Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / తిపిటక • Tipiṭaka / బుద్ధవంసపాళి • Buddhavaṃsapāḷi

౪. కోణ్డఞ్ఞబుద్ధవంసో

4. Koṇḍaññabuddhavaṃso

.

1.

దీపఙ్కరస్స అపరేన, కోణ్డఞ్ఞో నామ నాయకో;

Dīpaṅkarassa aparena, koṇḍañño nāma nāyako;

అనన్తతేజో అమితయసో, అప్పమేయ్యో దురాసదో.

Anantatejo amitayaso, appameyyo durāsado.

.

2.

ధరణూపమో ఖమనేన, సీలేన సాగరూపమో;

Dharaṇūpamo khamanena, sīlena sāgarūpamo;

సమాధినా మేరూపమో, ఞాణేన గగనూపమో.

Samādhinā merūpamo, ñāṇena gaganūpamo.

.

3.

ఇన్ద్రియబలబోజ్ఝఙ్గ-మగ్గసచ్చప్పకాసనం;

Indriyabalabojjhaṅga-maggasaccappakāsanaṃ;

పకాసేసి సదా బుద్ధో, హితాయ సబ్బపాణినం.

Pakāsesi sadā buddho, hitāya sabbapāṇinaṃ.

.

4.

ధమ్మచక్కం పవత్తేన్తే, కోణ్డఞ్ఞే లోకనాయకే;

Dhammacakkaṃ pavattente, koṇḍaññe lokanāyake;

కోటిసతసహస్సానం, పఠమాభిసమయో అహు.

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

.

5.

తతో పరమ్పి దేసేన్తే, నరమరూనం సమాగమే;

Tato parampi desente, naramarūnaṃ samāgame;

నవుతికోటిసహస్సానం, దుతియాభిసమయో అహు.

Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

.

6.

తిత్థియే అభిమద్దన్తో, యదా ధమ్మమదేసయి;

Titthiye abhimaddanto, yadā dhammamadesayi;

అసీతికోటిసహస్సానం, తతియాభిసమయో అహు.

Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

.

7.

సన్నిపాతా తయో ఆసుం, కోణ్డఞ్ఞస్స మహేసినో;

Sannipātā tayo āsuṃ, koṇḍaññassa mahesino;

ఖీణాసవానం విమలానం, సన్తచిత్తాన తాదినం.

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

.

8.

కోటిసతసహస్సానం, పఠమో ఆసి సమాగమో;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;

దుతియో కోటిసహస్సానం, తతియో నవుతికోటినం.

Dutiyo koṭisahassānaṃ, tatiyo navutikoṭinaṃ.

.

9.

అహం తేన సమయేన, విజితావీ నామ ఖత్తియో;

Ahaṃ tena samayena, vijitāvī nāma khattiyo;

సముద్దం అన్తమన్తేన, ఇస్సరియం వత్తయామహం.

Samuddaṃ antamantena, issariyaṃ vattayāmahaṃ.

౧౦.

10.

కోటిసతసహస్సానం , విమలానం మహేసినం;

Koṭisatasahassānaṃ , vimalānaṃ mahesinaṃ;

సహ లోకగ్గనాథేన, పరమన్నేన తప్పయిం.

Saha lokagganāthena, paramannena tappayiṃ.

౧౧.

11.

సోపి మం బుద్ధో బ్యాకాసి, కోణ్డఞ్ఞో లోకనాయకో;

Sopi maṃ buddho byākāsi, koṇḍañño lokanāyako;

‘‘అపరిమేయ్యితో కప్పే, బుద్ధో లోకే భవిస్సతి.

‘‘Aparimeyyito kappe, buddho loke bhavissati.

౧౨.

12.

‘‘పధానం పదహిత్వాన, కత్వా దుక్కరకారికం;

‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ;

అస్సత్థమూలే సమ్బుద్ధో, బుజ్ఝిస్సతి మహాయసో.

Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso.

౧౩.

13.

‘‘ఇమస్స జనికా మాతా, మాయా నామ భవిస్సతి;

‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;

పితా సుద్ధోదనో నామ, అయం హేస్సతి గోతమో.

Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.

౧౪.

14.

‘‘కోలితో ఉపతిస్సో చ, అగ్గా హేస్సన్తి సావకా;

‘‘Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;

ఆనన్దో నాముపట్ఠాకో, ఉపట్ఠిస్సతిమం జినం.

Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.

౧౫.

15.

‘‘ఖేమా ఉప్పలవణ్ణా చ, అగ్గా హేస్సన్తి సావికా;

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;

బోధి తస్స భగవతో, అస్సత్థోతి పవుచ్చతి.

Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.

౧౬.

16.

‘‘చిత్తో చ హత్థాళవకో, అగ్గా హేస్సన్తుపట్ఠకా;

‘‘Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā;

నన్దమాతా చ ఉత్తరా, అగ్గా హేస్సన్తుపట్ఠికా;

Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā;

ఆయు వస్ససతం తస్స, గోతమస్స యసస్సినో’’.

Āyu vassasataṃ tassa, gotamassa yasassino’’.

౧౭.

17.

ఇదం సుత్వాన వచనం, అసమస్స మహేసినో;

Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;

ఆమోదితా నరమరూ, బుద్ధబీజం కిర అయం.

Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ.

౧౮.

18.

ఉక్కుట్ఠిసద్దా వత్తన్తి, అప్ఫోటేన్తి హసన్తి చ;

Ukkuṭṭhisaddā vattanti, apphoṭenti hasanti ca;

కతఞ్జలీ నమస్సన్తి, దససహస్సిదేవతా.

Katañjalī namassanti, dasasahassidevatā.

౧౯.

19.

‘‘యదిమస్స లోకనాథస్స, విరజ్ఝిస్సామ సాసనం;

‘‘Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ;

అనాగతమ్హి అద్ధానే, హేస్సామ సమ్ముఖా ఇమం.

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.

౨౦.

20.

‘‘యథా మనుస్సా నదిం తరన్తా, పటితిత్థం విరజ్ఝియ;

‘‘Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya;

హేట్ఠాతిత్థే గహేత్వాన, ఉత్తరన్తి మహానదిం.

Heṭṭhātitthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ.

౨౧.

21.

‘‘ఏవమేవ మయం సబ్బే, యది ముఞ్చామిమం జినం;

‘‘Evameva mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;

అనాగతమ్హి అద్ధానే, హేస్సామ సమ్ముఖా ఇమం’’.

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ’’.

౨౨.

22.

తస్సాహం వచనం సుత్వా, భియ్యో చిత్తం పసాదయిం;

Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

తమేవ అత్థం సాధేన్తో, మహారజ్జం జినే అదం;

Tameva atthaṃ sādhento, mahārajjaṃ jine adaṃ;

మహారజ్జం దదిత్వాన 1, పబ్బజిం తస్స సన్తికే.

Mahārajjaṃ daditvāna 2, pabbajiṃ tassa santike.

౨౩.

23.

సుత్తన్తం వినయఞ్చాపి, నవఙ్గం సత్థుసాసనం;

Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;

సబ్బం పరియాపుణిత్వాన, సోభయిం జినసాసనం.

Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.

౨౪.

24.

తత్థప్పమత్తో విహరన్తో, నిసజ్జట్ఠానచఙ్కమే;

Tatthappamatto viharanto, nisajjaṭṭhānacaṅkame;

అభిఞ్ఞాపారమిం గన్త్వా, బ్రహ్మలోకమగఞ్ఛహం.

Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.

౨౫.

25.

నగరం రమ్మవతీ నామ, సునన్దో నామ ఖత్తియో;

Nagaraṃ rammavatī nāma, sunando nāma khattiyo;

సుజాతా నామ జనికా, కోణ్డఞ్ఞస్స మహేసినో.

Sujātā nāma janikā, koṇḍaññassa mahesino.

౨౬.

26.

దసవస్ససహస్సాని, అగారం అజ్ఝ సో వసి 3;

Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi 4;

సుచి సురుచి సుభో చ, తయో పాసాదముత్తమా.

Suci suruci subho ca, tayo pāsādamuttamā.

౨౭.

27.

తీణిసతసహస్సాని, నారియో సమలఙ్కతా;

Tīṇisatasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

రుచిదేవీ నామ నారీ, విజితసేనో అత్రజో.

Rucidevī nāma nārī, vijitaseno atrajo.

౨౮.

28.

నిమిత్తే చతురో దిస్వా, రథయానేన నిక్ఖమి;

Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;

అనూనదసమాసాని, పధానం పదహీ జినో.

Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

౨౯.

29.

బ్రహ్మునా యాచితో సన్తో, కోణ్డఞ్ఞో ద్విపదుత్తమో;

Brahmunā yācito santo, koṇḍañño dvipaduttamo;

వత్తి చక్కం మహావీరో, దేవానం నగరుత్తమే.

Vatti cakkaṃ mahāvīro, devānaṃ nagaruttame.

౩౦.

30.

భద్దో చేవ సుభద్దో చ, అహేసుం అగ్గసావకా;

Bhaddo ceva subhaddo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

అనురుద్ధో నాముపట్ఠాకో, కోణ్డఞ్ఞస్స మహేసినో.

Anuruddho nāmupaṭṭhāko, koṇḍaññassa mahesino.

౩౧.

31.

తిస్సా చ ఉపతిస్సా చ, అహేసుం అగ్గసావికా;

Tissā ca upatissā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

సాలకల్యాణికో బోధి, కోణ్డఞ్ఞస్స మహేసినో.

Sālakalyāṇiko bodhi, koṇḍaññassa mahesino.

౩౨.

32.

సోణో చ ఉపసోణో చ, అహేసుం అగ్గుపట్ఠకా;

Soṇo ca upasoṇo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

నన్దా చేవ సిరీమా చ, అహేసుం అగ్గుపట్ఠికా.

Nandā ceva sirīmā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

౩౩.

33.

సో అట్ఠాసీతి హత్థాని, అచ్చుగ్గతో మహాముని;

So aṭṭhāsīti hatthāni, accuggato mahāmuni;

సోభతే ఉళురాజావ సూరియో మజ్ఝన్హికే యథా.

Sobhate uḷurājāva sūriyo majjhanhike yathā.

౩౪.

34.

వస్ససతసహస్సాని , ఆయు విజ్జతి తావదే;

Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade;

తావతా తిట్ఠమానో సో, తారేసి జనతం బహుం.

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

౩౫.

35.

ఖీణాసవేహి విమలేహి, విచిత్తా ఆసి మేదనీ;

Khīṇāsavehi vimalehi, vicittā āsi medanī;

యథా గగనముళూహి, ఏవం సో ఉపసోభథ.

Yathā gaganamuḷūhi, evaṃ so upasobhatha.

౩౬.

36.

తేపి నాగా అప్పమేయ్యా, అసఙ్ఖోభా దురాసదా;

Tepi nāgā appameyyā, asaṅkhobhā durāsadā;

విజ్జుపాతంవ దస్సేత్వా, నిబ్బుతా తే మహాయసా.

Vijjupātaṃva dassetvā, nibbutā te mahāyasā.

౩౭.

37.

సా చ అతులియా జినస్స ఇద్ధి, ఞాణపరిభావితో చ సమాధి;

Sā ca atuliyā jinassa iddhi, ñāṇaparibhāvito ca samādhi;

సబ్బం తమన్తరహితం, నను రిత్తా సబ్బసఙ్ఖారా.

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

౩౮.

38.

కోణ్డఞ్ఞో పవరో బుద్ధో, చన్దారామమ్హి నిబ్బుతో;

Koṇḍañño pavaro buddho, candārāmamhi nibbuto;

తత్థేవ చేతియో చిత్తో, సత్త యోజనముస్సితోతి.

Tattheva cetiyo citto, satta yojanamussitoti.

కోణ్డఞ్ఞస్స భగవతో వంసో దుతియో.

Koṇḍaññassa bhagavato vaṃso dutiyo.







Footnotes:
1. చజిత్వా (సీ॰)
2. cajitvā (sī.)
3. అగారమజ్ఝే చ సో వసి (స్యా॰)
4. agāramajjhe ca so vasi (syā.)



Related texts:



అట్ఠకథా • Aṭṭhakathā / సుత్తపిటక (అట్ఠకథా) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ఖుద్దకనికాయ (అట్ఠకథా) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / బుద్ధవంస-అట్ఠకథా • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / ౪. కోణ్డఞ్ఞబుద్ధవంసవణ్ణనా • 4. Koṇḍaññabuddhavaṃsavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact