ pariccajiṃ;
д̣̇аанзна мз само над̇т̇и, зсаа мз д̣̇аанабаарамий’’д̇и. (жарияаа. 1.143 д̇ассуд̣̇д̣̇аана –
Dānena me samo natthi, esā me dānapāramī’’ti. (cariyā. 1.143 tassuddāna –
звам̣ ад̇д̇абарижжааг̇ам̣ гаронд̇асса д̣̇аанабаарамид̇аа барамад̇т̇абаарамий наама ж̇аад̇аа.
Evaṃ attapariccāgaṃ karontassa dānapāramitā paramatthapāramī nāma jātā.
д̇ат̇аа сийлаванааг̇арааж̇агаалз жамбзяяанааг̇арааж̇агаалз бхуурид̣̇ад̇д̇анааг̇арааж̇агаалз чад̣̇д̣̇анд̇анааг̇арааж̇агаалз ж̇аяад̣̇д̣̇исарааж̇абуд̇д̇агаалз алийнасад̇д̇угумаарагаалзд̇и сийлабаарамид̇ааяа буурид̇ад̇д̇абхааваанам̣ баримаан̣ам̣ наама над̇т̇и. зганд̇зна банасса сан̇кабаалаж̇аад̇агаалз –
Tathā sīlavanāgarājakāle campeyyanāgarājakāle bhūridattanāgarājakāle chaddantanāgarājakāle jayaddisarājaputtakāle alīnasattukumārakāleti sīlapāramitāya pūritattabhāvānaṃ parimāṇaṃ nāma natthi. Ekantena panassa saṅkhapālajātakāle –
‘‘суулзхиби виж̇жхияанд̇о, годдияанд̇оби сад̇д̇ихи;
‘‘Sūlehipi vijjhiyanto, koṭṭiyantopi sattihi;
бхож̇абуд̇д̇з на губбаами, зсаа мз сийлабаарамий’’д̇и. (жарияаа. 2.91) –
Bhojaputte na kuppāmi, esā me sīlapāramī’’ti. (cariyā. 2.91) –
звам̣ ад̇д̇абарижжааг̇ам̣ гаронд̇асса сийлабаарамид̇аа барамад̇т̇абаарамий наама ж̇аад̇аа.
Evaṃ attapariccāgaṃ karontassa sīlapāramitā paramatthapāramī nāma jātā.
д̇ат̇аа соманассагумаарагаалз хад̇т̇ибаалагумаарагаалз аяогхарабан̣д̣ид̇агаалзд̇и махаараж̇ж̇ам̣ бахааяа нзгкаммабаарамид̇ааяа буурид̇ад̇д̇абхааваанам̣ баримаан̣ам̣ наама над̇т̇и. зганд̇зна банасса жуул̣асуд̇асомаж̇аад̇агаалз –
Tathā somanassakumārakāle hatthipālakumārakāle ayogharapaṇḍitakāleti mahārajjaṃ pahāya nekkhammapāramitāya pūritattabhāvānaṃ parimāṇaṃ nāma natthi. Ekantena panassa cūḷasutasomajātakāle –
‘‘махаараж̇ж̇ам̣ хад̇т̇аг̇ад̇ам̣, кзл̣абин̣д̣ам̣ва чад̣д̣аяим̣;
‘‘Mahārajjaṃ hatthagataṃ, kheḷapiṇḍaṃva chaḍḍayiṃ;
жаж̇ад̇о на ход̇и лаг̇анам̣, зсаа мз нзгкаммабаарамий’’д̇и. –
Cajato na hoti laganaṃ, esā me nekkhammapāramī’’ti. –
звам̣ ниссан̇г̇ад̇ааяа раж̇ж̇ам̣ чад̣д̣зд̇ваа нигкаманд̇асса нзгкаммабаарамид̇аа барамад̇т̇абаарамий наама ж̇аад̇аа.
Evaṃ nissaṅgatāya rajjaṃ chaḍḍetvā nikkhamantassa nekkhammapāramitā paramatthapāramī nāma jātā.
д̇ат̇аа вид̇хурабан̣д̣ид̇агаалз махааг̇овинд̣̇абан̣д̣ид̇агаалз гуд̣̇аалабан̣д̣ид̇агаалз арагабан̣д̣ид̇агаалз б̣од̇хибариб̣б̣ааж̇агагаалз махосад̇хабан̣д̣ид̇агаалзд̇и бан̃н̃аабаарамид̇ааяа буурид̇ад̇д̇абхааваанам̣ баримаан̣ам̣ наама над̇т̇и. зганд̇зна банасса сад̇д̇убхасд̇аж̇аад̇агз сзнагабан̣д̣ид̇агаалз –
Tathā vidhurapaṇḍitakāle mahāgovindapaṇḍitakāle kudālapaṇḍitakāle arakapaṇḍitakāle bodhiparibbājakakāle mahosadhapaṇḍitakāleti paññāpāramitāya pūritattabhāvānaṃ parimāṇaṃ nāma natthi. Ekantena panassa sattubhastajātake senakapaṇḍitakāle –
‘‘бан̃н̃ааяа вижинанд̇охам̣, б̣раахман̣ам̣ можаяим̣ д̣̇укаа;
‘‘Paññāya vicinantohaṃ, brāhmaṇaṃ mocayiṃ dukhā;
бан̃н̃ааяа мз само над̇т̇и, зсаа мз бан̃н̃аабаарамий’’д̇и. –
Paññāya me samo natthi, esā me paññāpāramī’’ti. –
анд̇обхасд̇аг̇ад̇ам̣ саббам̣ д̣̇ассзнд̇асса бан̃н̃аабаарамид̇аа барамад̇т̇абаарамий наама ж̇аад̇аа.
Antobhastagataṃ sappaṃ dassentassa paññāpāramitā paramatthapāramī nāma jātā.
д̇ат̇аа вийрияабаарамид̇аад̣̇ийнамби буурид̇ад̇д̇абхааваанам̣ баримаан̣ам̣ наама над̇т̇и. зганд̇зна банасса махааж̇анагаж̇аад̇агз –
Tathā vīriyapāramitādīnampi pūritattabhāvānaṃ parimāṇaṃ nāma natthi. Ekantena panassa mahājanakajātake –
‘‘ад̇ийрад̣̇ассий ж̇аламаж̇жхз, хад̇аа саб̣б̣зва маанусаа;
‘‘Atīradassī jalamajjhe, hatā sabbeva mānusā;
жид̇д̇асса ан̃н̃ат̇аа над̇т̇и, зсаа мз вийрияабаарамий’’д̇и. –
Cittassa aññathā natthi, esā me vīriyapāramī’’ti. –
звам̣ махаасамуд̣̇д̣̇ам̣ д̇аранд̇асса вийрияабаарамид̇аа барамад̇т̇абаарамий наама ж̇аад̇аа.
Evaṃ mahāsamuddaṃ tarantassa vīriyapāramitā paramatthapāramī nāma jātā.
канд̇иваад̣̇ийж̇аад̇агз –
Khantivādījātake –
‘‘ажзд̇анам̣ва годдзнд̇з, д̇ин̣хзна парасунаа мамам̣;
‘‘Acetanaṃva koṭṭente, tiṇhena pharasunā mamaṃ;
гаасирааж̇з на губбаами, зсаа мз канд̇ибаарамий’’д̇и. –
Kāsirāje na kuppāmi, esā me khantipāramī’’ti. –
звам̣ ажзд̇анабхаавзна вияа махаад̣̇угкам̣ ад̇хиваасзнд̇асса канд̇ибаарамид̇аа барамад̇т̇абаарамий наама ж̇аад̇аа.
Evaṃ acetanabhāvena viya mahādukkhaṃ adhivāsentassa khantipāramitā paramatthapāramī nāma jātā.
махаасуд̇асомаж̇аад̇агз –
Mahāsutasomajātake –
‘‘сажжаваажам̣ анурагканд̇о, жаж̇ид̇ваа мама ж̇ийвид̇ам̣;
‘‘Saccavācaṃ anurakkhanto, cajitvā mama jīvitaṃ;
можзсим̣ згасад̇ам̣ кад̇д̇ияз, зсаа мз сажжабаарамий’’д̇и. –
Mocesiṃ ekasataṃ khattiye, esā me saccapāramī’’ti. –
звам̣ ж̇ийвид̇ам̣ жавид̇ваа сажжаманурагканд̇асса сажжабаарамид̇аа барамад̇т̇абаарамий наама ж̇аад̇аа.
Evaṃ jīvitaṃ cavitvā saccamanurakkhantassa saccapāramitā paramatthapāramī nāma jātā.
мууг̇абагкаж̇аад̇агз –
Mūgapakkhajātake –
‘‘маад̇аа бид̇аа на мз д̣̇зссаа, наби д̣̇зссам̣ махааяасам̣;
‘‘Mātā pitā na me dessā, napi dessaṃ mahāyasaṃ;
саб̣б̣ан̃н̃уд̇ам̣ бияам̣ маяхам̣, д̇асмаа вад̇амад̇хидтахи’’нд̇и. –
Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ, tasmā vatamadhiṭṭhahi’’nti. –
звам̣ ж̇ийвид̇ам̣ жаж̇ид̇ваа вад̇ам̣ ад̇хидтаханд̇асса ад̇хидтаанабаарамид̇аа барамад̇т̇абаарамий наама ж̇аад̇аа.
Evaṃ jīvitaṃ cajitvā vataṃ adhiṭṭhahantassa adhiṭṭhānapāramitā paramatthapāramī nāma jātā.
згарааж̇аж̇аад̇агз –
Ekarājajātake –
‘‘на мам̣ гожи уд̇д̇асад̇и, набихам̣ бхааяаами гассажи;
‘‘Na maṃ koci uttasati, napihaṃ bhāyāmi kassaci;
мзд̇д̇ааб̣алзнубад̇т̇ад̣̇д̇хо, рамаами баванз д̇ад̣̇аа’’д̇и. (жарияаа. 3.113) –
Mettābalenupatthaddho, ramāmi pavane tadā’’ti. (cariyā. 3.113) –
звам̣ ж̇ийвид̇ам̣ анабалогзд̇ваа мзд̇д̇ааяанд̇асса мзд̇д̇аабаарамид̇аа барамад̇т̇абаарамий наама ж̇аад̇аа.
Evaṃ jīvitaṃ anapaloketvā mettāyantassa mettāpāramitā paramatthapāramī nāma jātā.
ломахам̣саж̇аад̇агз –
Lomahaṃsajātake –
‘‘сусаанз сзяяам̣ габбзми, чавадтигам̣ убанид̇хааяахам̣;
‘‘Susāne seyyaṃ kappemi, chavaṭṭhikaṃ upanidhāyahaṃ;
г̇ааман̣д̣алаа убааг̇анд̇ваа, руубам̣ д̣̇ассзнд̇и наббага’’нд̇и. –
Gāmaṇḍalā upāgantvā, rūpaṃ dassenti nappaka’’nti. –
звам̣ г̇аамад̣̇аарагзсу нидтубханаад̣̇ийхи жзва маалааг̇анд̇хуубахаараад̣̇ийхи жа сукад̣̇угкам̣ уббаад̣̇знд̇зсуби убзгканам̣ анад̇ивад̇д̇знд̇асса убзгкаабаарамид̇аа барамад̇т̇абаарамий наама ж̇аад̇аа. аяамзд̇т̇а сан̇кзбо, вид̇т̇аарад̇о банзса ад̇т̇о жарияаабидагад̇о г̇ахзд̇аб̣б̣о.
Evaṃ gāmadārakesu niṭṭhubhanādīhi ceva mālāgandhūpahārādīhi ca sukhadukkhaṃ uppādentesupi upekkhanaṃ anativattentassa upekkhāpāramitā paramatthapāramī nāma jātā. Ayamettha saṅkhepo, vitthārato panesa attho cariyāpiṭakato gahetabbo.
звам̣ баарамияо буурзд̇ваа взссанд̇арад̇д̇абхаавз тид̇о –
Evaṃ pāramiyo pūretvā vessantarattabhāve ṭhito –
‘‘ажзд̇анааяам̣ бат̇авий, авин̃н̃ааяа сукам̣ д̣̇укам̣;
‘‘Acetanāyaṃ pathavī, aviññāya sukhaṃ dukhaṃ;
сааби д̣̇аанаб̣алаа маяхам̣, сад̇д̇агкад̇д̇ум̣ багамбат̇аа’’д̇и. (жарияаа. 1.124);
Sāpi dānabalā mayhaṃ, sattakkhattuṃ pakampathā’’ti. (cariyā. 1.124);
звам̣ махаабат̇авийгамбанаани махаабун̃н̃аани гад̇ваа ааяубарияосаанз д̇ад̇о жуд̇о д̇усид̇абхаванз ниб̣б̣ад̇д̇и, д̇ад̇т̇а ан̃н̃з д̣̇звз д̣̇асахи таанзхи ад̇хиг̇ан̣хид̇ваа ‘‘яаавад̇ааяугам̣ д̣̇иб̣б̣асамбад̇д̇им̣ анубхаванд̇о мануссаг̇ан̣анааяа ид̣̇аани сад̇д̇ахи д̣̇ивасзхи ааяугкаяам̣ баабун̣иссад̇ий’’д̇и вад̇т̇аани гилиссанд̇и, маалаа милааяанд̇и, гажчзхи сзд̣̇аа мужжанд̇и, гааяз взван̣н̣ияам̣ оггамад̇и, д̣̇зво д̣̇зваасанз на сан̣тахад̇ийд̇и имзсу бан̃жасу буб̣б̣анимид̇д̇зсу уббаннзсу д̇аани д̣̇исваа ‘‘сун̃н̃аа вад̇а бхо саг̇г̇аа бхависсанд̇ий’’д̇и сам̣взг̇аж̇аад̇аахи д̣̇звад̇аахи махаасад̇д̇асса буурид̇абаарамибхаавам̣ н̃ад̇ваа ‘‘имасмим̣ ид̣̇аани ан̃н̃ам̣ д̣̇звалогам̣ анубаг̇анд̇ваа мануссалогз уббаж̇ж̇ид̇ваа б̣уд̣̇д̇хабхаавам̣ бад̇д̇з бун̃н̃аани гад̇ваа жуд̇аа жуд̇аа мануссаа д̣̇звалогам̣ барибуурзссанд̇ий’’д̇и жинд̇зд̇ваа –
Evaṃ mahāpathavīkampanāni mahāpuññāni katvā āyupariyosāne tato cuto tusitabhavane nibbatti, tattha aññe deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhitvā ‘‘yāvatāyukaṃ dibbasampattiṃ anubhavanto manussagaṇanāya idāni sattahi divasehi āyukkhayaṃ pāpuṇissatī’’ti vatthāni kilissanti, mālā milāyanti, kacchehi sedā muccanti, kāye vevaṇṇiyaṃ okkamati, devo devāsane na saṇṭhahatīti imesu pañcasu pubbanimittesu uppannesu tāni disvā ‘‘suññā vata bho saggā bhavissantī’’ti saṃvegajātāhi devatāhi mahāsattassa pūritapāramibhāvaṃ ñatvā ‘‘imasmiṃ idāni aññaṃ devalokaṃ anupagantvā manussaloke uppajjitvā buddhabhāvaṃ patte puññāni katvā cutā cutā manussā devalokaṃ paripūressantī’’ti cintetvā –
‘‘яад̇охам̣ д̇усид̇з гааяз, санд̇усид̇о наамахам̣ д̇ад̣̇аа;
‘‘Yatohaṃ tusite kāye, santusito nāmahaṃ tadā;
д̣̇асасахассий самааг̇анд̇ваа, яаажанд̇и бан̃ж̇алий мамам̣.
Dasasahassī samāgantvā, yācanti pañjalī mamaṃ.
‘‘гаало д̣̇зва махаавийра, уббаж̇ж̇а маад̇угужчияам̣;
‘‘Kālo deva mahāvīra, uppajja mātukucchiyaṃ;
сад̣̇звагам̣ д̇аараяанд̇о, б̣уж̇жхассу амад̇ам̣ бад̣̇а’’нд̇и. (б̣у. вам̣. 1.66-67);
Sadevakaṃ tārayanto, bujjhassu amataṃ pada’’nti. (bu. vaṃ. 1.66-67);
звам̣ б̣уд̣̇д̇хабхаавад̇т̇ааяа ааяаажид̇о гаалам̣, д̣̇ийбам̣, д̣̇зсам̣, гулам̣, ж̇анзд̇д̇ияаа ааяуббамаан̣анд̇и имаани бан̃жа махаавилоганаани вилогзд̇ваа гад̇асаннидтаано д̇ад̇о жуд̇о сагяарааж̇агулз бадисанд̇хим̣ г̇ахзд̇ваа д̇ад̇т̇а махаасамбад̇д̇ияаа барихарияамаано ануггамзна бхад̣̇раяоб̣б̣анам̣ анубаабун̣и. имасмим̣ анд̇арз ‘‘сад̇о самбаж̇аано аананд̣̇а б̣од̇хисад̇д̇о д̇усид̇аа гааяаа жавид̇ваа маад̇угужчим̣ оггамий’’д̇иаад̣̇ийнам̣ (ма. ни. 3.200) суд̇д̇абад̣̇аанан̃жзва д̇зсам̣ адтагат̇ааяа жа васзна вид̇т̇ааро взд̣̇ид̇аб̣б̣о.
Evaṃ buddhabhāvatthāya āyācito kālaṃ, dīpaṃ, desaṃ, kulaṃ, janettiyā āyuppamāṇanti imāni pañca mahāvilokanāni viloketvā katasanniṭṭhāno tato cuto sakyarājakule paṭisandhiṃ gahetvā tattha mahāsampattiyā parihariyamāno anukkamena bhadrayobbanaṃ anupāpuṇi. Imasmiṃ antare ‘‘sato sampajāno ānanda bodhisatto tusitā kāyā cavitvā mātukucchiṃ okkamī’’tiādīnaṃ (ma. ni. 3.200) suttapadānañceva tesaṃ aṭṭhakathāya ca vasena vitthāro veditabbo.
со д̇ин̣н̣ам̣ уд̇уунам̣ анужчавигзсу д̇ийсу баасаад̣̇зсу д̣̇звалогасирим̣ вияа раж̇ж̇асирим̣ анубхавамаано уяяаанагийл̣ааяа г̇аманасамаяз ануггамзна ж̇ин̣н̣аб̣яаад̇химад̇асан̇каад̇з д̇аяо д̣̇звад̣̇ууд̇з д̣̇исваа сан̃ж̇аад̇асам̣взг̇о нивад̇д̇ид̇ваа жад̇уд̇т̇аваарз баб̣б̣аж̇ид̇ам̣ д̣̇исваа ‘саад̇ху баб̣б̣аж̇ж̇аа’д̇и баб̣б̣аж̇ж̇ааяа ружим̣ уббаад̣̇зд̇ваа уяяаанам̣ г̇анд̇ваа д̇ад̇т̇а д̣̇ивасабхааг̇ам̣ кзбзд̇ваа ман̇г̇алабогкаран̣ийд̇ийрз нисинно габбагавзсам̣ г̇ахзд̇ваа ааг̇ад̇зна виссагаммзна д̣̇звабуд̇д̇зна алан̇гад̇абадияад̇д̇о раахулабхад̣̇д̣̇асса ж̇аад̇асаасанам̣ суд̇ваа буд̇д̇асинзхасса б̣алавабхаавам̣ н̃ад̇ваа ‘яаава ид̣̇ам̣ б̣анд̇ханам̣ на вад̣дхад̇и д̇аавад̣̇зва нам̣ чинд̣̇иссаамий’д̇и жинд̇зд̇ваа сааяам̣ наг̇арам̣ бависанд̇о –
So tiṇṇaṃ utūnaṃ anucchavikesu tīsu pāsādesu devalokasiriṃ viya rajjasiriṃ anubhavamāno uyyānakīḷāya gamanasamaye anukkamena jiṇṇabyādhimatasaṅkhāte tayo devadūte disvā sañjātasaṃvego nivattitvā catutthavāre pabbajitaṃ disvā ‘sādhu pabbajjā’ti pabbajjāya ruciṃ uppādetvā uyyānaṃ gantvā tattha divasabhāgaṃ khepetvā maṅgalapokkharaṇītīre nisinno kappakavesaṃ gahetvā āgatena vissakammena devaputtena alaṅkatapaṭiyatto rāhulabhaddassa jātasāsanaṃ sutvā puttasinehassa balavabhāvaṃ ñatvā ‘yāva idaṃ bandhanaṃ na vaḍḍhati tāvadeva naṃ chindissāmī’ti cintetvā sāyaṃ nagaraṃ pavisanto –
‘‘ниб̣б̣уд̇аа нууна саа маад̇аа, ниб̣б̣уд̇о нууна со бид̇аа;
‘‘Nibbutā nūna sā mātā, nibbuto nūna so pitā;
ниб̣б̣уд̇аа нууна саа наарий, яассааяам̣ ийд̣̇исо бад̇ий’’д̇и. (б̣у. вам̣. адта. 27 авид̣̇уурзнид̣̇аанагат̇аа; д̇ха. ба. адта. 1.10 саарибуд̇д̇ад̇т̇зравад̇т̇у; аба. адта. 1.авид̣̇уурзнид̣̇аанагат̇аа; ж̇аа. адта. 1.авид̣̇уурзнид̣̇аанагат̇аа);
Nibbutā nūna sā nārī, yassāyaṃ īdiso patī’’ti. (bu. vaṃ. aṭṭha. 27 avidūrenidānakathā; dha. pa. aṭṭha. 1.10 sāriputtattheravatthu; apa. aṭṭha. 1.avidūrenidānakathā; jā. aṭṭha. 1.avidūrenidānakathā);
гисааг̇од̇амияаа наама бид̇ужчаад̇хийд̇ааяа бхаасид̇ам̣ имам̣ г̇аат̇ам̣ суд̇ваа, ‘ахам̣ имааяа ниб̣б̣уд̇абад̣̇ам̣ саавид̇о’д̇и г̇ийвад̇о сад̇асахассаг̇гханигам̣ муд̇д̇аахаарам̣ мун̃жид̇ваа, д̇ассаа бзсзд̇ваа, ад̇д̇ано бхаванам̣ бависид̇ваа, сирисаяанз нисинно нид̣̇д̣̇аавасзна наадагаанам̣ виббагаарам̣ д̣̇исваа, ниб̣б̣иннахад̣̇аяо чаннам̣ удтаабзд̇ваа, ган̣д̣агам̣ аахараабзд̇ваа, ган̣д̣агам̣ ааруяха, чаннасахааяова д̣̇асасахассилогад̇хаад̇уд̣̇звад̇аахи гад̇абаривааро махаабхинигкаманам̣ нигкамид̇ваа, д̇знзва рад̇д̇аавасзсзна д̇ийн̣и махаараж̇ж̇аани ад̇иггамма аномаанад̣̇ийд̇ийрз баб̣б̣аж̇ид̇ваа, ануггамзна рааж̇аг̇ахам̣ г̇анд̇ваа, д̇ад̇т̇а бин̣д̣ааяа жарид̇ваа, бан̣д̣авабаб̣б̣ад̇абаб̣бхаарз нисинно маг̇ад̇харааж̇зна раж̇ж̇зна ниманд̇ияамаано д̇ам̣ бадигкибид̇ваа, саб̣б̣ан̃н̃уд̇ам̣ бад̇ваа д̇асса виж̇ид̇ам̣ ааг̇аманад̇т̇ааяа д̇зна г̇ахид̇абадин̃н̃о , аал̣ааран̃жа уд̣̇аган̃жа убасан̇гамид̇ваа, д̇зсам̣ санд̇игз ад̇хиг̇ад̇ависзсзна абарид̇удто чаб̣б̣ассаани махаабад̇хаанам̣ бад̣̇ахид̇ваа, висаакаабун̣н̣амад̣̇ивасз баад̇ова сзнааниг̇амз суж̇аад̇ааяа д̣̇иннам̣ бааяаасам̣ барибхун̃ж̇ид̇ваа, нзран̃ж̇арааяа над̣̇ияаа суван̣н̣абаад̇им̣ баваахзд̇ваа, нзран̃ж̇арааяа д̇ийрз махааванасан̣д̣з наанаасамаабад̇д̇ийхи д̣̇ивасабхааг̇ам̣ вийд̇инаамзд̇ваа, сааяанхасамаяз сод̇т̇иязна д̣̇иннам̣ адтад̇ин̣амудтим̣ г̇ахзд̇ваа, гаал̣зна нааг̇арааж̇зна абхид̇т̇уд̇аг̇ун̣о б̣од̇химан̣д̣ам̣ ааруяха д̇ин̣аани сант̇арид̇ваа, ‘на д̇аавимам̣ баллан̇гам̣ бхинд̣̇иссаами яаава мз на анубаад̣̇ааяа аасавзхи жид̇д̇ам̣ вимужжиссад̇ий’д̇и бадин̃н̃ам̣ гад̇ваа, баажийнад̣̇исаабхимуко нисийд̣̇ид̇ваа, суурияз анад̇т̇ан̇г̇амид̇зязва маараб̣алам̣ вид̇хамид̇ваа, батамаяаамз буб̣б̣зниваасан̃аан̣ам̣, маж̇жхимаяаамз жуд̇уубабаад̇ан̃аан̣ам̣ бад̇ваа, бажчимаяаамаавасаанз д̣̇асаб̣алажад̇увзсаараж̇ж̇аад̣̇исаб̣б̣аб̣уд̣̇д̇хаг̇ун̣абадиман̣д̣ид̇ам̣ саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣ам̣ бадивиж̇жханд̇оязва имам̣ абхид̇хамманаяасамуд̣̇д̣̇ам̣ ад̇хиг̇ан̃чи. звамасса ад̇хиг̇аманид̣̇аанам̣ взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣.
Kisāgotamiyā nāma pitucchādhītāya bhāsitaṃ imaṃ gāthaṃ sutvā, ‘ahaṃ imāya nibbutapadaṃ sāvito’ti gīvato satasahassagghanikaṃ muttāhāraṃ muñcitvā, tassā pesetvā, attano bhavanaṃ pavisitvā, sirisayane nisinno niddāvasena nāṭakānaṃ vippakāraṃ disvā, nibbinnahadayo channaṃ uṭṭhāpetvā, kaṇḍakaṃ āharāpetvā, kaṇḍakaṃ āruyha, channasahāyova dasasahassilokadhātudevatāhi kataparivāro mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitvā, teneva rattāvasesena tīṇi mahārajjāni atikkamma anomānadītīre pabbajitvā, anukkamena rājagahaṃ gantvā, tattha piṇḍāya caritvā, paṇḍavapabbatapabbhāre nisinno magadharājena rajjena nimantiyamāno taṃ paṭikkhipitvā, sabbaññutaṃ patvā tassa vijitaṃ āgamanatthāya tena gahitapaṭiñño , āḷārañca udakañca upasaṅkamitvā, tesaṃ santike adhigatavisesena aparituṭṭho chabbassāni mahāpadhānaṃ padahitvā, visākhāpuṇṇamadivase pātova senānigame sujātāya dinnaṃ pāyāsaṃ paribhuñjitvā, nerañjarāya nadiyā suvaṇṇapātiṃ pavāhetvā, nerañjarāya tīre mahāvanasaṇḍe nānāsamāpattīhi divasabhāgaṃ vītināmetvā, sāyanhasamaye sotthiyena dinnaṃ aṭṭhatiṇamuṭṭhiṃ gahetvā, kāḷena nāgarājena abhitthutaguṇo bodhimaṇḍaṃ āruyha tiṇāni santharitvā, ‘na tāvimaṃ pallaṅkaṃ bhindissāmi yāva me na anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccissatī’ti paṭiññaṃ katvā, pācīnadisābhimukho nisīditvā, sūriye anatthaṅgamiteyeva mārabalaṃ vidhamitvā, paṭhamayāme pubbenivāsañāṇaṃ, majjhimayāme cutūpapātañāṇaṃ patvā, pacchimayāmāvasāne dasabalacatuvesārajjādisabbabuddhaguṇapaṭimaṇḍitaṃ sabbaññutaññāṇaṃ paṭivijjhantoyeva imaṃ abhidhammanayasamuddaṃ adhigañchi. Evamassa adhigamanidānaṃ veditabbaṃ.
звам̣ ад̇хиг̇ад̇аабхид̇хаммо згабаллан̇гзна нисиннасад̇д̇аахам̣ анимисасад̇д̇аахам̣ жан̇гаманасад̇д̇аахан̃жа ад̇иггамид̇ваа, жад̇уд̇т̇з сад̇д̇аахз саяамбхуун̃аан̣аад̇хиг̇амзна ад̇хиг̇ад̇ам̣ абхид̇хаммам̣ вижинид̇ваа абарааниби аж̇абааламужалинд̣̇арааж̇ааяад̇анзсу д̇ийн̣и сад̇д̇аахаани вийд̇инаамзд̇ваа, адтамз сад̇д̇аахз аж̇абааланиг̇род̇харугкамуулз нисинно д̇хаммаг̇амбхийрад̇аабажжавзгкан̣зна аббоссуггад̇ам̣ аабаж̇ж̇амаано д̣̇асасахассимахааб̣рахмабариваарзна сахамбад̇иб̣рахмунаа ааяаажид̇ад̇хаммад̣̇зсано б̣уд̣̇д̇хажагкунаа логам̣ ологзд̇ваа, б̣рахмуно аж̇жхзсанам̣ аад̣̇ааяа ‘‘гасса ну ко ахам̣ батамам̣ д̇хаммам̣ д̣̇зсзяяа’нд̇и ологзнд̇о аал̣ааруд̣̇агаанам̣ гаалан̇гад̇абхаавам̣ н̃ад̇ваа, бан̃жаваг̇г̇ияаанам̣ бхигкуунам̣ б̣ахуубагаарад̇ам̣ ануссарид̇ваа, удтааяаасанаа гаасибурам̣ г̇ажчанд̇о анд̇араамаг̇г̇з убагзна сад̣̇д̇хим̣ манд̇зд̇ваа, аасаал̣хийбун̣н̣амад̣̇ивасз исибад̇анз миг̇ад̣̇ааяз бан̃жаваг̇г̇ияаанам̣ бхигкуунам̣ васанадтаанам̣ бад̇ваа,д̇з ананужчавигзна самуд̣̇аажаарзна самуд̣̇аажаранд̇з сан̃н̃аабзд̇ваа, д̇хаммажаггам̣ бавад̇д̇знд̇о ан̃н̃аасигон̣д̣ан̃н̃ад̇т̇зраббамукаа адтаараса б̣рахмагодияо амад̇абаанам̣ бааязси. звам̣ яаава д̇хаммажаггаббавад̇д̇анаа д̣̇зсанаанид̣̇аанам̣ взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. аяамзд̇т̇а сан̇кзбо. вид̇т̇ааро бана саадтагат̇аанам̣ арияабариязсана(ма. ни. 1.274) баб̣б̣аж̇ж̇асуд̇д̇аад̣̇ийнам̣ (су. ни. 407 аад̣̇аяо) васзна взд̣̇ид̇аб̣б̣о.
Evaṃ adhigatābhidhammo ekapallaṅkena nisinnasattāhaṃ animisasattāhaṃ caṅkamanasattāhañca atikkamitvā, catutthe sattāhe sayambhūñāṇādhigamena adhigataṃ abhidhammaṃ vicinitvā aparānipi ajapālamucalindarājāyatanesu tīṇi sattāhāni vītināmetvā, aṭṭhame sattāhe ajapālanigrodharukkhamūle nisinno dhammagambhīratāpaccavekkhaṇena appossukkataṃ āpajjamāno dasasahassimahābrahmaparivārena sahampatibrahmunā āyācitadhammadesano buddhacakkhunā lokaṃ oloketvā, brahmuno ajjhesanaṃ ādāya ‘‘kassa nu kho ahaṃ paṭhamaṃ dhammaṃ deseyya’nti olokento āḷārudakānaṃ kālaṅkatabhāvaṃ ñatvā, pañcavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakārataṃ anussaritvā, uṭṭhāyāsanā kāsipuraṃ gacchanto antarāmagge upakena saddhiṃ mantetvā, āsāḷhīpuṇṇamadivase isipatane migadāye pañcavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ vasanaṭṭhānaṃ patvā,te ananucchavikena samudācārena samudācarante saññāpetvā, dhammacakkaṃ pavattento aññāsikoṇḍaññattherappamukhā aṭṭhārasa brahmakoṭiyo amatapānaṃ pāyesi. Evaṃ yāva dhammacakkappavattanā desanānidānaṃ veditabbaṃ. Ayamettha saṅkhepo. Vitthāro pana sāṭṭhakathānaṃ ariyapariyesana(ma. ni. 1.274) pabbajjasuttādīnaṃ (su. ni. 407 ādayo) vasena veditabbo.
звам̣ ад̇хиг̇аманид̣̇аанад̣̇зсанаанид̣̇аанасамбаннасса банасса абхид̇хаммасса абарааниби д̣̇уурзнид̣̇аанам̣, авид̣̇уурзнид̣̇аанам̣, санд̇игзнид̣̇аананд̇и д̇ийн̣и нид̣̇аанаани. д̇ад̇т̇а д̣̇ийбан̇гарабаад̣̇амуулад̇о бадтааяа яаава д̇усид̇абураа д̣̇уурзнид̣̇аанам̣ взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. д̇усид̇абурад̇о бадтааяа яаава б̣од̇химан̣д̣аа авид̣̇уурзнид̣̇аанам̣. ‘згам̣ самаяам̣ бхаг̇аваа д̣̇звзсу вихарад̇и д̇аавад̇им̣сзсу баарижчад̇д̇агамуулз бан̣д̣угамб̣аласилааяам̣, д̇ад̇т̇а ко бхаг̇аваа д̣̇зваанам̣ д̇аавад̇им̣саанам̣ абхид̇хаммагат̇ам̣ гат̇зсий’д̇и ид̣̇амасса санд̇игзнид̣̇аанам̣. аяам̣ д̇аава нид̣̇аанагат̇аа.
Evaṃ adhigamanidānadesanānidānasampannassa panassa abhidhammassa aparānipi dūrenidānaṃ, avidūrenidānaṃ, santikenidānanti tīṇi nidānāni. Tattha dīpaṅkarapādamūlato paṭṭhāya yāva tusitapurā dūrenidānaṃ veditabbaṃ. Tusitapurato paṭṭhāya yāva bodhimaṇḍā avidūrenidānaṃ. ‘Ekaṃ samayaṃ bhagavā devesu viharati tāvatiṃsesu pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ, tattha kho bhagavā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ abhidhammakathaṃ kathesī’ti idamassa santikenidānaṃ. Ayaṃ tāva nidānakathā.
нид̣̇аанагат̇аа нидтид̇аа.
Nidānakathā niṭṭhitā.
