Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / т̇зраг̇аат̇аа-адтагат̇аа • Theragāthā-aṭṭhakathā

18. жад̇д̇аалийсанибаад̇о

18. Cattālīsanipāto

1. махаагассабад̇т̇зраг̇аат̇ааван̣н̣анаа

1. Mahākassapattheragāthāvaṇṇanā

жад̇д̇аалийсанибаад̇з на г̇ан̣зна бурагкад̇од̇иаад̣̇игаа ааяасмад̇о махаагассабад̇т̇зрасса г̇аат̇аа. гаа уббад̇д̇и? аяам̣ гира бад̣̇умуд̇д̇арасса бхаг̇авад̇о гаалз хам̣савад̇ийнаг̇арз взд̣̇зхо наама асийд̇игодивибхаво гудумб̣иго ахоси. со б̣уд̣̇д̇хамаамаго, д̇хаммамаамаго, сан̇гхамаамаго убаасаго худ̇ваа вихаранд̇о згасмим̣ убосат̇ад̣̇ивасз баад̇ова субхож̇анам̣ бхун̃ж̇ид̇ваа убосат̇ан̇г̇аани ад̇хидтааяа г̇анд̇хабубпаад̣̇ийни г̇ахзд̇ваа вихаарам̣ г̇анд̇ваа сад̇т̇аарам̣ бууж̇зд̇ваа ванд̣̇ид̇ваа згаманд̇ам̣ нисийд̣̇и.

Cattālīsanipāte na gaṇena purakkhatotiādikā āyasmato mahākassapattherassa gāthā. Kā uppatti? Ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare vedeho nāma asītikoṭivibhavo kuṭumbiko ahosi. So buddhamāmako, dhammamāmako, saṅghamāmako upāsako hutvā viharanto ekasmiṃ uposathadivase pātova subhojanaṃ bhuñjitvā uposathaṅgāni adhiṭṭhāya gandhapupphādīni gahetvā vihāraṃ gantvā satthāraṃ pūjetvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi.

д̇асмин̃жа кан̣з сад̇т̇аа махаанисабхад̇т̇зрам̣ наама д̇ад̇ияасаавагам̣ ‘‘зд̇ад̣̇аг̇г̇ам̣, бхигкавз, мама саавагаанам̣ бхигкуунам̣ д̇худ̇аваад̣̇аанам̣, яад̣̇ид̣̇ам̣ нисабхо’’д̇и зд̇ад̣̇аг̇г̇з табзси. убаасаго д̇ам̣ суд̇ваа басанно д̇хаммагат̇аавасаанз махааж̇анз удтааяа г̇ад̇з сад̇т̇аарам̣ ванд̣̇ид̇ваа ‘‘свз маяхам̣ бхигкам̣ ад̇хиваасзт̇аа’’д̇и ниманд̇зси. ‘‘махаа ко, убаасага , бхигкусан̇гхо’’д̇и. ‘‘гид̇д̇аго, бханд̇з’’д̇и? ‘‘адтасадтибхигкусад̇асахасса’’нд̇и. ‘‘бханд̇з, згам̣ сааман̣зрамби вихаарз асзсзд̇ваа маяхам̣ бхигкам̣ ад̇хиваасзт̇аа’’д̇и. сад̇т̇аа ад̇хиваасзси. убаасаго сад̇т̇у ад̇хиваасанам̣ вид̣̇ид̇ваа г̇зхам̣ г̇анд̇ваа махаад̣̇аанам̣ саж̇ж̇зд̇ваа бунад̣̇ивасз сад̇т̇у гаалам̣ аарожаабзси. сад̇т̇аа бад̇д̇ажийварамаад̣̇ааяа бхигкусан̇гхабаривуд̇о убаасагасса гхарам̣ г̇анд̇ваа бан̃н̃ад̇д̇аасанз нисинно д̣̇агкин̣од̣̇агаавасаанз яааг̇уаад̣̇ийни самбадижчанд̇о бхад̇д̇ависсаг̇г̇ам̣ агааси. убаасагоби сад̇т̇у санд̇игз нисийд̣̇и.

Tasmiñca khaṇe satthā mahānisabhattheraṃ nāma tatiyasāvakaṃ ‘‘etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhutavādānaṃ, yadidaṃ nisabho’’ti etadagge ṭhapesi. Upāsako taṃ sutvā pasanno dhammakathāvasāne mahājane uṭṭhāya gate satthāraṃ vanditvā ‘‘sve mayhaṃ bhikkhaṃ adhivāsethā’’ti nimantesi. ‘‘Mahā kho, upāsaka , bhikkhusaṅgho’’ti. ‘‘Kittako, bhante’’ti? ‘‘Aṭṭhasaṭṭhibhikkhusatasahassa’’nti. ‘‘Bhante, ekaṃ sāmaṇerampi vihāre asesetvā mayhaṃ bhikkhaṃ adhivāsethā’’ti. Satthā adhivāsesi. Upāsako satthu adhivāsanaṃ viditvā gehaṃ gantvā mahādānaṃ sajjetvā punadivase satthu kālaṃ ārocāpesi. Satthā pattacīvaramādāya bhikkhusaṅghaparivuto upāsakassa gharaṃ gantvā paññattāsane nisinno dakkhiṇodakāvasāne yāguādīni sampaṭicchanto bhattavissaggaṃ akāsi. Upāsakopi satthu santike nisīdi.

д̇асмим̣ анд̇арз махаанисабхад̇т̇зро бин̣д̣ааяа жаранд̇о д̇амзва вийт̇им̣ бадибаж̇ж̇и. убаасаго д̣̇исваа удтааяа г̇анд̇ваа т̇зрам̣ ванд̣̇ид̇ваа ‘‘бад̇д̇ам̣, бханд̇з, д̣̇зт̇аа’’д̇и ааха. т̇зро бад̇д̇ам̣ ад̣̇ааси. ‘‘бханд̇з, ид̇хзва бависат̇а, сад̇т̇ааби г̇зхз нисинно’’д̇и. ‘‘на ваддиссад̇и, убаасагаа’’д̇и. со т̇зрасса бад̇д̇ам̣ г̇ахзд̇ваа бин̣д̣абаад̇асса буурзд̇ваа ад̣̇ааси. д̇ад̇о т̇зрам̣ ануг̇анд̇ваа нивад̇д̇о сад̇т̇у санд̇игз нисийд̣̇ид̇ваа звамааха – ‘‘махаанисабхад̇т̇зро, бханд̇з, ‘сад̇т̇ааби г̇зхз нисинно’д̇и вуд̇д̇зби бависид̇ум̣ на ижчи, ад̇т̇и ну ко зд̇асса д̇умхаагам̣ г̇ун̣зхи ад̇ирзгаг̇ун̣о’’д̇и. б̣уд̣̇д̇хаанан̃жа ван̣н̣амажчзрам̣ наама над̇т̇и, д̇асмаа сад̇т̇аа звамааха – ‘‘убаасага, маяам̣ бхигкам̣ ааг̇амаяамаанаа г̇зхз нисийд̣̇аама, со бана бхигку на звам̣ нисийд̣̇ид̇ваа бхигкам̣ уд̣̇игкад̇и, маяам̣ г̇ааманд̇асзнаасанз васаама, со аран̃н̃асмим̣язва васад̇и, маяам̣ чаннз васаама, со аб̣бхогаасзязва васад̇ий’’д̇и бхаг̇аваа ‘‘аяан̃жа аяан̃жзд̇асса г̇ун̣о’’д̇и махаасамуд̣̇д̣̇ам̣ буураяамаано вияа д̇асса г̇ун̣ам̣ гат̇зси.

Tasmiṃ antare mahānisabhatthero piṇḍāya caranto tameva vīthiṃ paṭipajji. Upāsako disvā uṭṭhāya gantvā theraṃ vanditvā ‘‘pattaṃ, bhante, dethā’’ti āha. Thero pattaṃ adāsi. ‘‘Bhante, idheva pavisatha, satthāpi gehe nisinno’’ti. ‘‘Na vaṭṭissati, upāsakā’’ti. So therassa pattaṃ gahetvā piṇḍapātassa pūretvā adāsi. Tato theraṃ anugantvā nivatto satthu santike nisīditvā evamāha – ‘‘mahānisabhatthero, bhante, ‘satthāpi gehe nisinno’ti vuttepi pavisituṃ na icchi, atthi nu kho etassa tumhākaṃ guṇehi atirekaguṇo’’ti. Buddhānañca vaṇṇamaccheraṃ nāma natthi, tasmā satthā evamāha – ‘‘upāsaka, mayaṃ bhikkhaṃ āgamayamānā gehe nisīdāma, so pana bhikkhu na evaṃ nisīditvā bhikkhaṃ udikkhati, mayaṃ gāmantasenāsane vasāma, so araññasmiṃyeva vasati, mayaṃ channe vasāma, so abbhokāseyeva vasatī’’ti bhagavā ‘‘ayañca ayañcetassa guṇo’’ti mahāsamuddaṃ pūrayamāno viya tassa guṇaṃ kathesi.

убаасаго багад̇ияааби ж̇аламаанабад̣̇ийбо д̇злзна аасид̇д̇о вияа судтуд̇арам̣ басанно худ̇ваа жинд̇зси – ‘‘гим̣ маяхам̣ ан̃н̃ааяа самбад̇д̇ияаа, анааг̇ад̇з згасса б̣уд̣̇д̇хасса санд̇игз д̇худ̇аваад̣̇аанам̣ аг̇г̇абхаавад̇т̇ааяа бад̇т̇анам̣ гариссаамий’’д̇и. со бунаби сад̇т̇аарам̣ ниманд̇зд̇ваа д̇знзва нияаамзна сад̇д̇а д̣̇ивасз махаад̣̇аанам̣ д̣̇ад̇ваа сад̇д̇амз д̣̇ивасз б̣уд̣̇д̇хаббамукасса махаабхигкусан̇гхасса д̇ижийвараани д̣̇ад̇ваа сад̇т̇у баад̣̇амуулз нибаж̇ж̇ид̇ваа звамааха – ‘‘яам̣ мз, бханд̇з, сад̇д̇а д̣̇ивасз д̣̇аанам̣ д̣̇знд̇асса мзд̇д̇ам̣ гааяагаммам̣, мзд̇д̇ам̣ важийгаммам̣, мзд̇д̇ам̣ маногаммам̣ бажжубадтид̇ам̣, иминаахам̣ на ан̃н̃ам̣ д̣̇звасамбад̇д̇им̣ ваа саггамаараб̣рахмасамбад̇д̇им̣ ваа бад̇т̇зми, ид̣̇ам̣ бана мз гаммам̣ анааг̇ад̇з згасса б̣уд̣̇д̇хасса санд̇игз махаанисабхад̇т̇зрзна бад̇д̇адтаананд̇арам̣ баабун̣анад̇т̇ааяа д̇зрасад̇худ̇ан̇г̇ад̇хараанам̣ аг̇г̇абхаавасса ад̇хигааро ход̇уу’’д̇и. сад̇т̇аа ‘‘маханд̇ам̣ таанам̣ иминаа бад̇т̇ид̇ам̣, самиж̇жхиссад̇и ну ко, но’’д̇и ологзнд̇о самиж̇жханабхаавам̣ д̣̇исваа ааха – ‘‘манаабам̣ д̇з таанам̣ бад̇т̇ид̇ам̣, анааг̇ад̇з сад̇асахассагаббаавасаанз г̇од̇амо наама б̣уд̣̇д̇хо уббаж̇ж̇иссад̇и , д̇асса д̇вам̣ д̇ад̇ияасааваго махаагассабад̇т̇зро наама бхависсасий’’д̇и б̣яаагааси. д̇ам̣ суд̇ваа убаасаго ‘‘б̣уд̣̇д̇хаанам̣ д̣̇вз гат̇аа наама над̇т̇ий’’д̇и бунад̣̇ивасз бад̇д̇аб̣б̣ам̣ вияа д̇ам̣ самбад̇д̇им̣ аман̃н̃ид̇т̇а. со яаавад̇ааяугам̣ д̣̇аанам̣ д̣̇ад̇ваа, сийлам̣ самаад̣̇ааяа рагкид̇ваа, наанаббагаарам̣ галяаан̣агаммам̣ гад̇ваа, гаалам̣ гад̇ваа, саг̇г̇з ниб̣б̣ад̇д̇и.

Upāsako pakatiyāpi jalamānapadīpo telena āsitto viya suṭṭhutaraṃ pasanno hutvā cintesi – ‘‘kiṃ mayhaṃ aññāya sampattiyā, anāgate ekassa buddhassa santike dhutavādānaṃ aggabhāvatthāya patthanaṃ karissāmī’’ti. So punapi satthāraṃ nimantetvā teneva niyāmena satta divase mahādānaṃ datvā sattame divase buddhappamukhassa mahābhikkhusaṅghassa ticīvarāni datvā satthu pādamūle nipajjitvā evamāha – ‘‘yaṃ me, bhante, satta divase dānaṃ dentassa mettaṃ kāyakammaṃ, mettaṃ vacīkammaṃ, mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ, imināhaṃ na aññaṃ devasampattiṃ vā sakkamārabrahmasampattiṃ vā patthemi, idaṃ pana me kammaṃ anāgate ekassa buddhassa santike mahānisabhattherena pattaṭṭhānantaraṃ pāpuṇanatthāya terasadhutaṅgadharānaṃ aggabhāvassa adhikāro hotū’’ti. Satthā ‘‘mahantaṃ ṭhānaṃ iminā patthitaṃ, samijjhissati nu kho, no’’ti olokento samijjhanabhāvaṃ disvā āha – ‘‘manāpaṃ te ṭhānaṃ patthitaṃ, anāgate satasahassakappāvasāne gotamo nāma buddho uppajjissati , tassa tvaṃ tatiyasāvako mahākassapatthero nāma bhavissasī’’ti byākāsi. Taṃ sutvā upāsako ‘‘buddhānaṃ dve kathā nāma natthī’’ti punadivase pattabbaṃ viya taṃ sampattiṃ amaññittha. So yāvatāyukaṃ dānaṃ datvā, sīlaṃ samādāya rakkhitvā, nānappakāraṃ kalyāṇakammaṃ katvā, kālaṃ katvā, sagge nibbatti.

д̇ад̇о бадтааяа д̣̇звамануссзсу самбад̇д̇им̣ анубхаванд̇о ид̇о зганавуд̇з габбз вибассисаммаасамб̣уд̣̇д̇хз б̣анд̇хумад̇ийнаг̇арам̣ убаниссааяа кзмз миг̇ад̣̇ааяз вихаранд̇з д̣̇звалогаа жавид̇ваа ан̃н̃ад̇арасмим̣ бариж̇ин̣н̣аб̣раахман̣агулз ниб̣б̣ад̇д̇и. д̇асмин̃жа гаалз вибассий бхаг̇аваа сад̇д̇амз сад̇д̇амз сам̣важчарз д̇хаммам̣ гат̇зси, маханд̇ам̣ голаахалам̣ ход̇и. сагалаж̇амб̣уд̣̇ийбз д̣̇звад̇аа ‘‘сад̇т̇аа д̇хаммам̣ гат̇зссад̇ий’’д̇и аарожзсум̣. б̣раахман̣о д̇ам̣ саасанам̣ ассоси . д̇асса жа ниваасанасаадаго згоязва ход̇и, д̇ат̇аа б̣раахман̣ияаа. баарубанам̣ бана д̣̇виннамби згамзва. со сагаланаг̇арз ‘‘згасаадагаб̣раахман̣о’’д̇и бан̃н̃ааяи. со б̣раахман̣аанам̣ гзнажид̣̇зва гижжзна саннибаад̇з сад̇и б̣раахман̣им̣ г̇зхз табзд̇ваа саяам̣ д̇ам̣ вад̇т̇ам̣ баарубид̇ваа г̇ажчад̇и. б̣раахман̣ийнам̣ саннибаад̇з сад̇и саяам̣ г̇зхз ажчад̇и, б̣раахман̣ий д̇ам̣ вад̇т̇ам̣ баарубид̇ваа г̇ажчад̇и. д̇асмим̣ бана д̣̇ивасз б̣раахман̣о б̣раахман̣им̣ ааха – ‘‘бход̇и, гим̣ рад̇д̇им̣ д̇хаммам̣ сун̣иссаси, д̣̇иваа’’д̇и? ‘‘маяам̣ маад̇уг̇аамаж̇аад̇игаа наама рад̇д̇им̣ сод̇ум̣ на саггома, д̣̇иваа соссаамаа’’д̇и б̣раахман̣ам̣ г̇зхз табзд̇ваа д̇ам̣ вад̇т̇ам̣ баарубид̇ваа убаасигаахи сад̣̇д̇хим̣ д̣̇иваа г̇анд̇ваа сад̇т̇аарам̣ ванд̣̇ид̇ваа згаманд̇з нисиннаа д̇хаммам̣ суд̇ваа убаасигаахиязва сад̣̇д̇хим̣ ааг̇амааси. ат̇а б̣раахман̣о б̣раахман̣им̣ г̇зхз табзд̇ваа д̇ам̣ вад̇т̇ам̣ баарубид̇ваа вихаарам̣ г̇ад̇о.

Tato paṭṭhāya devamanussesu sampattiṃ anubhavanto ito ekanavute kappe vipassisammāsambuddhe bandhumatīnagaraṃ upanissāya kheme migadāye viharante devalokā cavitvā aññatarasmiṃ parijiṇṇabrāhmaṇakule nibbatti. Tasmiñca kāle vipassī bhagavā sattame sattame saṃvacchare dhammaṃ kathesi, mahantaṃ kolāhalaṃ hoti. Sakalajambudīpe devatā ‘‘satthā dhammaṃ kathessatī’’ti ārocesuṃ. Brāhmaṇo taṃ sāsanaṃ assosi . Tassa ca nivāsanasāṭako ekoyeva hoti, tathā brāhmaṇiyā. Pārupanaṃ pana dvinnampi ekameva. So sakalanagare ‘‘ekasāṭakabrāhmaṇo’’ti paññāyi. So brāhmaṇānaṃ kenacideva kiccena sannipāte sati brāhmaṇiṃ gehe ṭhapetvā sayaṃ taṃ vatthaṃ pārupitvā gacchati. Brāhmaṇīnaṃ sannipāte sati sayaṃ gehe acchati, brāhmaṇī taṃ vatthaṃ pārupitvā gacchati. Tasmiṃ pana divase brāhmaṇo brāhmaṇiṃ āha – ‘‘bhoti, kiṃ rattiṃ dhammaṃ suṇissasi, divā’’ti? ‘‘Mayaṃ mātugāmajātikā nāma rattiṃ sotuṃ na sakkoma, divā sossāmā’’ti brāhmaṇaṃ gehe ṭhapetvā taṃ vatthaṃ pārupitvā upāsikāhi saddhiṃ divā gantvā satthāraṃ vanditvā ekamante nisinnā dhammaṃ sutvā upāsikāhiyeva saddhiṃ āgamāsi. Atha brāhmaṇo brāhmaṇiṃ gehe ṭhapetvā taṃ vatthaṃ pārupitvā vihāraṃ gato.

д̇асмим̣ самаяз сад̇т̇аа барисамаж̇жхз алан̇гад̇ад̇хаммаасанз нисинно жид̇д̇аб̣ийж̇аним̣ аад̣̇ааяа аагаасаг̇ан̇г̇ам̣ од̇аарзнд̇о вияа, синзрум̣ мант̇ам̣ гад̇ваа сааг̇арам̣ ниммат̇знд̇о вияа, д̇хаммагат̇ам̣ гат̇зси. б̣раахман̣асса барисабарияанд̇з нисиннасса д̇хаммам̣ сун̣анд̇асса батамаяаамасмим̣язва сагаласарийрам̣ буураяамаанаа бан̃жаван̣н̣аа бийд̇и уббаж̇ж̇и. со бааруд̇авад̇т̇ам̣ сан̇гхарид̇ваа ‘‘д̣̇асаб̣аласса д̣̇ассаамий’’д̇и жинд̇зси. ат̇асса аад̣̇ийнавасахассам̣ д̣̇ассаяамаанам̣ мажчзрам̣ уббаж̇ж̇и. со ‘‘б̣раахман̣ияаа маяхан̃жа згамзва вад̇т̇ам̣, ан̃н̃ам̣ гин̃жи баарубанам̣ над̇т̇и, абаарубид̇ваа жа наама б̣ахи вижарид̇ум̣ на саггаа’’д̇и саб̣б̣ат̇ааби ад̣̇аад̇угаамо ахоси, ат̇асса нигканд̇з батамаяаамз маж̇жхимаяаамзби д̇ат̇зва бийд̇и уббаж̇ж̇и. д̇ат̇зва жинд̇зд̇ваа д̇ат̇зва ад̣̇аад̇угаамо ахоси. ат̇асса маж̇жхимаяаамз нигканд̇з бажчимаяаамзби д̇ат̇зва бийд̇и уббаж̇ж̇и. д̇ад̣̇аа со ‘‘яам̣ ваа ход̇у д̇ам̣ ваа бажчааби ж̇ааниссаамий’’д̇и вад̇т̇ам̣ сан̇гхарид̇ваа сад̇т̇у баад̣̇амуулз табзси. д̇ад̇о ваамахад̇т̇ам̣ аабхуж̇ид̇ваа д̣̇агкин̣зна хад̇т̇зна д̇игкад̇д̇ум̣ абподзд̇ваа ‘‘ж̇ид̇ам̣ мз, ж̇ид̇ам̣ мз’’д̇и д̇аяо ваарз над̣̇и.

Tasmiṃ samaye satthā parisamajjhe alaṅkatadhammāsane nisinno cittabījaniṃ ādāya ākāsagaṅgaṃ otārento viya, sineruṃ manthaṃ katvā sāgaraṃ nimmathento viya, dhammakathaṃ kathesi. Brāhmaṇassa parisapariyante nisinnassa dhammaṃ suṇantassa paṭhamayāmasmiṃyeva sakalasarīraṃ pūrayamānā pañcavaṇṇā pīti uppajji. So pārutavatthaṃ saṅgharitvā ‘‘dasabalassa dassāmī’’ti cintesi. Athassa ādīnavasahassaṃ dassayamānaṃ maccheraṃ uppajji. So ‘‘brāhmaṇiyā mayhañca ekameva vatthaṃ, aññaṃ kiñci pārupanaṃ natthi, apārupitvā ca nāma bahi vicarituṃ na sakkā’’ti sabbathāpi adātukāmo ahosi, athassa nikkhante paṭhamayāme majjhimayāmepi tatheva pīti uppajji. Tatheva cintetvā tatheva adātukāmo ahosi. Athassa majjhimayāme nikkhante pacchimayāmepi tatheva pīti uppajji. Tadā so ‘‘yaṃ vā hotu taṃ vā pacchāpi jānissāmī’’ti vatthaṃ saṅgharitvā satthu pādamūle ṭhapesi. Tato vāmahatthaṃ ābhujitvā dakkhiṇena hatthena tikkhattuṃ apphoṭetvā ‘‘jitaṃ me, jitaṃ me’’ti tayo vāre nadi.

д̇асмин̃жа самаяз б̣анд̇хумарааж̇аа д̇хаммаасанасса бажчад̇о анд̇осаан̣ияам̣ нисинно д̇хаммам̣ сун̣аад̇и. ран̃н̃о жа наама ‘‘ж̇ид̇ам̣ мз’’д̇и сад̣̇д̣̇о аманаабо ход̇и . со бурисам̣ бзсзси – ‘‘г̇ажча, зд̇ам̣ бужча гим̣ вад̣̇асий’’д̇и. со д̇зна г̇анд̇ваа бужчид̇о ‘‘авасзсаа хад̇т̇ияаанаад̣̇ийни ааруяха асижаммаад̣̇ийни г̇ахзд̇ваа барасзнам̣ ж̇инанд̇и, на д̇ам̣ ажчарияам̣. ахам̣ бана бажчад̇о ааг̇ажчанд̇асса гуудаг̇он̣асса муг̇г̇арзна сийсам̣ бхинд̣̇ид̇ваа д̇ам̣ балаабзнд̇о вияа мажчзражид̇д̇ам̣ мад̣̇д̣̇ид̇ваа бааруд̇авад̇т̇ам̣ д̣̇асаб̣аласса ад̣̇аасим̣, д̇ам̣ мз мажчарияам̣ ж̇ид̇а’’нд̇и ааха. со бурисо ааг̇анд̇ваа д̇ам̣ бавад̇д̇им̣ ран̃н̃о аарожзси. рааж̇аа ааха – ‘‘амхз, бхан̣з, д̣̇асаб̣аласса ануруубам̣ на ж̇аанимха, б̣раахман̣о ж̇ааний’’д̇и вад̇т̇аяуг̇ам̣ бзсзси. д̇ам̣ д̣̇исваа б̣раахман̣о жинд̇зси – ‘‘аяам̣ маяхам̣ д̇ун̣хийнисиннасса батамам̣ гин̃жи ад̣̇ад̇ваа сад̇т̇у г̇ун̣з гат̇знд̇асса ад̣̇ааси. сад̇т̇у г̇ун̣з бадижжа уббаннзна бана маяхам̣ го ад̇т̇о’’д̇и д̇амби вад̇т̇аяуг̇ам̣ д̣̇асаб̣алассзва ад̣̇ааси. рааж̇ааби ‘‘гим̣ б̣раахман̣зна гад̇а’’нд̇и бужчид̇ваа ‘‘д̇амби д̇зна вад̇т̇аяуг̇ам̣ д̇ат̇ааг̇ад̇ассзва д̣̇инна’’нд̇и суд̇ваа ан̃н̃ааниби д̣̇вз вад̇т̇аяуг̇аани бзсзси, со д̇ааниби ад̣̇ааси. рааж̇аа ан̃н̃ааниби жад̇д̇аарийд̇и звам̣ яаава д̣̇вад̇д̇им̣савад̇т̇аяуг̇аани бзсзси. ат̇а б̣раахман̣о ‘‘ид̣̇ам̣ вад̣дхзд̇ваа вад̣дхзд̇ваа г̇ахан̣ам̣ вияа ход̇ий’’д̇и ад̇д̇ано ад̇т̇ааяа згам̣, б̣раахман̣ияаа зганд̇и д̣̇вз вад̇т̇аяуг̇аани г̇ахзд̇ваа д̇им̣саяуг̇аани д̇ат̇ааг̇ад̇ассзва ад̣̇ааси. д̇ад̇о бадтааяа жа со сад̇т̇у виссаасиго ж̇аад̇о.

Tasmiñca samaye bandhumarājā dhammāsanassa pacchato antosāṇiyaṃ nisinno dhammaṃ suṇāti. Rañño ca nāma ‘‘jitaṃ me’’ti saddo amanāpo hoti . So purisaṃ pesesi – ‘‘gaccha, etaṃ puccha kiṃ vadasī’’ti. So tena gantvā pucchito ‘‘avasesā hatthiyānādīni āruyha asicammādīni gahetvā parasenaṃ jinanti, na taṃ acchariyaṃ. Ahaṃ pana pacchato āgacchantassa kūṭagoṇassa muggarena sīsaṃ bhinditvā taṃ palāpento viya maccheracittaṃ madditvā pārutavatthaṃ dasabalassa adāsiṃ, taṃ me macchariyaṃ jita’’nti āha. So puriso āgantvā taṃ pavattiṃ rañño ārocesi. Rājā āha – ‘‘amhe, bhaṇe, dasabalassa anurūpaṃ na jānimha, brāhmaṇo jānī’’ti vatthayugaṃ pesesi. Taṃ disvā brāhmaṇo cintesi – ‘‘ayaṃ mayhaṃ tuṇhīnisinnassa paṭhamaṃ kiñci adatvā satthu guṇe kathentassa adāsi. Satthu guṇe paṭicca uppannena pana mayhaṃ ko attho’’ti tampi vatthayugaṃ dasabalasseva adāsi. Rājāpi ‘‘kiṃ brāhmaṇena kata’’nti pucchitvā ‘‘tampi tena vatthayugaṃ tathāgatasseva dinna’’nti sutvā aññānipi dve vatthayugāni pesesi, so tānipi adāsi. Rājā aññānipi cattārīti evaṃ yāva dvattiṃsavatthayugāni pesesi. Atha brāhmaṇo ‘‘idaṃ vaḍḍhetvā vaḍḍhetvā gahaṇaṃ viya hotī’’ti attano atthāya ekaṃ, brāhmaṇiyā ekanti dve vatthayugāni gahetvā tiṃsayugāni tathāgatasseva adāsi. Tato paṭṭhāya ca so satthu vissāsiko jāto.

ат̇а нам̣ рааж̇аа згад̣̇ивасам̣ сийд̇асамаяз сад̇т̇у санд̇игз д̇хаммам̣ сун̣анд̇ам̣ д̣̇исваа сад̇асахассаг̇гханагам̣ ад̇д̇анаа бааруд̇арад̇д̇агамб̣алам̣ д̣̇ад̇ваа ааха – ‘‘ид̇о бадтааяа имам̣ баарубид̇ваа д̇хаммам̣ сун̣аахий’’д̇и. со ‘‘гим̣ мз иминаа гамб̣алзна имасмим̣ бууд̇игааяз убанийд̇знаа’’д̇и жинд̇зд̇ваа анд̇ог̇анд̇хагудияам̣ д̇ат̇ааг̇ад̇асса ман̃жасса убари вид̇аанам̣ гад̇ваа аг̇амааси. ат̇згад̣̇ивасам̣ рааж̇аа баад̇ова вихаарам̣ г̇анд̇ваа анд̇ог̇анд̇хагудияам̣ сад̇т̇у санд̇игз нисийд̣̇и. д̇асмин̃жа самаяз чаб̣б̣ан̣н̣аа б̣уд̣̇д̇харасмияо гамб̣алз бадихан̃н̃анд̇и, гамб̣ало ад̇ивияа вирожад̇и. рааж̇аа уллогзнд̇о сан̃ж̇аанид̇ваа ааха – ‘‘амхаагам̣, бханд̇з, зса гамб̣ало, амхзхи згасаадагаб̣раахман̣асса д̣̇инно’’д̇и. ‘‘д̇умхзхи, махаарааж̇а, б̣раахман̣о бууж̇ид̇о, б̣раахман̣зна маяам̣ бууж̇ид̇аа’’д̇и. рааж̇аа ‘‘б̣раахман̣о яуд̇д̇ам̣ ан̃н̃ааси, на маяа’’нд̇и басийд̣̇ид̇ваа яам̣ мануссаанам̣ убагаарабхууд̇ам̣, д̇ам̣ саб̣б̣ам̣ адтадтагам̣ гад̇ваа саб̣б̣адтагам̣ наама д̣̇аанам̣ д̣̇ад̇ваа бурохид̇адтаанз табзси. соби ‘‘адтадтагам̣ наала жад̇усадти ход̇ий’’д̇и жад̇усадти салаагабхад̇д̇аани убаниб̣анд̇хаабзд̇ваа яааваж̇ийвам̣ д̣̇аанам̣ д̣̇ад̇ваа сийлам̣ рагкид̇ваа д̇ад̇о жуд̇о саг̇г̇з ниб̣б̣ад̇д̇и.

Atha naṃ rājā ekadivasaṃ sītasamaye satthu santike dhammaṃ suṇantaṃ disvā satasahassagghanakaṃ attanā pārutarattakambalaṃ datvā āha – ‘‘ito paṭṭhāya imaṃ pārupitvā dhammaṃ suṇāhī’’ti. So ‘‘kiṃ me iminā kambalena imasmiṃ pūtikāye upanītenā’’ti cintetvā antogandhakuṭiyaṃ tathāgatassa mañcassa upari vitānaṃ katvā agamāsi. Athekadivasaṃ rājā pātova vihāraṃ gantvā antogandhakuṭiyaṃ satthu santike nisīdi. Tasmiñca samaye chabbaṇṇā buddharasmiyo kambale paṭihaññanti, kambalo ativiya virocati. Rājā ullokento sañjānitvā āha – ‘‘amhākaṃ, bhante, esa kambalo, amhehi ekasāṭakabrāhmaṇassa dinno’’ti. ‘‘Tumhehi, mahārāja, brāhmaṇo pūjito, brāhmaṇena mayaṃ pūjitā’’ti. Rājā ‘‘brāhmaṇo yuttaṃ aññāsi, na maya’’nti pasīditvā yaṃ manussānaṃ upakārabhūtaṃ, taṃ sabbaṃ aṭṭhaṭṭhakaṃ katvā sabbaṭṭhakaṃ nāma dānaṃ datvā purohitaṭṭhāne ṭhapesi. Sopi ‘‘aṭṭhaṭṭhakaṃ nāla catusaṭṭhi hotī’’ti catusaṭṭhi salākabhattāni upanibandhāpetvā yāvajīvaṃ dānaṃ datvā sīlaṃ rakkhitvā tato cuto sagge nibbatti.

буна д̇ад̇о жуд̇о имасмим̣ габбз гон̣ааг̇аманасса жа бхаг̇авад̇о гассабад̣̇асаб̣аласса жаад̇и д̣̇виннам̣ б̣уд̣̇д̇хаанам̣ анд̇арз б̣аараан̣асияам̣ гудумб̣ияагхарз ниб̣б̣ад̇д̇о. со вуд̣̇д̇химанвааяа гхарааваасам̣ васанд̇о згад̣̇ивасам̣ аран̃н̃з ж̇ан̇гхавихаарам̣ жарад̇и. д̇асмин̃жа самаяз бажжзгаб̣уд̣̇д̇хо над̣̇ийд̇ийрз жийварагаммам̣ гаронд̇о ануваад̇з аббахонд̇з сан̇гхарид̇ваа табзд̇ум̣ аарад̣̇д̇хо. со д̣̇исваа ‘‘гасмаа, бханд̇з, сан̇гхарид̇ваа табзт̇аа’’д̇и ааха. ‘‘ануваад̇о наббаход̇ий’’д̇и. ‘‘иминаа, бханд̇з, гарот̇аа’’д̇и уд̇д̇арасаадагам̣ д̣̇ад̇ваа ‘‘ниб̣б̣ад̇д̇аниб̣б̣ад̇д̇адтаанз мз гзнажи барихаани маа ход̇уу’’д̇и бад̇т̇анам̣ бадтабзси.

Puna tato cuto imasmiṃ kappe koṇāgamanassa ca bhagavato kassapadasabalassa cāti dvinnaṃ buddhānaṃ antare bārāṇasiyaṃ kuṭumbiyaghare nibbatto. So vuddhimanvāya gharāvāsaṃ vasanto ekadivasaṃ araññe jaṅghavihāraṃ carati. Tasmiñca samaye paccekabuddho nadītīre cīvarakammaṃ karonto anuvāte appahonte saṅgharitvā ṭhapetuṃ āraddho. So disvā ‘‘kasmā, bhante, saṅgharitvā ṭhapethā’’ti āha. ‘‘Anuvāto nappahotī’’ti. ‘‘Iminā, bhante, karothā’’ti uttarasāṭakaṃ datvā ‘‘nibbattanibbattaṭṭhāne me kenaci parihāni mā hotū’’ti patthanaṃ paṭṭhapesi.

гхарзбисса бхаг̇инияаа сад̣̇д̇хим̣ бхарияааяа галахам̣ гаронд̇ияаа бажжзгаб̣уд̣̇д̇хо бин̣д̣ааяа баависи. ат̇асса бхаг̇иний бажжзгаб̣уд̣̇д̇хасса бин̣д̣абаад̇ам̣ д̣̇ад̇ваа д̇асса бхарияам̣ санд̇хааяа ‘‘зваруубам̣ б̣аалам̣ яож̇анасад̇зна бариваж̇ж̇зяяа’’нд̇и бад̇т̇анам̣ бадтабзси. саа г̇зхан̇г̇ан̣з тид̇аа суд̇ваа ‘‘имааяа д̣̇иннабхад̇д̇ам̣ маа зса бхун̃ж̇ад̇уу’’д̇и бад̇д̇ам̣ г̇ахзд̇ваа бин̣д̣абаад̇ам̣ чад̣д̣зд̇ваа галаласса буурзд̇ваа ад̣̇ааси. ид̇араа д̣̇исваа ‘‘б̣аалз, д̇вам̣ мам̣ д̇аава аггоса ваа бахара ваа, зваруубасса бана д̣̇вз асан̇кязяяаани буурид̇абаарамисса бад̇д̇ад̇о бхад̇д̇ам̣ чад̣д̣зд̇ваа галалам̣ д̣̇аад̇ум̣ на яуд̇д̇а’’нд̇и ааха. ат̇асса бхарияааяа бадисан̇каанам̣ уббаж̇ж̇и. саа ‘‘д̇идтат̇а, бханд̇з’’д̇и галалам̣ чад̣д̣зд̇ваа бад̇д̇ам̣ д̇ховид̇ваа г̇анд̇хажун̣н̣зна . уб̣б̣аддзд̇ваа бан̣ийд̇абхад̇д̇асса жад̇умад̇хурасса жа буурзд̇ваа убари аасид̇д̇зна бад̣̇умаг̇аб̣бхаван̣н̣зна саббинаа виж̇ж̇од̇амаанам̣ бажжзгаб̣уд̣̇д̇хасса хад̇т̇з табзд̇ваа ‘‘яат̇аа аяам̣ бин̣д̣абаад̇о обхаасаж̇аад̇о, звам̣ обхаасаж̇аад̇ам̣ мз сарийрам̣ ход̇уу’’д̇и бад̇т̇анам̣ бадтабзси. бажжзгаб̣уд̣̇д̇хо анумод̣̇ид̇ваа аагаасам̣ багканд̣̇и.

Gharepissa bhaginiyā saddhiṃ bhariyāya kalahaṃ karontiyā paccekabuddho piṇḍāya pāvisi. Athassa bhaginī paccekabuddhassa piṇḍapātaṃ datvā tassa bhariyaṃ sandhāya ‘‘evarūpaṃ bālaṃ yojanasatena parivajjeyya’’nti patthanaṃ paṭṭhapesi. Sā gehaṅgaṇe ṭhitā sutvā ‘‘imāya dinnabhattaṃ mā esa bhuñjatū’’ti pattaṃ gahetvā piṇḍapātaṃ chaḍḍetvā kalalassa pūretvā adāsi. Itarā disvā ‘‘bāle, tvaṃ maṃ tāva akkosa vā pahara vā, evarūpassa pana dve asaṅkhyeyyāni pūritapāramissa pattato bhattaṃ chaḍḍetvā kalalaṃ dātuṃ na yutta’’nti āha. Athassa bhariyāya paṭisaṅkhānaṃ uppajji. Sā ‘‘tiṭṭhatha, bhante’’ti kalalaṃ chaḍḍetvā pattaṃ dhovitvā gandhacuṇṇena . Ubbaṭṭetvā paṇītabhattassa catumadhurassa ca pūretvā upari āsittena padumagabbhavaṇṇena sappinā vijjotamānaṃ paccekabuddhassa hatthe ṭhapetvā ‘‘yathā ayaṃ piṇḍapāto obhāsajāto, evaṃ obhāsajātaṃ me sarīraṃ hotū’’ti patthanaṃ paṭṭhapesi. Paccekabuddho anumoditvā ākāsaṃ pakkhandi.

д̇зби ж̇ааяамбад̇игаа яаавад̇ааяугам̣ гусалам̣ гад̇ваа саг̇г̇з ниб̣б̣ад̇д̇ид̇ваа буна д̇ад̇о жавид̇ваа убаасаго гассабасаммаасамб̣уд̣̇д̇хагаалз б̣аараан̣асияам̣ асийд̇игодивибхавасса сздтино буд̇д̇о худ̇ваа ниб̣б̣ад̇д̇и, ид̇арааби д̇аад̣̇исассзва сздтино д̇хийд̇аа худ̇ваа ниб̣б̣ад̇д̇и. д̇асса вуд̣̇д̇хиббад̇д̇асса д̇амзва сздтид̇хийд̇арам̣ аанаяим̣су. д̇ассаа буб̣б̣з анидтавибаагасса баабагаммасса аанубхаавзна бад̇игулам̣ бавидтамад̇д̇ааяа уммаараб̣бханд̇арз сагаласарийрам̣ уг̇гхаадид̇аважжагуди вияа д̣̇уг̇г̇анд̇хам̣ ж̇аад̇ам̣. сздтигумааро ‘‘гассааяам̣ г̇анд̇хо’’д̇и бужчид̇ваа, ‘‘сздтиган̃н̃ааяаа’’д̇и суд̇ваа, ‘‘нийхарат̇а, нийхарат̇аа’’д̇и аабхад̇анияаамзнзва гулагхарам̣ бзсзси. саа зд̇знзва нийхаарзна сад̇д̇асу таанзсу бадинивад̇д̇ид̇аа.

Tepi jāyampatikā yāvatāyukaṃ kusalaṃ katvā sagge nibbattitvā puna tato cavitvā upāsako kassapasammāsambuddhakāle bārāṇasiyaṃ asītikoṭivibhavassa seṭṭhino putto hutvā nibbatti, itarāpi tādisasseva seṭṭhino dhītā hutvā nibbatti. Tassa vuddhippattassa tameva seṭṭhidhītaraṃ ānayiṃsu. Tassā pubbe aniṭṭhavipākassa pāpakammassa ānubhāvena patikulaṃ paviṭṭhamattāya ummārabbhantare sakalasarīraṃ ugghāṭitavaccakuṭi viya duggandhaṃ jātaṃ. Seṭṭhikumāro ‘‘kassāyaṃ gandho’’ti pucchitvā, ‘‘seṭṭhikaññāyā’’ti sutvā, ‘‘nīharatha, nīharathā’’ti ābhataniyāmeneva kulagharaṃ pesesi. Sā eteneva nīhārena sattasu ṭhānesu paṭinivattitā.

д̇зна жа самаязна гассабад̣̇асаб̣ало бариниб̣б̣ааяи. д̇асса гханагоддимаахи сад̇асахассаг̇гханигаахи рад̇д̇асуван̣н̣идтагаахи яож̇ануб̣б̣зд̇хам̣ жзд̇ияам̣ аарабхим̣су. д̇асмим̣ жзд̇ияз гарийяамаанз саа сздтид̇хийд̇аа жинд̇зси – ‘‘ахам̣ сад̇д̇асу таанзсу бадинивад̇д̇ид̇аа, гим̣ мз ж̇ийвид̇знаа’’д̇и ад̇д̇ано аабхаран̣абхан̣д̣ам̣ бхан̃ж̇аабзд̇ваа суван̣н̣идтагам̣ гаарзси рад̇анааяад̇ам̣ вид̣̇ад̇т̇ивид̇т̇иннам̣ жад̇уран̇г̇улуб̣б̣зд̇хам̣. д̇ад̇о харид̇ааламаносилаабин̣д̣ам̣ г̇ахзд̇ваа адта уббалахад̇т̇агз аад̣̇ааяа жзд̇ияагаран̣адтаанам̣ г̇ад̇аа. д̇асмин̃жа кан̣з згаа идтагаабанд̇и баригкибид̇ваа ааг̇ажчамаанаа гхаданидтагааяа уунаа ход̇и, сздтид̇хийд̇аа вад̣дхагим̣ ааха – ‘‘имам̣ идтагам̣ зд̇т̇а табзт̇аа’’д̇и. ‘‘амма, бхад̣̇д̣̇агз гаалз ааг̇ад̇ааси, саяамзва табзхий’’д̇и. саа ааруяха д̇злзна харид̇ааламаносилаабин̣д̣ам̣ яож̇зд̇ваа д̇зна б̣анд̇ханзна идтагам̣ бад̇идтабзд̇ваа убари адтахи уббалахад̇т̇агзхи бууж̇ам̣ гад̇ваа ванд̣̇ид̇ваа ‘‘ниб̣б̣ад̇д̇аниб̣б̣ад̇д̇адтаанз мз гааяад̇о жанд̣̇анаг̇анд̇хо вааяад̇у, мукад̇о уббалаг̇анд̇хо’’д̇и бад̇т̇анам̣ гад̇ваа жзд̇ияам̣ ванд̣̇ид̇ваа бад̣̇агкин̣ам̣ гад̇ваа аг̇амааси.

Tena ca samayena kassapadasabalo parinibbāyi. Tassa ghanakoṭṭimāhi satasahassagghanikāhi rattasuvaṇṇiṭṭhakāhi yojanubbedhaṃ cetiyaṃ ārabhiṃsu. Tasmiṃ cetiye karīyamāne sā seṭṭhidhītā cintesi – ‘‘ahaṃ sattasu ṭhānesu paṭinivattitā, kiṃ me jīvitenā’’ti attano ābharaṇabhaṇḍaṃ bhañjāpetvā suvaṇṇiṭṭhakaṃ kāresi ratanāyataṃ vidatthivitthinnaṃ caturaṅgulubbedhaṃ. Tato haritālamanosilāpiṇḍaṃ gahetvā aṭṭha uppalahatthake ādāya cetiyakaraṇaṭṭhānaṃ gatā. Tasmiñca khaṇe ekā iṭṭhakāpanti parikkhipitvā āgacchamānā ghaṭaniṭṭhakāya ūnā hoti, seṭṭhidhītā vaḍḍhakiṃ āha – ‘‘imaṃ iṭṭhakaṃ ettha ṭhapethā’’ti. ‘‘Amma, bhaddake kāle āgatāsi, sayameva ṭhapehī’’ti. Sā āruyha telena haritālamanosilāpiṇḍaṃ yojetvā tena bandhanena iṭṭhakaṃ patiṭṭhapetvā upari aṭṭhahi uppalahatthakehi pūjaṃ katvā vanditvā ‘‘nibbattanibbattaṭṭhāne me kāyato candanagandho vāyatu, mukhato uppalagandho’’ti patthanaṃ katvā cetiyaṃ vanditvā padakkhiṇaṃ katvā agamāsi.

ат̇а д̇асмим̣язва кан̣з яасса сздтибуд̇д̇асса батамам̣ г̇зхам̣ нийд̇аа, д̇асса д̇ам̣ аараб̣бха сад̇и уд̣̇абаад̣̇и. наг̇арзби нагкад̇д̇ам̣ сан̇гхудтам̣ ход̇и. со убадтаагз ааха – ‘‘д̇ад̣̇аа ид̇ха аанийд̇аа сздтид̇хийд̇аа ад̇т̇и, гахам̣ саа’’д̇и? ‘‘гулаг̇зхз саамий’’д̇и. ‘‘аанзт̇а нам̣, нагкад̇д̇ам̣ гийл̣иссаамаа’’д̇и. д̇з г̇анд̇ваа д̇ам̣ ванд̣̇ид̇ваа тид̇аа ‘‘гим̣, д̇аад̇аа, ааг̇ад̇ад̇т̇аа’’д̇и д̇ааяа будтаа д̇ам̣ бавад̇д̇им̣ аажигким̣су. ‘‘д̇аад̇аа, маяаа аабхаран̣абхан̣д̣зна жзд̇ияам̣ бууж̇ид̇ам̣, аабхаран̣ам̣ мз над̇т̇ий’’д̇и . д̇з г̇анд̇ваа сздтибуд̇д̇асса аарожзсум̣. аанзт̇а нам̣, бил̣анд̇ханам̣ лабхиссад̇ийд̇и. д̇з аанаяим̣су. д̇ассаа саха гхарабавзсанзна сагалаг̇зхам̣ жанд̣̇анаг̇анд̇хо жзва нийлуббалаг̇анд̇хо жа вааяи. сздтибуд̇д̇о д̇ам̣ бужчи – ‘‘батамам̣ д̇ава сарийрад̇о д̣̇уг̇г̇анд̇хо вааяи, ид̣̇аани бана д̇з сарийрад̇о жанд̣̇анаг̇анд̇хо, мукад̇о уббалаг̇анд̇хо вааяад̇и. гим̣ зд̇а’’нд̇и? саа аад̣̇ид̇о бадтааяа ад̇д̇анаа гад̇агаммам̣ аарожзси. сздтибуд̇д̇о ‘‘нияяаанигам̣ вад̇а б̣уд̣̇д̇хасаасана’’нд̇и басийд̣̇ид̇ваа яож̇анигам̣ суван̣н̣ажзд̇ияам̣ гамб̣алаган̃жугзна баригкибид̇ваа д̇ад̇т̇а д̇ад̇т̇а рат̇ажаггаббамаан̣зхи суван̣н̣абад̣̇умзхи алан̇гари. д̇зсам̣ д̣̇ваад̣̇асахад̇т̇аа оламб̣агаа хонд̇и.

Atha tasmiṃyeva khaṇe yassa seṭṭhiputtassa paṭhamaṃ gehaṃ nītā, tassa taṃ ārabbha sati udapādi. Nagarepi nakkhattaṃ saṅghuṭṭhaṃ hoti. So upaṭṭhāke āha – ‘‘tadā idha ānītā seṭṭhidhītā atthi, kahaṃ sā’’ti? ‘‘Kulagehe sāmī’’ti. ‘‘Ānetha naṃ, nakkhattaṃ kīḷissāmā’’ti. Te gantvā taṃ vanditvā ṭhitā ‘‘kiṃ, tātā, āgatatthā’’ti tāya puṭṭhā taṃ pavattiṃ ācikkhiṃsu. ‘‘Tātā, mayā ābharaṇabhaṇḍena cetiyaṃ pūjitaṃ, ābharaṇaṃ me natthī’’ti . Te gantvā seṭṭhiputtassa ārocesuṃ. Ānetha naṃ, piḷandhanaṃ labhissatīti. Te ānayiṃsu. Tassā saha gharapavesanena sakalagehaṃ candanagandho ceva nīluppalagandho ca vāyi. Seṭṭhiputto taṃ pucchi – ‘‘paṭhamaṃ tava sarīrato duggandho vāyi, idāni pana te sarīrato candanagandho, mukhato uppalagandho vāyati. Kiṃ eta’’nti? Sā ādito paṭṭhāya attanā katakammaṃ ārocesi. Seṭṭhiputto ‘‘niyyānikaṃ vata buddhasāsana’’nti pasīditvā yojanikaṃ suvaṇṇacetiyaṃ kambalakañcukena parikkhipitvā tattha tattha rathacakkappamāṇehi suvaṇṇapadumehi alaṅkari. Tesaṃ dvādasahatthā olambakā honti.

со д̇ад̇т̇а яаавад̇ааяугам̣ тад̇ваа саг̇г̇з ниб̣б̣ад̇д̇ид̇ваа д̇ад̇о жуд̇о б̣аараан̣асид̇о яож̇анамад̇д̇з таанз ан̃н̃ад̇арасмим̣ амажжагулз ниб̣б̣ад̇д̇и, сздтиган̃н̃ааби д̣̇звалогад̇о жавид̇ваа рааж̇агулз ж̇здтад̇хийд̇аа худ̇ваа ниб̣б̣ад̇д̇и. д̇зсу ваяаббад̇д̇зсу гумаарасса васанаг̇аамз нагкад̇д̇ам̣ сан̇гхудтам̣. со маад̇арам̣ ааха – ‘‘саадагам̣ мз, амма, д̣̇зхи, нагкад̇д̇ам̣ гийл̣иссаамий’’д̇и . саа д̇ход̇авад̇т̇ам̣ нийхарид̇ваа ад̣̇ааси. ‘‘амма, т̇уулам̣ ид̣̇а’’нд̇и ааха. саа ан̃н̃ам̣ нийхарид̇ваа ад̣̇ааси, д̇амби бадигкиби. ат̇а нам̣ маад̇аа ааха – ‘‘д̇аад̇а, яаад̣̇исз г̇зхз маяам̣ ж̇аад̇аа, над̇т̇и но ид̇о сукумад̇арасса бадилаабхааяа бун̃н̃а’’нд̇и. ‘‘д̇зна хи лабханадтаанам̣ г̇ажчаами аммаа’’д̇и. ‘‘буд̇д̇а, ахам̣ аж̇ж̇зва д̇уяхам̣ б̣аараан̣асинаг̇арз раж̇ж̇абадилаабхамби ижчаамий’’д̇и. со маад̇арам̣ ванд̣̇ид̇ваа ааха – ‘‘г̇ажчаами, аммаа’’д̇и. ‘‘г̇ажча, д̇аад̇аа’’д̇и. звам̣ гирассаа жид̇д̇ам̣ ахоси – ‘‘гахам̣ г̇амиссад̇и? ид̇ха ваа зд̇т̇а ваа г̇зхз нисийд̣̇иссад̇ий’’д̇и. со бана бун̃н̃анияаамзна нигкамид̇ваа б̣аараан̣асим̣ г̇анд̇ваа уяяаанз ман̇г̇аласилаабаддз сасийсам̣ баарубид̇ваа нибаж̇ж̇и. со жа б̣аараан̣асиран̃н̃о гаалан̇гад̇асса сад̇д̇амо д̣̇ивасо ход̇и.

So tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā sagge nibbattitvā tato cuto bārāṇasito yojanamatte ṭhāne aññatarasmiṃ amaccakule nibbatti, seṭṭhikaññāpi devalokato cavitvā rājakule jeṭṭhadhītā hutvā nibbatti. Tesu vayappattesu kumārassa vasanagāme nakkhattaṃ saṅghuṭṭhaṃ. So mātaraṃ āha – ‘‘sāṭakaṃ me, amma, dehi, nakkhattaṃ kīḷissāmī’’ti . Sā dhotavatthaṃ nīharitvā adāsi. ‘‘Amma, thūlaṃ ida’’nti āha. Sā aññaṃ nīharitvā adāsi, tampi paṭikkhipi. Atha naṃ mātā āha – ‘‘tāta, yādise gehe mayaṃ jātā, natthi no ito sukhumatarassa paṭilābhāya puñña’’nti. ‘‘Tena hi labhanaṭṭhānaṃ gacchāmi ammā’’ti. ‘‘Putta, ahaṃ ajjeva tuyhaṃ bārāṇasinagare rajjapaṭilābhampi icchāmī’’ti. So mātaraṃ vanditvā āha – ‘‘gacchāmi, ammā’’ti. ‘‘Gaccha, tātā’’ti. Evaṃ kirassā cittaṃ ahosi – ‘‘kahaṃ gamissati? Idha vā ettha vā gehe nisīdissatī’’ti. So pana puññaniyāmena nikkhamitvā bārāṇasiṃ gantvā uyyāne maṅgalasilāpaṭṭe sasīsaṃ pārupitvā nipajji. So ca bārāṇasirañño kālaṅkatassa sattamo divaso hoti.

амажжаа ран̃н̃о сарийрагижжам̣ гад̇ваа рааж̇ан̇г̇ан̣з нисийд̣̇ид̇ваа манд̇аяим̣су – ‘‘ран̃н̃о згаа д̇хийд̇аава ад̇т̇и, буд̇д̇о над̇т̇и, арааж̇агам̣ раж̇ж̇ам̣ нассад̇и, го рааж̇аа ход̇ий’’д̇и? ‘‘д̇вам̣ хохи, д̇вам̣ хохий’’д̇и аахам̣су. бурохид̇о ааха – ‘‘б̣ахум̣ ологзд̇ум̣ на ваддад̇и, пуссарат̇ам̣ виссаж̇ж̇змаа’’д̇и. д̇з гумуд̣̇аван̣н̣з жад̇д̇ааро синд̇хавз яож̇зд̇ваа бан̃жавид̇хам̣ рааж̇агагуд̇хабхан̣д̣ам̣ сзд̇ажчад̇д̇ан̃жа рат̇асмим̣язва табзд̇ваа рат̇ам̣ виссаж̇ж̇зд̇ваа бажчад̇о д̇уурияаани баг̇г̇ан̣хаабзсум̣. рат̇о баажийнад̣̇ваарзна нигкамид̇ваа уяяаанаабхимуко ахоси. ‘‘барижаязна уяяаанаабхимуко г̇ажчад̇и, нивад̇д̇змаа’’д̇и гзжи аахам̣су. бурохид̇о ‘‘маа нивад̇д̇аяид̇т̇аа’’д̇и ааха. рат̇о гумаарам̣ бад̣̇агкин̣ам̣ гад̇ваа аароханасаж̇ж̇о худ̇ваа адтааси, бурохид̇о баарубанаган̣н̣ам̣ абанзд̇ваа баад̣̇ад̇алаани ологзнд̇о, ‘‘д̇идтад̇у аяам̣ д̣̇ийбо, д̣̇висахассад̣̇ийбабариваарзсу жад̇уусу махаад̣̇ийбзсу зса раж̇ж̇ам̣ гаарзд̇ум̣ яуд̇д̇о’’д̇и вад̇ваа ‘‘бунаби д̇уурияаани баг̇г̇ан̣хат̇а, бунаби баг̇г̇ан̣хат̇аа’’д̇и д̇игкад̇д̇ум̣ д̇уурияаани баг̇г̇ан̣хаабзси.

Amaccā rañño sarīrakiccaṃ katvā rājaṅgaṇe nisīditvā mantayiṃsu – ‘‘rañño ekā dhītāva atthi, putto natthi, arājakaṃ rajjaṃ nassati, ko rājā hotī’’ti? ‘‘Tvaṃ hohi, tvaṃ hohī’’ti āhaṃsu. Purohito āha – ‘‘bahuṃ oloketuṃ na vaṭṭati, phussarathaṃ vissajjemā’’ti. Te kumudavaṇṇe cattāro sindhave yojetvā pañcavidhaṃ rājakakudhabhaṇḍaṃ setacchattañca rathasmiṃyeva ṭhapetvā rathaṃ vissajjetvā pacchato tūriyāni paggaṇhāpesuṃ. Ratho pācīnadvārena nikkhamitvā uyyānābhimukho ahosi. ‘‘Paricayena uyyānābhimukho gacchati, nivattemā’’ti keci āhaṃsu. Purohito ‘‘mā nivattayitthā’’ti āha. Ratho kumāraṃ padakkhiṇaṃ katvā ārohanasajjo hutvā aṭṭhāsi, purohito pārupanakaṇṇaṃ apanetvā pādatalāni olokento, ‘‘tiṭṭhatu ayaṃ dīpo, dvisahassadīpaparivāresu catūsu mahādīpesu esa rajjaṃ kāretuṃ yutto’’ti vatvā ‘‘punapi tūriyāni paggaṇhatha, punapi paggaṇhathā’’ti tikkhattuṃ tūriyāni paggaṇhāpesi.

ат̇а гумааро мукам̣ виварид̇ваа ологзд̇ваа, ‘‘гзна гаммзна ааг̇ад̇ад̇т̇аа’’д̇и ааха. ‘‘д̣̇зва, д̇умхаагам̣ раж̇ж̇ам̣ баабун̣аад̇ий’’д̇и. ‘‘рааж̇аа гаха’’нд̇и? ‘‘д̣̇звад̇д̇ам̣ г̇ад̇о, саамий’’д̇и. ‘‘гад̇и д̣̇ивасаа ад̇игганд̇аа’’д̇и? ‘‘аж̇ж̇а сад̇д̇амо д̣̇ивасо’’д̇и. ‘‘буд̇д̇о ваа д̇хийд̇аа ваа над̇т̇ий’’д̇и? ‘‘д̇хийд̇аа ад̇т̇и д̣̇зва, буд̇д̇о над̇т̇ий’’д̇и. ‘‘гариссаами раж̇ж̇а’’нд̇и. д̇з д̇аавад̣̇зва абхисзгаман̣д̣абам̣ гаарзд̇ваа рааж̇ад̇хийд̇арам̣ саб̣б̣аалан̇гаарзхи алан̇гарид̇ваа, уяяаанам̣ аанзд̇ваа гумаарасса абхисзгам̣ агам̣су. ат̇асса гад̇аабхисзгасса сад̇асахассаг̇гханагам̣ вад̇т̇ам̣ убахарим̣су. со ‘‘гимид̣̇ам̣, д̇аад̇аа’’д̇и ааха. ‘‘ниваасанавад̇т̇ам̣ д̣̇зваа’’д̇и. ‘‘нану, д̇аад̇аа, т̇уула’’нд̇и? ‘‘мануссаанам̣ барибхог̇авад̇т̇зсу ид̇о сукумад̇арам̣ над̇т̇и, д̣̇зваа’’д̇и. ‘‘д̇умхаагам̣ рааж̇аа зваруубам̣ ниваасзсий’’д̇и? ‘‘аама, д̣̇зваа’’д̇и. ‘‘на ман̃н̃з бун̃н̃аваа д̇умхаагам̣ рааж̇аа, суван̣н̣абхин̇г̇аарам̣ аахарат̇а, лабхиссаама вад̇т̇а’’нд̇и. суван̣н̣абхин̇г̇аарам̣ аахарим̣су. со удтааяа хад̇т̇з д̇ховид̇ваа мукам̣ вигкаалзд̇ваа хад̇т̇зна уд̣̇агам̣ аад̣̇ааяа бурад̇т̇имад̣̇исааяам̣ аб̣бхуггири. д̇аавад̣̇зва гханабат̇авим̣ бхинд̣̇ид̇ваа адта габбаругкаа удтахим̣су. буна уд̣̇агам̣ г̇ахзд̇ваа д̣̇агкин̣ааяам̣ бажчимааяам̣ уд̇д̇арааяанд̇и звам̣ жад̇уусу д̣̇исаасу аб̣бхуггири. саб̣б̣ад̣̇исаасу адтадтагам̣ гад̇ваа д̣̇вад̇д̇им̣са габбаругкаа удтахим̣су. со згам̣ д̣̇иб̣б̣ад̣̇уссам̣ ниваасзд̇ваа згам̣ баарубид̇ваа ‘‘нанд̣̇аран̃н̃о виж̇ид̇з суд̇д̇аганд̇игаа ид̇т̇ияо маа суд̇д̇ам̣ ганд̇им̣сууд̇и звам̣ бхзрим̣ жараабзт̇аа’’д̇и вад̇ваа чад̇д̇ам̣ уссаабзд̇ваа алан̇гад̇абадияад̇д̇о хад̇т̇игканд̇хавараг̇ад̇о наг̇арам̣ бависид̇ваа баасаад̣̇ам̣ ааруяха махаасамбад̇д̇им̣ анубхави.

Atha kumāro mukhaṃ vivaritvā oloketvā, ‘‘kena kammena āgatatthā’’ti āha. ‘‘Deva, tumhākaṃ rajjaṃ pāpuṇātī’’ti. ‘‘Rājā kaha’’nti? ‘‘Devattaṃ gato, sāmī’’ti. ‘‘Kati divasā atikkantā’’ti? ‘‘Ajja sattamo divaso’’ti. ‘‘Putto vā dhītā vā natthī’’ti? ‘‘Dhītā atthi deva, putto natthī’’ti. ‘‘Karissāmi rajja’’nti. Te tāvadeva abhisekamaṇḍapaṃ kāretvā rājadhītaraṃ sabbālaṅkārehi alaṅkaritvā, uyyānaṃ ānetvā kumārassa abhisekaṃ akaṃsu. Athassa katābhisekassa satasahassagghanakaṃ vatthaṃ upahariṃsu. So ‘‘kimidaṃ, tātā’’ti āha. ‘‘Nivāsanavatthaṃ devā’’ti. ‘‘Nanu, tātā, thūla’’nti? ‘‘Manussānaṃ paribhogavatthesu ito sukhumataraṃ natthi, devā’’ti. ‘‘Tumhākaṃ rājā evarūpaṃ nivāsesī’’ti? ‘‘Āma, devā’’ti. ‘‘Na maññe puññavā tumhākaṃ rājā, suvaṇṇabhiṅgāraṃ āharatha, labhissāma vattha’’nti. Suvaṇṇabhiṅgāraṃ āhariṃsu. So uṭṭhāya hatthe dhovitvā mukhaṃ vikkhāletvā hatthena udakaṃ ādāya puratthimadisāyaṃ abbhukkiri. Tāvadeva ghanapathaviṃ bhinditvā aṭṭha kapparukkhā uṭṭhahiṃsu. Puna udakaṃ gahetvā dakkhiṇāyaṃ pacchimāyaṃ uttarāyanti evaṃ catūsu disāsu abbhukkiri. Sabbadisāsu aṭṭhaṭṭhakaṃ katvā dvattiṃsa kapparukkhā uṭṭhahiṃsu. So ekaṃ dibbadussaṃ nivāsetvā ekaṃ pārupitvā ‘‘nandarañño vijite suttakantikā itthiyo mā suttaṃ kantiṃsūti evaṃ bheriṃ carāpethā’’ti vatvā chattaṃ ussāpetvā alaṅkatapaṭiyatto hatthikkhandhavaragato nagaraṃ pavisitvā pāsādaṃ āruyha mahāsampattiṃ anubhavi.

звам̣ гаалз г̇ажчанд̇з згад̣̇ивасам̣ д̣̇звий ран̃н̃о махаасамбад̇д̇им̣ д̣̇исваа, ‘‘ахо д̇абассий’’д̇и гаарун̃н̃аагаарам̣ д̣̇ассзд̇и. ‘‘гимид̣̇ам̣, д̣̇звий’’д̇и жа будтаа ‘‘ад̇имахад̇ий д̇з, д̣̇зва, самбад̇д̇и. ад̇ийд̇з б̣уд̣̇д̇хаанам̣ сад̣̇д̣̇ахид̇ваа галяаан̣ам̣ агад̇т̇а, ид̣̇аани анааг̇ад̇асса бажжаяам̣ гусалам̣ на гарот̇аа’’д̇и ааха. ‘‘гасса д̣̇ассаама, сийлаванд̇о над̇т̇ий’’д̇и? ‘‘асун̃н̃о, д̣̇зва, ж̇амб̣уд̣̇ийбо араханд̇зхи, д̇умхз д̣̇аанамзва саж̇ж̇зт̇а, ахам̣ араханд̇з лажчаамий’’д̇и ааха. рааж̇аа бунад̣̇ивасз баажийнад̣̇ваарз д̣̇аанам̣ саж̇ж̇аабзси. д̣̇звий баад̇ова убосат̇ан̇г̇аани ад̇хидтааяа убарибаасаад̣̇з бурад̇т̇аабхимукаа урзна нибаж̇ж̇ид̇ваа ‘‘сажз зд̇иссам̣ д̣̇исааяам̣ араханд̇о ад̇т̇и, свзва ааг̇анд̇ваа амхаагам̣ бхигкам̣ г̇ан̣ханд̇уу’’д̇и ааха. д̇ассам̣ д̣̇исааяам̣ араханд̇о наахзсум̣, д̇ам̣ саггаарам̣ габан̣аяаажагаанам̣ ад̣̇ам̣су. бунад̣̇ивасз д̣̇агкин̣ад̣̇ваарз д̣̇аанам̣ саж̇ж̇зд̇ваа д̇ат̇зва агааси, бунад̣̇ивасз бажчимад̣̇ваарз. уд̇д̇арад̣̇ваарз саж̇ж̇ид̇ад̣̇ивасз бана д̣̇звияаа д̇ат̇зва ниманд̇знд̇ияаа химаванд̇з васанд̇аанам̣ бад̣̇умавад̇ияаа буд̇д̇аанам̣ бан̃жасад̇аанам̣ бажжзгаб̣уд̣̇д̇хаанам̣ ж̇здтаго махаабад̣̇умабажжзгаб̣уд̣̇д̇хо бхаад̇игз ааманд̇зси, ‘‘маарисаа, нанд̣̇арааж̇аа, д̇умхз ниманд̇зд̇и, ад̇хиваасзт̇а д̇ассаа’’д̇и. д̇з ад̇хиваасзд̇ваа бунад̣̇ивасз анод̇ад̇д̇ад̣̇ахз мукам̣ д̇ховид̇ваа, аагаасзна ааг̇анд̇ваа уд̇д̇арад̣̇ваарз од̇арим̣су. мануссаа д̣̇исваа г̇анд̇ваа ‘‘бан̃жасад̇аа, д̣̇зва, бажжзгаб̣уд̣̇д̇хаа ааг̇ад̇аа’’д̇и ран̃ж̇о аарожзсум̣. рааж̇аа сад̣̇д̇хим̣ д̣̇звияаа г̇анд̇ваа, ванд̣̇ид̇ваа, бад̇д̇ам̣ г̇ахзд̇ваа бажжзгаб̣уд̣̇д̇хз баасаад̣̇ам̣ ааробзд̇ваа, д̇ад̇ра нзсам̣ д̣̇аанам̣ д̣̇ад̇ваа, бхад̇д̇агижжаавасаанз рааж̇аа сан̇гхад̇т̇зрасса, д̣̇звий, сан̇гханавагасса баад̣̇амуулз нибаж̇ж̇ид̇ваа ‘‘аяяаа бажжаязхи на гиламиссанд̇и, маяам̣ бун̃н̃зна на хааяиссаама. амхаагам̣ яааваж̇ийвам̣ ид̇ха ниваасааяа бадин̃н̃ам̣ д̣̇зт̇аа’’д̇и бадин̃н̃ам̣ гаарзд̇ваа уяяаанз бан̃жабан̣н̣асаалаасад̇аани бан̃жажан̇гаманасад̇аанийд̇и саб̣б̣аагаарзна ниваасанадтаанаани самбаад̣̇зд̇ваа д̇ад̇т̇а васаабзсум̣.

Evaṃ kāle gacchante ekadivasaṃ devī rañño mahāsampattiṃ disvā, ‘‘aho tapassī’’ti kāruññākāraṃ dasseti. ‘‘Kimidaṃ, devī’’ti ca puṭṭhā ‘‘atimahatī te, deva, sampatti. Atīte buddhānaṃ saddahitvā kalyāṇaṃ akattha, idāni anāgatassa paccayaṃ kusalaṃ na karothā’’ti āha. ‘‘Kassa dassāma, sīlavanto natthī’’ti? ‘‘Asuñño, deva, jambudīpo arahantehi, tumhe dānameva sajjetha, ahaṃ arahante lacchāmī’’ti āha. Rājā punadivase pācīnadvāre dānaṃ sajjāpesi. Devī pātova uposathaṅgāni adhiṭṭhāya uparipāsāde puratthābhimukhā urena nipajjitvā ‘‘sace etissaṃ disāyaṃ arahanto atthi, sveva āgantvā amhākaṃ bhikkhaṃ gaṇhantū’’ti āha. Tassaṃ disāyaṃ arahanto nāhesuṃ, taṃ sakkāraṃ kapaṇayācakānaṃ adaṃsu. Punadivase dakkhiṇadvāre dānaṃ sajjetvā tatheva akāsi, punadivase pacchimadvāre. Uttaradvāre sajjitadivase pana deviyā tatheva nimantentiyā himavante vasantānaṃ padumavatiyā puttānaṃ pañcasatānaṃ paccekabuddhānaṃ jeṭṭhako mahāpadumapaccekabuddho bhātike āmantesi, ‘‘mārisā, nandarājā, tumhe nimanteti, adhivāsetha tassā’’ti. Te adhivāsetvā punadivase anotattadahe mukhaṃ dhovitvā, ākāsena āgantvā uttaradvāre otariṃsu. Manussā disvā gantvā ‘‘pañcasatā, deva, paccekabuddhā āgatā’’ti rañjo ārocesuṃ. Rājā saddhiṃ deviyā gantvā, vanditvā, pattaṃ gahetvā paccekabuddhe pāsādaṃ āropetvā, tatra nesaṃ dānaṃ datvā, bhattakiccāvasāne rājā saṅghattherassa, devī, saṅghanavakassa pādamūle nipajjitvā ‘‘ayyā paccayehi na kilamissanti, mayaṃ puññena na hāyissāma. Amhākaṃ yāvajīvaṃ idha nivāsāya paṭiññaṃ dethā’’ti paṭiññaṃ kāretvā uyyāne pañcapaṇṇasālāsatāni pañcacaṅkamanasatānīti sabbākārena nivāsanaṭṭhānāni sampādetvā tattha vasāpesuṃ.

звам̣ гаалз г̇ажчанд̇з ран̃н̃о бажжанд̇о губид̇о. со ‘‘ахам̣ бажжанд̇ам̣ вуубасамзд̇ум̣ г̇ажчаами, д̇вам̣ бажжзгаб̣уд̣̇д̇хзсу маа бамаж̇ж̇ий’’д̇и д̣̇звим̣ овад̣̇ид̇ваа г̇ад̇о. д̇асмим̣ анааг̇ад̇зязва бажжзгаб̣уд̣̇д̇хаанам̣ ааяусан̇каараа кийн̣аа. махаабад̣̇умабажжзгаб̣уд̣̇д̇хо д̇ияаамарад̇д̇им̣ жхаанагийл̣ам̣ гийл̣ид̇ваа арун̣уг̇г̇аманз ааламб̣анапалагам̣ ааламб̣ид̇ваа тид̇агова анубаад̣̇исзсааяа ниб̣б̣аанад̇хаад̇уяаа бариниб̣б̣ааяи. зд̇знубааязна сзсаабийд̇и саб̣б̣зва бариниб̣б̣уд̇аа. бунад̣̇ивасз д̣̇звий бажжзгаб̣уд̣̇д̇хаанам̣ нисийд̣̇анадтаанам̣ харид̇уубалид̇д̇ам̣ гаарзд̇ваа бубпаани вигирид̇ваа, д̇хуубам̣ д̣̇ад̇ваа д̇зсам̣ ааг̇аманам̣ ологаяанд̇ий нисиннаа ааг̇аманам̣ абассанд̇ий бурисам̣ бзсзси – ‘‘г̇ажча, д̇аад̇а, ж̇аанаахи, гим̣ аяяаанам̣ гин̃жи апаасуга’’нд̇и? со г̇анд̇ваа махаабад̣̇умасса бан̣н̣асаалааяа д̣̇ваарам̣ виварид̇ваа д̇ад̇т̇а абассанд̇о жан̇гаманам̣ г̇анд̇ваа ааламб̣анапалагам̣ ниссааяа тид̇ам̣ д̣̇исваа ванд̣̇ид̇ваа ‘‘гаало, бханд̇з’’д̇и ааха. ‘‘бариниб̣б̣уд̇асарийрам̣ гим̣ гат̇зссад̇и? со нид̣̇д̣̇ааяад̇и ман̃н̃з’’д̇и г̇анд̇ваа бидтибаад̣̇з хад̇т̇зна бараамасид̇ваа баад̣̇аанам̣ сийд̇алад̇ааяа жзва т̇ад̣̇д̇хад̇ааяа жа бариниб̣б̣уд̇абхаавам̣ н̃ад̇ваа, д̣̇уд̇ияасса санд̇игам̣ аг̇амааси. звам̣ д̇ад̇ияассаад̇и саб̣б̣зсам̣ бариниб̣б̣уд̇абхаавам̣ н̃ад̇ваа рааж̇агулам̣ г̇ад̇о. ‘‘гахам̣, д̇аад̇а, бажжзгаб̣уд̣̇д̇хаа’’д̇и будто ‘‘бариниб̣б̣уд̇аа, д̣̇звий’’д̇и ааха. д̣̇звий ганд̣̇анд̇ий род̣̇анд̇ий нигкамид̇ваа нааг̇арзхи сад̣̇д̇хим̣ д̇ад̇т̇а г̇анд̇ваа саад̇хугийл̣ид̇ам̣ гаарзд̇ваа бажжзгаб̣уд̣̇д̇хаанам̣ сарийрагижжам̣ гаарзд̇ваа д̇хаад̇уяо г̇ахзд̇ваа жзд̇ияам̣ бад̇идтаабзси.

Evaṃ kāle gacchante rañño paccanto kupito. So ‘‘ahaṃ paccantaṃ vūpasametuṃ gacchāmi, tvaṃ paccekabuddhesu mā pamajjī’’ti deviṃ ovaditvā gato. Tasmiṃ anāgateyeva paccekabuddhānaṃ āyusaṅkhārā khīṇā. Mahāpadumapaccekabuddho tiyāmarattiṃ jhānakīḷaṃ kīḷitvā aruṇuggamane ālambanaphalakaṃ ālambitvā ṭhitakova anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyi. Etenupāyena sesāpīti sabbeva parinibbutā. Punadivase devī paccekabuddhānaṃ nisīdanaṭṭhānaṃ haritūpalittaṃ kāretvā pupphāni vikiritvā, dhūpaṃ datvā tesaṃ āgamanaṃ olokayantī nisinnā āgamanaṃ apassantī purisaṃ pesesi – ‘‘gaccha, tāta, jānāhi, kiṃ ayyānaṃ kiñci aphāsuka’’nti? So gantvā mahāpadumassa paṇṇasālāya dvāraṃ vivaritvā tattha apassanto caṅkamanaṃ gantvā ālambanaphalakaṃ nissāya ṭhitaṃ disvā vanditvā ‘‘kālo, bhante’’ti āha. ‘‘Parinibbutasarīraṃ kiṃ kathessati? So niddāyati maññe’’ti gantvā piṭṭhipāde hatthena parāmasitvā pādānaṃ sītalatāya ceva thaddhatāya ca parinibbutabhāvaṃ ñatvā, dutiyassa santikaṃ agamāsi. Evaṃ tatiyassāti sabbesaṃ parinibbutabhāvaṃ ñatvā rājakulaṃ gato. ‘‘Kahaṃ, tāta, paccekabuddhā’’ti puṭṭho ‘‘parinibbutā, devī’’ti āha. Devī kandantī rodantī nikkhamitvā nāgarehi saddhiṃ tattha gantvā sādhukīḷitaṃ kāretvā paccekabuddhānaṃ sarīrakiccaṃ kāretvā dhātuyo gahetvā cetiyaṃ patiṭṭhāpesi.

рааж̇аа бажжанд̇ам̣ вуубасамзд̇ваа ааг̇ад̇о бажжуг̇г̇аманам̣ ааг̇ад̇ам̣ д̣̇звим̣ бужчи – ‘‘гим̣, бхад̣̇д̣̇з, бажжзгаб̣уд̣̇д̇хзсу наббамаж̇ж̇и, нирог̇аа аяяаа’’д̇и? ‘‘бариниб̣б̣уд̇аа д̣̇зваа’’д̇и. рааж̇аа жинд̇зд̇и ‘‘зваруубаанамби бан̣д̣ид̇аанам̣ маран̣ам̣ уббаж̇ж̇ад̇и, амхаагам̣ гуд̇о могко’’д̇и. со наг̇арам̣ аг̇анд̇ваа, уяяаанамзва бависид̇ваа ж̇здтабуд̇д̇ам̣ баггосаабзд̇ваа, д̇асса раж̇ж̇ам̣ нияяаад̇зд̇ваа, саяам̣ саман̣абаб̣б̣аж̇ж̇ам̣ баб̣б̣аж̇и. д̣̇звийби ‘‘имасмим̣ баб̣б̣аж̇ид̇з ахам̣ гим̣ гариссаамий’’д̇и д̇ад̇т̇зва уяяаанз баб̣б̣аж̇ид̇ваа д̣̇взби жхаанам̣ бхаавзд̇ваа д̇ад̇о жуд̇аа б̣рахмалогз ниб̣б̣ад̇д̇им̣су.

Rājā paccantaṃ vūpasametvā āgato paccuggamanaṃ āgataṃ deviṃ pucchi – ‘‘kiṃ, bhadde, paccekabuddhesu nappamajji, nirogā ayyā’’ti? ‘‘Parinibbutā devā’’ti. Rājā cinteti ‘‘evarūpānampi paṇḍitānaṃ maraṇaṃ uppajjati, amhākaṃ kuto mokkho’’ti. So nagaraṃ agantvā, uyyānameva pavisitvā jeṭṭhaputtaṃ pakkosāpetvā, tassa rajjaṃ niyyātetvā, sayaṃ samaṇapabbajjaṃ pabbaji. Devīpi ‘‘imasmiṃ pabbajite ahaṃ kiṃ karissāmī’’ti tattheva uyyāne pabbajitvā dvepi jhānaṃ bhāvetvā tato cutā brahmaloke nibbattiṃsu.

д̇зсу д̇ад̇т̇зва васанд̇зсу амхаагам̣ сад̇т̇аа логз уббаж̇ж̇ид̇ваа бавад̇д̇ид̇аварад̇хаммажагго анубуб̣б̣зна рааж̇аг̇ахам̣ баависи. сад̇т̇ари д̇ад̇т̇а бадивасанд̇з аяам̣ биббалимаан̣аво маг̇ад̇харадтз махаад̇ид̇т̇аб̣раахман̣аг̇аамз габилаб̣раахман̣асса аг̇г̇амахзсияаа гужчимхи ниб̣б̣ад̇д̇о. аяам̣ бхад̣̇д̣̇аа гаабилааний мад̣̇д̣̇арадтз сааг̇аланаг̇арз госияаг̇од̇д̇аб̣раахман̣асса аг̇г̇амахзсияаа гужчисмим̣ ниб̣б̣ад̇д̇аа. д̇зсам̣ ануггамзна вад̣дхамаанаанам̣ биббалимаан̣авасса вийсад̇имз, бхад̣̇д̣̇ааяа сол̣асамз вассз самбад̇д̇з маад̇аабид̇аро буд̇д̇ам̣ ологзд̇ваа ‘‘д̇аад̇а, д̇вам̣ ваяаббад̇д̇о, гулавам̣со наама бад̇идтабзд̇аб̣б̣о’’д̇и ад̇ивияа ниббийл̣аяим̣су. маан̣аво ааха ‘‘маяхам̣ сод̇абат̇з зваруубам̣ гат̇ам̣ маа гат̇зт̇а. ахам̣ яаава д̇умхз д̇харат̇а, д̇аава бадиж̇аг̇г̇иссаами, д̇умхаагам̣ ажжаязна нигкамид̇ваа баб̣б̣аж̇иссаамий’’д̇и. д̇з гад̇ибаахам̣ ад̇иггамид̇ваа буна гат̇аяим̣су. соби д̇ат̇зва бадигкиби. д̇ад̇о бадтааяа ниранд̇арам̣ гат̇зд̇иязва.

Tesu tattheva vasantesu amhākaṃ satthā loke uppajjitvā pavattitavaradhammacakko anupubbena rājagahaṃ pāvisi. Satthari tattha paṭivasante ayaṃ pippalimāṇavo magadharaṭṭhe mahātitthabrāhmaṇagāme kapilabrāhmaṇassa aggamahesiyā kucchimhi nibbatto. Ayaṃ bhaddā kāpilānī maddaraṭṭhe sāgalanagare kosiyagottabrāhmaṇassa aggamahesiyā kucchismiṃ nibbattā. Tesaṃ anukkamena vaḍḍhamānānaṃ pippalimāṇavassa vīsatime, bhaddāya soḷasame vasse sampatte mātāpitaro puttaṃ oloketvā ‘‘tāta, tvaṃ vayappatto, kulavaṃso nāma patiṭṭhapetabbo’’ti ativiya nippīḷayiṃsu. Māṇavo āha ‘‘mayhaṃ sotapathe evarūpaṃ kathaṃ mā kathetha. Ahaṃ yāva tumhe dharatha, tāva paṭijaggissāmi, tumhākaṃ accayena nikkhamitvā pabbajissāmī’’ti. Te katipāhaṃ atikkamitvā puna kathayiṃsu. Sopi tatheva paṭikkhipi. Tato paṭṭhāya nirantaraṃ kathetiyeva.

маан̣аво ‘‘мама маад̇арам̣ сан̃н̃аабзссаамий’’д̇и рад̇д̇асуван̣н̣асса нигкасахассам̣ д̣̇ад̇ваа саб̣б̣агаамзхи санд̇аббзд̇ваа суван̣н̣агаарзхи згам̣ ид̇т̇ируубам̣ гаараабзд̇ваа д̇асса маж̇ж̇анагхадданаад̣̇игаммабарияосаанз д̇ам̣ рад̇д̇авад̇т̇ам̣ ниваасаабзд̇ваа ван̣н̣асамбаннзхи бубпзхи жзва наанааалан̇гаарзхи жа алан̇гаараабзд̇ваа маад̇арам̣ баггосаабзд̇ваа ааха ‘‘амма, зваруубам̣ аарамман̣ам̣ лабханд̇о г̇зхз васиссаами алабханд̇о на васиссаамий’’д̇и. бан̣д̣ид̇аа б̣раахман̣ий жинд̇зси – ‘‘маяхам̣ буд̇д̇о бун̃н̃аваа д̣̇иннад̣̇аано гад̇аабхинийхааро, бун̃н̃ам̣ гаронд̇о на згагова агааси, ад̣̇д̇хаа зд̇зна сахагад̇абун̃н̃аа суван̣н̣аруубабадибхааг̇аава бхависсад̇ий’’д̇и адта б̣раахман̣з баггосаабзд̇ваа саб̣б̣агаамзхи санд̇аббзд̇ваа суван̣н̣аруубагам̣ рат̇ам̣ ааробзд̇ваа ‘‘г̇ажчат̇а, д̇аад̇аа, яад̇т̇а амхаагам̣ ж̇аад̇иг̇од̇д̇абхог̇зхи самаанз гулз зваруубам̣ д̣̇ааригам̣ бассат̇а, имамзва суван̣н̣аруубагам̣ бан̣н̣аагаарам̣ гад̇ваа зт̇аа’’д̇и уяяож̇зси.

Māṇavo ‘‘mama mātaraṃ saññāpessāmī’’ti rattasuvaṇṇassa nikkhasahassaṃ datvā sabbakāmehi santappetvā suvaṇṇakārehi ekaṃ itthirūpaṃ kārāpetvā tassa majjanaghaṭṭanādikammapariyosāne taṃ rattavatthaṃ nivāsāpetvā vaṇṇasampannehi pupphehi ceva nānāalaṅkārehi ca alaṅkārāpetvā mātaraṃ pakkosāpetvā āha ‘‘amma, evarūpaṃ ārammaṇaṃ labhanto gehe vasissāmi alabhanto na vasissāmī’’ti. Paṇḍitā brāhmaṇī cintesi – ‘‘mayhaṃ putto puññavā dinnadāno katābhinīhāro, puññaṃ karonto na ekakova akāsi, addhā etena sahakatapuññā suvaṇṇarūpapaṭibhāgāva bhavissatī’’ti aṭṭha brāhmaṇe pakkosāpetvā sabbakāmehi santappetvā suvaṇṇarūpakaṃ rathaṃ āropetvā ‘‘gacchatha, tātā, yattha amhākaṃ jātigottabhogehi samāne kule evarūpaṃ dārikaṃ passatha, imameva suvaṇṇarūpakaṃ paṇṇākāraṃ katvā ethā’’ti uyyojesi.

д̇з ‘‘амхаагам̣ наама зд̇ам̣ гамма’’нд̇и нигкамид̇ваа ‘‘гад̇т̇а г̇амиссаамаа’’д̇и жинд̇зд̇ваа ‘‘мад̣̇д̣̇арадтам̣ наама ид̇т̇аагаро, мад̣̇д̣̇арадтам̣ г̇амиссаамаа’’д̇и мад̣̇д̣̇арадтз сааг̇аланаг̇арам̣ аг̇амам̣су. д̇ад̇т̇а д̇ам̣ суван̣н̣аруубагам̣ нхаанад̇ид̇т̇з табзд̇ваа згаманд̇з нисийд̣̇им̣су. ат̇а бхад̣̇д̣̇ааяа д̇хаад̇ий бхад̣̇д̣̇ам̣ нхаабзд̇ваа, алан̇гарид̇ваа, сириг̇аб̣бхз нисийд̣̇аабзд̇ваа саяам̣ нхааяид̇ум̣ уд̣̇агад̇ид̇т̇ам̣ г̇ад̇аа д̇ад̇т̇а д̇ам̣ суван̣н̣аруубагам̣ д̣̇исваа ‘‘гиссааяам̣ авинийд̇аа ид̇хааг̇анд̇ваа тид̇аа’’д̇и бидтибассз бахарид̇ваа ‘‘суван̣н̣аруубага’’нд̇и н̃ад̇ваа ‘‘аяяад̇хийд̇аа мз’’д̇и сан̃н̃ам̣ уббаад̣̇зсим̣, ‘‘аяам̣ бана мз аяяад̇хийд̇ааяа ниваасанабадиг̇г̇аахигааяааби асад̣̇исаа’’д̇и ааха. ат̇а нам̣ д̇з мануссаа бариваарзд̇ваа ‘‘зваруубаа д̇з саамид̇хийд̇аа’’д̇и бужчим̣су. ‘‘гим̣ зсаа, имааяа суван̣н̣абадимааяа сад̇аг̇ун̣зна сахассаг̇ун̣зна маяхам̣ аяяад̇хийд̇аа абхируубад̇араа, д̣̇ваад̣̇асахад̇т̇з г̇аб̣бхз нисиннааяа бад̣̇ийбагижжам̣ над̇т̇и, сарийробхаасзнзва д̇амам̣ вид̇хамад̇ий’’д̇и. ‘‘д̇зна хи ааг̇ажчаа’’д̇и д̇ам̣ куж̇ж̇ам̣ г̇ахзд̇ваа суван̣н̣аруубагам̣ рат̇з ааробзд̇ваа госияаг̇од̇д̇асса б̣раахман̣асса гхарад̣̇ваарз тад̇ваа ааг̇аманам̣ нивзд̣̇аяим̣су.

Te ‘‘amhākaṃ nāma etaṃ kamma’’nti nikkhamitvā ‘‘kattha gamissāmā’’ti cintetvā ‘‘maddaraṭṭhaṃ nāma itthākaro, maddaraṭṭhaṃ gamissāmā’’ti maddaraṭṭhe sāgalanagaraṃ agamaṃsu. Tattha taṃ suvaṇṇarūpakaṃ nhānatitthe ṭhapetvā ekamante nisīdiṃsu. Atha bhaddāya dhātī bhaddaṃ nhāpetvā, alaṅkaritvā, sirigabbhe nisīdāpetvā sayaṃ nhāyituṃ udakatitthaṃ gatā tattha taṃ suvaṇṇarūpakaṃ disvā ‘‘kissāyaṃ avinītā idhāgantvā ṭhitā’’ti piṭṭhipasse paharitvā ‘‘suvaṇṇarūpaka’’nti ñatvā ‘‘ayyadhītā me’’ti saññaṃ uppādesiṃ, ‘‘ayaṃ pana me ayyadhītāya nivāsanapaṭiggāhikāyāpi asadisā’’ti āha. Atha naṃ te manussā parivāretvā ‘‘evarūpā te sāmidhītā’’ti pucchiṃsu. ‘‘Kiṃ esā, imāya suvaṇṇapaṭimāya sataguṇena sahassaguṇena mayhaṃ ayyadhītā abhirūpatarā, dvādasahatthe gabbhe nisinnāya padīpakiccaṃ natthi, sarīrobhāseneva tamaṃ vidhamatī’’ti. ‘‘Tena hi āgacchā’’ti taṃ khujjaṃ gahetvā suvaṇṇarūpakaṃ rathe āropetvā kosiyagottassa brāhmaṇassa gharadvāre ṭhatvā āgamanaṃ nivedayiṃsu.

б̣раахман̣о бадисант̇аарам̣ гад̇ваа ‘‘гуд̇о ааг̇ад̇ад̇т̇аа’’д̇и бужчи. ‘‘маг̇ад̇харадтз махаад̇ид̇т̇аг̇аамз габилаб̣раахман̣асса гхарад̇о’’д̇и. ‘‘гим̣ гааран̣аа ааг̇ад̇аа’’д̇и? ‘‘иминаа наама гааран̣знаа’’д̇и. ‘‘галяаан̣ам̣, д̇аад̇аа, самаж̇аад̇иг̇од̇д̇авибхаво амхаагам̣ б̣раахман̣о, д̣̇ассаами д̣̇аарига’’нд̇и бан̣н̣аагаарам̣ г̇ан̣хи. д̇з габилаб̣раахман̣асса саасанам̣ бахин̣им̣су ‘‘лад̣̇д̇хаа д̣̇ааригаа , гад̇д̇аб̣б̣ам̣ гарот̇аа’’д̇и. д̇ам̣ саасанам̣ суд̇ваа биббалимаан̣авасса аарожаяим̣су ‘‘лад̣̇д̇хаа гира д̣̇ааригаа’’д̇и. маан̣аво ‘‘ахам̣ ‘на лабхиссанд̇ий’д̇и жинд̇зсим̣, имз ‘лад̣̇д̇хаа’д̇и вад̣̇анд̇и, анад̇т̇иго худ̇ваа бан̣н̣ам̣ бзсзссаамий’’д̇и рахог̇ад̇о бан̣н̣ам̣ лики ‘‘бхад̣̇д̣̇аа, ад̇д̇ано ж̇аад̇иг̇од̇д̇абхог̇аануруубам̣ гхарааваасам̣ лабхад̇у, ахам̣ нигкамид̇ваа баб̣б̣аж̇иссаами, маа бажчаа виббадисаариний ахосий’’д̇и. бхад̣̇д̣̇ааби ‘‘асугасса гира мам̣ д̣̇аад̇угаамо’’д̇и суд̇ваа ‘‘бан̣н̣ам̣ бзсзссаамий’’д̇и рахог̇ад̇аа бан̣н̣ам̣ лики ‘‘аяяабуд̇д̇о ад̇д̇ано ж̇аад̇иг̇од̇д̇абхог̇аануруубам̣ гхарааваасам̣ лабхад̇у, ахам̣ баб̣б̣аж̇иссаами, маа бажчаа виббадисаарий ахосий’’д̇и. д̣̇взби бан̣н̣аани анд̇араамаг̇г̇з самааг̇ажчим̣су. ‘‘ид̣̇ам̣ гасса бан̣н̣а’’нд̇и? ‘‘биббалимаан̣авзна бхад̣̇д̣̇ааяа бахид̇а’’нд̇и. ‘‘ид̣̇ам̣ гассаа’’д̇и? ‘‘бхад̣̇д̣̇ааяа биббалимаан̣авасса бахид̇а’’нд̇и жа вуд̇д̇з д̇з д̣̇взби ваажзд̇ваа ‘‘бассат̇а д̣̇аарагаанам̣ гамма’’нд̇и паалзд̇ваа аран̃н̃з чад̣д̣зд̇ваа ан̃н̃ам̣ д̇ам̣самаанам̣ бан̣н̣ам̣ ликид̇ваа ид̇о зд̇д̇о жа бзсзсум̣. ид̇и гумаарасса гумааригааяа жа сад̣̇исам̣ бан̣н̣ам̣ логассаад̣̇арахид̇амзваад̇и анижчамаанаанам̣язва д̣̇виннам̣ самааг̇амо ахоси.

Brāhmaṇo paṭisanthāraṃ katvā ‘‘kuto āgatatthā’’ti pucchi. ‘‘Magadharaṭṭhe mahātitthagāme kapilabrāhmaṇassa gharato’’ti. ‘‘Kiṃ kāraṇā āgatā’’ti? ‘‘Iminā nāma kāraṇenā’’ti. ‘‘Kalyāṇaṃ, tātā, samajātigottavibhavo amhākaṃ brāhmaṇo, dassāmi dārika’’nti paṇṇākāraṃ gaṇhi. Te kapilabrāhmaṇassa sāsanaṃ pahiṇiṃsu ‘‘laddhā dārikā , kattabbaṃ karothā’’ti. Taṃ sāsanaṃ sutvā pippalimāṇavassa ārocayiṃsu ‘‘laddhā kira dārikā’’ti. Māṇavo ‘‘ahaṃ ‘na labhissantī’ti cintesiṃ, ime ‘laddhā’ti vadanti, anatthiko hutvā paṇṇaṃ pesessāmī’’ti rahogato paṇṇaṃ likhi ‘‘bhaddā, attano jātigottabhogānurūpaṃ gharāvāsaṃ labhatu, ahaṃ nikkhamitvā pabbajissāmi, mā pacchā vippaṭisārinī ahosī’’ti. Bhaddāpi ‘‘asukassa kira maṃ dātukāmo’’ti sutvā ‘‘paṇṇaṃ pesessāmī’’ti rahogatā paṇṇaṃ likhi ‘‘ayyaputto attano jātigottabhogānurūpaṃ gharāvāsaṃ labhatu, ahaṃ pabbajissāmi, mā pacchā vippaṭisārī ahosī’’ti. Dvepi paṇṇāni antarāmagge samāgacchiṃsu. ‘‘Idaṃ kassa paṇṇa’’nti? ‘‘Pippalimāṇavena bhaddāya pahita’’nti. ‘‘Idaṃ kassā’’ti? ‘‘Bhaddāya pippalimāṇavassa pahita’’nti ca vutte te dvepi vācetvā ‘‘passatha dārakānaṃ kamma’’nti phāletvā araññe chaḍḍetvā aññaṃ taṃsamānaṃ paṇṇaṃ likhitvā ito etto ca pesesuṃ. Iti kumārassa kumārikāya ca sadisaṃ paṇṇaṃ lokassādarahitamevāti anicchamānānaṃyeva dvinnaṃ samāgamo ahosi.

д̇ам̣ д̣̇ивасам̣язва биббалимаан̣аво згам̣ бубпад̣̇аамам̣ г̇ант̇аабзси бхад̣̇д̣̇ааби. д̇аани саяанамаж̇жхз табзсум̣ бхуд̇д̇асааяамаасаа убхоби ‘‘саяанам̣ аарухиссаамаа’’д̇и маан̣аво д̣̇агкин̣абассзна саяанам̣ аарухи. бхад̣̇д̣̇аа ваамабассзна абхирухид̇ваа ааха – ‘‘яасса бассз бубпаани милааяанд̇и, д̇асса рааг̇ажид̇д̇ам̣ уббаннанд̇и виж̇ааниссаама, имам̣ бубпад̣̇аамам̣ на аллияид̇аб̣б̣а’’нд̇и. д̇з бана ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сарийрасампассабхаязна д̇ияаамарад̇д̇им̣ нид̣̇д̣̇ам̣ аноггаманд̇аава вийд̇инаамзнд̇и, д̣̇иваа бана хасид̇амад̇д̇амби наахоси. д̇з логаамисзна асам̣садтаа яаава маад̇аабид̇аро д̇харанд̇и, д̇аава гудумб̣ам̣ авижаарзд̇ваа д̇зсу гаалан̇гад̇зсу вижаараяим̣су. махад̇ий маан̣авасса самбад̇д̇и – згад̣̇ивасам̣ сарийрам̣ уб̣б̣аддзд̇ваа чад̣д̣зд̇аб̣б̣ам̣ суван̣н̣ажун̣н̣ам̣ зва маг̇ад̇ханаал̣ияаа д̣̇ваад̣̇асанаал̣имад̇д̇ам̣ лад̣̇д̇хум̣ ваддад̇и. яанд̇аб̣ад̣̇д̇хаани садтимахаад̇ал̣аагаани, гамманд̇о д̣̇ваад̣̇асаяож̇аниго, анураад̇хабурабамаан̣аа жуд̣̇д̣̇аса г̇аамаа, жуд̣̇д̣̇аса хад̇т̇аанийгаани, жуд̣̇д̣̇аса ассаанийгаани, жуд̣̇д̣̇аса рат̇аанийгаани.

Taṃ divasaṃyeva pippalimāṇavo ekaṃ pupphadāmaṃ ganthāpesi bhaddāpi. Tāni sayanamajjhe ṭhapesuṃ bhuttasāyamāsā ubhopi ‘‘sayanaṃ āruhissāmā’’ti māṇavo dakkhiṇapassena sayanaṃ āruhi. Bhaddā vāmapassena abhiruhitvā āha – ‘‘yassa passe pupphāni milāyanti, tassa rāgacittaṃ uppannanti vijānissāma, imaṃ pupphadāmaṃ na alliyitabba’’nti. Te pana aññamaññaṃ sarīrasamphassabhayena tiyāmarattiṃ niddaṃ anokkamantāva vītināmenti, divā pana hasitamattampi nāhosi. Te lokāmisena asaṃsaṭṭhā yāva mātāpitaro dharanti, tāva kuṭumbaṃ avicāretvā tesu kālaṅkatesu vicārayiṃsu. Mahatī māṇavassa sampatti – ekadivasaṃ sarīraṃ ubbaṭṭetvā chaḍḍetabbaṃ suvaṇṇacuṇṇaṃ eva magadhanāḷiyā dvādasanāḷimattaṃ laddhuṃ vaṭṭati. Yantabaddhāni saṭṭhimahātaḷākāni, kammanto dvādasayojaniko, anurādhapurapamāṇā cuddasa gāmā, cuddasa hatthānīkāni, cuddasa assānīkāni, cuddasa rathānīkāni.

со згад̣̇ивасам̣ алан̇гад̇аассам̣ ааруяха махааж̇анабаривуд̇о гамманд̇ам̣ г̇анд̇ваа кзд̇д̇агодияам̣ тид̇о нан̇г̇алзхи бхиннадтаанад̇о гаагаад̣̇аяо сагун̣з г̇ан̣д̣уббаад̣̇аад̣̇ибаан̣агз уд̣̇д̇харид̇ваа каад̣̇анд̇з д̣̇исваа, ‘‘д̇аад̇аа, имз гим̣ каад̣̇анд̇ий’’д̇и бужчи. ‘‘г̇ан̣д̣уббаад̣̇з, аяяаа’’д̇и. ‘‘зд̇зхи гад̇ам̣ баабам̣ гасса ход̇ий’’д̇и? ‘‘д̇умхаагам̣, аяяаа’’д̇и. со жинд̇зси – ‘‘сажз зд̇зхи гад̇ам̣ баабам̣ маяхам̣ ход̇и, гим̣ мз гариссад̇и сад̇д̇аасийд̇игодид̇ханам̣, гим̣ д̣̇ваад̣̇асаяож̇ано гамманд̇о, гим̣ яанд̇аб̣ад̣̇д̇хаани д̇ал̣аагаани, гим̣ жуд̣̇д̣̇аса г̇аамаа, саб̣б̣амзд̇ам̣ бхад̣̇д̣̇ааяа гаабилаанияаа нияяаад̇зд̇ваа нигкамма баб̣б̣аж̇иссаамий’’д̇и.

So ekadivasaṃ alaṅkataassaṃ āruyha mahājanaparivuto kammantaṃ gantvā khettakoṭiyaṃ ṭhito naṅgalehi bhinnaṭṭhānato kākādayo sakuṇe gaṇḍuppādādipāṇake uddharitvā khādante disvā, ‘‘tātā, ime kiṃ khādantī’’ti pucchi. ‘‘Gaṇḍuppāde, ayyā’’ti. ‘‘Etehi kataṃ pāpaṃ kassa hotī’’ti? ‘‘Tumhākaṃ, ayyā’’ti. So cintesi – ‘‘sace etehi kataṃ pāpaṃ mayhaṃ hoti, kiṃ me karissati sattaasītikoṭidhanaṃ, kiṃ dvādasayojano kammanto, kiṃ yantabaddhāni taḷākāni, kiṃ cuddasa gāmā, sabbametaṃ bhaddāya kāpilāniyā niyyātetvā nikkhamma pabbajissāmī’’ti.

бхад̣̇д̣̇ааби гаабилааний д̇асмим̣ кан̣з анд̇аравад̇т̇умхи д̇аяо д̇илагумбхз бад̇т̇араабзд̇ваа д̇хаад̇ийхи баривуд̇аа нисиннаа гаагз д̇илабаан̣агз каад̣̇амаанз д̣̇исваа, ‘‘аммаа, гим̣ имз каад̣̇анд̇ий’’д̇и бужчи. ‘‘баан̣агз аяяз’’д̇и. ‘‘агусалам̣ гасса ход̇ий’’д̇и? ‘‘д̇умхаагам̣, аяяз’’д̇и. саа жинд̇зси – ‘‘маяхам̣ жад̇ухад̇т̇авад̇т̇ам̣ наал̣игод̣̇анамад̇д̇ан̃жа лад̣̇д̇хум̣ ваддад̇и, яад̣̇и банзд̇ам̣ зд̇д̇агзна ж̇анзна гад̇ам̣ агусалам̣ маяхам̣ ход̇и, бхавасахассзнаби ваддад̇о сийсам̣ угкибид̇ум̣ на саггаа. аяяабуд̇д̇з ааг̇ад̇амад̇д̇зязва саб̣б̣ам̣ д̇асса нияяаад̇зд̇ваа нигкамма баб̣б̣аж̇иссаамий’’д̇и.

Bhaddāpi kāpilānī tasmiṃ khaṇe antaravatthumhi tayo tilakumbhe pattharāpetvā dhātīhi parivutā nisinnā kāke tilapāṇake khādamāne disvā, ‘‘ammā, kiṃ ime khādantī’’ti pucchi. ‘‘Pāṇake ayye’’ti. ‘‘Akusalaṃ kassa hotī’’ti? ‘‘Tumhākaṃ, ayye’’ti. Sā cintesi – ‘‘mayhaṃ catuhatthavatthaṃ nāḷikodanamattañca laddhuṃ vaṭṭati, yadi panetaṃ ettakena janena kataṃ akusalaṃ mayhaṃ hoti, bhavasahassenapi vaṭṭato sīsaṃ ukkhipituṃ na sakkā. Ayyaputte āgatamatteyeva sabbaṃ tassa niyyātetvā nikkhamma pabbajissāmī’’ti.

маан̣аво ааг̇анд̇ваа, нхад̇ваа баасаад̣̇ам̣ ааруяха махаарахз баллан̇гз нисийд̣̇и. ат̇асса жаггавад̇д̇ино анужчавигам̣ бхож̇анам̣ саж̇ж̇аяим̣су. д̣̇взби бхун̃ж̇ид̇ваа бариж̇анз нигканд̇з рахог̇ад̇аа паасугадтаанз нисийд̣̇им̣су. д̇ад̇о маан̣аво бхад̣̇д̣̇ам̣ ааха – ‘‘бхад̣̇д̣̇з, имам̣ гхарам̣ ааг̇ажчанд̇ий д̇вам̣ гид̇д̇агам̣ д̇ханам̣ аахарасий’’д̇и? ‘‘бан̃жабан̣н̣ааса сагадасахассаани, аяяаа’’д̇и. ‘‘д̇ам̣ саб̣б̣ам̣, яаа жа имасмим̣ гхарз сад̇д̇аасийд̇игодияо яанд̇аб̣ад̣̇д̇хасадтид̇ал̣аагаад̣̇ибхзд̣̇аа жа самбад̇д̇и ад̇т̇и, д̇ам̣ саб̣б̣ан̃жа д̇уяхам̣язва нияяаад̣̇змий’’д̇и. ‘‘д̇умхз бана гахам̣ г̇ажчат̇а, аяяаа’’д̇и? ‘‘ахам̣ баб̣б̣аж̇иссаамий’’д̇и. ‘‘аяяа, ахамби д̇умхаагам̣язва ааг̇аманам̣ ологаяамаанаа нисиннаа. ахамби баб̣б̣аж̇иссаамий’’д̇и. д̇зсам̣ аад̣̇ид̇д̇абан̣н̣агуди вияа д̇аяо бхаваа убадтахим̣су. д̇з анд̇араабан̣ад̇о гасааяарасабийд̇аани вад̇т̇аани мад̇д̇игаабад̇д̇з жа аахараабзд̇ваа ан̃н̃аман̃н̃ам̣ гзсз оробзд̇ваа ‘‘яз логз араханд̇о, д̇з уд̣̇д̣̇исса амхаагам̣ баб̣б̣аж̇ж̇аа’’д̇и баб̣б̣аж̇ид̇ваа, т̇авигаасу бад̇д̇з багкибид̇ваа ам̣сз лаг̇г̇зд̇ваа баасаад̣̇ад̇о од̇арим̣су. г̇зхз д̣̇аасзсу ваа гаммагарзсу ваа на гожи сан̃ж̇аани.

Māṇavo āgantvā, nhatvā pāsādaṃ āruyha mahārahe pallaṅke nisīdi. Athassa cakkavattino anucchavikaṃ bhojanaṃ sajjayiṃsu. Dvepi bhuñjitvā parijane nikkhante rahogatā phāsukaṭṭhāne nisīdiṃsu. Tato māṇavo bhaddaṃ āha – ‘‘bhadde, imaṃ gharaṃ āgacchantī tvaṃ kittakaṃ dhanaṃ āharasī’’ti? ‘‘Pañcapaṇṇāsa sakaṭasahassāni, ayyā’’ti. ‘‘Taṃ sabbaṃ, yā ca imasmiṃ ghare sattaasītikoṭiyo yantabaddhasaṭṭhitaḷākādibhedā ca sampatti atthi, taṃ sabbañca tuyhaṃyeva niyyādemī’’ti. ‘‘Tumhe pana kahaṃ gacchatha, ayyā’’ti? ‘‘Ahaṃ pabbajissāmī’’ti. ‘‘Ayya, ahampi tumhākaṃyeva āgamanaṃ olokayamānā nisinnā. Ahampi pabbajissāmī’’ti. Tesaṃ ādittapaṇṇakuṭi viya tayo bhavā upaṭṭhahiṃsu. Te antarāpaṇato kasāyarasapītāni vatthāni mattikāpatte ca āharāpetvā aññamaññaṃ kese oropetvā ‘‘ye loke arahanto, te uddissa amhākaṃ pabbajjā’’ti pabbajitvā, thavikāsu patte pakkhipitvā aṃse laggetvā pāsādato otariṃsu. Gehe dāsesu vā kammakaresu vā na koci sañjāni.

ат̇а нз б̣раахман̣аг̇аамад̇о нигкамма д̣̇аасаг̇аамад̣̇ваарзна г̇ажчанд̇з аагаббагуд̇д̇авасзна д̣̇аасаг̇аамаваасино сан̃ж̇ааним̣су. д̇з род̣̇анд̇аа баад̣̇зсу нибад̇ид̇ваа ‘‘гим̣, амхз, анаат̇з гарот̇а аяяаа’’д̇и аахам̣су. ‘‘маяам̣, ‘бхан̣з, аад̣̇ид̇д̇абан̣н̣асаалаа вияа д̇аяо бхаваа’д̇и баб̣б̣аж̇имхаа. сажз д̇умхзсу згзгам̣ бхуж̇иссам̣ гарома, вассасад̇амби наббаход̇и. д̇умхзва д̇умхаагам̣ сийсам̣ д̇ховид̇ваа бхуж̇иссаа худ̇ваа ж̇ийват̇аа’’д̇и вад̇ваа д̇зсам̣ род̣̇анд̇аанам̣язва баггамим̣су.

Atha ne brāhmaṇagāmato nikkhamma dāsagāmadvārena gacchante ākappakuttavasena dāsagāmavāsino sañjāniṃsu. Te rodantā pādesu nipatitvā ‘‘kiṃ, amhe, anāthe karotha ayyā’’ti āhaṃsu. ‘‘Mayaṃ, ‘bhaṇe, ādittapaṇṇasālā viya tayo bhavā’ti pabbajimhā. Sace tumhesu ekekaṃ bhujissaṃ karoma, vassasatampi nappahoti. Tumheva tumhākaṃ sīsaṃ dhovitvā bhujissā hutvā jīvathā’’ti vatvā tesaṃ rodantānaṃyeva pakkamiṃsu.

т̇зро бурад̇о г̇ажчанд̇о нивад̇д̇ид̇ваа ологзнд̇о жинд̇зси – ‘‘аяам̣, бхад̣̇д̣̇аа гаабилааний, сагалаж̇амб̣уд̣̇ийбаг̇гханигаа ид̇т̇ий маяхам̣ бажчад̇о ааг̇ажчад̇и, таанам̣ ко банзд̇ам̣ виж̇ж̇ад̇и, яам̣ гожид̣̇зва звам̣ жинд̇зяяа ‘имз баб̣б̣аж̇ид̇ааби винаа бхавид̇ум̣ на саггонд̇и, ананужчавигам̣ гаронд̇ий’д̇и, гожи баабзна манам̣ бад̣̇уусзд̇ваа абааяабуураго бхавзяяа, имам̣ бахааяа маяхам̣ г̇анд̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и жид̇д̇ам̣ уббаад̣̇зси. со бурад̇о г̇ажчанд̇о д̣̇взд̇хаабат̇ам̣ д̣̇исваа д̇асса мад̇т̇агз адтааси. бхад̣̇д̣̇ааби ааг̇анд̇ваа, ванд̣̇ид̇ваа адтааси. ат̇а нам̣ ааха – ‘‘бхад̣̇д̣̇з, д̇аад̣̇исим̣ ид̇т̇им̣ мама бажчад̇о ааг̇ажчанд̇им̣ д̣̇исваа ‘имз баб̣б̣аж̇ид̇ааби винаа бхавид̇ум̣ на саггонд̇ий’д̇и жинд̇зд̇ваа амхзсу бад̣̇удтажид̇д̇о махааж̇ано абааяабуураго бхавзяяа. имасмим̣ д̣̇взд̇хаабат̇з д̇вам̣ згам̣ г̇ан̣ха, ахамзгзна г̇амиссаамий’’д̇и. ‘‘аама, аяяа, баб̣б̣аж̇ид̇аанам̣ маад̇уг̇аамо балиб̣од̇хо, ‘баб̣б̣аж̇ид̇вааби винаа на бхаванд̇ий’д̇и амхаагам̣ д̣̇осам̣ д̣̇ассзссанд̇и, д̇умхз згам̣ маг̇г̇ам̣ г̇ан̣хат̇а, винаа бхависсаамаа’’д̇и д̇игкад̇д̇ум̣ бад̣̇агкин̣ам̣ гад̇ваа жад̇уусу таанзсу бан̃жабад̇идтид̇зна ванд̣̇ид̇ваа д̣̇асанакасамод̇хаанасамуж̇ж̇алам̣ ан̃ж̇алим̣ баг̇г̇аяха ‘‘сад̇асахассагаббабаримаан̣з ад̣̇д̇хаанз гад̇о мид̇д̇асант̇аво аж̇ж̇а бхиж̇ж̇ад̇ий’’д̇и вад̇ваа ‘‘д̇умхз д̣̇агкин̣аж̇аад̇игаа наама, д̇умхаагам̣ д̣̇агкин̣амаг̇г̇о ваддад̇и, маяам̣ маад̇уг̇аамаа наама ваамаж̇аад̇игаа, амхаагам̣ ваамамаг̇г̇о ваддад̇ий’’д̇и ванд̣̇ид̇ваа маг̇г̇ам̣ бадибаннаа. д̇зсам̣ д̣̇взд̇хаабхууд̇агаалз аяам̣ махаабат̇авий ‘‘ахам̣ жаггаваал̣асинзрубаб̣б̣ад̇з д̇хаарзд̇ум̣ саггонд̇ийби д̇умхаагам̣ г̇ун̣з д̇хаарзд̇ум̣ на саггомий’’д̇и вад̣̇анд̇ий вияа виравамаанаа гамби, аагаасз асанисад̣̇д̣̇о вияа бавад̇д̇и, жаггаваал̣асинзрубаб̣б̣ад̇о уннад̣̇и.

Thero purato gacchanto nivattitvā olokento cintesi – ‘‘ayaṃ, bhaddā kāpilānī, sakalajambudīpagghanikā itthī mayhaṃ pacchato āgacchati, ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati, yaṃ kocideva evaṃ cinteyya ‘ime pabbajitāpi vinā bhavituṃ na sakkonti, ananucchavikaṃ karontī’ti, koci pāpena manaṃ padūsetvā apāyapūrako bhaveyya, imaṃ pahāya mayhaṃ gantuṃ vaṭṭatī’’ti cittaṃ uppādesi. So purato gacchanto dvedhāpathaṃ disvā tassa matthake aṭṭhāsi. Bhaddāpi āgantvā, vanditvā aṭṭhāsi. Atha naṃ āha – ‘‘bhadde, tādisiṃ itthiṃ mama pacchato āgacchantiṃ disvā ‘ime pabbajitāpi vinā bhavituṃ na sakkontī’ti cintetvā amhesu paduṭṭhacitto mahājano apāyapūrako bhaveyya. Imasmiṃ dvedhāpathe tvaṃ ekaṃ gaṇha, ahamekena gamissāmī’’ti. ‘‘Āma, ayya, pabbajitānaṃ mātugāmo palibodho, ‘pabbajitvāpi vinā na bhavantī’ti amhākaṃ dosaṃ dassessanti, tumhe ekaṃ maggaṃ gaṇhatha, vinā bhavissāmā’’ti tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvā catūsu ṭhānesu pañcapatiṭṭhitena vanditvā dasanakhasamodhānasamujjalaṃ añjaliṃ paggayha ‘‘satasahassakappaparimāṇe addhāne kato mittasanthavo ajja bhijjatī’’ti vatvā ‘‘tumhe dakkhiṇajātikā nāma, tumhākaṃ dakkhiṇamaggo vaṭṭati, mayaṃ mātugāmā nāma vāmajātikā, amhākaṃ vāmamaggo vaṭṭatī’’ti vanditvā maggaṃ paṭipannā. Tesaṃ dvedhābhūtakāle ayaṃ mahāpathavī ‘‘ahaṃ cakkavāḷasinerupabbate dhāretuṃ sakkontīpi tumhākaṃ guṇe dhāretuṃ na sakkomī’’ti vadantī viya viravamānā kampi, ākāse asanisaddo viya pavatti, cakkavāḷasinerupabbato unnadi.

саммаасамб̣уд̣̇д̇хо взл̣уванамахаавихаарз г̇анд̇хагудияам̣ нисинно бат̇авийгамбанасад̣̇д̣̇ам̣ суд̇ваа ‘‘гисса ну ко бат̇авий гамбад̇ий’’д̇и ааваж̇ж̇знд̇о ‘‘биббалимаан̣аво жа бхад̣̇д̣̇аа жа гаабилааний мам̣ уд̣̇д̣̇исса аббамзяяам̣ самбад̇д̇им̣ бахааяа баб̣б̣аж̇ид̇аа. д̇зсам̣ вияог̇адтаанз убхиннам̣ г̇ун̣аб̣алзна аяам̣ бат̇авийгамбо ж̇аад̇о. маяааби зд̇зсам̣ сан̇г̇ахам̣ гаад̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и г̇анд̇хагудид̇о нигкамма саяамзва бад̇д̇ажийварамаад̣̇ааяа асийд̇имахаат̇зрзсу ган̃жиби анааманд̇зд̇ваа д̇иг̇аавуд̇ам̣ маг̇г̇ам̣ бажжуг̇г̇аманам̣ гад̇ваа рааж̇аг̇ахасса жа нааланд̣̇ааяа жа анд̇арз б̣ахубуд̇д̇аганиг̇род̇харугкамуулз баллан̇гам̣ аабхуж̇ид̇ваа нисийд̣̇и. нисийд̣̇анд̇о бана ан̃н̃ад̇арабам̣сугуулиго вияа анисийд̣̇ид̇ваа б̣уд̣̇д̇хавзсам̣ г̇ахзд̇ваа асийд̇ихад̇т̇агханаб̣уд̣̇д̇харасмияо виссаж̇ж̇знд̇о нисийд̣̇и. ид̇и д̇асмим̣ кан̣з бан̣н̣ажчад̇д̇асагадажаггагуудааг̇аараад̣̇иббамаан̣аа б̣уд̣̇д̇харасмияо ид̇о жид̇о жа вибпаранд̇ияо вид̇хааванд̇ияо жанд̣̇асахассасуурияасахассауг̇г̇аманагаало вияа гурумаанаа д̇ам̣ вананд̇ам̣ згобхаасам̣ агам̣су. д̣̇вад̇д̇им̣самахаабурисалагкан̣асирияаа самуж̇ж̇алад̇аарааг̇ан̣зна вияа г̇аг̇анам̣, субубпид̇агамалагувалаязна вияа салилам̣, вананд̇ам̣ вирожид̇т̇а. ниг̇род̇харугкасса наама канд̇хо сзд̇о ход̇и, бад̇д̇аани нийлаани, баггаани рад̇д̇аани. д̇асмим̣ бана д̣̇ивасз сад̇асаако ниг̇род̇хо суван̣н̣аван̣н̣ова ахоси.

Sammāsambuddho veḷuvanamahāvihāre gandhakuṭiyaṃ nisinno pathavīkampanasaddaṃ sutvā ‘‘kissa nu kho pathavī kampatī’’ti āvajjento ‘‘pippalimāṇavo ca bhaddā ca kāpilānī maṃ uddissa appameyyaṃ sampattiṃ pahāya pabbajitā. Tesaṃ viyogaṭṭhāne ubhinnaṃ guṇabalena ayaṃ pathavīkampo jāto. Mayāpi etesaṃ saṅgahaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ti gandhakuṭito nikkhamma sayameva pattacīvaramādāya asītimahātheresu kañcipi anāmantetvā tigāvutaṃ maggaṃ paccuggamanaṃ katvā rājagahassa ca nālandāya ca antare bahuputtakanigrodharukkhamūle pallaṅkaṃ ābhujitvā nisīdi. Nisīdanto pana aññatarapaṃsukūliko viya anisīditvā buddhavesaṃ gahetvā asītihatthaghanabuddharasmiyo vissajjento nisīdi. Iti tasmiṃ khaṇe paṇṇacchattasakaṭacakkakūṭāgārādippamāṇā buddharasmiyo ito cito ca vippharantiyo vidhāvantiyo candasahassasūriyasahassauggamanakālo viya kurumānā taṃ vanantaṃ ekobhāsaṃ akaṃsu. Dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇasiriyā samujjalatārāgaṇena viya gaganaṃ, supupphitakamalakuvalayena viya salilaṃ, vanantaṃ virocittha. Nigrodharukkhassa nāma khandho seto hoti, pattāni nīlāni, pakkāni rattāni. Tasmiṃ pana divase satasākho nigrodho suvaṇṇavaṇṇova ahosi.

махаагассабад̇т̇зро ‘‘аяам̣ амхаагам̣ сад̇т̇аа бхависсад̇и, имам̣ ахам̣ уд̣̇д̣̇исса баб̣б̣аж̇ид̇о’’д̇и д̣̇идтадтаанад̇о бадтааяа он̣ад̇он̣ад̇ова г̇анд̇ваа д̇ийсу таанзсу ванд̣̇ид̇ваа ‘‘сад̇т̇аа мз, бханд̇з, бхаг̇аваа, саавагохамасми, сад̇т̇аа мз, бханд̇з, бхаг̇аваа саавагохамасмий’’д̇и (сам̣. ни. 2.154) ааха. ат̇а нам̣ бхаг̇аваа ааха ‘‘гассаба, сажз д̇вам̣ имам̣ нибажжагаарам̣ махаабат̇авияаа гарзяяааси, сааби д̇хаарзд̇ум̣ на саггун̣зяяа. д̇ат̇ааг̇ад̇асса звам̣ г̇ун̣амаханд̇ад̇ам̣ ж̇аанад̇аа д̇аяаа гад̇о нибажжагааро маяхам̣, ломамби жаалзд̇ум̣ на саггод̇и. нисийд̣̇а, гассаба, д̣̇ааяаж̇ж̇ам̣ д̇з д̣̇ассаамий’’д̇и. ат̇асса бхаг̇аваа д̇ийхи оваад̣̇зхи убасамбад̣̇амад̣̇ааси. д̣̇ад̇ваа б̣ахубуд̇д̇аганиг̇род̇хамуулад̇о нигкамид̇ваа т̇зрам̣ бажчаасаман̣ам̣ гад̇ваа маг̇г̇ам̣ бадибаж̇ж̇и. сад̇т̇у сарийрам̣ д̣̇вад̇д̇им̣самахаабурисалагкан̣авижид̇д̇ам̣, махаагассабасса сарийрам̣ сад̇д̇амахаабурисалагкан̣абадиман̣д̣ид̇ам̣, со ган̃жанамахаанаавааяа бажчааб̣ад̣̇д̇хо вияа сад̇т̇у бад̣̇аанубад̣̇игам̣ ануг̇ажчи. сад̇т̇аа т̇огам̣ маг̇г̇ам̣ г̇анд̇ваа маг̇г̇аа оггамма ан̃н̃ад̇арасмим̣ ругкамуулз нисаж̇ж̇аагаарам̣ д̣̇ассзси. т̇зро ‘‘нисийд̣̇ид̇угаамо сад̇т̇аа’’д̇и н̃ад̇ваа ад̇д̇ано баарубид̇абадабилод̇игасан̇гхаадим̣ жад̇уг̇г̇ун̣ам̣ гад̇ваа бан̃н̃абзси.

Mahākassapatthero ‘‘ayaṃ amhākaṃ satthā bhavissati, imaṃ ahaṃ uddissa pabbajito’’ti diṭṭhaṭṭhānato paṭṭhāya oṇatoṇatova gantvā tīsu ṭhānesu vanditvā ‘‘satthā me, bhante, bhagavā, sāvakohamasmi, satthā me, bhante, bhagavā sāvakohamasmī’’ti (saṃ. ni. 2.154) āha. Atha naṃ bhagavā āha ‘‘kassapa, sace tvaṃ imaṃ nipaccakāraṃ mahāpathaviyā kareyyāsi, sāpi dhāretuṃ na sakkuṇeyya. Tathāgatassa evaṃ guṇamahantataṃ jānatā tayā kato nipaccakāro mayhaṃ, lomampi cāletuṃ na sakkoti. Nisīda, kassapa, dāyajjaṃ te dassāmī’’ti. Athassa bhagavā tīhi ovādehi upasampadamadāsi. Datvā bahuputtakanigrodhamūlato nikkhamitvā theraṃ pacchāsamaṇaṃ katvā maggaṃ paṭipajji. Satthu sarīraṃ dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇavicittaṃ, mahākassapassa sarīraṃ sattamahāpurisalakkhaṇapaṭimaṇḍitaṃ, so kañcanamahānāvāya pacchābaddho viya satthu padānupadikaṃ anugacchi. Satthā thokaṃ maggaṃ gantvā maggā okkamma aññatarasmiṃ rukkhamūle nisajjākāraṃ dassesi. Thero ‘‘nisīditukāmo satthā’’ti ñatvā attano pārupitapaṭapilotikasaṅghāṭiṃ catugguṇaṃ katvā paññapesi.

сад̇т̇аа д̇ад̇т̇а нисийд̣̇ид̇ваа хад̇т̇зна жийварам̣ баримаж̇ж̇анд̇о ‘‘муд̣̇угаа ко д̇яааяам̣, гассаба, бадабилод̇игасан̇гхаадий’’д̇и (сам̣. ни. 2.154) ааха. т̇зро ‘‘сад̇т̇аа мама сан̇гхаадияаа муд̣̇убхаавам̣ гат̇зд̇и, баарубид̇угаамо бхависсад̇ий’’д̇и н̃ад̇ваа ‘‘баарубад̇у, бханд̇з, бхаг̇аваа сан̇гхаади’’нд̇и ааха. ‘‘д̇вам̣ гим̣ баарубиссаси, гассабаа’’д̇и? ‘‘д̇умхаагам̣ ниваасанам̣ лабханд̇о баарубиссаами, бханд̇з’’д̇и. ‘‘гим̣ бана д̇вам̣, гассаба, имам̣ барибхог̇аж̇ин̣н̣ам̣ бам̣сугуулам̣ д̇хаарзд̇ум̣ сагкиссаси? маяаа хи имасса бам̣сугууласса г̇ахид̇ад̣̇ивасз уд̣̇агабарияанд̇ам̣ гад̇ваа махаабат̇авий гамби, имам̣ б̣уд̣̇д̇хаанам̣ барибхог̇аж̇ин̣н̣ажийварам̣ наама на саггаа барид̇д̇аг̇ун̣зна д̇хаарзд̇ум̣, бадиб̣алзнзвид̣̇ам̣ бадибад̇д̇ибууран̣асамад̇т̇зна ж̇аад̇ибам̣сугуулигзна д̇хаарзд̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и вад̇ваа т̇зрзна сад̣̇д̇хим̣ жийварам̣ баривад̇д̇зси.

Satthā tattha nisīditvā hatthena cīvaraṃ parimajjanto ‘‘mudukā kho tyāyaṃ, kassapa, paṭapilotikasaṅghāṭī’’ti (saṃ. ni. 2.154) āha. Thero ‘‘satthā mama saṅghāṭiyā mudubhāvaṃ katheti, pārupitukāmo bhavissatī’’ti ñatvā ‘‘pārupatu, bhante, bhagavā saṅghāṭi’’nti āha. ‘‘Tvaṃ kiṃ pārupissasi, kassapā’’ti? ‘‘Tumhākaṃ nivāsanaṃ labhanto pārupissāmi, bhante’’ti. ‘‘Kiṃ pana tvaṃ, kassapa, imaṃ paribhogajiṇṇaṃ paṃsukūlaṃ dhāretuṃ sakkhissasi? Mayā hi imassa paṃsukūlassa gahitadivase udakapariyantaṃ katvā mahāpathavī kampi, imaṃ buddhānaṃ paribhogajiṇṇacīvaraṃ nāma na sakkā parittaguṇena dhāretuṃ, paṭibalenevidaṃ paṭipattipūraṇasamatthena jātipaṃsukūlikena dhāretuṃ vaṭṭatī’’ti vatvā therena saddhiṃ cīvaraṃ parivattesi.

звам̣ бана жийварабаривад̇д̇анам̣ гад̇ваа т̇зрасса бааруд̇ажийварам̣ бхаг̇аваа бааруби, сад̇т̇у жийварам̣ т̇зро. д̇асмим̣ самаяз ажзд̇анааби аяам̣ махаабат̇авий ‘‘д̣̇уггарам̣, бханд̇з, агад̇т̇а, ад̇д̇анаа бааруд̇ажийварам̣ саавагасса д̣̇иннабуб̣б̣о наама над̇т̇и, ахам̣ д̇умхаагам̣ г̇ун̣ам̣ д̇хаарзд̇ум̣ на саггомий’’д̇и вад̣̇анд̇ий вияа уд̣̇агабарияанд̇ам̣ гад̇ваа гамби. т̇зроби ‘‘лад̣̇д̇хам̣ д̣̇аани маяаа б̣уд̣̇д̇хаанам̣ барибхог̇ажийварам̣, гим̣ мз ид̣̇аани уд̇д̇ари гад̇д̇аб̣б̣ам̣ ад̇т̇ий’’д̇и уннад̇им̣ агад̇ваа б̣уд̣̇д̇хаанам̣ санд̇игзязва д̇зраса д̇худ̇аг̇ун̣з самаад̣̇ааяа сад̇д̇ад̣̇ивасамад̇д̇ам̣ бут̇уж̇ж̇ано ахоси, адтамз д̣̇ивасз саха бадисамбхид̣̇аахи арахад̇д̇ам̣ баабун̣и. д̇зна вуд̇д̇ам̣ абад̣̇аанз (аба. т̇зра 1.1.398-420) –

Evaṃ pana cīvaraparivattanaṃ katvā therassa pārutacīvaraṃ bhagavā pārupi, satthu cīvaraṃ thero. Tasmiṃ samaye acetanāpi ayaṃ mahāpathavī ‘‘dukkaraṃ, bhante, akattha, attanā pārutacīvaraṃ sāvakassa dinnapubbo nāma natthi, ahaṃ tumhākaṃ guṇaṃ dhāretuṃ na sakkomī’’ti vadantī viya udakapariyantaṃ katvā kampi. Theropi ‘‘laddhaṃ dāni mayā buddhānaṃ paribhogacīvaraṃ, kiṃ me idāni uttari kattabbaṃ atthī’’ti unnatiṃ akatvā buddhānaṃ santikeyeva terasa dhutaguṇe samādāya sattadivasamattaṃ puthujjano ahosi, aṭṭhame divase saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne (apa. thera 1.1.398-420) –

‘‘бад̣̇умуд̇д̇арасса бхаг̇авад̇о, логаж̇здтасса д̇аад̣̇ино;

‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

ниб̣б̣уд̇з логанаат̇амхи, бууж̇ам̣ губ̣б̣анд̇и сад̇т̇уно.

Nibbute lokanāthamhi, pūjaṃ kubbanti satthuno.

‘‘уд̣̇аг̇г̇ажид̇д̇аа ж̇анад̇аа, аамод̣̇ид̇абамод̣̇ид̇аа;

‘‘Udaggacittā janatā, āmoditapamoditā;

д̇зсу сам̣взг̇аж̇аад̇зсу, бийд̇и сз уд̣̇абаж̇ж̇ат̇а.

Tesu saṃvegajātesu, pīti se udapajjatha.

‘‘н̃аад̇имид̇д̇з самаанзд̇ваа, ид̣̇ам̣ важанамаб̣равим̣;

‘‘Ñātimitte samānetvā, idaṃ vacanamabraviṃ;

бариниб̣б̣уд̇о махаавийро, ханд̣̇а бууж̇ам̣ гаромасз.

Parinibbuto mahāvīro, handa pūjaṃ karomase.

‘‘саад̇хууд̇и д̇з бадиссуд̇ваа, бхияяо хаасам̣ ж̇аним̣су мз;

‘‘Sādhūti te paṭissutvā, bhiyyo hāsaṃ janiṃsu me;

б̣уд̣̇д̇хасмим̣ логанаат̇амхи, гаахаама бун̃н̃асан̃жаяам̣.

Buddhasmiṃ lokanāthamhi, kāhāma puññasañcayaṃ.

‘‘аг̇гхияам̣ сугад̇ам̣ гад̇ваа, сад̇ахад̇т̇асамуг̇г̇ад̇ам̣;

‘‘Agghiyaṃ sukataṃ katvā, satahatthasamuggataṃ;

д̣̇ияад̣дхахад̇т̇абад̇т̇адам̣, вимаанам̣ набхамуг̇г̇ад̇ам̣.

Diyaḍḍhahatthapatthaṭaṃ, vimānaṃ nabhamuggataṃ.

‘‘гад̇ваана хаммияам̣ д̇ад̇т̇а, д̇аалабанд̇ийхи жид̇д̇ид̇ам̣;

‘‘Katvāna hammiyaṃ tattha, tālapantīhi cittitaṃ;

сагам̣ жид̇д̇ам̣ басаад̣̇зд̇ваа, жзд̇ияам̣ бууж̇аяуд̇д̇амам̣.

Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, cetiyaṃ pūjayuttamaṃ.

‘‘аг̇г̇игканд̇хова ж̇алид̇о, гим̣суго ива пуллид̇о;

‘‘Aggikkhandhova jalito, kiṃsuko iva phullito;

инд̣̇аладтийва аагаасз, обхаасзд̇и жад̇уд̣̇д̣̇исаа.

Indalaṭṭhīva ākāse, obhāseti catuddisā.

‘‘д̇ад̇т̇а жид̇д̇ам̣ басаад̣̇зд̇ваа, гад̇ваана гусалам̣ б̣ахум̣;

‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, katvāna kusalaṃ bahuṃ;

буб̣б̣агаммам̣ сарид̇ваана, д̇ид̣̇асам̣ убабаж̇ж̇ахам̣.

Pubbakammaṃ saritvāna, tidasaṃ upapajjahaṃ.

‘‘сахассаяуд̇д̇ам̣ хаяаваахим̣, д̣̇иб̣б̣аяаанамад̇хидтид̇о;

‘‘Sahassayuttaṃ hayavāhiṃ, dibbayānamadhiṭṭhito;

уб̣б̣ид̣̇д̇хам̣ бхаванам̣ маяхам̣, сад̇д̇абхуумам̣ самуг̇г̇ад̇ам̣.

Ubbiddhaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, sattabhūmaṃ samuggataṃ.

‘‘гуудааг̇аарасахассаани, саб̣б̣асон̣н̣амаяаа ахум̣;

‘‘Kūṭāgārasahassāni, sabbasoṇṇamayā ahuṃ;

ж̇аланд̇и сагад̇зж̇зна, д̣̇исаа саб̣б̣аа бабхаасаяам̣.

Jalanti sakatejena, disā sabbā pabhāsayaṃ.

‘‘санд̇и ан̃н̃зби нияяуухаа, лохид̇ан̇г̇амаяаа д̇ад̣̇аа;

‘‘Santi aññepi niyyūhā, lohitaṅgamayā tadā;

д̇зби ж̇од̇анд̇и аабхааяа, саманд̇аа жад̇уро д̣̇исаа.

Tepi jotanti ābhāya, samantā caturo disā.

‘‘бун̃н̃агаммаабхиниб̣б̣ад̇д̇аа, гуудааг̇аараа суниммид̇аа;

‘‘Puññakammābhinibbattā, kūṭāgārā sunimmitā;

ман̣имаяааби ж̇од̇анд̇и, д̣̇исаа д̣̇аса саманд̇ад̇о.

Maṇimayāpi jotanti, disā dasa samantato.

‘‘д̇зсам̣ уж̇ж̇од̇амаанаанам̣, обхаасо вибуло аху;

‘‘Tesaṃ ujjotamānānaṃ, obhāso vipulo ahu;

саб̣б̣з д̣̇звз абхибхоми, бун̃н̃агаммассид̣̇ам̣ палам̣.

Sabbe deve abhibhomi, puññakammassidaṃ phalaṃ.

‘‘садтигаббасахассамхи, уб̣б̣ид̣̇д̇хо наама кад̇д̇ияо;

‘‘Saṭṭhikappasahassamhi, ubbiddho nāma khattiyo;

жаад̇уранд̇о виж̇ид̇аавий, бат̇авим̣ аавасим̣ ахам̣.

Cāturanto vijitāvī, pathaviṃ āvasiṃ ahaṃ.

‘‘д̇ат̇зва бхад̣̇д̣̇агз габбз, д̇им̣сагкад̇д̇ум̣ ахосахам̣;

‘‘Tatheva bhaddake kappe, tiṃsakkhattuṃ ahosahaṃ;

сагагаммаабхирад̣̇д̇хомхи, жаггавад̇д̇ий махаб̣б̣ало.

Sakakammābhiraddhomhi, cakkavattī mahabbalo.

‘‘сад̇д̇арад̇анасамбанно, жад̇уд̣̇ийбамхи иссаро;

‘‘Sattaratanasampanno, catudīpamhi issaro;

д̇ад̇т̇ааби бхаванам̣ маяхам̣, инд̣̇аладтийва уг̇г̇ад̇ам̣.

Tatthāpi bhavanaṃ mayhaṃ, indalaṭṭhīva uggataṃ.

‘‘ааяаамад̇о жад̇уб̣б̣ийсам̣, вид̇т̇аарзна жа д̣̇ваад̣̇аса;

‘‘Āyāmato catubbīsaṃ, vitthārena ca dvādasa;

рамман̣ам̣ наама наг̇арам̣, д̣̇ал̣хабаагаарад̇оран̣ам̣.

Rammaṇaṃ nāma nagaraṃ, daḷhapākāratoraṇaṃ.

‘‘ааяаамад̇о бан̃жасад̇ам̣, вид̇т̇аарзна д̇ад̣̇ад̣дхагам̣;

‘‘Āyāmato pañcasataṃ, vitthārena tadaḍḍhakaṃ;

аагин̣н̣ам̣ ж̇анагааязхи, д̇ид̣̇асаанам̣ бурам̣ вияа.

Ākiṇṇaṃ janakāyehi, tidasānaṃ puraṃ viya.

‘‘яат̇аа суужигхарз суужий, багкид̇д̇аа бан̣н̣авийсад̇и;

‘‘Yathā sūcighare sūcī, pakkhittā paṇṇavīsati;

ан̃н̃аман̃н̃ам̣ багхаддзнд̇и, аагин̣н̣ам̣ ход̇и лан̇гад̇ам̣.

Aññamaññaṃ paghaṭṭenti, ākiṇṇaṃ hoti laṅkataṃ.

‘‘звамби наг̇арам̣ маяхам̣, хад̇т̇иссарат̇асам̣гулам̣;

‘‘Evampi nagaraṃ mayhaṃ, hatthissarathasaṃkulaṃ;

мануссзхи сад̣̇аагин̣н̣ам̣, рамман̣ам̣ наг̇аруд̇д̇амам̣.

Manussehi sadākiṇṇaṃ, rammaṇaṃ nagaruttamaṃ.

‘‘д̇ад̇т̇а бхуд̇ваа бивид̇ваа жа, буна д̣̇звад̇д̇анам̣ г̇ад̇о;

‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, puna devattanaṃ gato;

бхавз бажчимагз маяхам̣, ахоси гуласамбад̣̇аа.

Bhave pacchimake mayhaṃ, ahosi kulasampadā.

‘‘б̣рахман̃н̃агуласамбхууд̇о, махаарад̇анасан̃жаяо;

‘‘Brahmaññakulasambhūto, mahāratanasañcayo;

асийд̇игодияо хид̇ваа, хиран̃н̃ассааби баб̣б̣аж̇им̣.

Asītikoṭiyo hitvā, hiraññassāpi pabbajiṃ.

‘‘бадисамбхид̣̇аа жад̇ассо…бз… гад̇ам̣ б̣уд̣̇д̇хасса саасана’’нд̇и.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

ат̇а нам̣ сад̇т̇аа ‘‘гассабо, бхигкавз, жанд̣̇уубамо гулаани убасан̇гамад̇и абагассзва гааяам̣, абагасса жид̇д̇ам̣, нижжанаваго гулзсу аббаг̇аб̣бхо’’д̇и звамаад̣̇инаа (сам̣. ни. 2.146) басам̣сид̇ваа абарабхааг̇з арияаг̇ан̣амаж̇жхз нисинно ‘‘зд̇ад̣̇аг̇г̇ам̣, бхигкавз, мама саавагаанам̣ бхигкуунам̣ д̇худ̇аваад̣̇аанам̣ яад̣̇ид̣̇ам̣ махаагассабо’’д̇и (а. ни. 1.188, 191) д̇худ̇ан̇г̇ад̇хараанам̣ аг̇г̇адтаанз табзси. со вивзгаабхирад̇игид̇д̇анамукзна бхигкуунам̣ оваад̣̇ам̣ д̣̇знд̇о ад̇д̇ано бадибад̇д̇им̣ багаасзнд̇о –

Atha naṃ satthā ‘‘kassapo, bhikkhave, candūpamo kulāni upasaṅkamati apakasseva kāyaṃ, apakassa cittaṃ, niccanavako kulesu appagabbho’’ti evamādinā (saṃ. ni. 2.146) pasaṃsitvā aparabhāge ariyagaṇamajjhe nisinno ‘‘etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhutavādānaṃ yadidaṃ mahākassapo’’ti (a. ni. 1.188, 191) dhutaṅgadharānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi. So vivekābhiratikittanamukhena bhikkhūnaṃ ovādaṃ dento attano paṭipattiṃ pakāsento –

1054.

1054.

‘‘на г̇ан̣зна бурагкад̇о жарз, вимано ход̇и самаад̇хи д̣̇уллабхо;

‘‘Na gaṇena purakkhato care, vimano hoti samādhi dullabho;

наанааж̇анасан̇г̇ахо д̣̇уко, ид̇и д̣̇исваана г̇ан̣ам̣ на рожаяз.

Nānājanasaṅgaho dukho, iti disvāna gaṇaṃ na rocaye.

1055.

1055.

‘‘на гулаани убаб̣б̣аж̇з муни, вимано ход̇и самаад̇хи д̣̇уллабхо;

‘‘Na kulāni upabbaje muni, vimano hoti samādhi dullabho;

со уссугго расаануг̇ид̣̇д̇хо, ад̇т̇ам̣ рин̃жад̇и яо сукаавахо.

So ussukko rasānugiddho, atthaṃ riñcati yo sukhāvaho.

1056.

1056.

‘‘бан̇год̇и хи нам̣ авзд̣̇аяум̣, яааяам̣ ванд̣̇анабууж̇анаа гулзсу;

‘‘Paṅkoti hi naṃ avedayuṃ, yāyaṃ vandanapūjanā kulesu;

сукумам̣ саллам̣ д̣̇уруб̣б̣ахам̣, саггааро гаабурисзна д̣̇уж̇ж̇ахо.

Sukhumaṃ sallaṃ durubbahaṃ, sakkāro kāpurisena dujjaho.

1057.

1057.

‘‘сзнаасанамхаа оруяха, наг̇арам̣ бин̣д̣ааяа баависим̣;

‘‘Senāsanamhā oruyha, nagaraṃ piṇḍāya pāvisiṃ;

бхун̃ж̇анд̇ам̣ бурисам̣ гудтим̣, саггажжам̣ д̇ам̣ убадтахим̣.

Bhuñjantaṃ purisaṃ kuṭṭhiṃ, sakkaccaṃ taṃ upaṭṭhahiṃ.

1058.

1058.

‘‘со мз баггзна хад̇т̇зна, аалобам̣ убанаамаяи;

‘‘So me pakkena hatthena, ālopaṃ upanāmayi;

аалобам̣ багкибанд̇асса, ан̇г̇ули жзд̇т̇а чиж̇ж̇ат̇а.

Ālopaṃ pakkhipantassa, aṅguli cettha chijjatha.

1059.

1059.

‘‘гуддамуулан̃жа ниссааяа, аалобам̣ д̇ам̣ абхун̃ж̇исам̣;

‘‘Kuṭṭamūlañca nissāya, ālopaṃ taṃ abhuñjisaṃ;

бхун̃ж̇амаанз ваа бхуд̇д̇з ваа, ж̇зг̇ужчам̣ мз на виж̇ж̇ад̇и.

Bhuñjamāne vā bhutte vā, jegucchaṃ me na vijjati.

1060.

1060.

‘‘уд̇д̇идтабин̣д̣о аахааро, бууд̇имуд̇д̇ан̃жа осад̇хам̣;

‘‘Uttiṭṭhapiṇḍo āhāro, pūtimuttañca osadhaṃ;

сзнаасанам̣ ругкамуулам̣, бам̣сугуулан̃жа жийварам̣;

Senāsanaṃ rukkhamūlaṃ, paṃsukūlañca cīvaraṃ;

яассзд̇з абхисамбхуд̇ваа, са вз жаад̇уд̣̇д̣̇исо наро.

Yassete abhisambhutvā, sa ve cātuddiso naro.

1061.

1061.

‘‘яад̇т̇а згз вихан̃н̃анд̇и, ааруханд̇аа силужжаяам̣;

‘‘Yattha eke vihaññanti, āruhantā siluccayaṃ;

д̇ад̇т̇а б̣уд̣̇д̇хасса д̣̇ааяаад̣̇о, самбаж̇аано бадиссад̇о;

Tattha buddhassa dāyādo, sampajāno paṭissato;

ид̣̇д̇хиб̣алзнубад̇т̇ад̣̇д̇хо, гассабо абхируухад̇и.

Iddhibalenupatthaddho, kassapo abhirūhati.

1062.

1062.

‘‘бин̣д̣абаад̇абадигганд̇о, сзламааруяха гассабо;

‘‘Piṇḍapātapaṭikkanto, selamāruyha kassapo;

жхааяад̇и анубаад̣̇аано, бахийнабхаяабхзраво.

Jhāyati anupādāno, pahīnabhayabheravo.

1063.

1063.

‘‘бин̣д̣абаад̇абадигганд̇о, сзламааруяха гассабо;

‘‘Piṇḍapātapaṭikkanto, selamāruyha kassapo;

жхааяад̇и анубаад̣̇аано, д̣аяхамаанзсу ниб̣б̣уд̇о.

Jhāyati anupādāno, ḍayhamānesu nibbuto.

1064.

1064.

‘‘бин̣д̣абаад̇абадигганд̇о, сзламааруяха гассабо;

‘‘Piṇḍapātapaṭikkanto, selamāruyha kassapo;

жхааяад̇и анубаад̣̇аано, гад̇агижжо анаасаво.

Jhāyati anupādāno, katakicco anāsavo.

1065.

1065.

‘‘гарзримаалаавид̇ад̇аа, бхуумибхааг̇аа манорамаа;

‘‘Karerimālāvitatā, bhūmibhāgā manoramā;

гун̃ж̇араабхируд̣̇аа раммаа, д̇з сзлаа рамаяанд̇и мам̣.

Kuñjarābhirudā rammā, te selā ramayanti maṃ.

1066.

1066.

‘‘нийлаб̣бхаван̣н̣аа ружираа, ваарисийд̇аа сужинд̇хараа;

‘‘Nīlabbhavaṇṇā rucirā, vārisītā sucindharā;

инд̣̇аг̇обагасан̃чаннаа, д̇з сзлаа рамаяанд̇и мам̣.

Indagopakasañchannā, te selā ramayanti maṃ.

1067.

1067.

‘‘нийлаб̣бхагуудасад̣̇исаа, гуудааг̇аараваруубамаа;

‘‘Nīlabbhakūṭasadisā, kūṭāgāravarūpamā;

вааран̣аабхируд̣̇аа раммаа, д̇з сзлаа рамаяанд̇и мам̣.

Vāraṇābhirudā rammā, te selā ramayanti maṃ.

1068.

1068.

‘‘абхивудтаа раммад̇алаа, наг̇аа исибхи сзвид̇аа;

‘‘Abhivuṭṭhā rammatalā, nagā isibhi sevitā;

аб̣бхуннад̣̇ид̇аа сикийхи, д̇з сзлаа рамаяанд̇и мам̣.

Abbhunnaditā sikhīhi, te selā ramayanti maṃ.

1069.

1069.

‘‘алам̣ жхааяид̇угаамасса, бахид̇ад̇д̇асса мз сад̇о;

‘‘Alaṃ jhāyitukāmassa, pahitattassa me sato;

алам̣ мз ад̇т̇агаамасса, бахид̇ад̇д̇асса бхигкуно.

Alaṃ me atthakāmassa, pahitattassa bhikkhuno.

1070.

1070.

‘‘алам̣ мз паасугаамасса, бахид̇ад̇д̇асса бхигкуно;

‘‘Alaṃ me phāsukāmassa, pahitattassa bhikkhuno;

алам̣ мз яог̇агаамасса, бахид̇ад̇д̇асса д̇аад̣̇ино.

Alaṃ me yogakāmassa, pahitattassa tādino.

1071.

1071.

‘‘умаабубпзна самаанаа, г̇аг̇анааваб̣бхачаад̣̇ид̇аа;

‘‘Umāpupphena samānā, gaganāvabbhachāditā;

наанаад̣̇иж̇аг̇ан̣аагин̣н̣аа, д̇з сзлаа рамаяанд̇и мам̣.

Nānādijagaṇākiṇṇā, te selā ramayanti maṃ.

1072.

1072.

‘‘анаагин̣н̣аа г̇ахадтзхи, миг̇асан̇гханисзвид̇аа;

‘‘Anākiṇṇā gahaṭṭhehi, migasaṅghanisevitā;

наанаад̣̇иж̇аг̇ан̣аагин̣н̣аа, д̇з сзлаа рамаяанд̇и мам̣.

Nānādijagaṇākiṇṇā, te selā ramayanti maṃ.

1073.

1073.

‘‘ажчод̣̇игаа бут̇усилаа, г̇онан̇г̇уламиг̇ааяуд̇аа;

‘‘Acchodikā puthusilā, gonaṅgulamigāyutā;

амб̣усзвааласан̃чаннаа, д̇з сзлаа рамаяанд̇и мам̣.

Ambusevālasañchannā, te selā ramayanti maṃ.

1074.

1074.

‘‘на бан̃жан̇г̇игзна д̇ууриязна, рад̇и мз ход̇и д̇аад̣̇исий;

‘‘Na pañcaṅgikena tūriyena, rati me hoti tādisī;

яат̇аа згаг̇г̇ажид̇д̇асса, саммаа д̇хаммам̣ вибассад̇о.

Yathā ekaggacittassa, sammā dhammaṃ vipassato.

1075.

1075.

‘‘гаммам̣ б̣ахугам̣ на гаараяз, бариваж̇ж̇зяяа ж̇анам̣ на уяяамз;

‘‘Kammaṃ bahukaṃ na kāraye, parivajjeyya janaṃ na uyyame;

уссугго со расаануг̇ид̣̇д̇хо, ад̇т̇ам̣ рин̃жад̇и яо сукаавахо.

Ussukko so rasānugiddho, atthaṃ riñcati yo sukhāvaho.

1076.

1076.

‘‘гаммам̣ б̣ахугам̣ на гаараяз, бариваж̇ж̇зяяа анад̇д̇анзяяамзд̇ам̣;

‘‘Kammaṃ bahukaṃ na kāraye, parivajjeyya anattaneyyametaṃ;

гижчад̇и гааяо гиламад̇и, д̣̇угкид̇о со самат̇ам̣ на винд̣̇ад̇и.

Kicchati kāyo kilamati, dukkhito so samathaṃ na vindati.

1077.

1077.

‘‘одтаббахад̇амад̇д̇зна, ад̇д̇аанамби на бассад̇и;

‘‘Oṭṭhappahatamattena, attānampi na passati;

бад̇т̇ад̣̇д̇хаг̇ийво жарад̇и, ахам̣ сзяяод̇и ман̃н̃ад̇и.

Patthaddhagīvo carati, ahaṃ seyyoti maññati.

1078.

1078.

‘‘асзяяо сзяяасамаанам̣, б̣аало ман̃н̃ад̇и ад̇д̇аанам̣;

‘‘Aseyyo seyyasamānaṃ, bālo maññati attānaṃ;

на д̇ам̣ вин̃н̃уу басам̣санд̇и, бад̇т̇ад̣̇д̇хамаанасам̣ нарам̣.

Na taṃ viññū pasaṃsanti, patthaddhamānasaṃ naraṃ.

1079.

1079.

‘‘яо жа сзяяохамасмийд̇и, наахам̣ сзяяод̇и ваа бана;

‘‘Yo ca seyyohamasmīti, nāhaṃ seyyoti vā pana;

хийно д̇ам̣сад̣̇исо ваад̇и, вид̇хаасу на вигамбад̇и.

Hīno taṃsadiso vāti, vidhāsu na vikampati.

1080.

1080.

‘‘бан̃н̃аванд̇ам̣ д̇ат̇аа д̇аад̣̇им̣, сийлзсу сусамаахид̇ам̣;

‘‘Paññavantaṃ tathā tādiṃ, sīlesu susamāhitaṃ;

жзд̇осамат̇амануяуд̇д̇ам̣, д̇ан̃жз вин̃н̃уу басам̣сарз.

Cetosamathamanuyuttaṃ, tañce viññū pasaṃsare.

1081.

1081.

‘‘яасса саб̣рахмажаарийсу, г̇аараво нуубалаб̣бхад̇и;

‘‘Yassa sabrahmacārīsu, gāravo nūpalabbhati;

аарагаа ход̇и сад̣̇д̇хаммаа, набхад̇о бут̇авий яат̇аа.

Ārakā hoti saddhammā, nabhato puthavī yathā.

1082.

1082.

‘‘язсан̃жа хири од̇д̇аббам̣, сад̣̇аа саммаа убадтид̇ам̣;

‘‘Yesañca hiri ottappaṃ, sadā sammā upaṭṭhitaṃ;

вируул̣хаб̣рахмажарияаа д̇з, д̇зсам̣ кийн̣аа бунаб̣бхаваа.

Virūḷhabrahmacariyā te, tesaṃ khīṇā punabbhavā.

1083.

1083.

‘‘уд̣̇д̇хад̇о жабало бхигку, бам̣сугуулзна бааруд̇о;

‘‘Uddhato capalo bhikkhu, paṃsukūlena pāruto;

габийва сийхажаммзна, на со д̇знубасобхад̇и.

Kapīva sīhacammena, na so tenupasobhati.

1084.

1084.

‘‘ануд̣̇д̇хад̇о ажабало, нибаго сам̣вуд̇инд̣̇рияо;

‘‘Anuddhato acapalo, nipako saṃvutindriyo;

собхад̇и бам̣сугуулзна, сийхова г̇ириг̇аб̣бхарз.

Sobhati paṃsukūlena, sīhova girigabbhare.

1085.

1085.

‘‘зд̇з самб̣ахулаа д̣̇зваа, ид̣̇д̇химанд̇о яасассино;

‘‘Ete sambahulā devā, iddhimanto yasassino;

д̣̇асад̣̇звасахассаани, саб̣б̣з д̇з б̣рахмагааяигаа.

Dasadevasahassāni, sabbe te brahmakāyikā.

1086.

1086.

‘‘д̇хаммасзнаабад̇им̣ вийрам̣, махаажхааяим̣ самаахид̇ам̣;

‘‘Dhammasenāpatiṃ vīraṃ, mahājhāyiṃ samāhitaṃ;

саарибуд̇д̇ам̣ намассанд̇аа, д̇идтанд̇и бан̃ж̇алийгад̇аа.

Sāriputtaṃ namassantā, tiṭṭhanti pañjalīkatā.

1087.

1087.

‘‘намо д̇з бурисааж̇ан̃н̃а, намо д̇з бурисуд̇д̇ама;

‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;

яасса д̇з наабхиж̇аанаама, яамби ниссааяа жхааяад̇и.

Yassa te nābhijānāma, yampi nissāya jhāyati.

1088.

1088.

‘‘ажчзрам̣ вад̇а б̣уд̣̇д̇хаанам̣, г̇амбхийро г̇ожаро саго;

‘‘Accheraṃ vata buddhānaṃ, gambhīro gocaro sako;

яз маяам̣ наабхиж̇аанаама, ваалавзд̇хисамааг̇ад̇аа.

Ye mayaṃ nābhijānāma, vālavedhisamāgatā.

1089.

1089.

‘‘д̇ам̣ д̇ат̇аа д̣̇звагааязхи, бууж̇ид̇ам̣ бууж̇анаарахам̣;

‘‘Taṃ tathā devakāyehi, pūjitaṃ pūjanārahaṃ;

саарибуд̇д̇ам̣ д̇ад̣̇аа д̣̇исваа, габбинасса сид̇ам̣ аху.

Sāriputtaṃ tadā disvā, kappinassa sitaṃ ahu.

1090.

1090.

‘‘яаавад̇аа б̣уд̣̇д̇хакзд̇д̇амхи, табаяид̇ваа махаамуним̣;

‘‘Yāvatā buddhakhettamhi, ṭhapayitvā mahāmuniṃ;

д̇худ̇аг̇ун̣з висидтохам̣, сад̣̇исо мз на виж̇ж̇ад̇и.

Dhutaguṇe visiṭṭhohaṃ, sadiso me na vijjati.

1091.

1091.

‘‘барижин̣н̣о маяаа сад̇т̇аа, гад̇ам̣ б̣уд̣̇д̇хасса саасанам̣;

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

охид̇о г̇аруго бхааро, над̇т̇и д̣̇аани бунаб̣бхаво.

Ohito garuko bhāro, natthi dāni punabbhavo.

1092.

1092.

‘‘на жийварз на саяанз, бхож̇анз нубалимбад̇и;

‘‘Na cīvare na sayane, bhojane nupalimpati;

г̇од̇амо анаббамзяяо, муул̣аалабубпам̣ вималам̣ва;

Gotamo anappameyyo, mūḷālapupphaṃ vimalaṃva;

амб̣унаа нзгкамманинно, д̇ибхаваабхиниссадо.

Ambunā nekkhammaninno, tibhavābhinissaṭo.

1093.

1093.

‘‘сад̇ибадтаанаг̇ийво со, сад̣̇д̇хаахад̇т̇о махаамуни;

‘‘Satipaṭṭhānagīvo so, saddhāhattho mahāmuni;

бан̃н̃аасийсо махаан̃аан̣ий, сад̣̇аа жарад̇и ниб̣б̣уд̇о’’д̇и. –

Paññāsīso mahāñāṇī, sadā carati nibbuto’’ti. –

имаа г̇аат̇аа абхааси. д̇ад̇т̇а аад̣̇ид̇о д̇иссо г̇аат̇аа г̇ан̣зсу гулзсу жа сам̣садтз бхигкуу д̣̇исваа д̇зсам̣ оваад̣̇ад̣̇аанавасзна вуд̇д̇аа.

Imā gāthā abhāsi. Tattha ādito tisso gāthā gaṇesu kulesu ca saṃsaṭṭhe bhikkhū disvā tesaṃ ovādadānavasena vuttā.

д̇ад̇т̇а на г̇ан̣зна бурагкад̇о жарзд̇и бхигкуг̇ан̣зхи бурагкад̇о бариваарид̇о худ̇ваа на жарзяяа на вихарзяяа. гасмаа? вимано ход̇и самаад̇хи д̣̇уллабхо г̇ан̣ам̣ барихаранд̇асса д̣̇угкуббад̇д̇ияаа б̣яаагуламанад̇ааяа, уд̣̇д̣̇зсзна оваад̣̇зна анусаасанияаа ануг̇г̇ахам̣ гаронд̇о яат̇аанусидтам̣ аббадибад̇д̇ияаа жа вимано вигаарибхууд̇ажид̇д̇о ход̇и, д̇ад̇о сам̣саг̇г̇зна згаг̇г̇ад̇ам̣ алабханд̇асса самаад̇хи д̣̇уллабхо ход̇и. д̇ат̇ааруубасса хи убажаарасамаад̇химад̇д̇амби на иж̇жхад̇и, баг̇зва ид̇аро. наанааж̇анасан̇г̇аход̇и наанаж̇жхаасаяасса наанааружигасса ж̇анасса бзяяакаж̇ж̇аад̣̇инаа сан̇г̇ахо. д̣̇укод̇и гижчо гасиро. ид̇и д̣̇исваанаад̇и звам̣ г̇ан̣асан̇г̇ахз б̣ахувид̇хам̣ аад̣̇ийнавам̣ д̣̇исваа н̃аан̣ажагкунаа ологзд̇ваа. г̇ан̣ам̣ г̇ан̣аваасам̣ на рожаяз на рожзяяа на ижчзяяа.

Tattha na gaṇena purakkhato careti bhikkhugaṇehi purakkhato parivārito hutvā na careyya na vihareyya. Kasmā? Vimano hoti samādhi dullabho gaṇaṃ pariharantassa dukkhuppattiyā byākulamanatāya, uddesena ovādena anusāsaniyā anuggahaṃ karonto yathānusiṭṭhaṃ appaṭipattiyā ca vimano vikāribhūtacitto hoti, tato saṃsaggena ekaggataṃ alabhantassa samādhi dullabho hoti. Tathārūpassa hi upacārasamādhimattampi na ijjhati, pageva itaro. Nānājanasaṅgahoti nānajjhāsayassa nānārucikassa janassa peyyakhajjādinā saṅgaho. Dukhoti kiccho kasiro. Iti disvānāti evaṃ gaṇasaṅgahe bahuvidhaṃ ādīnavaṃ disvā ñāṇacakkhunā oloketvā. Gaṇaṃ gaṇavāsaṃ na rocaye na roceyya na iccheyya.

на гулаани убаб̣б̣аж̇з мунийд̇и имасмим̣ саасанз баб̣б̣аж̇ид̇о кад̇д̇ияаад̣̇игулуубаго худ̇ваа на убаг̇ажчзяяа. гим̣гааран̣аа? вимано ход̇и самаад̇хи д̣̇уллабхо. со уссугго гулуубасан̇гаманз уссуггам̣ аабанно гулзсу лад̣̇д̇хаб̣б̣зсу мад̇хураад̣̇ирасзсу ануг̇ид̣̇д̇хо г̇зд̇хам̣ аабанно д̇ад̇т̇а уббаннзсу гижжагаран̣ийязсу ад̇д̇анаава яог̇ам̣ аабаж̇ж̇анд̇о. ад̇т̇ам̣ рин̃жад̇и яо сукааваход̇и яо ад̇д̇ано маг̇г̇апаланиб̣б̣аанасукаавахо д̇ам̣ сийлависуд̣̇д̇хиаад̣̇исан̇каад̇ам̣ ад̇т̇ам̣ рин̃жад̇и ж̇ахад̇и, наануяун̃ж̇ад̇ийд̇и ад̇т̇о.

Na kulāni upabbaje munīti imasmiṃ sāsane pabbajito khattiyādikulūpako hutvā na upagaccheyya. Kiṃkāraṇā? Vimano hoti samādhi dullabho. So ussukko kulūpasaṅkamane ussukkaṃ āpanno kulesu laddhabbesu madhurādirasesu anugiddho gedhaṃ āpanno tattha uppannesu kiccakaraṇīyesu attanāva yogaṃ āpajjanto. Atthaṃ riñcati yo sukhāvahoti yo attano maggaphalanibbānasukhāvaho taṃ sīlavisuddhiādisaṅkhātaṃ atthaṃ riñcati jahati, nānuyuñjatīti attho.

д̇ад̇ияаг̇аат̇аа хздтаа вуд̇д̇аа зва.

Tatiyagāthā heṭṭhā vuttā eva.

сзнаасанамхаа оруяхаад̇иаад̣̇игаа жад̇ассо г̇аат̇аа бажжаязсу ад̇д̇ано санд̇осад̣̇ассанамукзна ‘‘бхигкунаа наама звам̣ бадибаж̇ж̇ид̇аб̣б̣а’’нд̇и бхигкуунам̣ оваад̣̇ад̣̇аанавасзна вуд̇д̇аа. д̇ад̇т̇а сзнаасанамхаа оруяхаад̇и баб̣б̣ад̇асзнаасанад̇д̇аа вуд̇д̇ам̣. саггажжам̣ д̇ам̣ убадтахинд̇и д̇ам̣ гудтибурисам̣ ул̣аарасамбад̇д̇им̣ баабзд̇угаамад̇ааяа бхигкааяа ад̇т̇иго худ̇ваа бан̣ийд̇абхигкад̣̇ааяагам̣ гулам̣ махижчабуг̇г̇ало вияа аад̣̇арзна убаг̇анд̇ваа адтаасим̣.

Senāsanamhā oruyhātiādikā catasso gāthā paccayesu attano santosadassanamukhena ‘‘bhikkhunā nāma evaṃ paṭipajjitabba’’nti bhikkhūnaṃ ovādadānavasena vuttā. Tattha senāsanamhā oruyhāti pabbatasenāsanattā vuttaṃ. Sakkaccaṃ taṃ upaṭṭhahinti taṃ kuṭṭhipurisaṃ uḷārasampattiṃ pāpetukāmatāya bhikkhāya atthiko hutvā paṇītabhikkhadāyakaṃ kulaṃ mahicchapuggalo viya ādarena upagantvā aṭṭhāsiṃ.

баггзнаад̇и адтиг̇ад̇агудтарог̇ад̇ааяа убаггзна гут̇ид̇зна. ан̇г̇ули жзд̇т̇а чиж̇ж̇ат̇аад̇и зд̇т̇а бад̇д̇з д̇асса ан̇г̇ули чиж̇ж̇ид̇ваа аахаарзна сад̣̇д̇хим̣ бад̇ад̇ийд̇и ад̇т̇о.

Pakkenāti aṭṭhigatakuṭṭharogatāya upakkena kuthitena. Aṅguli cettha chijjathāti ettha patte tassa aṅguli chijjitvā āhārena saddhiṃ patatīti attho.

гуддамуулам̣ ниссааяаад̇и д̇асса бурисасса басаад̣̇аж̇ананад̇т̇ам̣ д̇аад̣̇исз гхарабхид̇д̇исамийбз нисийд̣̇ид̇ваа аалобам̣ д̇ам̣ абхун̃ж̇исам̣ барибхун̃ж̇им̣. аяам̣ бана т̇зрасса бадибад̇д̇и сигкаабад̣̇з абан̃н̃ад̇д̇зд̇и д̣̇адтаб̣б̣ам̣. бадиггуулз жа аббадиггуулз ива аббадиггууласан̃н̃ид̇ааяа арияид̣̇д̇хияаа уггам̣саг̇ад̇ад̇д̇аа т̇зрасса д̇ам̣ аж̇жхохаранд̇асса ж̇иг̇ужчаа на уббаж̇ж̇и, бут̇уж̇ж̇анасса бана д̇аад̣̇исам̣ бхун̃ж̇анд̇асса анд̇аани нигкамзяяум̣. д̇знааха ‘‘бхун̃ж̇амаанз ваа бхуд̇д̇з ваа, ж̇зг̇ужчам̣ мз на виж̇ж̇ад̇ий’’д̇и.

Kuṭṭamūlaṃ nissāyāti tassa purisassa pasādajananatthaṃ tādise gharabhittisamīpe nisīditvā ālopaṃ taṃ abhuñjisaṃ paribhuñjiṃ. Ayaṃ pana therassa paṭipatti sikkhāpade apaññatteti daṭṭhabbaṃ. Paṭikkūle ca appaṭikkūle iva appaṭikkūlasaññitāya ariyiddhiyā ukkaṃsagatattā therassa taṃ ajjhoharantassa jigucchā na uppajji, puthujjanassa pana tādisaṃ bhuñjantassa antāni nikkhameyyuṃ. Tenāha ‘‘bhuñjamāne vā bhutte vā, jegucchaṃ me na vijjatī’’ti.

уд̇д̇идтабин̣д̣од̇и уд̇д̇идтид̇ваа барзсам̣ гхарад̣̇ваарз тад̇ваа г̇ахзд̇аб̣б̣абин̣д̣о, ж̇ан̇гхаб̣алам̣ ниссааяа анугхарам̣ г̇анд̇ваа лад̣̇д̇хаб̣б̣амиссагабхигкаад̇и ад̇т̇о. бууд̇имуд̇д̇анд̇и г̇омуд̇д̇абарибхаавид̇ахарийдагаад̣̇и жа. яассзд̇з абхисамбхуд̇ваад̇и, яо бхигку зд̇з уд̇д̇идтабин̣д̣аад̣̇аяо жад̇д̇ааро бажжаяз анд̇иманд̇зна абхирамид̇ваа барибхун̃ж̇ад̇и. са вз жаад̇уд̣̇д̣̇исо народ̇и со буг̇г̇ало згам̣сзна жаад̇уд̣̇д̣̇исо бурад̇т̇имаад̣̇ижад̇уд̣̇исааяог̇яо, гад̇т̇ажи аббадигхо яааяа гааяажи д̣̇исааяа вихарид̇ум̣ саггод̇ийд̇и ад̇т̇о.

Uttiṭṭhapiṇḍoti uttiṭṭhitvā paresaṃ gharadvāre ṭhatvā gahetabbapiṇḍo, jaṅghabalaṃ nissāya anugharaṃ gantvā laddhabbamissakabhikkhāti attho. Pūtimuttanti gomuttaparibhāvitaharīṭakādi ca. Yassete abhisambhutvāti, yo bhikkhu ete uttiṭṭhapiṇḍādayo cattāro paccaye antimantena abhiramitvā paribhuñjati. Sa ve cātuddiso naroti so puggalo ekaṃsena cātuddiso puratthimādicatudisāyogyo, katthaci appaṭigho yāya kāyaci disāya viharituṃ sakkotīti attho.

ат̇а т̇зро ад̇д̇ано махаллагагаалз мануссзхи ‘‘гат̇ам̣, бханд̇з, д̇умхз зваруубааяа ж̇арааяа вад̇д̇амаанааяа д̣̇инз д̣̇инз баб̣б̣ад̇ам̣ абхирухат̇аа’’д̇и вуд̇д̇з ‘‘яад̇т̇а згз’’д̇иаад̣̇игаа жад̇ассо г̇аат̇аа абхааси. д̇ад̇т̇а яад̇т̇аад̇и яасмим̣ бажчимаваяз. згзд̇и згажжз. вихан̃н̃анд̇ийд̇и сарийрагиламат̇зна жид̇д̇зна вигхаад̇ам̣ аабаж̇ж̇анд̇и. силужжаяанд̇и баб̣б̣ад̇ам̣. д̇ад̇т̇аад̇и д̇асмим̣ ж̇арааж̇ин̣н̣агаалзби. самбаж̇аано бадиссад̇од̇и иминаа жид̇д̇акзд̣̇аабхаавам̣ д̣̇ассзд̇и, ид̣̇д̇хиб̣алзнубад̇т̇ад̣̇д̇ход̇и иминаа сарийракзд̣̇аабхаавам̣.

Atha thero attano mahallakakāle manussehi ‘‘kathaṃ, bhante, tumhe evarūpāya jarāya vattamānāya dine dine pabbataṃ abhiruhathā’’ti vutte ‘‘yattha eke’’tiādikā catasso gāthā abhāsi. Tattha yatthāti yasmiṃ pacchimavaye. Eketi ekacce. Vihaññantīti sarīrakilamathena cittena vighātaṃ āpajjanti. Siluccayanti pabbataṃ. Tatthāti tasmiṃ jarājiṇṇakālepi. Sampajāno paṭissatoti iminā cittakhedābhāvaṃ dasseti, iddhibalenupatthaddhoti iminā sarīrakhedābhāvaṃ.

бхаяахзд̇уунам̣ гилзсаанам̣ самужчиннад̇д̇аа бахийнабхаяабхзраво.

Bhayahetūnaṃ kilesānaṃ samucchinnattā pahīnabhayabheravo.

д̣аяхамаанзсууд̇и рааг̇аг̇г̇иаад̣̇ийхи згаад̣̇асахи аг̇г̇ийхи сад̇д̇зсу д̣аяхамаанзсу. сам̣гилзсабарил̣аахаабхаавзна ниб̣б̣уд̇о сийд̇ибхууд̇о.

Ḍayhamānesūti rāgaggiādīhi ekādasahi aggīhi sattesu ḍayhamānesu. Saṃkilesapariḷāhābhāvena nibbuto sītibhūto.

буна мануссзхи ‘‘гим̣, бханд̇з, ж̇ин̣н̣агаалзби аран̃н̃абаб̣б̣ад̇зязва вихарат̇а, нану имз взл̣уванаад̣̇аяо вихаараа манорамаа’’д̇и вуд̇д̇з аран̃н̃абаб̣б̣ад̇аа зва маяхам̣ манорамаад̇и д̣̇ассзнд̇о ‘‘гарзримаалаавид̇ад̇аа’’д̇иаад̣̇игаа д̣̇ваад̣̇аса г̇аат̇аа абхааси. д̇ад̇т̇а гарзримаалаавид̇ад̇аад̇и варун̣аругкабанд̇ийхи самааг̇ад̇аа. ‘‘гаалаван̣н̣абубпзхи од̇т̇адаа’’д̇иби вад̣̇анд̇и. гун̃ж̇араабхируд̣̇аад̇и бадигхосаад̣̇иг̇ун̣ийбхууд̇зхи хад̇т̇ийнам̣ г̇ожарзсийнам̣ г̇аж̇ж̇ид̇зхи абхид̇т̇анид̇аа.

Puna manussehi ‘‘kiṃ, bhante, jiṇṇakālepi araññapabbateyeva viharatha, nanu ime veḷuvanādayo vihārā manoramā’’ti vutte araññapabbatā eva mayhaṃ manoramāti dassento ‘‘karerimālāvitatā’’tiādikā dvādasa gāthā abhāsi. Tattha karerimālāvitatāti varuṇarukkhapantīhi samāgatā. ‘‘Kālavaṇṇapupphehi otthaṭā’’tipi vadanti. Kuñjarābhirudāti paṭighosādiguṇībhūtehi hatthīnaṃ gocaresīnaṃ gajjitehi abhitthanitā.

абхивудтаад̇и махаамзгхзна абхиббавудтаа. раммад̇алаад̇и д̇знзва раж̇ож̇аллабан̣н̣зяяаад̣̇ийнам̣ абаг̇амзна раман̣ийяад̇алаа. наг̇аад̇и д̣̇зсанд̇арам̣ аг̇аманад̇о ‘‘наг̇аа’’д̇и сзламаяад̇ааяа ‘‘сзлаа’’д̇и жа лад̣̇д̇ханаамаа баб̣б̣ад̇аа. аб̣бхуннад̣̇ид̇аа сикийхийд̇и мад̇хурассарзна уннад̣̇ид̇аа.

Abhivuṭṭhāti mahāmeghena abhippavuṭṭhā. Rammatalāti teneva rajojallapaṇṇeyyādīnaṃ apagamena ramaṇīyatalā. Nagāti desantaraṃ agamanato ‘‘nagā’’ti selamayatāya ‘‘selā’’ti ca laddhanāmā pabbatā. Abbhunnaditā sikhīhīti madhurassarena unnaditā.

аланд̇и яуд̇д̇ам̣ самад̇т̇ам̣ ваа. жхааяид̇угаамасса ад̇т̇агаамассаад̇иаад̣̇ийсуби иминаа наязна яож̇зд̇аб̣б̣ам̣. бхигкунод̇и бхиннагилзсабхигкуно, мзд̇и самб̣анд̇хо.

Alanti yuttaṃ samatthaṃ vā. Jhāyitukāmassa atthakāmassātiādīsupi iminā nayena yojetabbaṃ. Bhikkhunoti bhinnakilesabhikkhuno, meti sambandho.

умаабубпзна самаанаад̇и мзжаганибхад̇ааяа умаагусумасад̣̇исаа. г̇аг̇анааваб̣бха чаад̣̇ид̇аад̇и д̇ад̇о зва сарад̣̇асса г̇аг̇анааб̣бхаа вияа гаал̣амзгхасан̃чаад̣̇ид̇аа, нийлаван̣н̣аад̇и ад̇т̇о.

Umāpupphenasamānāti mecakanibhatāya umākusumasadisā. Gaganāvabbha chāditāti tato eva saradassa gaganaabbhā viya kāḷameghasañchāditā, nīlavaṇṇāti attho.

анаагин̣н̣аад̇и асам̣гин̣н̣аа асамб̣аад̇хаа. бан̃жан̇г̇игзнаад̇и аад̇ад̇аад̣̇ийхи бан̃жахи ан̇г̇зхи яуд̇д̇зна д̇ууриязна бариваарияамаанасса д̇аад̣̇исийби на ход̇и, яат̇аа яаад̣̇исий згаг̇г̇ажид̇д̇асса самаахид̇ажид̇д̇асса саммад̣̇зва руубааруубад̇хаммам̣ анижжаад̣̇ивасзна вибассанд̇асса рад̇и ход̇и. д̇знааха бхаг̇аваа –

Anākiṇṇāti asaṃkiṇṇā asambādhā. Pañcaṅgikenāti ātatādīhi pañcahi aṅgehi yuttena tūriyena parivāriyamānassa tādisīpi na hoti, yathā yādisī ekaggacittassa samāhitacittassa sammadeva rūpārūpadhammaṃ aniccādivasena vipassantassa rati hoti. Tenāha bhagavā –

‘‘яад̇о яад̇о саммасад̇и, канд̇хаанам̣ уд̣̇аяаб̣б̣аяам̣;

‘‘Yato yato sammasati, khandhānaṃ udayabbayaṃ;

лабхад̇ий бийд̇ибаамож̇ж̇ам̣, амад̇ам̣ д̇ам̣ виж̇аанад̇а’’нд̇и. (д̇ха. ба. 374)

Labhatī pītipāmojjaṃ, amataṃ taṃ vijānata’’nti. (dha. pa. 374)

гаммам̣ б̣ахуганд̇иаад̣̇инаа д̣̇вз г̇аат̇аа гаммаараамаанам̣ бажжаяаг̇ид̣̇д̇хаанам̣ бхигкуунам̣ оваад̣̇ад̣̇аанавасзна вуд̇д̇аа. д̇ад̇т̇а гаммам̣ б̣ахугам̣ на гаараязд̇и гаммаараамо худ̇ваа б̣ахум̣ наама гаммам̣ на гаараяз на ад̇хидтахз, кан̣д̣апуллабадисан̇каран̣ам̣ бана сад̇т̇аараа анун̃н̃аад̇амзва. бариваж̇ж̇зяяа ж̇ананд̇и агаляаан̣амид̇д̇абхууд̇ам̣ ж̇анам̣ важ̇ж̇зяяа. на уяяамзд̇и бажжаяуббаад̣̇анаг̇ан̣аб̣анд̇хаад̣̇ивасзна вааяаамам̣ на гарзяяа.

Kammaṃ bahukantiādinā dve gāthā kammārāmānaṃ paccayagiddhānaṃ bhikkhūnaṃ ovādadānavasena vuttā. Tattha kammaṃ bahukaṃ na kārayeti kammārāmo hutvā bahuṃ nāma kammaṃ na kāraye na adhiṭṭhahe, khaṇḍaphullapaṭisaṅkharaṇaṃ pana satthārā anuññātameva. Parivajjeyya jananti akalyāṇamittabhūtaṃ janaṃ vajjeyya. Na uyyameti paccayuppādanagaṇabandhādivasena vāyāmaṃ na kareyya.

анад̇д̇анзяяамзд̇анд̇и зд̇ам̣ навагаммаад̇хидтаанаад̣̇игам̣ ад̇д̇ано ад̇т̇аавахам̣ на ход̇ийд̇и ад̇т̇о. д̇ад̇т̇а гааран̣амааха ‘‘гижчад̇и гааяо гиламад̇ий’’д̇и. навагаммаад̣̇ибасуд̇асса хи д̇ахам̣ д̇ахам̣ вижарад̇о гааяасукаад̣̇иалаабхзна гижчаббад̇д̇о ход̇и гиламад̇и кзд̣̇ам̣ аабаж̇ж̇ад̇и, д̇зна жа гааяагиламат̇зна д̣̇угкид̇о. вад̇т̇увисад̣̇аад̇д̇анзяяагирияаад̣̇ийнам̣ абхаавзна со буг̇г̇ало самат̇ам̣ на винд̣̇ад̇и жид̇д̇асамаад̇хаанам̣ на лабхад̇ийд̇и.

Anattaneyyametanti etaṃ navakammādhiṭṭhānādikaṃ attano atthāvahaṃ na hotīti attho. Tattha kāraṇamāha ‘‘kicchati kāyo kilamatī’’ti. Navakammādipasutassa hi tahaṃ tahaṃ vicarato kāyasukhādialābhena kicchappatto hoti kilamati khedaṃ āpajjati, tena ca kāyakilamathena dukkhito. Vatthuvisadaattaneyyakiriyādīnaṃ abhāvena so puggalo samathaṃ na vindati cittasamādhānaṃ na labhatīti.

одтаббахад̇амад̇д̇знаад̇иаад̣̇инаа д̣̇вз г̇аат̇аа суд̇абарамасса бан̣д̣ид̇амаанино г̇арахавасзна, д̇ад̇о бараа д̣̇вз бан̣д̣ид̇асса басам̣саавасзна вуд̇д̇аа. д̇ад̇т̇а одтаббахад̇амад̇д̇знаад̇и саж̇жхааяасийсзна одтабаривад̇д̇анамад̇д̇зна, б̣уд̣̇д̇хаважанам̣ саж̇жхааяагаран̣амад̇д̇знаад̇и ад̇т̇о. ад̇д̇аанамби на бассад̇ийд̇и анад̇т̇ан̃н̃уд̇ааяа ад̇д̇ано бажжагкабхууд̇амби ад̇т̇ам̣ на ж̇аанаад̇и, яаат̇аавад̇о ад̇д̇ано бамаан̣ам̣ на барижчинд̣̇ад̇ийд̇и ад̇т̇о. бад̇т̇ад̣̇д̇хаг̇ийво жарад̇ийд̇и ‘‘ахам̣ б̣ахуссуд̇о, сад̇имаа, бан̃н̃аваа, на маяаа сад̣̇исо ан̃н̃о ад̇т̇ий’’д̇и маанад̇т̇ад̣̇д̇хо худ̇ваа г̇арудтаанияаанамби абажид̇им̣ ад̣̇ассзнд̇о аяосалаагам̣ г̇илид̇ваа тид̇о вияа т̇ад̣̇д̇хаг̇ийво жарад̇и. ахам̣ сзяяод̇и ман̃н̃ад̇ийд̇и ахамзва сзяяо уд̇д̇амод̇и ман̃н̃ад̇и.

Oṭṭhappahatamattenātiādinā dve gāthā sutaparamassa paṇḍitamānino garahavasena, tato parā dve paṇḍitassa pasaṃsāvasena vuttā. Tattha oṭṭhappahatamattenāti sajjhāyasīsena oṭṭhaparivattanamattena, buddhavacanaṃ sajjhāyakaraṇamattenāti attho. Attānampi na passatīti anatthaññutāya attano paccakkhabhūtampi atthaṃ na jānāti, yāthāvato attano pamāṇaṃ na paricchindatīti attho. Patthaddhagīvo caratīti ‘‘ahaṃ bahussuto, satimā, paññavā, na mayā sadiso añño atthī’’ti mānatthaddho hutvā garuṭṭhāniyānampi apacitiṃ adassento ayosalākaṃ gilitvā ṭhito viya thaddhagīvo carati. Ahaṃ seyyoti maññatīti ahameva seyyo uttamoti maññati.

асзяяо сзяяасамаанам̣, б̣аало ман̃н̃ад̇и ад̇д̇аананд̇и аяам̣ асзяяо хийно самаано ан̃н̃зна сзяязна уд̇д̇амзна самаанам̣ сад̣̇исам̣ гад̇ваа ад̇д̇аанам̣ б̣аало манд̣̇аб̣уд̣̇д̇хи б̣аалабхаавзнзва ман̃н̃ад̇ийд̇и. на д̇ам̣ вин̃н̃уу басам̣санд̇ийд̇и д̇ам̣ д̇аад̣̇исам̣ б̣аалам̣ баг̇г̇ахид̇ажид̇д̇ад̇ааяа бад̇т̇ад̣̇д̇хамаанасам̣ т̇амбхид̇ад̇д̇ам̣ нарам̣ вин̃н̃уу бан̣д̣ид̇аа на басам̣санд̇и, ан̃н̃ад̣̇ад̇т̇у г̇араханд̇иязва.

Aseyyo seyyasamānaṃ, bālo maññati attānanti ayaṃ aseyyo hīno samāno aññena seyyena uttamena samānaṃ sadisaṃ katvā attānaṃ bālo mandabuddhi bālabhāveneva maññatīti. Na taṃ viññū pasaṃsantīti taṃ tādisaṃ bālaṃ paggahitacittatāya patthaddhamānasaṃ thambhitattaṃ naraṃ viññū paṇḍitā na pasaṃsanti, aññadatthu garahantiyeva.

сзяяохамасмийд̇и яо бана бан̣д̣ид̇о буг̇г̇ало ‘‘сзяяохамасмий’’д̇и ваа хийнасад̣̇исамаанавасзна ‘‘наахам̣ сзяяо’’д̇и ваа ган̃жиби маанам̣ аж̇аббзнд̇о вид̇хаасу навасу маанагодтаасзсу гассажиби васзна на вигамбад̇и.

Seyyohamasmīti yo pana paṇḍito puggalo ‘‘seyyohamasmī’’ti vā hīnasadisamānavasena ‘‘nāhaṃ seyyo’’ti vā kañcipi mānaṃ ajappento vidhāsu navasu mānakoṭṭhāsesu kassacipi vasena na vikampati.

бан̃н̃аванд̇анд̇и аг̇г̇апалабан̃н̃аавасзна бан̃н̃аванд̇ам̣ идтаад̣̇ийсу д̇аад̣̇ибхааваббад̇д̇ияаа д̇аад̣̇им̣, асзгкапаласийлзсу судту бад̇идтид̇ад̇д̇аа сийлзсу сусамаахид̇ам̣, арахад̇д̇апаласамаабад̇д̇исамаабаж̇ж̇анзна жзд̇осамат̇амануяуд̇д̇анд̇и д̇аад̣̇исам̣ саб̣б̣асо бахийнамаанам̣ кийн̣аасавам̣ вин̃н̃уу б̣уд̣̇д̇хаад̣̇аяо бан̣д̣ид̇аа басам̣сарз ван̣н̣знд̇и т̇омзнд̇ийд̇и ад̇т̇о.

Paññavantanti aggaphalapaññāvasena paññavantaṃ iṭṭhādīsu tādibhāvappattiyā tādiṃ, asekkhaphalasīlesu suṭṭhu patiṭṭhitattā sīlesu susamāhitaṃ, arahattaphalasamāpattisamāpajjanena cetosamathamanuyuttanti tādisaṃ sabbaso pahīnamānaṃ khīṇāsavaṃ viññū buddhādayo paṇḍitā pasaṃsare vaṇṇenti thomentīti attho.

буна ан̃н̃ад̇арам̣ д̣̇уб̣б̣ажам̣ бхигкум̣ д̣̇исваа д̣̇оважассад̇ааяа аад̣̇ийнавам̣, соважассад̇ааяа аанисам̣сан̃жа багаасзнд̇о ‘‘яасса саб̣рахмажаарийсуу’’д̇иаад̣̇игаа д̣̇вз г̇аат̇аа абхааси. д̇аа вуд̇д̇ад̇т̇аа зва.

Puna aññataraṃ dubbacaṃ bhikkhuṃ disvā dovacassatāya ādīnavaṃ, sovacassatāya ānisaṃsañca pakāsento ‘‘yassa sabrahmacārīsū’’tiādikā dve gāthā abhāsi. Tā vuttatthā eva.

буна уд̣̇д̇хад̇ам̣ уннал̣ам̣ згам̣ бхигкум̣ д̣̇исваа уд̣̇д̇хад̇аад̣̇ибхаавз д̣̇осам̣, ануд̣̇д̇хад̇аад̣̇ибхаавз жа г̇ун̣ам̣ вибхаавзнд̇о ‘‘уд̣̇д̇хад̇о жабало бхигкуу’’д̇иаад̣̇игаа д̣̇вз г̇аат̇аа абхааси. д̇ад̇т̇а габийва сийхажаммзнаад̇и сийхажаммзна бааруд̇о маггадо вияа. со уд̣̇д̇хад̇аад̣̇ид̣̇осасам̣яуд̇д̇о бхигку д̇зна бам̣сугуулзна арияад̣̇д̇хаж̇зна на убасобхад̇и арияаг̇ун̣аанам̣ абхаавад̇о.

Puna uddhataṃ unnaḷaṃ ekaṃ bhikkhuṃ disvā uddhatādibhāve dosaṃ, anuddhatādibhāve ca guṇaṃ vibhāvento ‘‘uddhato capalo bhikkhū’’tiādikā dve gāthā abhāsi. Tattha kapīva sīhacammenāti sīhacammena pāruto makkaṭo viya. So uddhatādidosasaṃyutto bhikkhu tena paṃsukūlena ariyaddhajena na upasobhati ariyaguṇānaṃ abhāvato.

яо бана убасобхад̇и, д̇ам̣ д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘ануд̣̇д̇хад̇о’’д̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣;

Yo pana upasobhati, taṃ dassetuṃ ‘‘anuddhato’’tiādi vuttaṃ;

зд̇з самб̣ахулаад̇иаад̣̇игаа бан̃жа г̇аат̇аа ааяасманд̇ам̣ саарибуд̇д̇ам̣ намассанд̇з б̣рахмагааяигз д̣̇звз д̣̇исваа ааяасмад̇о габбинасса сид̇абаад̇угамманимид̇д̇ам̣ вуд̇д̇аа. д̇ад̇т̇а зд̇зд̇и д̇зсам̣ бажжагкад̇ааяа вуд̇д̇ам̣ . самб̣ахулаад̇и б̣ахубхаавад̇о, д̇ам̣ бана б̣ахубхаавам̣ ‘‘д̣̇асад̣̇звасахассааний’’д̇и барижчинд̣̇ид̇ваа ааха. д̣̇зваад̇и убабад̇д̇ид̣̇зваа. д̇ам̣ д̇зсам̣ д̣̇звабхаавам̣ ан̃н̃зхи висзсзд̇ваа д̣̇ассзнд̇о ‘‘саб̣б̣з д̇з б̣рахмагааяигаа’’д̇и ааха. яасмаа д̇з ад̇д̇ано убабад̇д̇ид̣̇д̇хияаа махад̇ияаа д̣̇звид̣̇д̇хияаа саманнааг̇ад̇аа бариваарасамбаннаа жа, д̇асмаа ааха ‘‘ид̣̇д̇химанд̇о яасассино’’д̇и.

Ete sambahulātiādikā pañca gāthā āyasmantaṃ sāriputtaṃ namassante brahmakāyike deve disvā āyasmato kappinassa sitapātukammanimittaṃ vuttā. Tattha eteti tesaṃ paccakkhatāya vuttaṃ . Sambahulāti bahubhāvato, taṃ pana bahubhāvaṃ ‘‘dasadevasahassānī’’ti paricchinditvā āha. Devāti upapattidevā. Taṃ tesaṃ devabhāvaṃ aññehi visesetvā dassento ‘‘sabbe te brahmakāyikā’’ti āha. Yasmā te attano upapattiddhiyā mahatiyā deviddhiyā samannāgatā parivārasampannā ca, tasmā āha ‘‘iddhimanto yasassino’’ti.

‘‘го ну сзнаабад̇и бход̇о’’д̇и бужчааяа виссаж̇ж̇анавасзна ‘‘маяаа бавад̇д̇ид̇ам̣ д̇хаммажаггам̣ ануд̇д̇арам̣ саарибуд̇д̇о анувад̇д̇зд̇ий’’д̇и (ма. ни. 2.399) вад̣̇анд̇зна бхаг̇авад̇аа ааяасмад̇о саарибуд̇д̇ад̇т̇зрасса д̇хаммасзнаабад̇ибхааво анун̃н̃аад̇од̇и ааха – ‘‘д̇хаммасзнаабад̇им̣ вийрам̣ махаажхааяим̣ самаахид̇ам̣ саарибуд̇д̇а’’нд̇и. д̇ад̇т̇а вийранд̇и гилзсамаараад̣̇ийнам̣ ниммат̇анзна вийрияаванд̇ам̣ махаавигганд̇ам̣. махаажхааяинд̇и д̣̇иб̣б̣авихаараад̣̇ийнам̣ уггам̣саг̇аманзна маханд̇ам̣ жхааяим̣. д̇ад̇о зва саб̣б̣асо вигкзбавид̣̇д̇хам̣санавасзна самаахид̇ам̣. намассанд̇аад̇и сираси ан̃ж̇алим̣ баг̇г̇аяха намассамаанаа д̇идтанд̇и.

‘‘Ko nu senāpati bhoto’’ti pucchāya vissajjanavasena ‘‘mayā pavattitaṃ dhammacakkaṃ anuttaraṃ sāriputto anuvattetī’’ti (ma. ni. 2.399) vadantena bhagavatā āyasmato sāriputtattherassa dhammasenāpatibhāvo anuññātoti āha – ‘‘dhammasenāpatiṃ vīraṃ mahājhāyiṃ samāhitaṃ sāriputta’’nti. Tattha vīranti kilesamārādīnaṃ nimmathanena vīriyavantaṃ mahāvikkantaṃ. Mahājhāyinti dibbavihārādīnaṃ ukkaṃsagamanena mahantaṃ jhāyiṃ. Tato eva sabbaso vikkhepaviddhaṃsanavasena samāhitaṃ. Namassantāti sirasi añjaliṃ paggayha namassamānā tiṭṭhanti.

яамби ниссааяаад̇и яам̣ ну ко аарамман̣ам̣ ниссааяа аараб̣бха жхааяад̇ийд̇и наабхиж̇аанаамаад̇и бут̇уж̇ж̇анабхаавзна б̣рахмаано звам̣ аахам̣су.

Yampinissāyāti yaṃ nu kho ārammaṇaṃ nissāya ārabbha jhāyatīti nābhijānāmāti puthujjanabhāvena brahmāno evaṃ āhaṃsu.

ажчзрам̣ вад̇аад̇и ажчарияам̣ вад̇а. б̣уд̣̇д̇хаананд̇и жад̇усажжаб̣уд̣̇д̇хаанам̣. г̇амбхийро г̇ожаро сагод̇и барамаг̇амбхийро ад̇ид̣̇уд̣̇д̣̇асо д̣̇урануб̣од̇хо бут̇уж̇ж̇анзхи асаад̇хааран̣о ависаяо. ид̣̇аани д̇асса г̇амбхийрабхаавз гааран̣ам̣ д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘яз маяа’’нд̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣. д̇ад̇т̇а ваалавзд̇хисамааг̇ад̇аад̇и яз маяам̣ ваалавзд̇хид̇хануг̇г̇ахасад̣̇исаа ад̇исукумамби висаяам̣ бадивиж̇жхид̇ум̣ самад̇т̇аа ааг̇ад̇аа убабаригканд̇аа наабхиж̇аанаама, г̇амбхийро вад̇а б̣уд̣̇д̇хаанам̣ висаяод̇и ад̇т̇о. д̇ам̣ д̇ат̇аа д̣̇звагааязхийд̇и д̇ам̣ д̇ат̇ааруубам̣ саарибуд̇д̇ам̣ сад̣̇звагасса логасса бууж̇анаарахам̣ д̇зхи б̣рахмагааяигзхи д̇ад̣̇аа д̇ат̇аа бууж̇ид̇ам̣ д̣̇исваа ааяасмад̇о махаагаббинасса сид̇ам̣ ахоси. имзсам̣ логасаммад̇аанам̣ б̣рахмуунамби ависаяо, яад̇т̇а саавагаанам̣ висаяод̇и.

Accheraṃ vatāti acchariyaṃ vata. Buddhānanti catusaccabuddhānaṃ. Gambhīro gocaro sakoti paramagambhīro atiduddaso duranubodho puthujjanehi asādhāraṇo avisayo. Idāni tassa gambhīrabhāve kāraṇaṃ dassetuṃ ‘‘ye maya’’ntiādi vuttaṃ. Tattha vālavedhisamāgatāti ye mayaṃ vālavedhidhanuggahasadisā atisukhumampi visayaṃ paṭivijjhituṃ samatthā āgatā upaparikkhantā nābhijānāma, gambhīro vata buddhānaṃ visayoti attho. Taṃ tathā devakāyehīti taṃ tathārūpaṃ sāriputtaṃ sadevakassa lokassa pūjanārahaṃ tehi brahmakāyikehi tadā tathā pūjitaṃ disvā āyasmato mahākappinassa sitaṃ ahosi. Imesaṃ lokasammatānaṃ brahmūnampi avisayo, yattha sāvakānaṃ visayoti.

яаавад̇аа б̣уд̣̇д̇хакзд̇д̇амхийд̇и г̇аат̇аа т̇зрзна ад̇д̇аанам̣ аараб̣бха сийханаад̣̇ам̣ над̣̇анд̇зна бхаасид̇аа. д̇ад̇т̇а б̣уд̣̇д̇хакзд̇д̇амхийд̇и аан̣аакзд̇д̇ам̣ санд̇хааяа вад̣̇ад̇и. табаяид̇ваа махаамунинд̇и саммаасамб̣уд̣̇д̇хам̣ табзд̇ваа . б̣уд̣̇д̇хаа хи бхаг̇аванд̇о д̇худ̇аг̇ун̣зхиби саб̣б̣асад̇д̇зхи барамуггам̣саг̇ад̇аа зва, гзвалам̣ бана махаагарун̣аасан̃жод̣̇ид̇амаанасаа сад̇д̇аанам̣ д̇аад̣̇исам̣ маханд̇ам̣ убагаарам̣ ологзд̇ваа г̇ааманд̇асзнаасанаваасаад̣̇им̣ анувад̇д̇анд̇ийд̇и д̇ам̣ д̇ам̣ д̇худ̇ад̇хаммавирод̇хий ход̇и. д̇худ̇аг̇ун̣зд̇и гилзсаанам̣ д̇худ̇зна г̇ун̣зна ааран̃н̃агаад̣̇ибхаавзна абзгкид̇аг̇ун̣з. гаран̣ад̇т̇з ваа зд̇ам̣ бхуммаважанам̣. сад̣̇исо мз на виж̇ж̇ад̇и, гуд̇о бана уд̇д̇арийд̇и ад̇хиббааяо. д̇ат̇аа хзса т̇зро д̇ад̇т̇а аг̇г̇адтаанз табид̇о.

Yāvatā buddhakhettamhīti gāthā therena attānaṃ ārabbha sīhanādaṃ nadantena bhāsitā. Tattha buddhakhettamhīti āṇākhettaṃ sandhāya vadati. Ṭhapayitvā mahāmuninti sammāsambuddhaṃ ṭhapetvā . Buddhā hi bhagavanto dhutaguṇehipi sabbasattehi paramukkaṃsagatā eva, kevalaṃ pana mahākaruṇāsañcoditamānasā sattānaṃ tādisaṃ mahantaṃ upakāraṃ oloketvā gāmantasenāsanavāsādiṃ anuvattantīti taṃ taṃ dhutadhammavirodhī hoti. Dhutaguṇeti kilesānaṃ dhutena guṇena āraññakādibhāvena apekkhitaguṇe. Karaṇatthe vā etaṃ bhummavacanaṃ. Sadiso me na vijjati, kuto pana uttarīti adhippāyo. Tathā hesa thero tattha aggaṭṭhāne ṭhapito.

на жийварзд̇и г̇аат̇ааяа ‘‘табаяид̇ваа махаамуни’’нд̇и вуд̇д̇амзвад̇т̇ам̣ баагадад̇арам̣ гарод̇и, жийвараад̣̇ийсу д̇ан̣хааяа анубалзбо д̇худ̇ан̇г̇апалам̣. д̇ад̇т̇а на жийварз самбад̇д̇з д̇ан̣хаалзбзнаад̇и яож̇анаа. саяанзд̇и сзнаасанз. г̇од̇амод̇и бхаг̇аванд̇ам̣ г̇од̇д̇зна гид̇д̇зд̇и. анаббамзяяод̇и бамаан̣агарагилзсаабхаавад̇о абаримаан̣аг̇ун̣ад̇ааяа жа анаббамзяяо. мул̣аалабубпам̣ вималам̣ва амб̣унаад̇и яат̇аа ниммалам̣ вираж̇ам̣ нал̣инам̣ уд̣̇агзна на лимбад̇и, звам̣ г̇од̇амо бхаг̇аваа д̇ан̣хаалзбаад̣̇инаа на лимбад̇ийд̇и ад̇т̇о. нзгкамманинно абхинигкамманинно д̇ад̇о зва д̇ибхаваабхиниссадо бхавад̇д̇аяад̇о виниссадо висам̣яуд̇д̇о.

Na cīvareti gāthāya ‘‘ṭhapayitvā mahāmuni’’nti vuttamevatthaṃ pākaṭataraṃ karoti, cīvarādīsu taṇhāya anupalepo dhutaṅgaphalaṃ. Tattha na cīvare sampatte taṇhālepenāti yojanā. Sayaneti senāsane. Gotamoti bhagavantaṃ gottena kitteti. Anappameyyoti pamāṇakarakilesābhāvato aparimāṇaguṇatāya ca anappameyyo. Muḷālapupphaṃ vimalaṃva ambunāti yathā nimmalaṃ virajaṃ naḷinaṃ udakena na limpati, evaṃ gotamo bhagavā taṇhālepādinā na limpatīti attho. Nekkhammaninno abhinikkhammaninno tato eva tibhavābhinissaṭo bhavattayato vinissaṭo visaṃyutto.

язсам̣ сад̇ибадтаанаг̇ийваад̣̇ийнам̣ бхааванаабаарибуурияаа яад̇т̇а гад̇т̇ажи анубалид̇д̇о нзгкамманиннова ахоси, д̇з ан̇г̇абхууд̇з д̣̇ассзнд̇о ‘‘сад̇ибадтаанаг̇ийво’’д̇и осаанаг̇аат̇амааха. д̇ад̇т̇а г̇ун̣араасид̇о уд̇д̇аман̇г̇абхууд̇ааяа бан̃н̃ааяа ад̇хидтаанабхаавад̇о сад̇ибадтаанам̣ г̇ийваа зд̇ассаад̇и сад̇ибадтаанаг̇ийво, анаваж̇ж̇ад̇хаммаанам̣ аад̣̇аанз сад̣̇д̇хаа хад̇т̇о зд̇ассаад̇и сад̣̇д̇хаахад̇т̇о. г̇ун̣асарийрасса уд̇д̇аман̇г̇абхаавад̇о бан̃н̃аа сийсам̣ зд̇ассаад̇и бан̃н̃аасийсо. махаасамуд̣̇ааг̇аманад̇ааяа махаависаяад̇ааяа махаанубхаавад̇ааяа махааб̣алад̇ааяа жа маханд̇ам̣ саб̣б̣ан̃н̃уд̇асан̇каад̇ам̣ н̃аан̣ам̣ зд̇асса ад̇т̇ийд̇и махаан̃аан̣ий. сад̣̇аа саб̣б̣агаалам̣ ниб̣б̣уд̇о сийд̇ибхууд̇о жарад̇и. ‘‘сусамаахид̇о…бз… нааг̇о’’д̇и (а. ни. 6.43) суд̇д̇абад̣̇ан̃жзд̇т̇а нид̣̇ассзд̇аб̣б̣ам̣. яам̣ банзд̇т̇а ад̇т̇ад̇о авибхад̇д̇ам̣, д̇ам̣ хздтаа вуд̇д̇анаяамзва.

Yesaṃ satipaṭṭhānagīvādīnaṃ bhāvanāpāripūriyā yattha katthaci anupalitto nekkhammaninnova ahosi, te aṅgabhūte dassento ‘‘satipaṭṭhānagīvo’’ti osānagāthamāha. Tattha guṇarāsito uttamaṅgabhūtāya paññāya adhiṭṭhānabhāvato satipaṭṭhānaṃ gīvā etassāti satipaṭṭhānagīvo, anavajjadhammānaṃ ādāne saddhā hattho etassāti saddhāhattho. Guṇasarīrassa uttamaṅgabhāvato paññā sīsaṃ etassāti paññāsīso. Mahāsamudāgamanatāya mahāvisayatāya mahānubhāvatāya mahābalatāya ca mahantaṃ sabbaññutasaṅkhātaṃ ñāṇaṃ etassa atthīti mahāñāṇī. Sadā sabbakālaṃ nibbuto sītibhūto carati. ‘‘Susamāhito…pe… nāgo’’ti (a. ni. 6.43) suttapadañcettha nidassetabbaṃ. Yaṃ panettha atthato avibhattaṃ, taṃ heṭṭhā vuttanayameva.

махаагассабад̇т̇зраг̇аат̇ааван̣н̣анаа нидтид̇аа.

Mahākassapattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

жад̇д̇аалийсанибаад̇аван̣н̣анаа нидтид̇аа.

Cattālīsanipātavaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / куд̣̇д̣̇аганигааяа • Khuddakanikāya / т̇зраг̇аат̇аабаал̣и • Theragāthāpāḷi / 1. махаагассабад̇т̇зраг̇аат̇аа • 1. Mahākassapattheragāthā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact