| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថា • Suttanipāta-aṭṭhakathā |
៤. មេត្តគូសុត្តវណ្ណនា
4. Mettagūsuttavaṇṇanā
១០៥៦. បុច្ឆាមិ តន្តិ មេត្តគុសុត្តំ។ តត្ថ មញ្ញាមិ តំ វេទគុំ ភាវិតត្តន្តិ ‘‘អយំ វេទគូ’’តិ ច ‘‘ភាវិតត្តោ’’តិ ច ឯវំ តំ មញ្ញាមិ។
1056.Pucchāmitanti mettagusuttaṃ. Tattha maññāmi taṃ vedaguṃ bhāvitattanti ‘‘ayaṃ vedagū’’ti ca ‘‘bhāvitatto’’ti ca evaṃ taṃ maññāmi.
១០៥៧. អបុច្ឆសីតិ ឯត្ថ អ-ឥតិ បទបូរណមត្តេ និបាតោ, បុច្ឆសិច្ចេវ អត្ថោ។ បវក្ខាមិ យថា បជានន្តិ យថា បជានន្តោ អាចិក្ខតិ, ឯវំ អាចិក្ខិស្សាមិ។ ឧបធិនិទានា បភវន្តិ ទុក្ខាតិ តណ្ហាទិឧបធិនិទានា ជាតិអាទិទុក្ខវិសេសា បភវន្តិ។
1057.Apucchasīti ettha a-iti padapūraṇamatte nipāto, pucchasicceva attho. Pavakkhāmi yathā pajānanti yathā pajānanto ācikkhati, evaṃ ācikkhissāmi. Upadhinidānā pabhavanti dukkhāti taṇhādiupadhinidānā jātiādidukkhavisesā pabhavanti.
១០៥៨. ឯវំ ឧបធិនិទានតោ បភវន្តេសុ ទុក្ខេសុ – យោ វេ អវិទ្វាតិ គាថា។ តត្ថ បជានន្តិ សង្ខារេ អនិច្ចាទិវសេន ជានន្តោ។ ទុក្ខស្ស ជាតិប្បភវានុបស្សីតិ វដ្ដទុក្ខស្ស ជាតិការណំ ‘‘ឧបធី’’តិ អនុបស្សន្តោ។
1058. Evaṃ upadhinidānato pabhavantesu dukkhesu – yo ve avidvāti gāthā. Tattha pajānanti saṅkhāre aniccādivasena jānanto. Dukkhassajātippabhavānupassīti vaṭṭadukkhassa jātikāraṇaṃ ‘‘upadhī’’ti anupassanto.
១០៥៩. សោកបរិទ្ទវញ្ចាតិ សោកញ្ច បរិទេវញ្ច។ តថា ហិ តេ វិទិតោ ឯស ធម្មោតិ យថា យថា សត្តា ជានន្តិ, តថា តថា បញ្ញាបនវសេន វិទិតោ ឯស ធម្មោតិ។
1059.Sokapariddavañcāti sokañca paridevañca. Tathā hi te vidito esa dhammoti yathā yathā sattā jānanti, tathā tathā paññāpanavasena vidito esa dhammoti.
១០៦០-៦១. កិត្តយិស្សាមិ តេ ធម្មន្តិ និព្ពានធម្មំ និព្ពានគាមិនិបដិបទាធម្មញ្ច តេ ទេសយិស្សាមិ។ ទិដ្ឋេ ធម្មេតិ ទិដ្ឋេ ទុក្ខាទិធម្មេ, ឥមស្មិំយេវ វា អត្តភាវេ។ អនីតិហន្តិ អត្តបច្ចក្ខំ។ យំ វិទិត្វាតិ យំ ធម្មំ ‘‘សព្ពេ សង្ខារា អនិច្ចា’’តិអាទិនា នយេន សម្មសន្តោ វិទិត្វា។ តញ្ចាហំ អភិនន្ទាមីតិ តំ វុត្តបការធម្មជោតកំ តវ វចនំ អហំ បត្ថយាមិ។ ធម្មមុត្តមន្តិ តញ្ច ធម្មមុត្តមំ អភិនន្ទាមីតិ។
1060-61.Kittayissāmi te dhammanti nibbānadhammaṃ nibbānagāminipaṭipadādhammañca te desayissāmi. Diṭṭhe dhammeti diṭṭhe dukkhādidhamme, imasmiṃyeva vā attabhāve. Anītihanti attapaccakkhaṃ. Yaṃ viditvāti yaṃ dhammaṃ ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā’’tiādinā nayena sammasanto viditvā. Tañcāhaṃ abhinandāmīti taṃ vuttapakāradhammajotakaṃ tava vacanaṃ ahaṃ patthayāmi. Dhammamuttamanti tañca dhammamuttamaṃ abhinandāmīti.
១០៦២. ឧទ្ធំ អធោ តិរិយញ្ចាបិ មជ្ឈេតិ ឯត្ថ ឧទ្ធន្តិ អនាគតទ្ធា វុច្ចតិ, អធោតិ អតីតទ្ធា, តិរិយញ្ចាបិ មជ្ឈេតិ បច្ចុប្បន្នទ្ធា។ ឯតេសុ នន្ទិញ្ច និវេសនញ្ច, បនុជ្ជ វិញ្ញាណន្តិ ឯតេសុ ឧទ្ធាទីសុ តណ្ហញ្ច ទិដ្ឋិនិវេសនញ្ច អភិសង្ខារវិញ្ញាណញ្ច បនុទេហិ, បនុទិត្វា ច ភវេ ន តិដ្ឋេ, ឯវំ សន្តេ ទុវិធេបិ ភវេ ន តិដ្ឋេយ្យ។ ឯវំ តាវ បនុជ្ជសទ្ទស្ស បនុទេហីតិ ឥមស្មិំ អត្ថវិកប្បេ សម្ពន្ធោ, បនុទិត្វាតិ ឯតស្មិំ បន អត្ថវិកប្បេ ភវេ ន តិដ្ឋេតិ អយមេវ សម្ពន្ធោ។ ឯតានិ នន្ទិនិវេសនវិញ្ញាណានិ បនុទិត្វា ទុវិធេបិ ភវេ ន តិដ្ឋេយ្យាតិ វុត្តំ ហោតិ។
1062.Uddhaṃadho tiriyañcāpi majjheti ettha uddhanti anāgataddhā vuccati, adhoti atītaddhā, tiriyañcāpi majjheti paccuppannaddhā. Etesu nandiñca nivesanañca, panujja viññāṇanti etesu uddhādīsu taṇhañca diṭṭhinivesanañca abhisaṅkhāraviññāṇañca panudehi, panuditvā ca bhave na tiṭṭhe, evaṃ sante duvidhepi bhave na tiṭṭheyya. Evaṃ tāva panujjasaddassa panudehīti imasmiṃ atthavikappe sambandho, panuditvāti etasmiṃ pana atthavikappe bhave na tiṭṭheti ayameva sambandho. Etāni nandinivesanaviññāṇāni panuditvā duvidhepi bhave na tiṭṭheyyāti vuttaṃ hoti.
១០៦៣-៤. ឯតានិ វិនោទេត្វា ភវេ អតិដ្ឋន្តោ ឯសោ – ឯវំវិហារីតិ គាថា។ តត្ថ ឥធេវាតិ ឥមស្មិំយេវ សាសនេ, ឥមស្មិំយេវ វា អត្តភាវេ។ សុកិត្តិតំ គោតមនូបធីកន្តិ ឯត្ថ អនុបធិកន្តិ និព្ពានំ។ តំ សន្ធាយ ភគវន្តំ អាលបន្តោ អាហ – ‘‘សុកិត្តិតំ គោតមនូបធីក’’ន្តិ។
1063-4. Etāni vinodetvā bhave atiṭṭhanto eso – evaṃvihārīti gāthā. Tattha idhevāti imasmiṃyeva sāsane, imasmiṃyeva vā attabhāve. Sukittitaṃ gotamanūpadhīkanti ettha anupadhikanti nibbānaṃ. Taṃ sandhāya bhagavantaṃ ālapanto āha – ‘‘sukittitaṃ gotamanūpadhīka’’nti.
១០៦៥. ន កេវលំ ទុក្ខមេវ បហាសិ – តេ ចាបីតិ គាថា។ តត្ថ អដ្ឋិតន្តិ សក្កច្ចំ, សទា វា។ តំ តំ នមស្សាមីតិ តស្មា តំ នមស្សាមិ។ សមេច្ចាតិ ឧបគន្ត្វា។ នាគាតិ ភគវន្តំ អាលបន្តោ អាហ។
1065. Na kevalaṃ dukkhameva pahāsi – te cāpīti gāthā. Tattha aṭṭhitanti sakkaccaṃ, sadā vā. Taṃ taṃ namassāmīti tasmā taṃ namassāmi. Sameccāti upagantvā. Nāgāti bhagavantaṃ ālapanto āha.
១០៦៦. ឥទានិ តំ ភគវា ‘‘អទ្ធា ហិ ភគវា បហាសិ ទុក្ខ’’ន្តិ ឯវំ តេន ព្រាហ្មណេន វិទិតោបិ អត្តានំ អនុបនេត្វាវ បហីនទុក្ខេន បុគ្គលេន ឱវទន្តោ ‘‘យំ ព្រាហ្មណ’’ន្តិ គាថមាហ។ តស្សត្ថោ – យំ ត្វំ អភិជានន្តោ ‘‘អយំ ពាហិតបាបត្តា ព្រាហ្មណោ, វេទេហិ គតត្តា វេទគូ, កិញ្ចនាភាវេន អកិញ្ចនោ, កាមេសុ ច ភវេសុ ច អសត្តត្តា កាមភវេ អសត្តោ’’តិ ជញ្ញា ជានេយ្យាសិ។ អទ្ធា ហិ សោ ឥមំ ឱឃំ អតារិ, តិណ្ណោ ច បារំ អខិលោ អកង្ខោ។
1066. Idāni taṃ bhagavā ‘‘addhā hi bhagavā pahāsi dukkha’’nti evaṃ tena brāhmaṇena viditopi attānaṃ anupanetvāva pahīnadukkhena puggalena ovadanto ‘‘yaṃ brāhmaṇa’’nti gāthamāha. Tassattho – yaṃ tvaṃ abhijānanto ‘‘ayaṃ bāhitapāpattā brāhmaṇo, vedehi gatattā vedagū, kiñcanābhāvena akiñcano, kāmesu ca bhavesu ca asattattā kāmabhave asatto’’ti jaññā jāneyyāsi. Addhā hi so imaṃ oghaṃ atāri, tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkho.
១០៦៧. កិញ្ច ភិយ្យោ – វិទ្វា ច យោតិ គាថា។ តត្ថ ឥធាតិ ឥមស្មិំ សាសនេ, អត្តភាវេ វា។ វិសជ្ជាតិ វោស្សជ្ជិត្វា។ សេសំ សព្ពត្ថ បាកដមេវ។
1067. Kiñca bhiyyo – vidvā ca yoti gāthā. Tattha idhāti imasmiṃ sāsane, attabhāve vā. Visajjāti vossajjitvā. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
ឯវំ ភគវា ឥមម្បិ សុត្តំ អរហត្តនិកូដេនេវ ទេសេសិ។ ទេសនាបរិយោសានេ ច វុត្តសទិសោ ឯវ ធម្មាភិសមយោ អហោសីតិ។
Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi. Desanāpariyosāne ca vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
បរមត្ថជោតិកាយ ខុទ្ទក-អដ្ឋកថាយ
Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថាយ មេត្តគូសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Suttanipāta-aṭṭhakathāya mettagūsuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / សុត្តនិបាតបាឡិ • Suttanipātapāḷi / ៤. មេត្តគូមាណវបុច្ឆា • 4. Mettagūmāṇavapucchā
