Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / д̇хаммабад̣̇а-адтагат̇аа • Dhammapada-aṭṭhakathā

20. маг̇г̇аваг̇г̇о

20. Maggavaggo

1. бан̃жасад̇абхигкувад̇т̇у

1. Pañcasatabhikkhuvatthu

маг̇г̇аанадтан̇г̇игод̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ж̇зд̇аванз вихаранд̇о бан̃жасад̇з бхигкуу аараб̣бха гат̇зси.

Maggānaṭṭhaṅgikoti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto pañcasate bhikkhū ārabbha kathesi.

д̇з гира сад̇т̇ари ж̇анабад̣̇ажааригам̣ жарид̇ваа буна саавад̇т̇им̣ ааг̇ад̇з убадтаанасаалааяа нисийд̣̇ид̇ваа ‘‘асугаг̇аамад̇о асугаг̇аамасса маг̇г̇о само, асугаг̇аамасса маг̇г̇о висамо, сасагкаро, асагкаро’’д̇иаад̣̇инаа наязна ад̇д̇ано вижарид̇амаг̇г̇ам̣ аараб̣бха маг̇г̇агат̇ам̣ гат̇зсум̣. сад̇т̇аа д̇зсам̣ арахад̇д̇ассуубаниссаяам̣ д̣̇исваа д̇ам̣ таанам̣ ааг̇анд̇ваа бан̃н̃ад̇д̇аасанз нисинно ‘‘гааяа нуд̇т̇а, бхигкавз, зд̇арахи гат̇ааяа саннисиннаа’’д̇и бужчид̇ваа ‘‘имааяа наамаа’’д̇и вуд̇д̇з, ‘‘бхигкавз, аяам̣ б̣аахирагамаг̇г̇о, бхигкунаа наама арияамаг̇г̇з гаммам̣ гаад̇ум̣ ваддад̇и, зван̃хи гаронд̇о бхигку саб̣б̣ад̣̇угкаа бамужжад̇ий’’д̇и вад̇ваа имаа г̇аат̇аа абхааси –

Te kira satthari janapadacārikaṃ caritvā puna sāvatthiṃ āgate upaṭṭhānasālāya nisīditvā ‘‘asukagāmato asukagāmassa maggo samo, asukagāmassa maggo visamo, sasakkharo, asakkharo’’tiādinā nayena attano vicaritamaggaṃ ārabbha maggakathaṃ kathesuṃ. Satthā tesaṃ arahattassūpanissayaṃ disvā taṃ ṭhānaṃ āgantvā paññattāsane nisinno ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte, ‘‘bhikkhave, ayaṃ bāhirakamaggo, bhikkhunā nāma ariyamagge kammaṃ kātuṃ vaṭṭati, evañhi karonto bhikkhu sabbadukkhā pamuccatī’’ti vatvā imā gāthā abhāsi –

273.

273.

‘‘маг̇г̇аанадтан̇г̇иго сздто, сажжаанам̣ жад̇уро бад̣̇аа;

‘‘Maggānaṭṭhaṅgiko seṭṭho, saccānaṃ caturo padā;

вирааг̇о сздто д̇хаммаанам̣, д̣̇вибад̣̇аанан̃жа жагкумаа.

Virāgo seṭṭho dhammānaṃ, dvipadānañca cakkhumā.

274.

274.

‘‘зсзва маг̇г̇о над̇т̇ан̃н̃о, д̣̇ассанасса висуд̣̇д̇хияаа;

‘‘Eseva maggo natthañño, dassanassa visuddhiyā;

зд̇ан̃хи д̇умхз бадибаж̇ж̇ат̇а, маарассзд̇ам̣ бамоханам̣.

Etañhi tumhe paṭipajjatha, mārassetaṃ pamohanaṃ.

275.

275.

‘‘зд̇ан̃хи д̇умхз бадибаннаа, д̣̇угкассанд̇ам̣ гариссат̇а;

‘‘Etañhi tumhe paṭipannā, dukkhassantaṃ karissatha;

агкаад̇о во маяаа маг̇г̇о, ан̃н̃ааяа саллаганд̇анам̣.

Akkhāto vo mayā maggo, aññāya sallakantanaṃ.

276.

276.

‘‘д̇умхзхи гижжамаад̇аббам̣, агкаад̇ааро д̇ат̇ааг̇ад̇аа;

‘‘Tumhehi kiccamātappaṃ, akkhātāro tathāgatā;

бадибаннаа бамогканд̇и, жхааяино маараб̣анд̇ханаа’’д̇и.

Paṭipannā pamokkhanti, jhāyino mārabandhanā’’ti.

д̇ад̇т̇а маг̇г̇аанадтан̇г̇игод̇и ж̇ан̇гхамаг̇г̇аад̣̇аяо ваа хонд̇у д̣̇ваасадти д̣̇идтиг̇ад̇амаг̇г̇аа ваа, д̇зсам̣ саб̣б̣зсамби маг̇г̇аанам̣ саммаад̣̇идтиаад̣̇ийхи адтахи ан̇г̇зхи мижчаад̣̇идтиаад̣̇ийнам̣ адтаннам̣ бахаанам̣ гаронд̇о нирод̇хам̣ аарамман̣ам̣ гад̇ваа жад̇уусуби сажжзсу д̣̇угкабариж̇аананаад̣̇игижжам̣ саад̇хаяамаано адтан̇г̇иго маг̇г̇о сздто уд̇д̇амо. сажжаанам̣ жад̇уро бад̣̇аад̇и ‘‘сажжам̣ бхан̣з на гуж̇жхзяяаа’’д̇и (д̇ха. ба. 224) ааг̇ад̇ам̣ важийсажжам̣ ваа ход̇у, ‘‘сажжо б̣раахман̣о сажжо кад̇д̇ияо’’д̇иаад̣̇ибхзд̣̇ам̣ саммуд̇исажжам̣ ваа ‘‘ид̣̇амзва сажжам̣ могхаман̃н̃а’’нд̇и (д̇ха. са. 1144; ма. ни. 2.187-188) д̣̇идтисажжам̣ ваа ‘‘д̣̇угкам̣ арияасажжа’’нд̇иаад̣̇ибхзд̣̇ам̣ барамад̇т̇асажжам̣ ваа ход̇у, саб̣б̣зсамби имзсам̣ сажжаанам̣ бариж̇аанид̇аб̣б̣адтзна сажчигаад̇аб̣б̣адтзна бахаад̇аб̣б̣адтзна бхаавзд̇аб̣б̣адтзна згабадивзд̇хадтзна жа д̇ат̇абадивзд̇хадтзна жа д̣̇угкам̣ арияасажжанд̇иаад̣̇аяо жад̇уро бад̣̇аа сздтаа наама. вирааг̇о сздто д̇хаммаананд̇и ‘‘яаавад̇аа, бхигкавз, д̇хаммаа сан̇кад̇аа ваа асан̇кад̇аа ваа, вирааг̇о д̇зсам̣ аг̇г̇амагкааяад̇ий’’д̇и (ид̇иву. 90; а. ни. 4.34) важанад̇о саб̣б̣ад̇хаммаанам̣ ниб̣б̣аанасан̇каад̇о вирааг̇о сздто. д̣̇вибад̣̇аанан̃жа жагкумаад̇и саб̣б̣зсам̣ д̣̇звамануссаад̣̇ибхзд̣̇аанам̣ д̣̇вибад̣̇аанам̣ бан̃жахи жагкуухи жагкумаа д̇ат̇ааг̇ад̇ова сздто. жа-сад̣̇д̣̇о самбин̣д̣анад̇т̇о, аруубад̇хаммз самбин̣д̣зд̇и. д̇асмаа аруубад̇хаммаанамби д̇ат̇ааг̇ад̇о сздто уд̇д̇амо.

Tattha maggānaṭṭhaṅgikoti jaṅghamaggādayo vā hontu dvāsaṭṭhi diṭṭhigatamaggā vā, tesaṃ sabbesampi maggānaṃ sammādiṭṭhiādīhi aṭṭhahi aṅgehi micchādiṭṭhiādīnaṃ aṭṭhannaṃ pahānaṃ karonto nirodhaṃ ārammaṇaṃ katvā catūsupi saccesu dukkhaparijānanādikiccaṃ sādhayamāno aṭṭhaṅgiko maggo seṭṭho uttamo. Saccānaṃ caturo padāti ‘‘saccaṃ bhaṇe na kujjheyyā’’ti (dha. pa. 224) āgataṃ vacīsaccaṃ vā hotu, ‘‘sacco brāhmaṇo sacco khattiyo’’tiādibhedaṃ sammutisaccaṃ vā ‘‘idameva saccaṃ moghamañña’’nti (dha. sa. 1144; ma. ni. 2.187-188) diṭṭhisaccaṃ vā ‘‘dukkhaṃ ariyasacca’’ntiādibhedaṃ paramatthasaccaṃ vā hotu, sabbesampi imesaṃ saccānaṃ parijānitabbaṭṭhena sacchikātabbaṭṭhena pahātabbaṭṭhena bhāvetabbaṭṭhena ekapaṭivedhaṭṭhena ca tathapaṭivedhaṭṭhena ca dukkhaṃ ariyasaccantiādayo caturo padā seṭṭhā nāma. Virāgo seṭṭho dhammānanti ‘‘yāvatā, bhikkhave, dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā, virāgo tesaṃ aggamakkhāyatī’’ti (itivu. 90; a. ni. 4.34) vacanato sabbadhammānaṃ nibbānasaṅkhāto virāgo seṭṭho. Dvipadānañca cakkhumāti sabbesaṃ devamanussādibhedānaṃ dvipadānaṃ pañcahi cakkhūhi cakkhumā tathāgatova seṭṭho. Ca-saddo sampiṇḍanattho, arūpadhamme sampiṇḍeti. Tasmā arūpadhammānampi tathāgato seṭṭho uttamo.

д̣̇ассанасса висуд̣̇д̇хияаад̇и маг̇г̇апалад̣̇ассанасса висуд̣̇д̇хад̇т̇ам̣ яо маяаа ‘‘сздто’’д̇и вуд̇д̇о, зсова маг̇г̇о, над̇т̇ан̃н̃о. зд̇ан̃хи д̇умхзд̇и д̇асмаа д̇умхз зд̇амзва бадибаж̇ж̇ат̇а. маарассзд̇ам̣ бамохананд̇и зд̇ам̣ маарамоханам̣ маарамант̇ананд̇и вужжад̇и. д̣̇угкассанд̇анд̇и сагалассаби ваддад̣̇угкасса анд̇ам̣ барижчзд̣̇ам̣ гариссат̇аад̇и ад̇т̇о. ан̃н̃ааяа саллаганд̇ананд̇и рааг̇асаллаад̣̇ийнам̣ ганд̇анам̣ ниммат̇анам̣ аб̣б̣уухан̣ам̣ зд̇ам̣ маг̇г̇ам̣, маяаа винаа ануссаваад̣̇ийхи ад̇д̇абажжагкад̇о н̃ад̇ваава аяам̣ маг̇г̇о агкаад̇о, ид̣̇аани д̇умхзхи гилзсаанам̣ аад̇аабанзна ‘‘аад̇абба’’нд̇и сан̇кам̣ г̇ад̇ам̣ д̇асса ад̇хиг̇амад̇т̇ааяа саммаббад̇хаанавийрияам̣ гижжам̣ гаран̣ийяам̣. гзвалан̃хи агкаад̇аарова д̇ат̇ааг̇ад̇аа. д̇асмаа д̇зхи агкаад̇авасзна яз бадибаннаа д̣̇вийхи жхаанзхи жхааяино, д̇з д̇збхуумагаваддасан̇каад̇аа маараб̣анд̇ханаа бамогканд̇ийд̇и ад̇т̇о.

Dassanassa visuddhiyāti maggaphaladassanassa visuddhatthaṃ yo mayā ‘‘seṭṭho’’ti vutto, esova maggo, natthañño. Etañhi tumheti tasmā tumhe etameva paṭipajjatha. Mārassetaṃ pamohananti etaṃ māramohanaṃ māramanthananti vuccati. Dukkhassantanti sakalassapi vaṭṭadukkhassa antaṃ paricchedaṃ karissathāti attho. Aññāya sallakantananti rāgasallādīnaṃ kantanaṃ nimmathanaṃ abbūhaṇaṃ etaṃ maggaṃ, mayā vinā anussavādīhi attapaccakkhato ñatvāva ayaṃ maggo akkhāto, idāni tumhehi kilesānaṃ ātāpanena ‘‘ātappa’’nti saṅkhaṃ gataṃ tassa adhigamatthāya sammappadhānavīriyaṃ kiccaṃ karaṇīyaṃ. Kevalañhi akkhātārova tathāgatā. Tasmā tehi akkhātavasena ye paṭipannā dvīhi jhānehi jhāyino, te tebhūmakavaṭṭasaṅkhātā mārabandhanā pamokkhantīti attho.

д̣̇зсанаавасаанз д̇з бхигкуу арахад̇д̇з бад̇идтахим̣су, самбад̇д̇аанамби саад̇т̇игаа д̇хаммад̣̇зсанаа ахосийд̇и.

Desanāvasāne te bhikkhū arahatte patiṭṭhahiṃsu, sampattānampi sātthikā dhammadesanā ahosīti.

бан̃жасад̇абхигкувад̇т̇у батамам̣.

Pañcasatabhikkhuvatthu paṭhamaṃ.

2. анижжалагкан̣авад̇т̇у

2. Aniccalakkhaṇavatthu

саб̣б̣з сан̇каараа анижжаад̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ж̇зд̇аванз вихаранд̇о бан̃жасад̇з бхигкуу аараб̣бха гат̇зси.

Sabbesaṅkhārā aniccāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto pañcasate bhikkhū ārabbha kathesi.

д̇з гира сад̇т̇у санд̇игз гаммадтаанам̣ г̇ахзд̇ваа г̇анд̇ваа аран̃н̃з вааяаманд̇ааби арахад̇д̇ам̣ аббад̇ваа ‘‘висзсзд̇ваа гаммадтаанам̣ уг̇г̇ан̣хиссаамаа’’д̇и сад̇т̇у санд̇игам̣ ааг̇амим̣су. сад̇т̇аа ‘‘гим̣ ну ко имзсам̣ саббааяа’’нд̇и виймам̣санд̇о ‘‘имз гассабаб̣уд̣̇д̇хагаалз вийсад̇и вассасахассаани анижжалагкан̣з ануяун̃ж̇им̣су, д̇асмаа анижжалагкан̣знзва д̇зсам̣ згам̣ г̇аат̇ам̣ д̣̇зсзд̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и жинд̇зд̇ваа, ‘‘бхигкавз, гаамабхаваад̣̇ийсу саб̣б̣зби сан̇каараа худ̇ваа абхаавадтзна анижжаа зваа’’д̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –

Te kira satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā gantvā araññe vāyamantāpi arahattaṃ appatvā ‘‘visesetvā kammaṭṭhānaṃ uggaṇhissāmā’’ti satthu santikaṃ āgamiṃsu. Satthā ‘‘kiṃ nu kho imesaṃ sappāya’’nti vīmaṃsanto ‘‘ime kassapabuddhakāle vīsati vassasahassāni aniccalakkhaṇe anuyuñjiṃsu, tasmā aniccalakkhaṇeneva tesaṃ ekaṃ gāthaṃ desetuṃ vaṭṭatī’’ti cintetvā, ‘‘bhikkhave, kāmabhavādīsu sabbepi saṅkhārā hutvā abhāvaṭṭhena aniccā evā’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –

277.

277.

‘‘саб̣б̣з сан̇каараа анижжаад̇и, яад̣̇аа бан̃н̃ааяа бассад̇и;

‘‘Sabbe saṅkhārā aniccāti, yadā paññāya passati;

ат̇а ниб̣б̣инд̣̇ад̇и д̣̇угкз, зса маг̇г̇о висуд̣̇д̇хияаа’’д̇и.

Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā’’ti.

д̇ад̇т̇а саб̣б̣з сан̇каараад̇и гаамабхаваад̣̇ийсу уббаннаа канд̇хаа д̇ад̇т̇а д̇ад̇т̇зва нируж̇жханад̇о анижжаад̇и яад̣̇аа вибассанаабан̃н̃ааяа бассад̇и, ат̇а имасмим̣ канд̇хабарихаран̣ад̣̇угкз ниб̣б̣инд̣̇ад̇и, ниб̣б̣инд̣̇анд̇о д̣̇угкабариж̇аананаад̣̇ивасзна сажжаани бадивиж̇жхад̇и. зса маг̇г̇о висуд̣̇д̇хияаад̇и висуд̣̇д̇хад̇т̇ааяа вод̣̇аанад̇т̇ааяа зса маг̇г̇од̇и ад̇т̇о.

Tattha sabbe saṅkhārāti kāmabhavādīsu uppannā khandhā tattha tattheva nirujjhanato aniccāti yadā vipassanāpaññāya passati, atha imasmiṃ khandhapariharaṇadukkhe nibbindati, nibbindanto dukkhaparijānanādivasena saccāni paṭivijjhati. Esa maggo visuddhiyāti visuddhatthāya vodānatthāya esa maggoti attho.

д̣̇зсанаавасаанз д̇з бхигкуу арахад̇д̇з бад̇идтахим̣су, самбад̇д̇абарисаанамби саад̇т̇игаа д̇хаммад̣̇зсанаа ахосийд̇и.

Desanāvasāne te bhikkhū arahatte patiṭṭhahiṃsu, sampattaparisānampi sātthikā dhammadesanā ahosīti.

анижжалагкан̣авад̇т̇у д̣̇уд̇ияам̣.

Aniccalakkhaṇavatthu dutiyaṃ.

3. д̣̇угкалагкан̣авад̇т̇у

3. Dukkhalakkhaṇavatthu

д̣̇уд̇ияаг̇аат̇ааяаби зваруубамзва вад̇т̇у. д̇ад̣̇аа хи бхаг̇аваа д̇зсам̣ бхигкуунам̣ д̣̇угкалагкан̣з гад̇аабхияог̇абхаавам̣ н̃ад̇ваа, ‘‘бхигкавз, саб̣б̣зби канд̇хаа бадибийл̣анадтзна д̣̇угкаа зваа’’д̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –

Dutiyagāthāyapi evarūpameva vatthu. Tadā hi bhagavā tesaṃ bhikkhūnaṃ dukkhalakkhaṇe katābhiyogabhāvaṃ ñatvā, ‘‘bhikkhave, sabbepi khandhā paṭipīḷanaṭṭhena dukkhā evā’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –

278.

278.

‘‘саб̣б̣з сан̇каараа д̣̇угкаад̇и, яад̣̇аа бан̃н̃ааяа бассад̇и;

‘‘Sabbe saṅkhārā dukkhāti, yadā paññāya passati;

ат̇а ниб̣б̣инд̣̇ад̇и д̣̇угкз, зса маг̇г̇о висуд̣̇д̇хияаа’’д̇и.

Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā’’ti.

д̇ад̇т̇а д̣̇угкаад̇и бадибийл̣анадтзна д̣̇угкаа. сзсам̣ буримасад̣̇исамзва.

Tattha dukkhāti paṭipīḷanaṭṭhena dukkhā. Sesaṃ purimasadisameva.

д̣̇угкалагкан̣авад̇т̇у д̇ад̇ияам̣.

Dukkhalakkhaṇavatthu tatiyaṃ.

4. анад̇д̇алагкан̣авад̇т̇у

4. Anattalakkhaṇavatthu

д̇ад̇ияаг̇аат̇ааяаби зсзва наяо. гзвалан̃хи зд̇т̇а бхаг̇аваа д̇зсам̣ бхигкуунам̣ буб̣б̣з анад̇д̇алагкан̣з ануяуд̇д̇абхаавам̣ н̃ад̇ваа, ‘‘бхигкавз, саб̣б̣зби канд̇хаа авасавад̇д̇анадтзна анад̇д̇аа зваа’’д̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –

Tatiyagāthāyapi eseva nayo. Kevalañhi ettha bhagavā tesaṃ bhikkhūnaṃ pubbe anattalakkhaṇe anuyuttabhāvaṃ ñatvā, ‘‘bhikkhave, sabbepi khandhā avasavattanaṭṭhena anattā evā’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –

279.

279.

‘‘саб̣б̣з д̇хаммаа анад̇д̇аад̇и, яад̣̇аа бан̃н̃ааяа бассад̇и;

‘‘Sabbe dhammā anattāti, yadā paññāya passati;

ат̇а ниб̣б̣инд̣̇ад̇и д̣̇угкз, зса маг̇г̇о висуд̣̇д̇хияаа’’д̇и.

Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā’’ti.

д̇ад̇т̇а саб̣б̣з д̇хаммаад̇и бан̃жагканд̇хаа зва ад̇хиббзд̇аа. анад̇д̇аад̇и ‘‘маа ж̇ийяанд̇у маа мийяанд̇уу’’д̇и васз вад̇д̇зд̇ум̣ на саггаад̇и авасавад̇д̇анадтзна анад̇д̇аа ад̇д̇асун̃н̃аа ассаамигаа аниссараад̇и ад̇т̇о. сзсам̣ буримасад̣̇исамзваад̇и.

Tattha sabbe dhammāti pañcakkhandhā eva adhippetā. Anattāti ‘‘mā jīyantu mā mīyantū’’ti vase vattetuṃ na sakkāti avasavattanaṭṭhena anattā attasuññā assāmikā anissarāti attho. Sesaṃ purimasadisamevāti.

анад̇д̇алагкан̣авад̇т̇у жад̇уд̇т̇ам̣.

Anattalakkhaṇavatthu catutthaṃ.

5. бад̇хаанагаммигад̇иссад̇т̇зравад̇т̇у

5. Padhānakammikatissattheravatthu

удтаанагааламхийд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ж̇зд̇аванз вихаранд̇о бад̇хаанагаммигад̇иссад̇т̇зрам̣ аараб̣бха гат̇зси.

Uṭṭhānakālamhīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto padhānakammikatissattheraṃ ārabbha kathesi.

саавад̇т̇иваасино гира бан̃жасад̇аа гулабуд̇д̇аа сад̇т̇у санд̇игз баб̣б̣аж̇ид̇ваа гаммадтаанам̣ г̇ахзд̇ваа аран̃н̃ам̣ аг̇амам̣су. д̇зсу зго д̇ад̇т̇зва охийяи. авасзсаа аран̃н̃з саман̣ад̇хаммам̣ гаронд̇аа арахад̇д̇ам̣ бад̇ваа ‘‘бадилад̣̇д̇хаг̇ун̣ам̣ сад̇т̇у аарожзссаамаа’’д̇и буна саавад̇т̇им̣ аг̇амам̣су. д̇з саавад̇т̇ид̇о яож̇анамад̇д̇з згасмим̣ г̇аамагз бин̣д̣ааяа жаранд̇з д̣̇исваа зго убаасаго яааг̇убхад̇д̇аад̣̇ийхи бад̇имаанзд̇ваа анумод̣̇анам̣ суд̇ваа бунад̣̇ивасад̇т̇ааяаби ниманд̇зси. д̇з д̇ад̣̇ахзва саавад̇т̇им̣ г̇анд̇ваа бад̇д̇ажийварам̣ бадисаамзд̇ваа сааяанхасамаяз сад̇т̇аарам̣ убасан̇гамид̇ваа ванд̣̇ид̇ваа згаманд̇ам̣ нисийд̣̇им̣су. сад̇т̇аа д̇зхи сад̣̇д̇хим̣ ад̇ивияа д̇удтим̣ бавзд̣̇аяамаано бадисант̇аарам̣ агааси.

Sāvatthivāsino kira pañcasatā kulaputtā satthu santike pabbajitvā kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññaṃ agamaṃsu. Tesu eko tattheva ohīyi. Avasesā araññe samaṇadhammaṃ karontā arahattaṃ patvā ‘‘paṭiladdhaguṇaṃ satthu ārocessāmā’’ti puna sāvatthiṃ agamaṃsu. Te sāvatthito yojanamatte ekasmiṃ gāmake piṇḍāya carante disvā eko upāsako yāgubhattādīhi patimānetvā anumodanaṃ sutvā punadivasatthāyapi nimantesi. Te tadaheva sāvatthiṃ gantvā pattacīvaraṃ paṭisāmetvā sāyanhasamaye satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Satthā tehi saddhiṃ ativiya tuṭṭhiṃ pavedayamāno paṭisanthāraṃ akāsi.

ат̇а нзсам̣ д̇ад̇т̇а охийно сахааяагабхигку жинд̇зси – ‘‘сад̇т̇у имзхи сад̣̇д̇хим̣ бадисант̇аарам̣ гаронд̇асса мукам̣ наббаход̇и, маяхам̣ бана маг̇г̇апалаабхаавзна маяаа сад̣̇д̇хим̣ на гат̇зд̇и, аж̇ж̇зва арахад̇д̇ам̣ бад̇ваа сад̇т̇аарам̣ убасан̇гамид̇ваа маяаа сад̣̇д̇хим̣ гат̇аабзссаамий’’д̇и. д̇зби бхигкуу, ‘‘бханд̇з, маяам̣ ааг̇аманамаг̇г̇з згзна убаасагзна сваад̇анааяа ниманд̇ид̇аа, д̇ад̇т̇а баад̇ова г̇амиссаамаа’’д̇и сад̇т̇аарам̣ абалогзсум̣. ат̇а нзсам̣ сахааяаго бхигку саб̣б̣арад̇д̇им̣ жан̇гаманд̇о нид̣̇д̣̇аавасзна жан̇гамагодияам̣ згасмим̣ баасаан̣апалагз бад̇и, уурудти бхиж̇ж̇и. со махаасад̣̇д̣̇зна вирави. д̇асса д̇з сахааяагаа бхигкуу сад̣̇д̣̇ам̣ сан̃ж̇аанид̇ваа ид̇о жид̇о жа убад̇хаавим̣су. д̇зсам̣ д̣̇ийбам̣ ж̇аалзд̇ваа д̇асса гад̇д̇аб̣б̣агижжам̣ гаронд̇аанам̣язва арун̣о удтахи, д̇з д̇ам̣ г̇аамам̣ г̇анд̇ум̣ огаасам̣ на лабхим̣су. ат̇а нз сад̇т̇аа ааха – ‘‘гим̣, бхигкавз, бхигкаажаараг̇аамам̣ на г̇амид̇т̇аа’’д̇и. д̇з ‘‘аама, бханд̇з’’д̇и д̇ам̣ бавад̇д̇им̣ аарожзсум̣. сад̇т̇аа ‘‘на, бхигкавз, зса ид̣̇аанзва д̇умхаагам̣ лаабханд̇арааяам̣ гарод̇и, буб̣б̣зби агаасиязваа’’д̇и вад̇ваа д̇зхи яаажид̇о ад̇ийд̇ам̣ аахарид̇ваа –

Atha nesaṃ tattha ohīno sahāyakabhikkhu cintesi – ‘‘satthu imehi saddhiṃ paṭisanthāraṃ karontassa mukhaṃ nappahoti, mayhaṃ pana maggaphalābhāvena mayā saddhiṃ na katheti, ajjeva arahattaṃ patvā satthāraṃ upasaṅkamitvā mayā saddhiṃ kathāpessāmī’’ti. Tepi bhikkhū, ‘‘bhante, mayaṃ āgamanamagge ekena upāsakena svātanāya nimantitā, tattha pātova gamissāmā’’ti satthāraṃ apalokesuṃ. Atha nesaṃ sahāyako bhikkhu sabbarattiṃ caṅkamanto niddāvasena caṅkamakoṭiyaṃ ekasmiṃ pāsāṇaphalake pati, ūruṭṭhi bhijji. So mahāsaddena viravi. Tassa te sahāyakā bhikkhū saddaṃ sañjānitvā ito cito ca upadhāviṃsu. Tesaṃ dīpaṃ jāletvā tassa kattabbakiccaṃ karontānaṃyeva aruṇo uṭṭhahi, te taṃ gāmaṃ gantuṃ okāsaṃ na labhiṃsu. Atha ne satthā āha – ‘‘kiṃ, bhikkhave, bhikkhācāragāmaṃ na gamitthā’’ti. Te ‘‘āma, bhante’’ti taṃ pavattiṃ ārocesuṃ. Satthā ‘‘na, bhikkhave, esa idāneva tumhākaṃ lābhantarāyaṃ karoti, pubbepi akāsiyevā’’ti vatvā tehi yācito atītaṃ āharitvā –

‘‘яо буб̣б̣з гаран̣ийяаани, бажчаа со гаад̇умижчад̇и;

‘‘Yo pubbe karaṇīyāni, pacchā so kātumicchati;

варун̣агадтабхан̃ж̇ова, са бажчаа мануд̇аббад̇ий’’д̇и. (ж̇аа. 1.1.71) –

Varuṇakaṭṭhabhañjova, sa pacchā manutappatī’’ti. (jā. 1.1.71) –

ж̇аад̇агам̣ вид̇т̇аарзси. д̇ад̣̇аа гира д̇з бхигкуу бан̃жасад̇аа маан̣авагаа ахзсум̣, гусийд̇амаан̣аваго аяам̣ бхигку ахоси, аажарияо бана д̇ат̇ааг̇ад̇ова ахосийд̇и.

Jātakaṃ vitthāresi. Tadā kira te bhikkhū pañcasatā māṇavakā ahesuṃ, kusītamāṇavako ayaṃ bhikkhu ahosi, ācariyo pana tathāgatova ahosīti.

сад̇т̇аа имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ аахарид̇ваа, ‘‘бхигкавз, яо хи удтаанагаалз удтаанам̣ на гарод̇и, сам̣саннасан̇габбо ход̇и, гусийд̇о со жхаанаад̣̇ибхзд̣̇ам̣ висзсам̣ наад̇хиг̇ажчад̇ий’’д̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā, ‘‘bhikkhave, yo hi uṭṭhānakāle uṭṭhānaṃ na karoti, saṃsannasaṅkappo hoti, kusīto so jhānādibhedaṃ visesaṃ nādhigacchatī’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –

280.

280.

‘‘удтаанагааламхи анудтахаано,

‘‘Uṭṭhānakālamhi anuṭṭhahāno,

яуваа б̣алий ааласияам̣ убзд̇о;

Yuvā balī ālasiyaṃ upeto;

сам̣саннасан̇габбамано гусийд̇о,

Saṃsannasaṅkappamano kusīto,

бан̃н̃ааяа маг̇г̇ам̣ аласо на винд̣̇ад̇ий’’д̇и.

Paññāya maggaṃ alaso na vindatī’’ti.

д̇ад̇т̇а анудтахаанод̇и анудтаханд̇о авааяаманд̇о. яуваа б̣алийд̇и батамаяоб̣б̣анз тид̇о б̣аласамбанноби худ̇ваа аласабхаавзна убзд̇о ход̇и, бхуд̇ваа саяад̇и. сам̣саннасан̇габбаманод̇и д̇ийхи мижчаавид̇аггзхи судту авасаннасаммаасан̇габбажид̇д̇о. гусийд̇од̇и ниб̣б̣ийрияо. аласод̇и махаааласо бан̃н̃ааяа д̣̇адтаб̣б̣ам̣ арияамаг̇г̇ам̣ абассанд̇о на винд̣̇ад̇и, на бадилабхад̇ийд̇и ад̇т̇о.

Tattha anuṭṭhahānoti anuṭṭhahanto avāyamanto. Yuvā balīti paṭhamayobbane ṭhito balasampannopi hutvā alasabhāvena upeto hoti, bhutvā sayati. Saṃsannasaṅkappamanoti tīhi micchāvitakkehi suṭṭhu avasannasammāsaṅkappacitto. Kusītoti nibbīriyo. Alasoti mahāalaso paññāya daṭṭhabbaṃ ariyamaggaṃ apassanto na vindati, na paṭilabhatīti attho.

д̣̇зсанаавасаанз б̣ахуу сод̇аабад̇д̇ипалаад̣̇ийни баабун̣им̣сууд̇и.

Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti.

бад̇хаанагаммигад̇иссад̇т̇зравад̇т̇у бан̃жамам̣.

Padhānakammikatissattheravatthu pañcamaṃ.

6. суугарабзд̇авад̇т̇у

6. Sūkarapetavatthu

ваажаанурагкийд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа взл̣уванз вихаранд̇о суугарабзд̇ам̣ аараб̣бха гат̇зси.

Vācānurakkhīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto sūkarapetaṃ ārabbha kathesi.

згасмин̃хи д̣̇ивасз махаамог̇г̇аллаанад̇т̇зро лагкан̣ад̇т̇зрзна сад̣̇д̇хим̣ г̇иж̇жхагуудаа ороханд̇о згасмим̣ бад̣̇зсз сид̇ам̣ баад̇ваагааси. ‘‘го ну ко, аавусо, хзд̇у сид̇асса баад̇угаммааяаа’’д̇и лагкан̣ад̇т̇зрзна будто ‘‘агаало, аавусо, имасса бан̃хасса, сад̇т̇у санд̇игз мам̣ бужчзяяаат̇аа’’д̇и вад̇ваа лагкан̣ад̇т̇зрзна сад̣̇д̇хим̣язва рааж̇аг̇ахз бин̣д̣ааяа жарид̇ваа бин̣д̣абаад̇абадигганд̇о взл̣уванам̣ г̇анд̇ваа сад̇т̇аарам̣ ванд̣̇ид̇ваа нисийд̣̇и. ат̇а нам̣ лагкан̣ад̇т̇зро д̇амад̇т̇ам̣ бужчи. со ааха – ‘‘аавусо, ахам̣ згам̣ бзд̇ам̣ ад̣̇д̣̇асам̣, д̇асса д̇иг̇аавуд̇аббамаан̣ам̣ сарийрам̣, д̇ам̣ мануссасарийрасад̣̇исам̣. сийсам̣ бана суугарасса вияа, д̇асса мукз нан̇г̇удтам̣ ж̇аад̇ам̣, д̇ад̇о бул̣аваа баг̇гхаранд̇и. сваахам̣ ‘на мз зваруубо сад̇д̇о д̣̇идтабуб̣б̣о’д̇и д̇ам̣ д̣̇исваа сид̇ам̣ баад̇ваагааси’’нд̇и. сад̇т̇аа ‘‘жагкубхууд̇аа вад̇а, бхигкавз, мама саавагаа вихаранд̇ий’’д̇и вад̇ваа ‘‘ахамбзд̇ам̣ сад̇д̇ам̣ б̣од̇химан̣д̣зязва ад̣̇д̣̇асам̣. ‘яз бана мз на сад̣̇д̣̇ахзяяум̣, д̇зсам̣ ахид̇ааяа ассаа’д̇и барзсам̣ анугамбааяа на гат̇зсим̣. ид̣̇аани мог̇г̇аллаанам̣ сагким̣ гад̇ваа гат̇зми. сажжам̣, бхигкавз, мог̇г̇аллаано аахаа’’д̇и гат̇зси. д̇ам̣ суд̇ваа бхигкуу сад̇т̇аарам̣ бужчим̣су – ‘‘гим̣ бана, бханд̇з, д̇асса буб̣б̣агамма’’нд̇и. сад̇т̇аа ‘‘д̇зна хи, бхигкавз, сун̣аат̇аа’’д̇и ад̇ийд̇ам̣ аахарид̇ваа д̇асса буб̣б̣агаммам̣ гат̇зси.

Ekasmiñhi divase mahāmoggallānatthero lakkhaṇattherena saddhiṃ gijjhakūṭā orohanto ekasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi. ‘‘Ko nu kho, āvuso, hetu sitassa pātukammāyā’’ti lakkhaṇattherena puṭṭho ‘‘akālo, āvuso, imassa pañhassa, satthu santike maṃ puccheyyāthā’’ti vatvā lakkhaṇattherena saddhiṃyeva rājagahe piṇḍāya caritvā piṇḍapātapaṭikkanto veḷuvanaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā nisīdi. Atha naṃ lakkhaṇatthero tamatthaṃ pucchi. So āha – ‘‘āvuso, ahaṃ ekaṃ petaṃ addasaṃ, tassa tigāvutappamāṇaṃ sarīraṃ, taṃ manussasarīrasadisaṃ. Sīsaṃ pana sūkarassa viya, tassa mukhe naṅguṭṭhaṃ jātaṃ, tato puḷavā paggharanti. Svāhaṃ ‘na me evarūpo satto diṭṭhapubbo’ti taṃ disvā sitaṃ pātvākāsi’’nti. Satthā ‘‘cakkhubhūtā vata, bhikkhave, mama sāvakā viharantī’’ti vatvā ‘‘ahampetaṃ sattaṃ bodhimaṇḍeyeva addasaṃ. ‘Ye pana me na saddaheyyuṃ, tesaṃ ahitāya assā’ti paresaṃ anukampāya na kathesiṃ. Idāni moggallānaṃ sakkhiṃ katvā kathemi. Saccaṃ, bhikkhave, moggallāno āhā’’ti kathesi. Taṃ sutvā bhikkhū satthāraṃ pucchiṃsu – ‘‘kiṃ pana, bhante, tassa pubbakamma’’nti. Satthā ‘‘tena hi, bhikkhave, suṇāthā’’ti atītaṃ āharitvā tassa pubbakammaṃ kathesi.

гассабаб̣уд̣̇д̇хагаалз гира згасмим̣ г̇аамагааваасз д̣̇вз т̇зраа самаг̇г̇аваасам̣ васим̣су. д̇зсу зго садтивассо, зго згуунасадтивассо . згуунасадтивассо ид̇арасса бад̇д̇ажийварам̣ аад̣̇ааяа вижари, сааман̣зро вияа саб̣б̣ам̣ вад̇д̇абадивад̇д̇ам̣ агааси. д̇зсам̣ згамаад̇угужчияам̣ вуд̇т̇абхаад̇уунам̣ вияа самаг̇г̇аваасам̣ васанд̇аанам̣ васанадтаанам̣ зго д̇хаммагат̇иго ааг̇ами. д̇ад̣̇аа жа д̇хаммассаванад̣̇ивасо ход̇и. т̇зраа нам̣ сан̇г̇ан̣хид̇ваа ‘‘д̇хаммагат̇ам̣ но гат̇зхи саббурисаа’’д̇и аахам̣су. со д̇хаммагат̇ам̣ гат̇зси. т̇зраа ‘‘д̇хаммагат̇иго но лад̣̇д̇хо’’д̇и д̇удтажид̇д̇аа бунад̣̇ивасз д̇ам̣ аад̣̇ааяа д̇хураг̇аамам̣ бин̣д̣ааяа бависид̇ваа д̇ад̇т̇а гад̇абхад̇д̇агижжаа, ‘‘аавусо, хияяо гат̇ид̇адтаанад̇ова т̇огам̣ д̇хаммам̣ гат̇зхий’’д̇и мануссаанам̣ д̇хаммам̣ гат̇аабзсум̣. мануссаа д̇хаммагат̇ам̣ суд̇ваа бунад̣̇ивасад̇т̇ааяаби ниманд̇аяим̣су. звам̣ саманд̇аа бхигкаажаараг̇аамзсу д̣̇вз д̣̇вз д̣̇ивасз д̇ам̣ аад̣̇ааяа бин̣д̣ааяа жарим̣су.

Kassapabuddhakāle kira ekasmiṃ gāmakāvāse dve therā samaggavāsaṃ vasiṃsu. Tesu eko saṭṭhivasso, eko ekūnasaṭṭhivasso . Ekūnasaṭṭhivasso itarassa pattacīvaraṃ ādāya vicari, sāmaṇero viya sabbaṃ vattapaṭivattaṃ akāsi. Tesaṃ ekamātukucchiyaṃ vutthabhātūnaṃ viya samaggavāsaṃ vasantānaṃ vasanaṭṭhānaṃ eko dhammakathiko āgami. Tadā ca dhammassavanadivaso hoti. Therā naṃ saṅgaṇhitvā ‘‘dhammakathaṃ no kathehi sappurisā’’ti āhaṃsu. So dhammakathaṃ kathesi. Therā ‘‘dhammakathiko no laddho’’ti tuṭṭhacittā punadivase taṃ ādāya dhuragāmaṃ piṇḍāya pavisitvā tattha katabhattakiccā, ‘‘āvuso, hiyyo kathitaṭṭhānatova thokaṃ dhammaṃ kathehī’’ti manussānaṃ dhammaṃ kathāpesuṃ. Manussā dhammakathaṃ sutvā punadivasatthāyapi nimantayiṃsu. Evaṃ samantā bhikkhācāragāmesu dve dve divase taṃ ādāya piṇḍāya cariṃsu.

д̇хаммагат̇иго жинд̇зси – ‘‘имз д̣̇взби ад̇имуд̣̇угаа, маяаа убхобзд̇з балаабзд̇ваа имасмим̣ вихаарз васид̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и. со сааяам̣ т̇зруубадтаанам̣ г̇анд̇ваа бхигкуунам̣ удтааяа г̇ад̇агаалз нивад̇д̇ид̇ваа махаат̇зрам̣ убасан̇гамид̇ваа, ‘‘бханд̇з, гин̃жи вад̇д̇аб̣б̣ам̣ ад̇т̇ий’’д̇и вад̇ваа ‘‘гат̇зхи, аавусо’’д̇и вуд̇д̇з т̇огам̣ жинд̇зд̇ваа, ‘‘бханд̇з, гат̇аа наамзсаа махаасааваж̇ж̇аа’’д̇и вад̇ваа агат̇зд̇ваава баггаами. анут̇зрассааби санд̇игам̣ г̇анд̇ваа д̇ат̇зва агааси. со д̣̇уд̇ияад̣̇ивасз д̇ат̇зва гад̇ваа д̇ад̇ияад̣̇ивасз д̇зсам̣ ад̇ивияа год̇ухалз уббаннз махаат̇зрам̣ убасан̇гамид̇ваа, ‘‘бханд̇з, гин̃жи вад̇д̇аб̣б̣ам̣ ад̇т̇и, д̇умхаагам̣ бана санд̇игз вад̇д̇ум̣ на висахаамий’’д̇и вад̇ваа т̇зрзна ‘‘ход̇у, аавусо, гат̇зхий’’д̇и ниббийл̣ид̇о ааха – ‘‘гим̣ бана, бханд̇з, анут̇зро д̇умхзхи сад̣̇д̇хим̣ сам̣бхог̇о’’д̇и. саббуриса, гим̣ наамзд̇ам̣ гат̇зси, маяам̣ згамаад̇угужчияам̣ вуд̇т̇абуд̇д̇аа вияа, амхзсу згзна яам̣ лад̣̇д̇хам̣, ид̇арзнааби лад̣̇д̇хамзва ход̇и. маяаа зд̇асса зд̇д̇агам̣ гаалам̣ аг̇ун̣о наама на д̣̇идтабуб̣б̣од̇и? звам̣, бханд̇зд̇и. аамаавусод̇и. бханд̇з мам̣ анут̇зро звамааха – ‘‘саббуриса, д̇вам̣ гулабуд̇д̇о, аяам̣ махаат̇зро лаж̇ж̇ий бзсалод̇и зд̇зна сад̣̇д̇хим̣ сам̣бхог̇ам̣ гаронд̇о убабаригкид̇ваа гарзяяаасий’’д̇и звамзса мам̣ ааг̇ад̇ад̣̇ивасад̇о бадтааяа вад̣̇ад̇ийд̇и.

Dhammakathiko cintesi – ‘‘ime dvepi atimudukā, mayā ubhopete palāpetvā imasmiṃ vihāre vasituṃ vaṭṭatī’’ti. So sāyaṃ therūpaṭṭhānaṃ gantvā bhikkhūnaṃ uṭṭhāya gatakāle nivattitvā mahātheraṃ upasaṅkamitvā, ‘‘bhante, kiñci vattabbaṃ atthī’’ti vatvā ‘‘kathehi, āvuso’’ti vutte thokaṃ cintetvā, ‘‘bhante, kathā nāmesā mahāsāvajjā’’ti vatvā akathetvāva pakkāmi. Anutherassāpi santikaṃ gantvā tatheva akāsi. So dutiyadivase tatheva katvā tatiyadivase tesaṃ ativiya kotuhale uppanne mahātheraṃ upasaṅkamitvā, ‘‘bhante, kiñci vattabbaṃ atthi, tumhākaṃ pana santike vattuṃ na visahāmī’’ti vatvā therena ‘‘hotu, āvuso, kathehī’’ti nippīḷito āha – ‘‘kiṃ pana, bhante, anuthero tumhehi saddhiṃ saṃbhogo’’ti. Sappurisa, kiṃ nāmetaṃ kathesi, mayaṃ ekamātukucchiyaṃ vutthaputtā viya, amhesu ekena yaṃ laddhaṃ, itarenāpi laddhameva hoti. Mayā etassa ettakaṃ kālaṃ aguṇo nāma na diṭṭhapubboti? Evaṃ, bhanteti. Āmāvusoti. Bhante maṃ anuthero evamāha – ‘‘sappurisa, tvaṃ kulaputto, ayaṃ mahāthero lajjī pesaloti etena saddhiṃ saṃbhogaṃ karonto upaparikkhitvā kareyyāsī’’ti evamesa maṃ āgatadivasato paṭṭhāya vadatīti.

махаат̇зро д̇ам̣ суд̇ваава гуд̣̇д̇хамаанасо д̣̇ан̣д̣аабхихад̇ам̣ гулаалабхааж̇анам̣ вияа бхиж̇ж̇и. ид̇ароби удтааяа анут̇зрасса санд̇игам̣ г̇анд̇ваа д̇ат̇зва авожа, соби д̇ат̇зва бхиж̇ж̇и. д̇зсу гин̃жааби зд̇д̇агам̣ гаалам̣ згоби висум̣ бин̣д̣ааяа бавидтабуб̣б̣о наама над̇т̇и, бунад̣̇ивасз бана висум̣ бин̣д̣ааяа бависид̇ваа анут̇зро бурзд̇арам̣ ааг̇анд̇ваа убадтаанасаалааяа адтааси, махаат̇зро бажчаа аг̇амааси. д̇ам̣ д̣̇исваа анут̇зро жинд̇зси – ‘‘гим̣ ну ко имасса бад̇д̇ажийварам̣ бадиг̇г̇ахзд̇аб̣б̣ам̣, уд̣̇ааху но’’д̇и. со ‘‘на ид̣̇аани бадиг̇г̇ахзссаамий’’д̇и жинд̇зд̇вааби ‘‘ход̇у, на маяаа звам̣ гад̇абуб̣б̣ам̣, маяаа ад̇д̇ано вад̇д̇ам̣ хаабзд̇ум̣ на ваддад̇ий’’д̇и жид̇д̇ам̣ муд̣̇угам̣ гад̇ваа т̇зрам̣ убасан̇гамид̇ваа, ‘‘бханд̇з, бад̇д̇ажийварам̣ д̣̇зт̇аа’’д̇и ааха. ид̇аро ‘‘г̇ажча, д̣̇уб̣б̣инийд̇а, на д̇вам̣ мама бад̇д̇ажийварам̣ бадиг̇г̇ахзд̇ум̣ яуд̇д̇аруубо’’д̇и ажчарам̣ бахарид̇ваа д̇знаби ‘‘аама, бханд̇з, ахамби д̇умхаагам̣ бад̇д̇ажийварам̣ на бадиг̇г̇ан̣хаамийд̇и жинд̇зси’’нд̇и вуд̇д̇з, ‘‘аавусо навага, гим̣ д̇вам̣ жинд̇зси, мама имасмим̣ вихаарз гожи сан̇г̇о ад̇т̇ий’’д̇и ааха. ид̇ароби ‘‘д̇умхз бана, бханд̇з, гим̣ звам̣ ман̃н̃ат̇а ‘мама имасмим̣ вихаарз гожи сан̇г̇о ад̇т̇ий’д̇и, зсо д̇з вихааро’’д̇и вад̇ваа бад̇д̇ажийварам̣ аад̣̇ааяа нигками. ид̇ароби нигками. д̇з убхоби згамаг̇г̇знааби аг̇анд̇ваа зго бажчимад̣̇ваарзна маг̇г̇ам̣ г̇ан̣хи, зго бурад̇т̇имад̣̇ваарзна. д̇хаммагат̇иго, ‘‘бханд̇з, маа звам̣ гарот̇а, маа звам̣ гарот̇аа’’д̇и вад̇ваа ‘‘д̇идтаавусо’’д̇и вуд̇д̇з нивад̇д̇и. со бунад̣̇ивасз д̇хураг̇аамам̣ бавидто мануссзхи, ‘‘бханд̇з, бхад̣̇д̣̇анд̇аа гухи’’нд̇и вуд̇д̇з, ‘‘аавусо, маа бужчат̇а, д̇умхаагам̣ гулубагаа хияяо галахам̣ гад̇ваа нигкамим̣су, ахам̣ яаажанд̇оби нивад̇д̇зд̇ум̣ наасагки’’нд̇и ааха. д̇зсу б̣аалаа д̇ун̣хий ахзсум̣. бан̣д̣ид̇аа бана ‘‘амхзхи зд̇д̇агам̣ гаалам̣ бхад̣̇д̣̇анд̇аанам̣ гин̃жи калид̇ам̣ наама на д̣̇идтабуб̣б̣ам̣, д̇зсам̣ бхаяам̣ имам̣ ниссааяа уббаннам̣ бхависсад̇ий’’д̇и д̣̇оманассаббад̇д̇аа ахзсум̣.

Mahāthero taṃ sutvāva kuddhamānaso daṇḍābhihataṃ kulālabhājanaṃ viya bhijji. Itaropi uṭṭhāya anutherassa santikaṃ gantvā tatheva avoca, sopi tatheva bhijji. Tesu kiñcāpi ettakaṃ kālaṃ ekopi visuṃ piṇḍāya paviṭṭhapubbo nāma natthi, punadivase pana visuṃ piṇḍāya pavisitvā anuthero puretaraṃ āgantvā upaṭṭhānasālāya aṭṭhāsi, mahāthero pacchā agamāsi. Taṃ disvā anuthero cintesi – ‘‘kiṃ nu kho imassa pattacīvaraṃ paṭiggahetabbaṃ, udāhu no’’ti. So ‘‘na idāni paṭiggahessāmī’’ti cintetvāpi ‘‘hotu, na mayā evaṃ katapubbaṃ, mayā attano vattaṃ hāpetuṃ na vaṭṭatī’’ti cittaṃ mudukaṃ katvā theraṃ upasaṅkamitvā, ‘‘bhante, pattacīvaraṃ dethā’’ti āha. Itaro ‘‘gaccha, dubbinīta, na tvaṃ mama pattacīvaraṃ paṭiggahetuṃ yuttarūpo’’ti accharaṃ paharitvā tenapi ‘‘āma, bhante, ahampi tumhākaṃ pattacīvaraṃ na paṭiggaṇhāmīti cintesi’’nti vutte, ‘‘āvuso navaka, kiṃ tvaṃ cintesi, mama imasmiṃ vihāre koci saṅgo atthī’’ti āha. Itaropi ‘‘tumhe pana, bhante, kiṃ evaṃ maññatha ‘mama imasmiṃ vihāre koci saṅgo atthī’ti, eso te vihāro’’ti vatvā pattacīvaraṃ ādāya nikkhami. Itaropi nikkhami. Te ubhopi ekamaggenāpi agantvā eko pacchimadvārena maggaṃ gaṇhi, eko puratthimadvārena. Dhammakathiko, ‘‘bhante, mā evaṃ karotha, mā evaṃ karothā’’ti vatvā ‘‘tiṭṭhāvuso’’ti vutte nivatti. So punadivase dhuragāmaṃ paviṭṭho manussehi, ‘‘bhante, bhaddantā kuhi’’nti vutte, ‘‘āvuso, mā pucchatha, tumhākaṃ kulupakā hiyyo kalahaṃ katvā nikkhamiṃsu, ahaṃ yācantopi nivattetuṃ nāsakkhi’’nti āha. Tesu bālā tuṇhī ahesuṃ. Paṇḍitā pana ‘‘amhehi ettakaṃ kālaṃ bhaddantānaṃ kiñci khalitaṃ nāma na diṭṭhapubbaṃ, tesaṃ bhayaṃ imaṃ nissāya uppannaṃ bhavissatī’’ti domanassappattā ahesuṃ.

д̇зби т̇зраа г̇ад̇адтаанз жид̇д̇асукам̣ наама на лабхим̣су. махаат̇зро жинд̇зси – ‘‘ахо навагасса бхигкуно бхаарияам̣ гаммам̣ гад̇ам̣, мухуд̇д̇ам̣ д̣̇идтам̣ наама ааг̇анд̇угабхигкум̣ ааха – ‘махаат̇зрзна сад̣̇д̇хим̣ сам̣бхог̇ам̣ маа агаасий’’’д̇и. ид̇ароби жинд̇зси – ‘‘ахо махаат̇зрасса бхаарияам̣ гаммам̣ гад̇ам̣, мухуд̇д̇ам̣ д̣̇идтам̣ наама ааг̇анд̇угабхигкум̣ ааха – ‘иминаа сад̣̇д̇хим̣ сам̣бхог̇ам̣ маа агаасий’’’д̇и. д̇зсам̣ нзва саж̇жхааяо на манасигааро ахоси. д̇з вассасад̇ажжаязна бажчимад̣̇исааяа згам̣ вихаарам̣ аг̇амам̣су. д̇зсам̣ згамзва сзнаасанам̣ баабун̣и. махаат̇зрз бависид̇ваа ман̃жагз нисиннз ид̇ароби баависи. махаат̇зро д̇ам̣ д̣̇исваава сан̃ж̇аанид̇ваа ассууни санд̇хаарзд̇ум̣ наасагки. ид̇ароби махаат̇зрам̣ сан̃ж̇аанид̇ваа ассубун̣н̣зхи нзд̇д̇зхи ‘‘гат̇зми ну ко маа гат̇змий’’д̇и жинд̇зд̇ваа ‘‘на д̇ам̣ сад̣̇д̇хзяяарууба’’нд̇и т̇зрам̣ ванд̣̇ид̇ваа ‘‘ахам̣, бханд̇з, зд̇д̇агам̣ гаалам̣ д̇умхаагам̣ бад̇д̇ажийварам̣ г̇ахзд̇ваа вижарим̣, аби ну ко мз гааяад̣̇ваараад̣̇ийсу д̇умхзхи гин̃жи асааруббам̣ д̣̇идтабуб̣б̣а’’нд̇и. ‘‘на д̣̇идтабуб̣б̣ам̣, аавусо’’д̇и. ат̇а гасмаа д̇хаммагат̇игам̣ аважуд̇т̇а ‘‘маа зд̇зна сад̣̇д̇хим̣ сам̣бхог̇амагаасий’’д̇и? ‘‘наахам̣, аавусо, звам̣ гат̇зми, д̇аяаа гира мама анд̇арз звам̣ вуд̇д̇а’’нд̇и. ‘‘ахамби, бханд̇з, на вад̣̇аамий’’д̇и. д̇з д̇асмим̣ кан̣з ‘‘д̇зна амхз бхинд̣̇ид̇угаамзна звам̣ вуд̇д̇ам̣ бхависсад̇ий’’д̇и н̃ад̇ваа ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ажжаяам̣ д̣̇зсаяим̣су. д̇з вассасад̇ам̣ жид̇д̇ассаад̣̇ам̣ алабханд̇аа д̇ам̣ д̣̇ивасам̣ самаг̇г̇аа худ̇ваа ‘‘ааяаама, нам̣ д̇ад̇о вихаараа ниггад̣дхиссаамаа’’д̇и баггамид̇ваа анубуб̣б̣зна д̇ам̣ вихаарам̣ аг̇амам̣су.

Tepi therā gataṭṭhāne cittasukhaṃ nāma na labhiṃsu. Mahāthero cintesi – ‘‘aho navakassa bhikkhuno bhāriyaṃ kammaṃ kataṃ, muhuttaṃ diṭṭhaṃ nāma āgantukabhikkhuṃ āha – ‘mahātherena saddhiṃ saṃbhogaṃ mā akāsī’’’ti. Itaropi cintesi – ‘‘aho mahātherassa bhāriyaṃ kammaṃ kataṃ, muhuttaṃ diṭṭhaṃ nāma āgantukabhikkhuṃ āha – ‘iminā saddhiṃ saṃbhogaṃ mā akāsī’’’ti. Tesaṃ neva sajjhāyo na manasikāro ahosi. Te vassasataccayena pacchimadisāya ekaṃ vihāraṃ agamaṃsu. Tesaṃ ekameva senāsanaṃ pāpuṇi. Mahāthere pavisitvā mañcake nisinne itaropi pāvisi. Mahāthero taṃ disvāva sañjānitvā assūni sandhāretuṃ nāsakkhi. Itaropi mahātheraṃ sañjānitvā assupuṇṇehi nettehi ‘‘kathemi nu kho mā kathemī’’ti cintetvā ‘‘na taṃ saddheyyarūpa’’nti theraṃ vanditvā ‘‘ahaṃ, bhante, ettakaṃ kālaṃ tumhākaṃ pattacīvaraṃ gahetvā vicariṃ, api nu kho me kāyadvārādīsu tumhehi kiñci asāruppaṃ diṭṭhapubba’’nti. ‘‘Na diṭṭhapubbaṃ, āvuso’’ti. Atha kasmā dhammakathikaṃ avacuttha ‘‘mā etena saddhiṃ saṃbhogamakāsī’’ti? ‘‘Nāhaṃ, āvuso, evaṃ kathemi, tayā kira mama antare evaṃ vutta’’nti. ‘‘Ahampi, bhante, na vadāmī’’ti. Te tasmiṃ khaṇe ‘‘tena amhe bhinditukāmena evaṃ vuttaṃ bhavissatī’’ti ñatvā aññamaññaṃ accayaṃ desayiṃsu. Te vassasataṃ cittassādaṃ alabhantā taṃ divasaṃ samaggā hutvā ‘‘āyāma, naṃ tato vihārā nikkaḍḍhissāmā’’ti pakkamitvā anupubbena taṃ vihāraṃ agamaṃsu.

д̇хаммагат̇игоби т̇зрз д̣̇исваа бад̇д̇ажийварам̣ бадиг̇г̇ахзд̇ум̣ убаг̇ажчи. т̇зраа ‘‘на д̇вам̣ имасмим̣ вихаарз васид̇ум̣ яуд̇д̇аруубо’’д̇и ажчарам̣ бахарим̣су. со сан̣таад̇ум̣ асаггонд̇о д̇аавад̣̇зва нигкамид̇ваа балааяи. ат̇а нам̣ вийсад̇и вассасахассаани гад̇о саман̣ад̇хаммо санд̇хаарзд̇ум̣ наасагки, д̇ад̇о жавид̇ваа авийжимхи ниб̣б̣ад̇д̇о згам̣ б̣уд̣̇д̇ханд̇арам̣ бажжид̇ваа ид̣̇аани г̇иж̇жхагуудз вуд̇д̇аббагаарзна ад̇д̇абхаавзна д̣̇угкам̣ анубход̇ийд̇и.

Dhammakathikopi there disvā pattacīvaraṃ paṭiggahetuṃ upagacchi. Therā ‘‘na tvaṃ imasmiṃ vihāre vasituṃ yuttarūpo’’ti accharaṃ pahariṃsu. So saṇṭhātuṃ asakkonto tāvadeva nikkhamitvā palāyi. Atha naṃ vīsati vassasahassāni kato samaṇadhammo sandhāretuṃ nāsakkhi, tato cavitvā avīcimhi nibbatto ekaṃ buddhantaraṃ paccitvā idāni gijjhakūṭe vuttappakārena attabhāvena dukkhaṃ anubhotīti.

сад̇т̇аа ид̣̇ам̣ д̇асса буб̣б̣агаммам̣ аахарид̇ваа, ‘‘бхигкавз, бхигкунаа наама гааяаад̣̇ийхи убасанд̇аруубзна бхавид̇аб̣б̣а’’нд̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –

Satthā idaṃ tassa pubbakammaṃ āharitvā, ‘‘bhikkhave, bhikkhunā nāma kāyādīhi upasantarūpena bhavitabba’’nti vatvā imaṃ gāthamāha –

281.

281.

‘‘ваажаанурагкий манасаа сусам̣вуд̇о,

‘‘Vācānurakkhī manasā susaṃvuto,

гааязна жа наагусалам̣ гаяираа;

Kāyena ca nākusalaṃ kayirā;

зд̇з д̇аяо гаммабат̇з висод̇хаяз,

Ete tayo kammapathe visodhaye,

аараад̇хаяз маг̇г̇амисиббавзд̣̇ид̇а’’нд̇и.

Ārādhaye maggamisippavedita’’nti.

д̇ассад̇т̇о – жад̇уннам̣ важийд̣̇ужжарид̇аанам̣ важ̇ж̇анзна ваажаанурагкий абхиж̇жхаад̣̇ийнам̣ ануббаад̣̇анзна манасаа жа судту сам̣вуд̇о баан̣аад̇ибаад̇аад̣̇аяо баж̇аханд̇о гааязна жа агусалам̣ на гаяираа. звам̣ зд̇з д̇аяо гаммабат̇з висод̇хаяз. звам̣ висод̇хзнд̇о хи сийлагканд̇хаад̣̇ийнам̣ зсагзхи б̣уд̣̇д̇хаад̣̇ийхи исийхи бавзд̣̇ид̇ам̣ адтан̇г̇игамаг̇г̇ам̣ аараад̇хзяяаад̇и.

Tassattho – catunnaṃ vacīduccaritānaṃ vajjanena vācānurakkhī abhijjhādīnaṃ anuppādanena manasā ca suṭṭhu saṃvuto pāṇātipātādayo pajahanto kāyena ca akusalaṃ na kayirā. Evaṃ ete tayo kammapathe visodhaye. Evaṃ visodhento hi sīlakkhandhādīnaṃ esakehi buddhādīhi isīhi paveditaṃ aṭṭhaṅgikamaggaṃ ārādheyyāti.

д̣̇зсанаавасаанз б̣ахуу сод̇аабад̇д̇ипалаад̣̇ийни баабун̣им̣сууд̇и.

Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti.

суугарабзд̇авад̇т̇у чадтам̣.

Sūkarapetavatthu chaṭṭhaṃ.

7. бодтилад̇т̇зравад̇т̇у

7. Poṭṭhilattheravatthu

яог̇аа взд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ж̇зд̇аванз вихаранд̇о бодтилам̣ наама т̇зрам̣ аараб̣бха гат̇зси.

Yogā veti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto poṭṭhilaṃ nāma theraṃ ārabbha kathesi.

со гира сад̇д̇аннамби б̣уд̣̇д̇хаанам̣ саасанз д̇збидаго бан̃жаннам̣ бхигкусад̇аанам̣ д̇хаммам̣ ваажзси. сад̇т̇аа жинд̇зси – ‘‘имасса бхигкуно ‘ад̇д̇ано д̣̇угканиссаран̣ам̣ гариссаамий’д̇и жид̇д̇амби над̇т̇и сам̣взж̇зссаами на’’нд̇и. д̇ад̇о бадтааяа д̇ам̣ т̇зрам̣ ад̇д̇ано убадтаанам̣ ааг̇ад̇агаалз ‘‘зхи, д̇ужчабодтила, ванд̣̇а, д̇ужчабодтила, нисийд̣̇а, д̇ужчабодтила, яаахи, д̇ужчабодтилаа’’д̇и вад̣̇ад̇и. удтааяа г̇ад̇агаалзби ‘‘д̇ужчабодтило г̇ад̇о’’д̇и вад̣̇ад̇и. со жинд̇зси – ‘‘ахам̣ саадтагат̇аани д̇ийн̣и бидагаани д̇хаарзми, бан̃жаннам̣ бхигкусад̇аанам̣ адтаараса махааг̇ан̣з д̇хаммам̣ ваажзми, ат̇а бана мам̣ сад̇т̇аа абхигкан̣ам̣, ‘д̇ужчабодтилаа’д̇и вад̣̇зд̇и, ад̣̇д̇хаа мам̣ сад̇т̇аа жхаанаад̣̇ийнам̣ абхаавзна звам̣ вад̣̇зд̇ий’’д̇и. со уббаннасам̣взг̇о ‘‘д̣̇аани аран̃н̃ам̣ бависид̇ваа саман̣ад̇хаммам̣ гариссаамий’’д̇и саяамзва бад̇д̇ажийварам̣ сам̣вид̣̇ахид̇ваа бажжуусагаалз саб̣б̣абажчаа д̇хаммам̣ уг̇г̇ан̣хид̇ваа нигкаманд̇зна бхигкунаа сад̣̇д̇хим̣ нигками. баривзн̣з нисийд̣̇ид̇ваа саж̇жхааяанд̇аа нам̣ ‘‘аажарияо’’д̇и на саллагкзсум̣. со вийсаяож̇анасад̇амаг̇г̇ам̣ г̇анд̇ваа згасмим̣ аран̃н̃ааваасз д̇им̣са бхигкуу васанд̇и, д̇з убасан̇гамид̇ваа сан̇гхад̇т̇зрам̣ ванд̣̇ид̇ваа, ‘‘бханд̇з, авассаяо мз хот̇аа’’д̇и ааха. аавусо, д̇вам̣ д̇хаммагат̇иго, амхзхи наама д̇ам̣ ниссааяа гин̃жи ж̇аанид̇аб̣б̣ам̣ бхавзяяа, гасмаа звам̣ вад̣̇зсийд̇и? маа, бханд̇з, звам̣ гарот̇а, авассаяо мз хот̇аад̇и. д̇з бана саб̣б̣з кийн̣аасаваава. ат̇а нам̣ махаат̇зро ‘‘имасса уг̇г̇ахам̣ ниссааяа маано ад̇т̇иязваа’’д̇и анут̇зрасса санд̇игам̣ бахин̣и. соби нам̣ д̇ат̇звааха. иминаа нийхаарзна саб̣б̣зби д̇ам̣ бзсзнд̇аа д̣̇иваадтаанз нисийд̣̇ид̇ваа суужигаммам̣ гаронд̇асса саб̣б̣анавагасса сад̇д̇авассигасааман̣зрасса санд̇игам̣ бахин̣им̣су. звамасса маанам̣ нийхарим̣су.

So kira sattannampi buddhānaṃ sāsane tepiṭako pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ dhammaṃ vācesi. Satthā cintesi – ‘‘imassa bhikkhuno ‘attano dukkhanissaraṇaṃ karissāmī’ti cittampi natthi saṃvejessāmi na’’nti. Tato paṭṭhāya taṃ theraṃ attano upaṭṭhānaṃ āgatakāle ‘‘ehi, tucchapoṭṭhila, vanda, tucchapoṭṭhila, nisīda, tucchapoṭṭhila, yāhi, tucchapoṭṭhilā’’ti vadati. Uṭṭhāya gatakālepi ‘‘tucchapoṭṭhilo gato’’ti vadati. So cintesi – ‘‘ahaṃ sāṭṭhakathāni tīṇi piṭakāni dhāremi, pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ aṭṭhārasa mahāgaṇe dhammaṃ vācemi, atha pana maṃ satthā abhikkhaṇaṃ, ‘tucchapoṭṭhilā’ti vadeti, addhā maṃ satthā jhānādīnaṃ abhāvena evaṃ vadetī’’ti. So uppannasaṃvego ‘‘dāni araññaṃ pavisitvā samaṇadhammaṃ karissāmī’’ti sayameva pattacīvaraṃ saṃvidahitvā paccūsakāle sabbapacchā dhammaṃ uggaṇhitvā nikkhamantena bhikkhunā saddhiṃ nikkhami. Pariveṇe nisīditvā sajjhāyantā naṃ ‘‘ācariyo’’ti na sallakkhesuṃ. So vīsayojanasatamaggaṃ gantvā ekasmiṃ araññāvāse tiṃsa bhikkhū vasanti, te upasaṅkamitvā saṅghattheraṃ vanditvā, ‘‘bhante, avassayo me hothā’’ti āha. Āvuso, tvaṃ dhammakathiko, amhehi nāma taṃ nissāya kiñci jānitabbaṃ bhaveyya, kasmā evaṃ vadesīti? Mā, bhante, evaṃ karotha, avassayo me hothāti. Te pana sabbe khīṇāsavāva. Atha naṃ mahāthero ‘‘imassa uggahaṃ nissāya māno atthiyevā’’ti anutherassa santikaṃ pahiṇi. Sopi naṃ tathevāha. Iminā nīhārena sabbepi taṃ pesentā divāṭṭhāne nisīditvā sūcikammaṃ karontassa sabbanavakassa sattavassikasāmaṇerassa santikaṃ pahiṇiṃsu. Evamassa mānaṃ nīhariṃsu.

со нихад̇амаано сааман̣зрасса санд̇игз ан̃ж̇алим̣ баг̇г̇ахзд̇ваа ‘‘авассаяо мз хохи саббурисаа’’д̇и ааха. ахо, аажарияа, гим̣ наамзд̇ам̣ гат̇зт̇а, д̇умхз махаллагаа б̣ахуссуд̇аа, д̇умхаагам̣ санд̇игз маяаа гин̃жи гааран̣ам̣ ж̇аанид̇аб̣б̣ам̣ бхавзяяаад̇и. маа звам̣ гари, саббуриса, хохиязва мз авассаяод̇и. бханд̇з, сажзби оваад̣̇агкамаа бхависсат̇а, бхависсаами во авассаяод̇и. хоми, саббуриса, ахам̣ ‘‘аг̇г̇им̣ бависаа’’д̇и вуд̇д̇з аг̇г̇им̣ бависаамиязваад̇и. ат̇а нам̣ со авид̣̇уурз згам̣ сарам̣ д̣̇ассзд̇ваа, ‘‘бханд̇з, яат̇аанивад̇т̇абааруд̇ова имам̣ сарам̣ бависат̇аа’’д̇и ааха. со хисса махаг̇гхаанам̣ д̣̇убаддажийвараанам̣ нивад̇т̇абааруд̇абхаавам̣ н̃ад̇вааби ‘‘оваад̣̇агкамо ну ко’’д̇и виймам̣санд̇о звамааха. т̇зроби згаважанзнзва уд̣̇агам̣ од̇ари. ат̇а нам̣ жийвараган̣н̣аанам̣ д̇змид̇агаалз ‘‘зт̇а, бханд̇з’’д̇и вад̇ваа згаважанзнзва ааг̇анд̇ваа тид̇ам̣ ааха – ‘‘бханд̇з, згасмим̣ ваммигз ча чид̣̇д̣̇аани, д̇ад̇т̇а згзна чид̣̇д̣̇зна г̇од̇хаа анд̇о бавидтаа, д̇ам̣ г̇ан̣хид̇угаамо ид̇араани бан̃жа чид̣̇д̣̇аани т̇агзд̇ваа чадтам̣ бхинд̣̇ид̇ваа бавидтачид̣̇д̣̇знзва г̇ан̣хаад̇и, звам̣ д̇умхзби чад̣̇вааригзсу аарамман̣зсу сзсаани бан̃жад̣̇ваараани бид̇хааяа манод̣̇ваарз гаммам̣ бадтабзт̇аа’’д̇и. б̣ахуссуд̇асса бхигкуно зд̇д̇агзнзва бад̣̇ийбуж̇ж̇аланам̣ вияа ахоси. со ‘‘зд̇д̇агамзва ход̇у саббурисаа’’д̇и гараж̇агааяз н̃аан̣ам̣ од̇аарзд̇ваа саман̣ад̇хаммам̣ аарабхи.

So nihatamāno sāmaṇerassa santike añjaliṃ paggahetvā ‘‘avassayo me hohi sappurisā’’ti āha. Aho, ācariya, kiṃ nāmetaṃ kathetha, tumhe mahallakā bahussutā, tumhākaṃ santike mayā kiñci kāraṇaṃ jānitabbaṃ bhaveyyāti. Mā evaṃ kari, sappurisa, hohiyeva me avassayoti. Bhante, sacepi ovādakkhamā bhavissatha, bhavissāmi vo avassayoti. Homi, sappurisa, ahaṃ ‘‘aggiṃ pavisā’’ti vutte aggiṃ pavisāmiyevāti. Atha naṃ so avidūre ekaṃ saraṃ dassetvā, ‘‘bhante, yathānivatthapārutova imaṃ saraṃ pavisathā’’ti āha. So hissa mahagghānaṃ dupaṭṭacīvarānaṃ nivatthapārutabhāvaṃ ñatvāpi ‘‘ovādakkhamo nu kho’’ti vīmaṃsanto evamāha. Theropi ekavacaneneva udakaṃ otari. Atha naṃ cīvarakaṇṇānaṃ temitakāle ‘‘etha, bhante’’ti vatvā ekavacaneneva āgantvā ṭhitaṃ āha – ‘‘bhante, ekasmiṃ vammike cha chiddāni, tattha ekena chiddena godhā anto paviṭṭhā, taṃ gaṇhitukāmo itarāni pañca chiddāni thaketvā chaṭṭhaṃ bhinditvā paviṭṭhachiddeneva gaṇhāti, evaṃ tumhepi chadvārikesu ārammaṇesu sesāni pañcadvārāni pidhāya manodvāre kammaṃ paṭṭhapethā’’ti. Bahussutassa bhikkhuno ettakeneva padīpujjalanaṃ viya ahosi. So ‘‘ettakameva hotu sappurisā’’ti karajakāye ñāṇaṃ otāretvā samaṇadhammaṃ ārabhi.

сад̇т̇аа вийсаяож̇анасад̇амад̇т̇агз нисиннова д̇ам̣ бхигкум̣ ологзд̇ваа ‘‘яат̇звааяам̣ бхигку бхуурибан̃н̃о , звамзвам̣ анзна ад̇д̇аанам̣ бад̇идтаабзд̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и жинд̇зд̇ваа д̇зна сад̣̇д̇хим̣ гат̇знд̇о вияа обхаасам̣ парид̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –

Satthā vīsayojanasatamatthake nisinnova taṃ bhikkhuṃ oloketvā ‘‘yathevāyaṃ bhikkhu bhūripañño , evamevaṃ anena attānaṃ patiṭṭhāpetuṃ vaṭṭatī’’ti cintetvā tena saddhiṃ kathento viya obhāsaṃ pharitvā imaṃ gāthamāha –

282.

282.

‘‘яог̇аа вз ж̇ааяад̇ий бхуури, аяог̇аа бхуурисан̇каяо;

‘‘Yogā ve jāyatī bhūri, ayogā bhūrisaṅkhayo;

зд̇ам̣ д̣̇взд̇хаабат̇ам̣ н̃ад̇ваа, бхавааяа вибхавааяа жа;

Etaṃ dvedhāpathaṃ ñatvā, bhavāya vibhavāya ca;

д̇ат̇аад̇д̇аанам̣ нивзсзяяа, яат̇аа бхуури бавад̣дхад̇ий’’д̇и.

Tathāttānaṃ niveseyya, yathā bhūri pavaḍḍhatī’’ti.

д̇ад̇т̇а яог̇аад̇и адтад̇им̣сааяа аарамман̣зсу яонисо манасигаараа. бхуурийд̇и бат̇авийсамааяа вид̇т̇ад̇ааяа бан̃н̃ааязд̇ам̣ наамам̣. сан̇каяод̇и винаасо. зд̇ам̣ д̣̇взд̇хаабат̇анд̇и зд̇ам̣ яог̇ан̃жа аяог̇ан̃жа. бхавааяа вибхавааяа жаад̇и вуд̣̇д̇хияаа жа авуд̣̇д̇хияаа жа. д̇ат̇аад̇и яат̇аа аяам̣ бхуурисан̇каад̇аа бан̃н̃аа бавад̣дхад̇и, звам̣ ад̇д̇аанам̣ нивзсзяяаад̇и ад̇т̇о.

Tattha yogāti aṭṭhatiṃsāya ārammaṇesu yoniso manasikārā. Bhūrīti pathavīsamāya vitthatāya paññāyetaṃ nāmaṃ. Saṅkhayoti vināso. Etaṃ dvedhāpathanti etaṃ yogañca ayogañca. Bhavāya vibhavāya cāti vuddhiyā ca avuddhiyā ca. Tathāti yathā ayaṃ bhūrisaṅkhātā paññā pavaḍḍhati, evaṃ attānaṃ niveseyyāti attho.

д̣̇зсанаавасаанз бодтилад̇т̇зро арахад̇д̇з бад̇идтахийд̇и.

Desanāvasāne poṭṭhilatthero arahatte patiṭṭhahīti.

бодтилад̇т̇зравад̇т̇у сад̇д̇амам̣.

Poṭṭhilattheravatthu sattamaṃ.

8. бан̃жамахаллагад̇т̇зравад̇т̇у

8. Pañcamahallakattheravatthu

ванам̣ чинд̣̇ат̇аад̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ж̇зд̇аванз вихаранд̇о самб̣ахулз махаллагз бхигкуу аараб̣бха гат̇зси.

Vanaṃ chindathāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto sambahule mahallake bhikkhū ārabbha kathesi.

д̇з гира г̇ихигаалз саавад̇т̇ияам̣ гудумб̣игаа махад̣̇д̇ханаа ан̃н̃аман̃н̃асахааяагаа згад̇о бун̃н̃аани гаронд̇аа сад̇т̇у д̇хаммад̣̇зсанам̣ суд̇ваа ‘‘маяам̣ махаллагаа, гим̣ но гхарааваасзнаа’’д̇и сад̇т̇аарам̣ баб̣б̣аж̇ж̇ам̣ яаажид̇ваа баб̣б̣аж̇им̣су, махаллагабхаавзна бана д̇хаммам̣ барияаабун̣ид̇ум̣ асаггонд̇аа вихаарабарияанд̇з бан̣н̣асаалам̣ гаарзд̇ваа згад̇ова васим̣су. бин̣д̣ааяа жаранд̇ааби язбхуяязна буд̇д̇ад̣̇аарассзва г̇зхам̣ г̇анд̇ваа бхун̃ж̇им̣су. д̇зсу згасса бураан̣ад̣̇уд̇ияигаа мад̇хурабаажигаа наама, саа д̇зсам̣ саб̣б̣зсамби убагааригаа ахоси. гасмаа саб̣б̣зби ад̇д̇анаа лад̣̇д̇хаахаарам̣ г̇ахзд̇ваа д̇ассаа зва г̇зхз нисийд̣̇ид̇ваа бхун̃ж̇анд̇и? сааби нзсам̣ яат̇аасаннихид̇ам̣ суубаб̣яан̃ж̇анам̣ д̣̇зд̇и. саа ан̃н̃ад̇арааб̣аад̇хзна пудтаа гааламагааси. ат̇а д̇з махаллагад̇т̇зраа сахааяагасса т̇зрасса бан̣н̣асаалааяа саннибад̇ид̇ваа ан̃н̃аман̃н̃ам̣ г̇ийваасу г̇ахзд̇ваа ‘‘мад̇хурабаажигаа убаасигаа гаалагад̇аа’’д̇и вилабанд̇аа род̣̇им̣су . бхигкуухи жа саманд̇ад̇о убад̇хаавид̇ваа ‘‘гим̣ ид̣̇ам̣, аавусо’’д̇и будтаа, ‘‘бханд̇з, сахааяагасса но бураан̣ад̣̇уд̇ияигаа гаалагад̇аа, саа амхаагам̣ ад̇ивияа убагааригаа. ид̣̇аани гуд̇о д̇ат̇ааруубим̣ лабхиссаамаад̇и иминаа гааран̣зна род̣̇аамаа’’д̇и аахам̣су.

Te kira gihikāle sāvatthiyaṃ kuṭumbikā mahaddhanā aññamaññasahāyakā ekato puññāni karontā satthu dhammadesanaṃ sutvā ‘‘mayaṃ mahallakā, kiṃ no gharāvāsenā’’ti satthāraṃ pabbajjaṃ yācitvā pabbajiṃsu, mahallakabhāvena pana dhammaṃ pariyāpuṇituṃ asakkontā vihārapariyante paṇṇasālaṃ kāretvā ekatova vasiṃsu. Piṇḍāya carantāpi yebhuyyena puttadārasseva gehaṃ gantvā bhuñjiṃsu. Tesu ekassa purāṇadutiyikā madhurapācikā nāma, sā tesaṃ sabbesampi upakārikā ahosi. Kasmā sabbepi attanā laddhāhāraṃ gahetvā tassā eva gehe nisīditvā bhuñjanti? Sāpi nesaṃ yathāsannihitaṃ sūpabyañjanaṃ deti. Sā aññatarābādhena phuṭṭhā kālamakāsi. Atha te mahallakattherā sahāyakassa therassa paṇṇasālāya sannipatitvā aññamaññaṃ gīvāsu gahetvā ‘‘madhurapācikā upāsikā kālakatā’’ti vilapantā rodiṃsu . Bhikkhūhi ca samantato upadhāvitvā ‘‘kiṃ idaṃ, āvuso’’ti puṭṭhā, ‘‘bhante, sahāyakassa no purāṇadutiyikā kālakatā, sā amhākaṃ ativiya upakārikā. Idāni kuto tathārūpiṃ labhissāmāti iminā kāraṇena rodāmā’’ti āhaṃsu.

бхигкуу д̇хаммасабхааяам̣ гат̇ам̣ самудтаабзсум̣. сад̇т̇аа ааг̇анд̇ваа ‘‘гааяа нуд̇т̇а, бхигкавз, зд̇арахи гат̇ааяа саннисиннаа’’д̇и бужчид̇ваа ‘‘имааяа наамаа’’д̇и вуд̇д̇з ‘‘на, бхигкавз, ид̣̇аанзва, буб̣б̣зби д̇з гаагаяонияам̣ ниб̣б̣ад̇д̇ид̇ваа самуд̣̇д̣̇ад̇ийрз жарамаанаа самуд̣̇д̣̇ауумияаа самуд̣̇д̣̇ам̣ бавзсзд̇ваа маарид̇ааяа гаагияаа род̣̇ид̇ваа барид̣̇звид̇ваа д̇ам̣ нийхариссаамаад̇и мукад̇ун̣д̣агзхи махаасамуд̣̇д̣̇ам̣ уссин̃жанд̇аа гиламим̣суу’’д̇и ад̇ийд̇ам̣ аахарид̇ваа –

Bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ. Satthā āgantvā ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte ‘‘na, bhikkhave, idāneva, pubbepi te kākayoniyaṃ nibbattitvā samuddatīre caramānā samuddaūmiyā samuddaṃ pavesetvā māritāya kākiyā roditvā paridevitvā taṃ nīharissāmāti mukhatuṇḍakehi mahāsamuddaṃ ussiñcantā kilamiṃsū’’ti atītaṃ āharitvā –

‘‘аби ну ханугаа санд̇аа, мукан̃жа барисуссад̇и;

‘‘Api nu hanukā santā, mukhañca parisussati;

орамаама на баарзма, буурад̇зва маход̣̇ад̇хий’’д̇и. (ж̇аа. 1.1.146);

Oramāma na pārema, pūrateva mahodadhī’’ti. (jā. 1.1.146);

имам̣ гаагаж̇аад̇агам̣ вид̇т̇аарзд̇ваа д̇з бхигкуу ааманд̇зд̇ваа, ‘‘бхигкавз, рааг̇ад̣̇осамохаванам̣ ниссааяа д̇умхзхи ид̣̇ам̣ д̣̇угкам̣ бад̇д̇ам̣, д̇ам̣ ванам̣ чинд̣̇ид̇ум̣ ваддад̇и, звам̣ нид̣̇д̣̇угкаа бхависсат̇аа’’д̇и вад̇ваа имаа г̇аат̇аа абхааси –

Imaṃ kākajātakaṃ vitthāretvā te bhikkhū āmantetvā, ‘‘bhikkhave, rāgadosamohavanaṃ nissāya tumhehi idaṃ dukkhaṃ pattaṃ, taṃ vanaṃ chindituṃ vaṭṭati, evaṃ niddukkhā bhavissathā’’ti vatvā imā gāthā abhāsi –

283.

283.

‘‘ванам̣ чинд̣̇ат̇а маа ругкам̣, ванад̇о ж̇ааяад̇з бхаяам̣;

‘‘Vanaṃ chindatha mā rukkhaṃ, vanato jāyate bhayaṃ;

чзд̇ваа ванан̃жа ванат̇ан̃жа, ниб̣б̣анаа хот̇а бхигкаво.

Chetvā vanañca vanathañca, nibbanā hotha bhikkhavo.

284.

284.

‘‘яаава хи ванат̇о на чиж̇ж̇ад̇и,

‘‘Yāva hi vanatho na chijjati,

ан̣умад̇д̇оби нарасса наарису;

Aṇumattopi narassa nārisu;

бадиб̣ад̣̇д̇хаманова д̇аава со,

Paṭibaddhamanova tāva so,

важчо кийрабагова маад̇арий’’д̇и.

Vaccho khīrapakova mātarī’’ti.

д̇ад̇т̇а маа ругканд̇и сад̇т̇аараа хи ‘‘ванам̣ чинд̣̇ат̇аа’’д̇и вуд̇д̇з д̇зсам̣ ажирабаб̣б̣аж̇ид̇аанам̣ ‘‘сад̇т̇аа амхз ваасиаад̣̇ийни г̇ахзд̇ваа ванам̣ чинд̣̇аабзд̇ий’’д̇и ругкам̣ чинд̣̇ид̇угаамад̇аа уббаж̇ж̇и. ат̇а нз ‘‘маяаа рааг̇аад̣̇игилзсаванам̣ санд̇хааязд̇ам̣ вуд̇д̇ам̣, на ругкз’’д̇и бадисзд̇хзнд̇о ‘‘маа ругка’’нд̇и ааха. ванад̇од̇и яат̇аа баагад̇игаванад̇о сийхаад̣̇ибхаяам̣ ж̇ааяад̇и, звам̣ ж̇аад̇иаад̣̇ибхаяамби гилзсаванад̇о ж̇ааяад̇ийд̇и ад̇т̇о. ванан̃жа ванат̇ан̃жаад̇и зд̇т̇а маханд̇аа ругкаа ванам̣ наама, куд̣̇д̣̇агаа д̇асмим̣ ванз тид̇ад̇д̇аа ванат̇аа наама. буб̣б̣уббад̇д̇игаругкаа ваа ванам̣ наама, абараабаруббад̇д̇игаа ванат̇аа наама. звамзва маханд̇амаханд̇аа бхаваагад̣дханагаа гилзсаа ванам̣ наама, бавад̇д̇ияам̣ вибаагад̣̇ааяагаа ванат̇аа наама. буб̣б̣аббад̇д̇игаа ванам̣ наама, абараабаруббад̇д̇игаа ванат̇аа наама. д̇ам̣ убхаяам̣ жад̇уд̇т̇амаг̇г̇ан̃аан̣зна чинд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. д̇знааха – ‘‘чзд̇ваа ванан̃жа ванат̇ан̃жа, ниб̣б̣анаа хот̇а бхигкаво’’д̇и. ниб̣б̣анаа хот̇аад̇и ниггилзсаа хот̇а. яаава хи ванат̇од̇и яаава зса ан̣умад̇д̇оби гилзсаванат̇о нарасса наарийсу на чиж̇ж̇ад̇и , д̇аава со кийрабаго важчо маад̇ари вияа бадиб̣ад̣̇д̇хамано лаг̇г̇ажид̇д̇ова ход̇ийд̇и ад̇т̇о.

Tattha mā rukkhanti satthārā hi ‘‘vanaṃ chindathā’’ti vutte tesaṃ acirapabbajitānaṃ ‘‘satthā amhe vāsiādīni gahetvā vanaṃ chindāpetī’’ti rukkhaṃ chinditukāmatā uppajji. Atha ne ‘‘mayā rāgādikilesavanaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ, na rukkhe’’ti paṭisedhento ‘‘mā rukkha’’nti āha. Vanatoti yathā pākatikavanato sīhādibhayaṃ jāyati, evaṃ jātiādibhayampi kilesavanato jāyatīti attho. Vanañca vanathañcāti ettha mahantā rukkhā vanaṃ nāma, khuddakā tasmiṃ vane ṭhitattā vanathā nāma. Pubbuppattikarukkhā vā vanaṃ nāma, aparāparuppattikā vanathā nāma. Evameva mahantamahantā bhavākaḍḍhanakā kilesā vanaṃ nāma, pavattiyaṃ vipākadāyakā vanathā nāma. Pubbappattikā vanaṃ nāma, aparāparuppattikā vanathā nāma. Taṃ ubhayaṃ catutthamaggañāṇena chinditabbaṃ. Tenāha – ‘‘chetvā vanañca vanathañca, nibbanā hotha bhikkhavo’’ti. Nibbanā hothāti nikkilesā hotha. Yāva hi vanathoti yāva esa aṇumattopi kilesavanatho narassa nārīsu na chijjati , tāva so khīrapako vaccho mātari viya paṭibaddhamano laggacittova hotīti attho.

д̣̇зсанаавасаанз бан̃жаби д̇з махаллагад̇т̇зраа сод̇аабад̇д̇ипалз бад̇идтахим̣су, самбад̇д̇аанамби саад̇т̇игаа д̇хаммад̣̇зсанаа ахосийд̇и.

Desanāvasāne pañcapi te mahallakattherā sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsu, sampattānampi sātthikā dhammadesanā ahosīti.

бан̃жамахаллагад̇т̇зравад̇т̇у адтамам̣.

Pañcamahallakattheravatthu aṭṭhamaṃ.

9. суван̣н̣агаарад̇т̇зравад̇т̇у

9. Suvaṇṇakārattheravatthu

ужчинд̣̇аад̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ж̇зд̇аванз вихаранд̇о саарибуд̇д̇ад̇т̇зрасса сад̣̇д̇хивихааригам̣ аараб̣бха гат̇зси.

Ucchindāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto sāriputtattherassa saddhivihārikaṃ ārabbha kathesi.

зго гира суван̣н̣агаарабуд̇д̇о абхируубо саарибуд̇д̇ад̇т̇зрасса санд̇игз баб̣б̣аж̇и. т̇зро ‘‘д̇арун̣аанам̣ рааг̇о уссанно ход̇ий’’д̇и жинд̇зд̇ваа д̇асса рааг̇абадигхаад̇ааяа асубхагаммадтаанам̣ ад̣̇ааси. д̇асса бана д̇ам̣ асаббааяам̣. д̇асмаа аран̃н̃ам̣ бависид̇ваа д̇змаасам̣ вааяаманд̇о жид̇д̇згаг̇г̇амад̇д̇амби алабхид̇ваа буна т̇зрасса санд̇игам̣ ааг̇анд̇ваа т̇зрзна ‘‘убадтид̇ам̣ д̇з, аавусо, гаммадтаана’’нд̇и вуд̇д̇з д̇ам̣ бавад̇д̇им̣ аарожзси. ат̇асса т̇зро ‘‘гаммадтаанам̣ на самбаж̇ж̇ад̇ийд̇и восаанам̣ аабаж̇ж̇ид̇ум̣ на ваддад̇ий’’д̇и вад̇ваа буна д̇ад̣̇зва гаммадтаанам̣ саад̇хугам̣ гат̇зд̇ваа ад̣̇ааси. со д̣̇уд̇ияаваарзби гин̃жи висзсам̣ ниб̣б̣ад̇д̇зд̇ум̣ асаггонд̇о ааг̇анд̇ваа т̇зрасса аарожзси. ат̇асса т̇зроби сагааран̣ам̣ саубамам̣ гад̇ваа д̇ад̣̇зва гаммадтаанам̣ аажигки. со бунаби ааг̇анд̇ваа гаммадтаанасса асамбаж̇ж̇анабхаавам̣ гат̇зси. т̇зро жинд̇зси – ‘‘гаараго бхигку ад̇д̇ани виж̇ж̇амаанз гаамажчанд̣̇аад̣̇аяо виж̇ж̇амаанаад̇и авиж̇ж̇амаанз авиж̇ж̇амаанаад̇и баж̇аанаад̇и. аяам̣ бхигку гаараго, но агаараго, бадибанно, но аббадибанно, ахам̣ банзд̇асса аж̇жхаасаяам̣ на ж̇аанаами, б̣уд̣̇д̇хавзнзяяо зсо бхависсад̇ий’’д̇и д̇ам̣ аад̣̇ааяа сааяанхасамаяз сад̇т̇аарам̣ убасан̇гамид̇ваа ‘‘аяам̣, бханд̇з , мама сад̣̇д̇хивихаариго, имасса маяаа иминаа гааран̣зна ид̣̇ам̣ наама гаммадтаанам̣ д̣̇инна’’нд̇и саб̣б̣ам̣ д̇ам̣ бавад̇д̇им̣ аарожзси.

Eko kira suvaṇṇakāraputto abhirūpo sāriputtattherassa santike pabbaji. Thero ‘‘taruṇānaṃ rāgo ussanno hotī’’ti cintetvā tassa rāgapaṭighātāya asubhakammaṭṭhānaṃ adāsi. Tassa pana taṃ asappāyaṃ. Tasmā araññaṃ pavisitvā temāsaṃ vāyamanto cittekaggamattampi alabhitvā puna therassa santikaṃ āgantvā therena ‘‘upaṭṭhitaṃ te, āvuso, kammaṭṭhāna’’nti vutte taṃ pavattiṃ ārocesi. Athassa thero ‘‘kammaṭṭhānaṃ na sampajjatīti vosānaṃ āpajjituṃ na vaṭṭatī’’ti vatvā puna tadeva kammaṭṭhānaṃ sādhukaṃ kathetvā adāsi. So dutiyavārepi kiñci visesaṃ nibbattetuṃ asakkonto āgantvā therassa ārocesi. Athassa theropi sakāraṇaṃ saupamaṃ katvā tadeva kammaṭṭhānaṃ ācikkhi. So punapi āgantvā kammaṭṭhānassa asampajjanabhāvaṃ kathesi. Thero cintesi – ‘‘kārako bhikkhu attani vijjamāne kāmacchandādayo vijjamānāti avijjamāne avijjamānāti pajānāti. Ayaṃ bhikkhu kārako, no akārako, paṭipanno, no appaṭipanno, ahaṃ panetassa ajjhāsayaṃ na jānāmi, buddhaveneyyo eso bhavissatī’’ti taṃ ādāya sāyanhasamaye satthāraṃ upasaṅkamitvā ‘‘ayaṃ, bhante , mama saddhivihāriko, imassa mayā iminā kāraṇena idaṃ nāma kammaṭṭhānaṃ dinna’’nti sabbaṃ taṃ pavattiṃ ārocesi.

ат̇а нам̣ сад̇т̇аа ‘‘аасаяаанусаяан̃аан̣ам̣ наамзд̇ам̣ баарамияо буурзд̇ваа д̣̇асасахассилогад̇хаад̇ум̣ уннаад̣̇зд̇ваа саб̣б̣ан̃н̃уд̇ам̣ бад̇д̇аанам̣ б̣уд̣̇д̇хаанам̣язва висаяо’’д̇и вад̇ваа ‘‘гад̇арагулаа ну ко зса баб̣б̣аж̇ид̇о’’д̇и ааваж̇ж̇знд̇о ‘‘суван̣н̣агаарагулаа’’д̇и н̃ад̇ваа ад̇ийд̇з ад̇д̇абхаавз ологзнд̇о д̇асса суван̣н̣агаарагулзязва бадибаадияаа ниб̣б̣ад̇д̇аани бан̃жа ад̇д̇абхаавасад̇аани д̣̇исваа ‘‘иминаа д̣̇ахарзна д̣̇ийгхарад̇д̇ам̣ суван̣н̣агаарагаммам̣ гаронд̇зна ган̣игаарабубпабад̣̇умабубпаад̣̇ийни гариссаамийд̇и рад̇д̇асуван̣н̣амзва самбаривад̇д̇ид̇ам̣, д̇асмаа имасса асубхабадигуулагаммадтаанам̣ на ваддад̇и, манаабамзвасса гаммадтаанам̣ саббааяа’’нд̇и жинд̇зд̇ваа, ‘‘саарибуд̇д̇а, д̇аяаа гаммадтаанам̣ д̣̇ад̇ваа жад̇д̇ааро маасз гиламид̇ам̣ бхигкум̣ аж̇ж̇а бажчаабхад̇д̇зязва арахад̇д̇ам̣ бад̇д̇ам̣ бассиссаси, г̇ажча д̇ва’’нд̇и т̇зрам̣ уяяож̇зд̇ваа ид̣̇д̇хияаа жаггамад̇д̇ам̣ суван̣н̣абад̣̇умам̣ маабзд̇ваа бад̇д̇зхи жзва наалзхи жа уд̣̇агаб̣инд̣̇ууни мун̃жанд̇ам̣ вияа гад̇ваа ‘‘бхигку имам̣ бад̣̇умам̣ аад̣̇ааяа вихаарабажжанд̇з ваалугараасимхи табзд̇ваа саммукадтаанз баллан̇гзна нисийд̣̇ид̇ваа ‘лохид̇агам̣ лохид̇ага’нд̇и баригаммам̣ гарохий’’д̇и ад̣̇ааси. д̇асса сад̇т̇ухад̇т̇ад̇о бад̣̇умам̣ г̇ан̣ханд̇ассзва жид̇д̇ам̣ басийд̣̇и. со вихаарабажжанд̇ам̣ г̇анд̇ваа ваалугам̣ уссаабзд̇ваа д̇ад̇т̇а бад̣̇уманаалам̣ бавзсзд̇ваа саммукз баллан̇гзна нисинно ‘‘лохид̇агам̣ лохид̇ага’’нд̇и баригаммам̣ аарабхи. ат̇асса д̇ан̇кан̣ан̃н̃зва нийваран̣аани вигкамбхим̣су, убажаараж̇жхаанам̣ уббаж̇ж̇и. д̇ад̣̇ананд̇арам̣ батамаж̇жхаанам̣ ниб̣б̣ад̇д̇зд̇ваа бан̃жахаагаарзхи васийбхаавам̣ баабзд̇ваа яат̇аанисиннова д̣̇уд̇ияаж̇жхаанаад̣̇ийниби бад̇ваа васийбхууд̇о жад̇уд̇т̇аж̇жхаанзна жхаанагийл̣ам̣ гийл̣анд̇о нисийд̣̇и.

Atha naṃ satthā ‘‘āsayānusayañāṇaṃ nāmetaṃ pāramiyo pūretvā dasasahassilokadhātuṃ unnādetvā sabbaññutaṃ pattānaṃ buddhānaṃyeva visayo’’ti vatvā ‘‘katarakulā nu kho esa pabbajito’’ti āvajjento ‘‘suvaṇṇakārakulā’’ti ñatvā atīte attabhāve olokento tassa suvaṇṇakārakuleyeva paṭipāṭiyā nibbattāni pañca attabhāvasatāni disvā ‘‘iminā daharena dīgharattaṃ suvaṇṇakārakammaṃ karontena kaṇikārapupphapadumapupphādīni karissāmīti rattasuvaṇṇameva samparivattitaṃ, tasmā imassa asubhapaṭikūlakammaṭṭhānaṃ na vaṭṭati, manāpamevassa kammaṭṭhānaṃ sappāya’’nti cintetvā, ‘‘sāriputta, tayā kammaṭṭhānaṃ datvā cattāro māse kilamitaṃ bhikkhuṃ ajja pacchābhatteyeva arahattaṃ pattaṃ passissasi, gaccha tva’’nti theraṃ uyyojetvā iddhiyā cakkamattaṃ suvaṇṇapadumaṃ māpetvā pattehi ceva nālehi ca udakabindūni muñcantaṃ viya katvā ‘‘bhikkhu imaṃ padumaṃ ādāya vihārapaccante vālukarāsimhi ṭhapetvā sammukhaṭṭhāne pallaṅkena nisīditvā ‘lohitakaṃ lohitaka’nti parikammaṃ karohī’’ti adāsi. Tassa satthuhatthato padumaṃ gaṇhantasseva cittaṃ pasīdi. So vihārapaccantaṃ gantvā vālukaṃ ussāpetvā tattha padumanālaṃ pavesetvā sammukhe pallaṅkena nisinno ‘‘lohitakaṃ lohitaka’’nti parikammaṃ ārabhi. Athassa taṅkhaṇaññeva nīvaraṇāni vikkhambhiṃsu, upacārajjhānaṃ uppajji. Tadanantaraṃ paṭhamajjhānaṃ nibbattetvā pañcahākārehi vasībhāvaṃ pāpetvā yathānisinnova dutiyajjhānādīnipi patvā vasībhūto catutthajjhānena jhānakīḷaṃ kīḷanto nisīdi.

сад̇т̇аа д̇асса жхаанаанам̣ уббаннабхаавам̣ н̃ад̇ваа ‘‘сагкиссад̇и ну ко зса ад̇д̇ано д̇хаммад̇ааяа уд̇д̇ари висзсам̣ ниб̣б̣ад̇д̇зд̇у’’нд̇и ологзнд̇о ‘‘на сагкиссад̇ий’’д̇и н̃ад̇ваа ‘‘д̇ам̣ бад̣̇умам̣ милааяад̇уу’’д̇и ад̇хидтахи. д̇ам̣ хад̇т̇зхи мад̣̇д̣̇ид̇абад̣̇умам̣ милааяанд̇ам̣ вияа гаал̣аван̣н̣ам̣ ахоси. со жхаанаа вудтааяа д̇ам̣ ологзд̇ваа ‘‘гим̣ ну ко имам̣ бад̣̇умам̣ ж̇арааяа бахадам̣ бан̃н̃ааяад̇и, анубаад̣̇ин̣н̣агзби звам̣ ж̇арааяа абхибхуяяамаанз убаад̣̇ин̣н̣агз гат̇аава над̇т̇и. ид̣̇амби хи ж̇араа абхибхависсад̇ий’’д̇и анижжалагкан̣ам̣ басси . д̇асмим̣ бана д̣̇идтз д̣̇угкалагкан̣ан̃жа анад̇д̇алагкан̣ан̃жа д̣̇идтамзва ход̇и. д̇асса д̇аяо бхаваа аад̣̇ид̇д̇аа вияа ган̣д̣з б̣ад̣̇д̇хагун̣абаа вияа жа кааяим̣су. д̇асмим̣ кан̣з д̇асса авид̣̇уурз гумаарагаа згам̣ сарам̣ од̇арид̇ваа гумуд̣̇аани бхан̃ж̇ид̇ваа т̇алз раасим̣ гаронд̇и. со ж̇алз жа т̇алз жа гумуд̣̇аани ологзси. ат̇асса ж̇алз гумуд̣̇аани абхируубаани уд̣̇агабаг̇гхаранд̇аани вияа убадтахим̣су, ид̇араани аг̇г̇аг̇г̇зсу баримилаад̇аани . со ‘‘анубаад̣̇ин̣н̣агам̣ ж̇араа звам̣ бахарад̇и, убаад̣̇ин̣н̣агам̣ гим̣ бана на бахариссад̇ий’’д̇и судтуд̇арам̣ анижжалагкан̣аад̣̇ийни ад̣̇д̣̇аса. сад̇т̇аа ‘‘баагадийбхууд̇ам̣ ид̣̇аани имасса бхигкуно гаммадтаана’’нд̇и н̃ад̇ваа г̇анд̇хагудияам̣ нисиннагова обхаасам̣ мун̃жи, со д̇асса мукам̣ бахари. ат̇асса ‘‘гим̣ ну ко зд̇а’’нд̇и ологзнд̇асса сад̇т̇аа ааг̇анд̇ваа саммукз тид̇о вияа ахоси. со удтааяа ан̃ж̇алим̣ баг̇г̇ан̣хи. ат̇асса сад̇т̇аа саббааяам̣ саллагкзд̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –

Satthā tassa jhānānaṃ uppannabhāvaṃ ñatvā ‘‘sakkhissati nu kho esa attano dhammatāya uttari visesaṃ nibbattetu’’nti olokento ‘‘na sakkhissatī’’ti ñatvā ‘‘taṃ padumaṃ milāyatū’’ti adhiṭṭhahi. Taṃ hatthehi madditapadumaṃ milāyantaṃ viya kāḷavaṇṇaṃ ahosi. So jhānā vuṭṭhāya taṃ oloketvā ‘‘kiṃ nu kho imaṃ padumaṃ jarāya pahaṭaṃ paññāyati, anupādiṇṇakepi evaṃ jarāya abhibhuyyamāne upādiṇṇake kathāva natthi. Idampi hi jarā abhibhavissatī’’ti aniccalakkhaṇaṃ passi . Tasmiṃ pana diṭṭhe dukkhalakkhaṇañca anattalakkhaṇañca diṭṭhameva hoti. Tassa tayo bhavā ādittā viya kaṇḍe baddhakuṇapā viya ca khāyiṃsu. Tasmiṃ khaṇe tassa avidūre kumārakā ekaṃ saraṃ otaritvā kumudāni bhañjitvā thale rāsiṃ karonti. So jale ca thale ca kumudāni olokesi. Athassa jale kumudāni abhirūpāni udakapaggharantāni viya upaṭṭhahiṃsu, itarāni aggaggesu parimilātāni . So ‘‘anupādiṇṇakaṃ jarā evaṃ paharati, upādiṇṇakaṃ kiṃ pana na paharissatī’’ti suṭṭhutaraṃ aniccalakkhaṇādīni addasa. Satthā ‘‘pākaṭībhūtaṃ idāni imassa bhikkhuno kammaṭṭhāna’’nti ñatvā gandhakuṭiyaṃ nisinnakova obhāsaṃ muñci, so tassa mukhaṃ pahari. Athassa ‘‘kiṃ nu kho eta’’nti olokentassa satthā āgantvā sammukhe ṭhito viya ahosi. So uṭṭhāya añjaliṃ paggaṇhi. Athassa satthā sappāyaṃ sallakkhetvā imaṃ gāthamāha –

285.

285.

‘‘ужчинд̣̇а синзхамад̇д̇ано, гумуд̣̇ам̣ саарад̣̇игам̣ва баан̣инаа;

‘‘Ucchinda sinehamattano, kumudaṃ sāradikaṃva pāṇinā;

санд̇имаг̇г̇амзва б̣руухаяа, ниб̣б̣аанам̣ суг̇ад̇зна д̣̇зсид̇а’’нд̇и.

Santimaggameva brūhaya, nibbānaṃ sugatena desita’’nti.

д̇ад̇т̇а ужчинд̣̇аад̇и арахад̇д̇амаг̇г̇зна ужчинд̣̇а. саарад̣̇иганд̇и сарад̣̇агаалз ниб̣б̣ад̇д̇ам̣. санд̇имаг̇г̇анд̇и ниб̣б̣аанаг̇аамим̣ адтан̇г̇игам̣ маг̇г̇ам̣. б̣руухаяаад̇и вад̣дхаяа. ниб̣б̣аанан̃хи суг̇ад̇зна д̣̇зсид̇ам̣, д̇асмаа д̇асса маг̇г̇ам̣ бхаавзхийд̇и ад̇т̇о.

Tattha ucchindāti arahattamaggena ucchinda. Sāradikanti saradakāle nibbattaṃ. Santimagganti nibbānagāmiṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ. Brūhayāti vaḍḍhaya. Nibbānañhi sugatena desitaṃ, tasmā tassa maggaṃ bhāvehīti attho.

д̣̇зсанаавасаанз со бхигку арахад̇д̇з бад̇идтахи.

Desanāvasāne so bhikkhu arahatte patiṭṭhahi.

суван̣н̣агаарад̇т̇зравад̇т̇у навамам̣.

Suvaṇṇakārattheravatthu navamaṃ.

10. махаад̇ханаваан̣иж̇авад̇т̇у

10. Mahādhanavāṇijavatthu

ид̇ха вассанд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ж̇зд̇аванз вихаранд̇о махаад̇ханаваан̣иж̇ам̣ наама аараб̣бха гат̇зси.

Idha vassanti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto mahādhanavāṇijaṃ nāma ārabbha kathesi.

со гира б̣аараан̣асид̇о гусумбхарад̇д̇аанам̣ вад̇т̇аанам̣ бан̃жа сагадасад̇аани буурзд̇ваа ван̣иж̇ж̇ааяа саавад̇т̇им̣ ааг̇ад̇о над̣̇ийд̇ийрам̣ бад̇ваа ‘‘свз над̣̇им̣ уд̇д̇ариссаамий’’д̇и д̇ад̇т̇зва сагадаани можзд̇ваа васи. рад̇д̇им̣ махаамзгхо удтахид̇ваа васси. над̣̇ий сад̇д̇аахам̣ уд̣̇агасса буураа адтааси. нааг̇арааби сад̇д̇аахам̣ нагкад̇д̇ам̣ гийл̣им̣су. гусумбхарад̇д̇зхи вад̇т̇зхи гижжам̣ на нидтид̇ам̣. ваан̣иж̇о жинд̇зси – ‘‘ахам̣ д̣̇уурам̣ ааг̇ад̇о. сажз буна г̇амиссаами, бабан̃жо бхависсад̇и. ид̇хзва вассан̃жа хзманд̇ан̃жа г̇имхан̃жа мама гаммам̣ гаронд̇о васид̇ваа имаани виггин̣иссаамий’’д̇и. сад̇т̇аа наг̇арз бин̣д̣ааяа жаранд̇о д̇асса жид̇д̇ам̣ н̃ад̇ваа сид̇ам̣ баад̇угарид̇ваа аананд̣̇ад̇т̇зрзна сид̇агааран̣ам̣ будто ааха – ‘‘д̣̇идто д̇з, аананд̣̇а, махаад̇ханаваан̣иж̇о’’д̇и? ‘‘аама, бханд̇з’’д̇и. со ад̇д̇ано ж̇ийвид̇анд̇арааяам̣ аж̇аанид̇ваа имам̣ сам̣важчарам̣ ид̇хзва васид̇ваа бхан̣д̣ам̣ виггин̣ид̇ум̣ жид̇д̇амагаасийд̇и. ‘‘гим̣ бана д̇асса, бханд̇з, анд̇арааяо бхависсад̇ий’’д̇и? сад̇т̇аа ‘‘аамаананд̣̇а, сад̇д̇аахамзва ж̇ийвид̇ваа со мажжумукз бад̇иссад̇ий’’д̇и вад̇ваа имаа г̇аат̇аа абхааси –

So kira bārāṇasito kusumbharattānaṃ vatthānaṃ pañca sakaṭasatāni pūretvā vaṇijjāya sāvatthiṃ āgato nadītīraṃ patvā ‘‘sve nadiṃ uttarissāmī’’ti tattheva sakaṭāni mocetvā vasi. Rattiṃ mahāmegho uṭṭhahitvā vassi. Nadī sattāhaṃ udakassa pūrā aṭṭhāsi. Nāgarāpi sattāhaṃ nakkhattaṃ kīḷiṃsu. Kusumbharattehi vatthehi kiccaṃ na niṭṭhitaṃ. Vāṇijo cintesi – ‘‘ahaṃ dūraṃ āgato. Sace puna gamissāmi, papañco bhavissati. Idheva vassañca hemantañca gimhañca mama kammaṃ karonto vasitvā imāni vikkiṇissāmī’’ti. Satthā nagare piṇḍāya caranto tassa cittaṃ ñatvā sitaṃ pātukaritvā ānandattherena sitakāraṇaṃ puṭṭho āha – ‘‘diṭṭho te, ānanda, mahādhanavāṇijo’’ti? ‘‘Āma, bhante’’ti. So attano jīvitantarāyaṃ ajānitvā imaṃ saṃvaccharaṃ idheva vasitvā bhaṇḍaṃ vikkiṇituṃ cittamakāsīti. ‘‘Kiṃ pana tassa, bhante, antarāyo bhavissatī’’ti? Satthā ‘‘āmānanda, sattāhameva jīvitvā so maccumukhe patissatī’’ti vatvā imā gāthā abhāsi –

‘‘аж̇ж̇зва гижжамаад̇аббам̣, го ж̇ан̃н̃аа маран̣ам̣ сувз;

‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;

на хи но сан̇г̇арам̣ д̇зна, махаасзнзна мажжунаа.

Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.

‘‘звам̣ вихаарим̣ аад̇аабим̣, ахорад̇д̇амад̇анд̣̇ид̇ам̣;

‘‘Evaṃ vihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;

д̇ам̣ вз бхад̣̇д̣̇згарад̇д̇од̇и, санд̇о аажигкад̇з муний’’д̇и. (ма. ни. 3.272);

Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’’ti. (ma. ni. 3.272);

г̇ажчаамисса, бханд̇з, аарожзссаамийд̇и. виссад̇т̇о г̇ажчаананд̣̇аад̇и. т̇зро сагададтаанам̣ г̇анд̇ваа бхигкааяа жари. ваан̣иж̇о т̇зрам̣ аахаарзна бад̇имаанзси. ат̇а нам̣ т̇зро ааха – ‘‘гид̇д̇агам̣ гаалам̣ ид̇ха васиссасий’’д̇и? ‘‘бханд̇з, ахам̣ д̣̇уурад̇о ааг̇ад̇о’’. сажз буна г̇амиссаами, бабан̃жо бхависсад̇и, имам̣ сам̣важчарам̣ ид̇ха васид̇ваа бхан̣д̣ам̣ виггин̣ид̇ваа г̇амиссаамийд̇и. убаасага, д̣̇уж̇ж̇аано ж̇ийвид̇анд̇арааяо, аббамаад̣̇ам̣ гаад̇ум̣ ваддад̇ийд̇и. ‘‘гим̣ бана, бханд̇з, анд̇арааяо бхависсад̇ий’’д̇и. ‘‘аама, убаасага, сад̇д̇аахамзва д̇з ж̇ийвид̇ам̣ бавад̇д̇иссад̇ийд̇и’’ . со сам̣виг̇г̇амаанасо худ̇ваа б̣уд̣̇д̇хаббамукам̣ бхигкусан̇гхам̣ ниманд̇зд̇ваа сад̇д̇аахам̣ махаад̣̇аанам̣ д̣̇ад̇ваа анумод̣̇анад̇т̇ааяа бад̇д̇ам̣ г̇ан̣хи. ат̇асса сад̇т̇аа анумод̣̇анам̣ гаронд̇о, ‘‘убаасага, бан̣д̣ид̇зна наама ‘ид̇хзва вассаад̣̇ийни васиссаами, ид̣̇ан̃жид̣̇ан̃жа гаммам̣ баяож̇зссаамий’д̇и жинд̇зд̇ум̣ на ваддад̇и, ад̇д̇ано бана ж̇ийвид̇анд̇арааяамзва жинд̇зд̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –

Gacchāmissa, bhante, ārocessāmīti. Vissattho gacchānandāti. Thero sakaṭaṭṭhānaṃ gantvā bhikkhāya cari. Vāṇijo theraṃ āhārena patimānesi. Atha naṃ thero āha – ‘‘kittakaṃ kālaṃ idha vasissasī’’ti? ‘‘Bhante, ahaṃ dūrato āgato’’. Sace puna gamissāmi, papañco bhavissati, imaṃ saṃvaccharaṃ idha vasitvā bhaṇḍaṃ vikkiṇitvā gamissāmīti. Upāsaka, dujjāno jīvitantarāyo, appamādaṃ kātuṃ vaṭṭatīti. ‘‘Kiṃ pana, bhante, antarāyo bhavissatī’’ti. ‘‘Āma, upāsaka, sattāhameva te jīvitaṃ pavattissatīti’’ . So saṃviggamānaso hutvā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā sattāhaṃ mahādānaṃ datvā anumodanatthāya pattaṃ gaṇhi. Athassa satthā anumodanaṃ karonto, ‘‘upāsaka, paṇḍitena nāma ‘idheva vassādīni vasissāmi, idañcidañca kammaṃ payojessāmī’ti cintetuṃ na vaṭṭati, attano pana jīvitantarāyameva cintetuṃ vaṭṭatī’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –

286.

286.

‘‘ид̇ха вассам̣ васиссаами, ид̇ха хзманд̇аг̇имхису;

‘‘Idha vassaṃ vasissāmi, idha hemantagimhisu;

ид̇и б̣аало вижинд̇зд̇и, анд̇арааяам̣ на б̣уж̇жхад̇ий’’д̇и.

Iti bālo vicinteti, antarāyaṃ na bujjhatī’’ti.

д̇ад̇т̇а ид̇ха вассанд̇и имасмим̣ таанз ид̣̇ан̃жид̣̇ан̃жа гаронд̇о жад̇умаасам̣ вассам̣ васиссаами. хзманд̇аг̇имхисууд̇и хзманд̇аг̇имхзсуби ‘‘жад̇д̇ааро маасз ид̣̇ан̃жид̣̇ан̃жа гаронд̇о ид̇хзва васиссаамий’’д̇и звам̣ д̣̇идтад̇хаммигасамбарааяигам̣ ад̇т̇ам̣ аж̇аананд̇о б̣аало вижинд̇зд̇и. анд̇арааяанд̇и ‘‘асугасмим̣ наама гаалз ваа д̣̇зсз ваа ваяз ваа мариссаамий’’д̇и ад̇д̇ано ж̇ийвид̇анд̇арааяам̣ на б̣уж̇жхад̇ийд̇и.

Tattha idha vassanti imasmiṃ ṭhāne idañcidañca karonto catumāsaṃ vassaṃ vasissāmi. Hemantagimhisūti hemantagimhesupi ‘‘cattāro māse idañcidañca karonto idheva vasissāmī’’ti evaṃ diṭṭhadhammikasamparāyikaṃ atthaṃ ajānanto bālo vicinteti. Antarāyanti ‘‘asukasmiṃ nāma kāle vā dese vā vaye vā marissāmī’’ti attano jīvitantarāyaṃ na bujjhatīti.

д̣̇зсанаавасаанз со ваан̣иж̇о сод̇аабад̇д̇ипалз бад̇идтахи, самбад̇д̇аанамби саад̇т̇игаа д̇хаммад̣̇зсанаа ахоси . ваан̣иж̇оби сад̇т̇аарам̣ ануг̇анд̇ваа нивад̇д̇ид̇ваа ‘‘сийсарог̇о вияа мз уббанно’’д̇и саяанз нибаж̇ж̇и, д̇ат̇аанибаннова гаалам̣ гад̇ваа д̇усид̇авимаанз ниб̣б̣ад̇д̇и.

Desanāvasāne so vāṇijo sotāpattiphale patiṭṭhahi, sampattānampi sātthikā dhammadesanā ahosi . Vāṇijopi satthāraṃ anugantvā nivattitvā ‘‘sīsarogo viya me uppanno’’ti sayane nipajji, tathānipannova kālaṃ katvā tusitavimāne nibbatti.

махаад̇ханаваан̣иж̇авад̇т̇у д̣̇асамам̣.

Mahādhanavāṇijavatthu dasamaṃ.

11. гисааг̇од̇амийвад̇т̇у

11. Kisāgotamīvatthu

д̇ам̣ буд̇д̇абасусаммад̇д̇анд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ж̇зд̇аванз вихаранд̇о гисааг̇од̇амим̣ аараб̣бха гат̇зси. вад̇т̇у сахассаваг̇г̇з –

Taṃputtapasusammattanti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto kisāgotamiṃ ārabbha kathesi. Vatthu sahassavagge –

‘‘яо жа вассасад̇ам̣ ж̇ийвз, абассам̣ амад̇ам̣ бад̣̇ам̣;

‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ amataṃ padaṃ;

згаахам̣ ж̇ийвид̇ам̣ сзяяо, бассад̇о амад̇ам̣ бад̣̇а’’нд̇и. (д̇ха. ба. 114) –

Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato amataṃ pada’’nti. (dha. pa. 114) –

г̇аат̇ааван̣н̣анааяа вид̇т̇аарзд̇ваа гат̇ид̇ам̣. д̇ад̣̇аа хи сад̇т̇аа ‘‘гисааг̇од̇ами лад̣̇д̇хаа д̇з згажчарамад̇д̇аа сид̣̇д̇хад̇т̇агаа’’д̇и ааха. ‘‘на лад̣̇д̇хаа, бханд̇з, сагалаг̇аамз ж̇ийванд̇зхи гира мад̇агаа зва б̣ахуд̇араа’’д̇и. ат̇а нам̣ сад̇т̇аа ‘‘д̇вам̣ ‘мамзва буд̇д̇о мад̇о’д̇и саллагкзси, д̇хувад̇хаммо зса саб̣б̣асад̇д̇аанам̣. мажжурааж̇аа хи саб̣б̣асад̇д̇з абарибун̣н̣аж̇жхаасаяз зва махогхо вияа баригад̣дхамаано абааяасамуд̣̇д̣̇з багкибад̇ий’’д̇и вад̇ваа д̇хаммам̣ д̣̇зсзнд̇о имам̣ г̇аат̇амааха –

Gāthāvaṇṇanāya vitthāretvā kathitaṃ. Tadā hi satthā ‘‘kisāgotami laddhā te ekaccharamattā siddhatthakā’’ti āha. ‘‘Na laddhā, bhante, sakalagāme jīvantehi kira matakā eva bahutarā’’ti. Atha naṃ satthā ‘‘tvaṃ ‘mameva putto mato’ti sallakkhesi, dhuvadhammo esa sabbasattānaṃ. Maccurājā hi sabbasatte aparipuṇṇajjhāsaye eva mahogho viya parikaḍḍhamāno apāyasamudde pakkhipatī’’ti vatvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha –

287.

287.

‘‘д̇ам̣ буд̇д̇абасусаммад̇д̇ам̣, б̣яаасад̇д̇аманасам̣ нарам̣;

‘‘Taṃ puttapasusammattaṃ, byāsattamanasaṃ naraṃ;

суд̇д̇ам̣ г̇аамам̣ махогхова, мажжу аад̣̇ааяа г̇ажчад̇ий’’д̇и.

Suttaṃ gāmaṃ mahoghova, maccu ādāya gacchatī’’ti.

д̇ад̇т̇а д̇ам̣ буд̇д̇абасусаммад̇д̇анд̇и д̇ам̣ руубаб̣алаад̣̇исамбаннз буд̇д̇з жа басуу жа лабхид̇ваа ‘‘мама буд̇д̇аа абхируубаа б̣аласамбаннаа бан̣д̣ид̇аа саб̣б̣агижжасамад̇т̇аа, мама г̇он̣аа абхируубаа арог̇аа махаабхааравахаа, мама г̇аавий б̣ахукийраа’’д̇и звам̣ буд̇д̇зхи жа басуухи жа саммад̇д̇ам̣ нарам̣. б̣яаасад̇д̇аманасанд̇и хиран̃н̃асуван̣н̣аад̣̇ийсу ваа бад̇д̇ажийвараад̣̇ийсу ваа гин̃жид̣̇зва лабхид̇ваа д̇ад̇о уд̇д̇арид̇арам̣ бад̇т̇анад̇ааяа аасад̇д̇амаанасам̣ ваа, жагкувин̃н̃зяяаад̣̇ийсу аарамман̣зсу вуд̇д̇аббагаарзсу ваа баригкаарзсу яам̣ яам̣ лад̣̇д̇хам̣ ход̇и, д̇ад̇т̇а д̇ад̇т̇зва лаг̇г̇анад̇ааяа б̣яаасад̇д̇амаанасам̣ ваа. суд̇д̇ам̣ г̇ааманд̇и нид̣̇д̣̇ам̣ убаг̇ад̇ам̣ сад̇д̇анигааяам̣. махогховаад̇и яат̇аа зваруубам̣ г̇аамам̣ г̇амбхийравид̇т̇ад̇о маханд̇о махаанад̣̇ийнам̣ огхо анд̇амасо сунакамби асзсзд̇ваа саб̣б̣ам̣ аад̣̇ааяа г̇ажчад̇и, звам̣ вуд̇д̇аббагаарам̣ нарам̣ мажжу аад̣̇ааяа г̇ажчад̇ийд̇и ад̇т̇о.

Tattha taṃ puttapasusammattanti taṃ rūpabalādisampanne putte ca pasū ca labhitvā ‘‘mama puttā abhirūpā balasampannā paṇḍitā sabbakiccasamatthā, mama goṇā abhirūpā arogā mahābhāravahā, mama gāvī bahukhīrā’’ti evaṃ puttehi ca pasūhi ca sammattaṃ naraṃ. Byāsattamanasanti hiraññasuvaṇṇādīsu vā pattacīvarādīsu vā kiñcideva labhitvā tato uttaritaraṃ patthanatāya āsattamānasaṃ vā, cakkhuviññeyyādīsu ārammaṇesu vuttappakāresu vā parikkhāresu yaṃ yaṃ laddhaṃ hoti, tattha tattheva lagganatāya byāsattamānasaṃ vā. Suttaṃ gāmanti niddaṃ upagataṃ sattanikāyaṃ. Mahoghovāti yathā evarūpaṃ gāmaṃ gambhīravitthato mahanto mahānadīnaṃ ogho antamaso sunakhampi asesetvā sabbaṃ ādāya gacchati, evaṃ vuttappakāraṃ naraṃ maccu ādāya gacchatīti attho.

д̣̇зсанаавасаанз гисааг̇од̇амий сод̇аабад̇д̇ипалз бад̇идтахи, самбад̇д̇аанамби саад̇т̇игаа д̇хаммад̣̇зсанаа ахосийд̇и.

Desanāvasāne kisāgotamī sotāpattiphale patiṭṭhahi, sampattānampi sātthikā dhammadesanā ahosīti.

гисааг̇од̇амийвад̇т̇у згаад̣̇асамам̣.

Kisāgotamīvatthu ekādasamaṃ.

12. бадаажаараавад̇т̇у

12. Paṭācārāvatthu

на санд̇и буд̇д̇аад̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ж̇зд̇аванз вихаранд̇о бадаажаарам̣ аараб̣бха гат̇зси. вад̇т̇у сахассаваг̇г̇з –

Nasanti puttāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto paṭācāraṃ ārabbha kathesi. Vatthu sahassavagge –

‘‘яо жа вассасад̇ам̣ ж̇ийвз, абассам̣ уд̣̇аяаб̣б̣аяам̣;

‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ udayabbayaṃ;

згаахам̣ ж̇ийвид̇ам̣ сзяяо, бассад̇о уд̣̇аяаб̣б̣аяа’’нд̇и. (д̇ха. ба. 113) –

Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato udayabbaya’’nti. (dha. pa. 113) –

г̇аат̇ааван̣н̣анааяа вид̇т̇аарзд̇ваа гат̇ид̇ам̣. д̇ад̣̇аа бана сад̇т̇аа бадаажаарам̣ д̇анубхууд̇асогам̣ н̃ад̇ваа ‘‘бадаажаарз буд̇д̇аад̣̇аяо наама баралогам̣ г̇ажчанд̇асса д̇аан̣ам̣ ваа лзн̣ам̣ ваа саран̣ам̣ ваа бхавид̇ум̣ на саггонд̇и, д̇асмаа виж̇ж̇амаанааби д̇з на санд̇иязва. бан̣д̣ид̇зна бана сийлам̣ висод̇хзд̇ваа ад̇д̇ано ниб̣б̣аанаг̇аамимаг̇г̇амзва сод̇хзд̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и вад̇ваа д̇хаммам̣ д̣̇зсзнд̇о имаа г̇аат̇аа абхааси –

Gāthāvaṇṇanāya vitthāretvā kathitaṃ. Tadā pana satthā paṭācāraṃ tanubhūtasokaṃ ñatvā ‘‘paṭācāre puttādayo nāma paralokaṃ gacchantassa tāṇaṃ vā leṇaṃ vā saraṇaṃ vā bhavituṃ na sakkonti, tasmā vijjamānāpi te na santiyeva. Paṇḍitena pana sīlaṃ visodhetvā attano nibbānagāmimaggameva sodhetuṃ vaṭṭatī’’ti vatvā dhammaṃ desento imā gāthā abhāsi –

288.

288.

‘‘на санд̇и буд̇д̇аа д̇аан̣ааяа, на бид̇аа нааби б̣анд̇хаваа;

‘‘Na santi puttā tāṇāya, na pitā nāpi bandhavā;

анд̇агзнаад̇хибаннасса, над̇т̇и н̃аад̇ийсу д̇аан̣ад̇аа.

Antakenādhipannassa, natthi ñātīsu tāṇatā.

289.

289.

‘‘зд̇амад̇т̇авасам̣ н̃ад̇ваа, бан̣д̣ид̇о сийласам̣вуд̇о;

‘‘Etamatthavasaṃ ñatvā, paṇḍito sīlasaṃvuto;

ниб̣б̣аанаг̇аманам̣ маг̇г̇ам̣, киббамзва висод̇хаяз’’д̇и.

Nibbānagamanaṃ maggaṃ, khippameva visodhaye’’ti.

д̇ад̇т̇а д̇аан̣ааяаад̇и д̇аан̣абхаавааяа бад̇идтаанад̇т̇ааяа. б̣анд̇хаваад̇и буд̇д̇з жа маад̇аабид̇аро жа табзд̇ваа авасзсаа н̃аад̇исухаж̇ж̇аа. анд̇агзнаад̇хибаннассаад̇и маран̣зна абхибхууд̇асса. бавад̇д̇ияан̃хи буд̇д̇аад̣̇аяо аннабаанаад̣̇ид̣̇аанзна жзва уббаннагижжанид̇т̇аран̣зна жа д̇аан̣аа худ̇вааби маран̣агаалз гзнажи убааязна маран̣ам̣ бадиб̣аахид̇ум̣ асамад̇т̇ад̇ааяа д̇аан̣ад̇т̇ааяа лзн̣ад̇т̇ааяа на санд̇и наама. д̇знзва вуд̇д̇ам̣ – ‘‘над̇т̇и н̃аад̇ийсу д̇аан̣ад̇аа’’д̇и. зд̇амад̇т̇авасанд̇и звам̣ д̇зсам̣ ан̃н̃аман̃н̃асса д̇аан̣ам̣ бхавид̇ум̣ асамад̇т̇абхаавасан̇каад̇ам̣ гааран̣ам̣ ж̇аанид̇ваа бан̣д̣ид̇о жад̇убаарисуд̣̇д̇хисийлзна сам̣вуд̇о рагкид̇аг̇обид̇о худ̇ваа ниб̣б̣аанаг̇аманам̣ адтан̇г̇игам̣ маг̇г̇ам̣ сийгхам̣ сийгхам̣ висод̇хзяяаад̇и ад̇т̇о.

Tattha tāṇāyāti tāṇabhāvāya patiṭṭhānatthāya. Bandhavāti putte ca mātāpitaro ca ṭhapetvā avasesā ñātisuhajjā. Antakenādhipannassāti maraṇena abhibhūtassa. Pavattiyañhi puttādayo annapānādidānena ceva uppannakiccanittharaṇena ca tāṇā hutvāpi maraṇakāle kenaci upāyena maraṇaṃ paṭibāhituṃ asamatthatāya tāṇatthāya leṇatthāya na santi nāma. Teneva vuttaṃ – ‘‘natthi ñātīsu tāṇatā’’ti. Etamatthavasanti evaṃ tesaṃ aññamaññassa tāṇaṃ bhavituṃ asamatthabhāvasaṅkhātaṃ kāraṇaṃ jānitvā paṇḍito catupārisuddhisīlena saṃvuto rakkhitagopito hutvā nibbānagamanaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ sīghaṃ sīghaṃ visodheyyāti attho.

д̣̇зсанаавасаанз бадаажаараа сод̇аабад̇д̇ипалз бад̇идтахи, ан̃н̃з жа б̣ахуу сод̇аабад̇д̇ипалаад̣̇ийни баабун̣им̣сууд̇и.

Desanāvasāne paṭācārā sotāpattiphale patiṭṭhahi, aññe ca bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti.

бадаажаараавад̇т̇у д̣̇ваад̣̇асамам̣.

Paṭācārāvatthu dvādasamaṃ.

маг̇г̇аваг̇г̇аван̣н̣анаа нидтид̇аа.

Maggavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.

вийсад̇имо ваг̇г̇о.

Vīsatimo vaggo.







Related texts:



д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / куд̣̇д̣̇аганигааяа • Khuddakanikāya / д̇хаммабад̣̇абаал̣и • Dhammapadapāḷi / 20. маг̇г̇аваг̇г̇о • 20. Maggavaggo


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact