| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯ (ಟೀಕಾ) • Majjhimanikāya (ṭīkā) |
೩. ಮಹಾಕಚ್ಚಾನಭದ್ದೇಕರತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
3. Mahākaccānabhaddekarattasuttavaṇṇanā
೨೭೯. ಉಣ್ಹಭಾವೇನ ತಪನತೋ ತಪಂ ಉದಕಂ ಏತಸ್ಸಾತಿ ತಪೋದಾ, ರಹದೋ। ತೇನಾಹ ‘‘ತತ್ತೋದಕಸ್ಸ ರಹದಸ್ಸಾ’’ತಿ। ಸಙ್ಖೇಪೇನ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ, ‘‘ವೇಭಾರಪಬ್ಬತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ। ತತೋ ಉದಕರಹದತೋ, ತಂ ರಹದಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ನಾಗಭವನಾಗತೋಪಿ ಹಿ ಸೋ ರಹದೋ ತತೋ ಉಪರಿ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಜಲಾಸಯೇನ ಸಮ್ಬದ್ಧೋ ಹೋತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ತಪೋದಾ ನಾಮ ನದೀ ಸನ್ದತೀ’’ತಿ। ಏದಿಸಾತಿ ಕುಥಿತಾ ಉಣ್ಹಾ, ಅನ್ವತ್ಥನಾಮವಸೇನ ತಪೋದಾತಿ ಚ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪೇತಲೋಕೋತಿ ಪೇತಾನಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಪಚ್ಚೇಕನಿರಯಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ। ಇಮಸ್ಸ ಪನ ಆರಾಮಸ್ಸಾತಿ ತಪೋದಾರಾಮಸ್ಸ। ತತೋತಿ ತಪೋದಾಸಙ್ಖಾತನದಿತೋ। ಮಹಾಉದಕರಹದೋತಿ ಮಹಾಉದಕಭರಿತಂ ಪಲ್ಲಲಂ।
279. Uṇhabhāvena tapanato tapaṃ udakaṃ etassāti tapodā, rahado. Tenāha ‘‘tattodakassa rahadassā’’ti. Saṅkhepena vuttamatthaṃ vitthārato dassetuṃ, ‘‘vebhārapabbatassā’’tiādi vuttaṃ. Tato udakarahadato, taṃ rahadaṃ upanissāyāti attho. Nāgabhavanāgatopi hi so rahado tato upari manussaloke jalāsayena sambaddho hoti. Tena vuttaṃ – ‘‘tapodā nāma nadī sandatī’’ti. Edisāti kuthitā uṇhā, anvatthanāmavasena tapodāti ca vuccatīti attho. Petalokoti petānaṃ vasanaṭṭhānaṃ paccekanirayaṃ sandhāyāha. Imassa pana ārāmassāti tapodārāmassa. Tatoti tapodāsaṅkhātanadito. Mahāudakarahadoti mahāudakabharitaṃ pallalaṃ.
೨೮೦. ಸಮಿದ್ಧೋತಿ ಉಳಾರೋ, ಪರಿಪುಣ್ಣೋಯೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಆದಿಮ್ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಮಸ್ಸಾತಿ ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ, ಸೋ ಏವ ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಕೋ। ತೇನಾಹ ‘‘ಪುಬ್ಬಭಾಗಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಭೂತೋ’’ತಿ। ‘‘ಅತೀತಂ ಅನಾಗತಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಅದ್ಧಭೇದಮುಖೇನ ಸಙ್ಖತಧಮ್ಮಬೋಧವಚನಂ।
280.Samiddhoti uḷāro, paripuṇṇoyevāti attho. Ādimhi brahmacariyamassāti ādibrahmacariyo, so eva ādibrahmacariyako. Tenāha ‘‘pubbabhāgappaṭipattibhūto’’ti. ‘‘Atītaṃ anāgataṃ paccuppanna’’nti addhabhedamukhena saṅkhatadhammabodhavacanaṃ.
೨೮೨. ಕಾಮಂ ಖನ್ಧಾದಿವಸೇನ ವಿಭಜನಂ ಸಾಧಾರಣಂ, ಪಠಮದುತಿಯಚತುತ್ಥಸುತ್ತೇಸು ಪನ ಖನ್ಧವಸೇನ ವಿಭಜನಂ ಕತ್ವಾ ಇಧ ತಥಾ ಅಕತ್ವಾ ಏವಂ ದೇಸನಾಯ ಠಪನಂ ತತೋ ಅಞ್ಞಥಾ ಆಯತನವಸೇನ ವಿಭಜನತ್ಥಂ। ಏವಂ ವಿಭಿನ್ನಾ ಹಿ ಸಙ್ಖೇಪವಿತ್ಥಾರತೋ ಅನವಸೇಸಾ ಸಮ್ಮಸನುಪಗಾ ಧಮ್ಮಾ ವಿಭಜಿತ್ವಾ ದಸ್ಸಿತಾ ಹೋನ್ತಿ; ಅಯಂ ಕಿರೇತ್ಥ ಭಗವತೋ ಅಜ್ಝಾಸಯೋ ಥೇರೇನ ನಯತೋ ಗಹಿತೋತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ, ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಿರಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ। ತತ್ಥ ದ್ವಾದಸಾಯತನವಸೇನೇವ ಮಾತಿಕಂ ಠಪೇಸೀತಿ ಲೋಕಿಯಾನಿ ದ್ವಾದಸಾಯತನಾನಿ ಏವ ಸನ್ಧಾಯ ಮಾತಿಕಂ ಠಪೇಸಿ, ಯಥಾ ತೀಸು ಸುತ್ತೇಸು ಖನ್ಧವಸೇನ ವಿಭತ್ತಂ, ಏವಂ ಯದಿ ಭಗವತಾ ಇಧಾಪಿ ವಿಭಜನಂ ಇಚ್ಛಿತಂ ಸಿಯಾ, ತಥಾ ವಿಭಜೇಯ್ಯ, ಯಸ್ಮಾ ಪನ ತಥಾ ಅವಿಭಜಿತ್ವಾವ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಪವಿಟ್ಠೋ, ತಸ್ಮಾ ದ್ವಾದಸಾಯತನವಸೇನೇವೇತ್ಥ ವಿಭಜನಂ ಭಗವತಾ ಚ ಅಧಿಪ್ಪೇತನ್ತಿ ನಯಗ್ಗಾಹೇ ಠತ್ವಾ ಥೇರೋ ವಿಭಜಿ। ತೇನಾಹ – ‘‘ನಯಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹಾ’’ತಿ। ಭಾರಿಯಂ ಕತನ್ತಿ ದುಕ್ಕರಂ ಕತಂ। ಅಪದೇ ಪದಂ ದಸ್ಸಿತಂ ಆಕಾಸೇ ಪದಂ ಕತಂ ಸಾಧಾರಣಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿಸಿಟ್ಠವಿಸಯತಾಯ ದಸ್ಸಿತತ್ತಾ। ನಿಕನ್ತಿವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ನಿಕನ್ತಿತಣ್ಹಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ, ‘‘ಛನ್ದರಾಗಪ್ಪಟಿಬದ್ಧಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ವಚನತೋ। ಮನೋತಿ ಭವಙ್ಗಚಿತ್ತಂ ಮನೋದ್ವಾರಿಕಜವನಾನಂ ದ್ವಾರಭೂತಂ।
282. Kāmaṃ khandhādivasena vibhajanaṃ sādhāraṇaṃ, paṭhamadutiyacatutthasuttesu pana khandhavasena vibhajanaṃ katvā idha tathā akatvā evaṃ desanāya ṭhapanaṃ tato aññathā āyatanavasena vibhajanatthaṃ. Evaṃ vibhinnā hi saṅkhepavitthārato anavasesā sammasanupagā dhammā vibhajitvā dassitā honti; ayaṃ kirettha bhagavato ajjhāsayo therena nayato gahitoti dassetuṃ, ‘‘imasmiṃ kirā’’tiādi vuttaṃ. Tattha dvādasāyatanavaseneva mātikaṃ ṭhapesīti lokiyāni dvādasāyatanāni eva sandhāya mātikaṃ ṭhapesi, yathā tīsu suttesu khandhavasena vibhattaṃ, evaṃ yadi bhagavatā idhāpi vibhajanaṃ icchitaṃ siyā, tathā vibhajeyya, yasmā pana tathā avibhajitvāva gandhakuṭiṃ paviṭṭho, tasmā dvādasāyatanavasenevettha vibhajanaṃ bhagavatā ca adhippetanti nayaggāhe ṭhatvā thero vibhaji. Tenāha – ‘‘nayaṃ paṭilabhitvā evamāhā’’ti. Bhāriyaṃ katanti dukkaraṃ kataṃ. Apade padaṃ dassitaṃ ākāse padaṃ kataṃ sādhāraṇassa atthassa visiṭṭhavisayatāya dassitattā. Nikantiviññāṇanti nikantitaṇhāya sampayuttaṃ viññāṇaṃ, ‘‘chandarāgappaṭibaddhaṃ hotī’’ti vacanato. Manoti bhavaṅgacittaṃ manodvārikajavanānaṃ dvārabhūtaṃ.
೨೮೩. ಪತ್ಥನಾವಸೇನ ಠಪೇಸೀತಿ ಪತ್ಥನಾವಸೇನ ಚಿತ್ತಂ ಪವತ್ತೇಸಿ।
283.Patthanāvasena ṭhapesīti patthanāvasena cittaṃ pavattesi.
ಮಹಾಕಚ್ಚಾನಭದ್ದೇಕರತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ
Mahākaccānabhaddekarattasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā
ಸಮತ್ತಾ।
Samattā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯ • Majjhimanikāya / ೩. ಮಹಾಕಚ್ಚಾನಭದ್ದೇಕರತ್ತಸುತ್ತಂ • 3. Mahākaccānabhaddekarattasuttaṃ
ಅಟ್ಠಕಥಾ • Aṭṭhakathā / ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ೩. ಮಹಾಕಚ್ಚಾನಭದ್ದೇಕರತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ • 3. Mahākaccānabhaddekarattasuttavaṇṇanā
