| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / д̇хаммабад̣̇а-адтагат̇аа • Dhammapada-aṭṭhakathā |
17. год̇хаваг̇г̇о
17. Kodhavaggo
1. рохинийкад̇д̇ияаган̃н̃аавад̇т̇у
1. Rohinīkhattiyakaññāvatthu
год̇хам̣ ж̇ахзд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ниг̇род̇хаараамз вихаранд̇о рохиним̣ наама кад̇д̇ияаган̃н̃ам̣ аараб̣бха гат̇зси.
Kodhaṃjaheti imaṃ dhammadesanaṃ satthā nigrodhārāme viharanto rohiniṃ nāma khattiyakaññaṃ ārabbha kathesi.
згасмим̣ гира самаяз ааяасмаа ануруд̣̇д̇хо бан̃жасад̇зхи бхигкуухи сад̣̇д̇хим̣ габилавад̇т̇ум̣ аг̇амааси. ат̇асса н̃аад̇агаа ‘‘т̇зро ааг̇ад̇о’’д̇и суд̇ваа т̇зрасса санд̇игам̣ аг̇амам̣су табзд̇ваа рохиним̣ наама т̇зрасса бхаг̇иним̣. т̇зро н̃аад̇агз бужчи ‘‘гахам̣, рохиний’’д̇и? ‘‘г̇зхз, бханд̇з’’д̇и. ‘‘гасмаа ид̇ха нааг̇ад̇аа’’д̇и? ‘‘сарийрз д̇ассаа чавирог̇о уббаннод̇и лаж̇ж̇ааяа нааг̇ад̇аа, бханд̇з’’д̇и. т̇зро ‘‘баггосат̇а на’’нд̇и баггосаабзд̇ваа бадаган̃жугам̣ бадимун̃жид̇ваа ааг̇ад̇ам̣ звамааха – ‘‘рохини, гасмаа нааг̇ад̇аасий’’д̇и? ‘‘сарийрз мз, бханд̇з, чавирог̇о уббанно, д̇асмаа лаж̇ж̇ааяа нааг̇ад̇аамхий’’д̇и. ‘‘гим̣ бана д̇з бун̃н̃ам̣ гаад̇ум̣ на ваддад̇ий’’д̇и? ‘‘гим̣ гароми, бханд̇з’’д̇и? ‘‘аасанасаалам̣ гаарзхий’’д̇и. ‘‘гим̣ г̇ахзд̇ваа’’д̇и? ‘‘гим̣ д̇з басаад̇ханабхан̣д̣агам̣ над̇т̇ий’’д̇и? ‘‘ад̇т̇и, бханд̇з’’д̇и. ‘‘гим̣ муула’’нд̇и? ‘‘д̣̇асасахассамуулам̣ бхависсад̇ий’’д̇и. ‘‘д̇зна хи д̇ам̣ виссаж̇ж̇зд̇ваа аасанасаалам̣ гаарзхий’’д̇и. ‘‘го мз, бханд̇з, гаарзссад̇ий’’д̇и? т̇зро самийбз тид̇ан̃аад̇агз ологзд̇ваа ‘‘д̇умхаагам̣ бхааро ход̇уу’’д̇и ааха. ‘‘д̇умхз бана, бханд̇з, гим̣ гариссат̇аа’’д̇и? ‘‘ахамби ид̇хзва бхависсаамий’’д̇и. ‘‘д̇зна хи зд̇иссаа д̣̇аб̣б̣асамбхаарз аахарат̇аа’’д̇и. д̇з ‘‘саад̇ху, бханд̇з’’д̇и аахарим̣су.
Ekasmiṃ kira samaye āyasmā anuruddho pañcasatehi bhikkhūhi saddhiṃ kapilavatthuṃ agamāsi. Athassa ñātakā ‘‘thero āgato’’ti sutvā therassa santikaṃ agamaṃsu ṭhapetvā rohiniṃ nāma therassa bhaginiṃ. Thero ñātake pucchi ‘‘kahaṃ, rohinī’’ti? ‘‘Gehe, bhante’’ti. ‘‘Kasmā idha nāgatā’’ti? ‘‘Sarīre tassā chavirogo uppannoti lajjāya nāgatā, bhante’’ti. Thero ‘‘pakkosatha na’’nti pakkosāpetvā paṭakañcukaṃ paṭimuñcitvā āgataṃ evamāha – ‘‘rohini, kasmā nāgatāsī’’ti? ‘‘Sarīre me, bhante, chavirogo uppanno, tasmā lajjāya nāgatāmhī’’ti. ‘‘Kiṃ pana te puññaṃ kātuṃ na vaṭṭatī’’ti? ‘‘Kiṃ karomi, bhante’’ti? ‘‘Āsanasālaṃ kārehī’’ti. ‘‘Kiṃ gahetvā’’ti? ‘‘Kiṃ te pasādhanabhaṇḍakaṃ natthī’’ti? ‘‘Atthi, bhante’’ti. ‘‘Kiṃ mūla’’nti? ‘‘Dasasahassamūlaṃ bhavissatī’’ti. ‘‘Tena hi taṃ vissajjetvā āsanasālaṃ kārehī’’ti. ‘‘Ko me, bhante, kāressatī’’ti? Thero samīpe ṭhitañātake oloketvā ‘‘tumhākaṃ bhāro hotū’’ti āha. ‘‘Tumhe pana, bhante, kiṃ karissathā’’ti? ‘‘Ahampi idheva bhavissāmī’’ti. ‘‘Tena hi etissā dabbasambhāre āharathā’’ti. Te ‘‘sādhu, bhante’’ti āhariṃsu.
т̇зро аасанасаалам̣ сам̣вид̣̇аханд̇о рохиним̣ ааха – ‘‘д̣̇вибхуумигам̣ аасанасаалам̣ гаарзд̇ваа убари бад̣̇араанам̣ д̣̇иннагаалад̇о бадтааяа хздтаасаалам̣ ниб̣ад̣̇д̇хам̣ саммаж̇ж̇ид̇ваа аасанаани бан̃н̃аабзхи, ниб̣ад̣̇д̇хам̣ баанийяагхадз убадтаабзхий’’д̇и. саа ‘‘саад̇ху, бханд̇з’’д̇и басаад̇ханабхан̣д̣агам̣ виссаж̇ж̇зд̇ваа д̣̇вибхуумигааасанасаалам̣ гаарзд̇ваа убари бад̣̇араанам̣ д̣̇иннагаалад̇о бадтааяа хздтаасаалам̣ саммаж̇ж̇анаад̣̇ийни агааси. ниб̣ад̣̇д̇хам̣ бхигкуу нисийд̣̇анд̇и. ат̇ассаа аасанасаалам̣ саммаж̇ж̇анд̇ияаава чавирог̇о милааяи. саа аасанасаалааяа нидтид̇ааяа б̣уд̣̇д̇хаббамукам̣ бхигкусан̇гхам̣ ниманд̇зд̇ваа аасанасаалам̣ буурзд̇ваа нисиннасса б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса бан̣ийд̇ам̣ каад̣̇анийяам̣ бхож̇анийяам̣ ад̣̇ааси. сад̇т̇аа гад̇абхад̇д̇агижжо ‘‘гассзд̇ам̣ д̣̇аана’’нд̇и бужчи. ‘‘бхаг̇инияаа мз, бханд̇з, рохинияаа’’д̇и. ‘‘саа бана гаха’’нд̇и? ‘‘г̇зхз, бханд̇з’’д̇и. ‘‘баггосат̇а на’’нд̇и? саа ааг̇анд̇ум̣ на ижчи. ат̇а нам̣ сад̇т̇аа анижчамаанамби баггосаабзсиязва. ааг̇анд̇ваа жа бана ванд̣̇ид̇ваа нисиннам̣ ааха – ‘‘рохини, гасмаа нааг̇амид̇т̇аа’’д̇и? ‘‘сарийрз мз, бханд̇з, чавирог̇о ад̇т̇и, д̇зна лаж̇ж̇амаанаа нааг̇ад̇аамхий’’д̇и. ‘‘ж̇аанааси бана гим̣ д̇з ниссааяа зса уббанно’’д̇и? ‘‘на ж̇аанаами, бханд̇з’’д̇и. ‘‘д̇ава год̇хам̣ ниссааяа уббанно зсо’’д̇и. ‘‘гим̣ бана мз, бханд̇з, гад̇а’’нд̇и? ‘‘д̇зна хи сун̣аахий’’д̇и. ат̇ассаа сад̇т̇аа ад̇ийд̇ам̣ аахари.
Thero āsanasālaṃ saṃvidahanto rohiniṃ āha – ‘‘dvibhūmikaṃ āsanasālaṃ kāretvā upari padarānaṃ dinnakālato paṭṭhāya heṭṭhāsālaṃ nibaddhaṃ sammajjitvā āsanāni paññāpehi, nibaddhaṃ pānīyaghaṭe upaṭṭhāpehī’’ti. Sā ‘‘sādhu, bhante’’ti pasādhanabhaṇḍakaṃ vissajjetvā dvibhūmikaāsanasālaṃ kāretvā upari padarānaṃ dinnakālato paṭṭhāya heṭṭhāsālaṃ sammajjanādīni akāsi. Nibaddhaṃ bhikkhū nisīdanti. Athassā āsanasālaṃ sammajjantiyāva chavirogo milāyi. Sā āsanasālāya niṭṭhitāya buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā āsanasālaṃ pūretvā nisinnassa buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ adāsi. Satthā katabhattakicco ‘‘kassetaṃ dāna’’nti pucchi. ‘‘Bhaginiyā me, bhante, rohiniyā’’ti. ‘‘Sā pana kaha’’nti? ‘‘Gehe, bhante’’ti. ‘‘Pakkosatha na’’nti? Sā āgantuṃ na icchi. Atha naṃ satthā anicchamānampi pakkosāpesiyeva. Āgantvā ca pana vanditvā nisinnaṃ āha – ‘‘rohini, kasmā nāgamitthā’’ti? ‘‘Sarīre me, bhante, chavirogo atthi, tena lajjamānā nāgatāmhī’’ti. ‘‘Jānāsi pana kiṃ te nissāya esa uppanno’’ti? ‘‘Na jānāmi, bhante’’ti. ‘‘Tava kodhaṃ nissāya uppanno eso’’ti. ‘‘Kiṃ pana me, bhante, kata’’nti? ‘‘Tena hi suṇāhī’’ti. Athassā satthā atītaṃ āhari.
ад̇ийд̇з б̣аараан̣асиран̃н̃о аг̇г̇амахзсий згиссаа ран̃н̃о наадагид̇т̇ияаа аагхаад̇ам̣ б̣анд̇хид̇ваа ‘‘д̣̇угкамассаа уббаад̣̇зссаамий’’д̇и жинд̇зд̇ваа махаагажчупалаани аахараабзд̇ваа д̇ам̣ наадагид̇т̇им̣ ад̇д̇ано санд̇игам̣ баггосаабзд̇ваа яат̇аа саа на ж̇аанаад̇и, звамассаа саяанз жзва бааваарагож̇аваад̣̇ийнан̃жа анд̇арзсу гажчужун̣н̣аани табаабзси, гзл̣им̣ гурумаанаа вияа д̇ассаа сарийрзби огири. д̇ам̣ кан̣ам̣язва д̇ассаа сарийрам̣ уббаггуббаггам̣ г̇ан̣д̣ааг̇ан̣д̣аж̇аад̇ам̣ ахоси. саа ган̣д̣уванд̇ий г̇анд̇ваа саяанз нибаж̇ж̇и, д̇ад̇раабиссаа гажчужун̣н̣зхи каад̣̇ияамаанааяа карад̇араа взд̣̇анаа уббаж̇ж̇и. д̇ад̣̇аа аг̇г̇амахзсий рохиний ахосийд̇и.
Atīte bārāṇasirañño aggamahesī ekissā rañño nāṭakitthiyā āghātaṃ bandhitvā ‘‘dukkhamassā uppādessāmī’’ti cintetvā mahākacchuphalāni āharāpetvā taṃ nāṭakitthiṃ attano santikaṃ pakkosāpetvā yathā sā na jānāti, evamassā sayane ceva pāvārakojavādīnañca antaresu kacchucuṇṇāni ṭhapāpesi, keḷiṃ kurumānā viya tassā sarīrepi okiri. Taṃ khaṇaṃyeva tassā sarīraṃ uppakkuppakkaṃ gaṇḍāgaṇḍajātaṃ ahosi. Sā kaṇḍuvantī gantvā sayane nipajji, tatrāpissā kacchucuṇṇehi khādiyamānāya kharatarā vedanā uppajji. Tadā aggamahesī rohinī ahosīti.
сад̇т̇аа имам̣ ад̇ийд̇ам̣ аахарид̇ваа, ‘‘рохини, д̇ад̣̇аа д̇аяаавзд̇ам̣ гаммам̣ гад̇ам̣. аббамад̇д̇агоби хи год̇хо ваа иссаа ваа гаад̇ум̣ на яуд̇д̇аруубо зваа’’д̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –
Satthā imaṃ atītaṃ āharitvā, ‘‘rohini, tadā tayāvetaṃ kammaṃ kataṃ. Appamattakopi hi kodho vā issā vā kātuṃ na yuttarūpo evā’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –
221.
221.
‘‘год̇хам̣ ж̇ахз виббаж̇ахзяяа маанам̣,
‘‘Kodhaṃ jahe vippajaheyya mānaṃ,
сам̣яож̇анам̣ саб̣б̣амад̇иггамзяяа;
Saṃyojanaṃ sabbamatikkameyya;
д̇ам̣ наамаруубасмимасаж̇ж̇амаанам̣,
Taṃ nāmarūpasmimasajjamānaṃ,
агин̃жанам̣ наанубад̇анд̇и д̣̇угкаа’’д̇и.
Akiñcanaṃ nānupatanti dukkhā’’ti.
д̇ад̇т̇а год̇ханд̇и саб̣б̣аагаарамби год̇хам̣ нававид̇хамби маанам̣ ж̇ахзяяа. сам̣яож̇ананд̇и гаамарааг̇асам̣яож̇анаад̣̇игам̣ д̣̇асавид̇хамби саб̣б̣асам̣яож̇анам̣ ад̇иггамзяяа. асаж̇ж̇амаананд̇и алаг̇г̇амаанам̣. яо хи ‘‘мама руубам̣ мама взд̣̇анаа’’д̇иаад̣̇инаа наязна наамаруубам̣ бадиг̇г̇ан̣хаад̇и, д̇асмин̃жа бхиж̇ж̇амаанз сожад̇и вихан̃н̃ад̇и , аяам̣ наамаруубасмим̣ саж̇ж̇ад̇и наама. звам̣ аг̇г̇ан̣ханд̇о авихан̃н̃анд̇о на саж̇ж̇ад̇и наама. д̇ам̣ буг̇г̇алам̣ звам̣ асаж̇ж̇амаанам̣ рааг̇аад̣̇ийнам̣ абхаавзна агин̃жанам̣ д̣̇угкаа наама наанубад̇анд̇ийд̇и ад̇т̇о. д̣̇зсанаавасаанз б̣ахуу сод̇аабад̇д̇ипалаад̣̇ийни баабун̣им̣сууд̇и. рохинийби сод̇аабад̇д̇ипалз бад̇идтид̇аа, д̇ан̇кан̣ан̃н̃звассаа сарийрам̣ суван̣н̣аван̣н̣ам̣ ахоси.
Tattha kodhanti sabbākārampi kodhaṃ navavidhampi mānaṃ jaheyya. Saṃyojananti kāmarāgasaṃyojanādikaṃ dasavidhampi sabbasaṃyojanaṃ atikkameyya. Asajjamānanti alaggamānaṃ. Yo hi ‘‘mama rūpaṃ mama vedanā’’tiādinā nayena nāmarūpaṃ paṭiggaṇhāti, tasmiñca bhijjamāne socati vihaññati , ayaṃ nāmarūpasmiṃ sajjati nāma. Evaṃ aggaṇhanto avihaññanto na sajjati nāma. Taṃ puggalaṃ evaṃ asajjamānaṃ rāgādīnaṃ abhāvena akiñcanaṃ dukkhā nāma nānupatantīti attho. Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti. Rohinīpi sotāpattiphale patiṭṭhitā, taṅkhaṇaññevassā sarīraṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ ahosi.
саа д̇ад̇о жуд̇аа д̇аавад̇им̣сабхаванз жад̇уннам̣ д̣̇звабуд̇д̇аанам̣ сийманд̇арз ниб̣б̣ад̇д̇ид̇ваа баасаад̣̇игаа руубасобхаг̇г̇аббад̇д̇аа ахоси. жад̇д̇аароби д̣̇звабуд̇д̇аа д̇ам̣ д̣̇исваа уббаннасинзхаа худ̇ваа ‘‘мама сиймааяа анд̇о ниб̣б̣ад̇д̇аа, мама сиймааяа анд̇о ниб̣б̣ад̇д̇аа’’д̇и вивад̣̇анд̇аа саггасса д̣̇зваран̃н̃о санд̇игам̣ г̇анд̇ваа, ‘‘д̣̇зва, имам̣ но ниссааяа ад̣д̣о уббанно, д̇ам̣ винижчинаат̇аа’’д̇и аахам̣су. саггоби д̇ам̣ ологзд̇ваава уббаннасинзхо худ̇ваа звамааха – ‘‘имааяа во д̣̇идтагаалад̇о бадтааяа гат̇ам̣ жид̇д̇аани уббаннааний’’д̇и. ат̇зго ааха – ‘‘мама д̇аава уббаннажид̇д̇ам̣ сан̇г̇аамабхзри вияа саннисийд̣̇ид̇ум̣ наасагкий’’д̇и. д̣̇уд̇ияо ‘‘мама жид̇д̇ам̣ баб̣б̣ад̇анад̣̇ий вияа сийгхам̣ бавад̇д̇ад̇иязваа’’д̇и . д̇ад̇ияо ‘‘мама имиссаа д̣̇идтагаалад̇о бадтааяа гаггадасса вияа агкийни нигкамим̣суу’’д̇и. жад̇уд̇т̇о ‘‘мама жид̇д̇ам̣ жзд̇ияз уссаабид̇ад̇хаж̇о вияа нижжалам̣ таад̇ум̣ наасагкий’’д̇и. ат̇а нз сагго ааха – ‘‘д̇аад̇аа, д̇умхаагам̣ д̇аава жид̇д̇аани басаяхаруубаани, ахам̣ бана имам̣ лабханд̇о ж̇ийвиссаами, алабханд̇асса мз маран̣ам̣ бхависсад̇ий’’д̇и. д̣̇звабуд̇д̇аа, ‘‘махаарааж̇а, д̇умхаагам̣ маран̣зна ад̇т̇о над̇т̇ий’’д̇и д̇ам̣ саггасса виссаж̇ж̇зд̇ваа баггамим̣су. саа саггасса бияаа ахоси манаабаа. ‘‘асугагийл̣ам̣ наама г̇ажчаамаа’’д̇и вуд̇д̇з сагго д̇ассаа важанам̣ бадигкибид̇ум̣ наасагкийд̇и.
Sā tato cutā tāvatiṃsabhavane catunnaṃ devaputtānaṃ sīmantare nibbattitvā pāsādikā rūpasobhaggappattā ahosi. Cattāropi devaputtā taṃ disvā uppannasinehā hutvā ‘‘mama sīmāya anto nibbattā, mama sīmāya anto nibbattā’’ti vivadantā sakkassa devarañño santikaṃ gantvā, ‘‘deva, imaṃ no nissāya aḍḍo uppanno, taṃ vinicchināthā’’ti āhaṃsu. Sakkopi taṃ oloketvāva uppannasineho hutvā evamāha – ‘‘imāya vo diṭṭhakālato paṭṭhāya kathaṃ cittāni uppannānī’’ti. Atheko āha – ‘‘mama tāva uppannacittaṃ saṅgāmabheri viya sannisīdituṃ nāsakkhī’’ti. Dutiyo ‘‘mama cittaṃ pabbatanadī viya sīghaṃ pavattatiyevā’’ti . Tatiyo ‘‘mama imissā diṭṭhakālato paṭṭhāya kakkaṭassa viya akkhīni nikkhamiṃsū’’ti. Catuttho ‘‘mama cittaṃ cetiye ussāpitadhajo viya niccalaṃ ṭhātuṃ nāsakkhī’’ti. Atha ne sakko āha – ‘‘tātā, tumhākaṃ tāva cittāni pasayharūpāni, ahaṃ pana imaṃ labhanto jīvissāmi, alabhantassa me maraṇaṃ bhavissatī’’ti. Devaputtā, ‘‘mahārāja, tumhākaṃ maraṇena attho natthī’’ti taṃ sakkassa vissajjetvā pakkamiṃsu. Sā sakkassa piyā ahosi manāpā. ‘‘Asukakīḷaṃ nāma gacchāmā’’ti vutte sakko tassā vacanaṃ paṭikkhipituṃ nāsakkhīti.
рохинийкад̇д̇ияаган̃н̃аавад̇т̇у батамам̣.
Rohinīkhattiyakaññāvatthu paṭhamaṃ.
2. ан̃н̃ад̇арабхигкувад̇т̇у
2. Aññatarabhikkhuvatthu
яо вз уббад̇ид̇анд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа аг̇г̇аал̣авз жзд̇ияз вихаранд̇о ан̃н̃ад̇арам̣ бхигкум̣ аараб̣бха гат̇зси.
Yo ve uppatitanti imaṃ dhammadesanaṃ satthā aggāḷave cetiye viharanto aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.
сад̇т̇аараа хи бхигкусан̇гхасса сзнаасанз анун̃н̃аад̇з рааж̇аг̇ахасздтиаад̣̇ийхи сзнаасанзсу гарияамаанзсу зго аал̣авиго бхигку ад̇д̇ано сзнаасанам̣ гаронд̇о згам̣ манаабаругкам̣ д̣̇исваа чинд̣̇ид̇ум̣ аарабхи. д̇ад̇т̇а бана ниб̣б̣ад̇д̇аа згаа д̇арун̣абуд̇д̇аа д̣̇звад̇аа буд̇д̇ам̣ ан̇гзнаад̣̇ааяа тид̇аа яаажи ‘‘маа мз, саами, вимаанам̣ чинд̣̇и, на сагкиссаами буд̇д̇ам̣ аад̣̇ааяа анааваасаа вижарид̇у’’нд̇и. со ‘‘ахам̣ ан̃н̃ад̇ра ийд̣̇исам̣ ругкам̣ на лабхиссаамий’’д̇и д̇ассаа важанам̣ наад̣̇ияи. саа ‘‘имамби д̇аава д̣̇аарагам̣ ологзд̇ваа орамиссад̇ий’’д̇и буд̇д̇ам̣ ругкасаакааяа табзси. соби бхигку угкибид̇ам̣ парасум̣ санд̇хаарзд̇ум̣ асаггонд̇о д̣̇аарагасса б̣аахум̣ чинд̣̇и, д̣̇звад̇аа уббаннаб̣алавагод̇хаа ‘‘бахарид̇ваа нам̣ маарзссаамий’’д̇и убхо хад̇т̇з угкибид̇ваа звам̣ д̇аава жинд̇зси – ‘‘аяам̣ бхигку сийлаваа. сажаахам̣ имам̣ маарзссаами, нираяаг̇ааминий бхависсаами. сзсад̣̇звад̇ааби ад̇д̇ано ругкам̣ чинд̣̇анд̇з бхигкуу д̣̇исваа ‘асугад̣̇звад̇ааяа звам̣ наама маарид̇о бхигкуу’д̇и мам̣ бамаан̣ам̣ гад̇ваа бхигкуу маарзссанд̇и. аяан̃жа сасаамиго бхигку, саамигассзва нам̣ гат̇зссаамий’’д̇и угкид̇д̇ахад̇т̇з абанзд̇ваа род̣̇амаанаа сад̇т̇у санд̇игам̣ г̇анд̇ваа ванд̣̇ид̇ваа згаманд̇ам̣ адтааси. ат̇а нам̣ сад̇т̇аа ‘‘гим̣ д̣̇звад̇з’’д̇и ааха. саа, ‘‘бханд̇з, д̇умхаагам̣ мз саавагзна ид̣̇ам̣ наама гад̇ам̣, ахамби нам̣ маарзд̇угаамаа худ̇ваа ид̣̇ам̣ наама жинд̇зд̇ваа амаарзд̇ваава ид̇хааг̇ад̇аа’’д̇и саб̣б̣ам̣ д̇ам̣ бавад̇д̇им̣ вид̇т̇аарад̇о аарожзси.
Satthārā hi bhikkhusaṅghassa senāsane anuññāte rājagahaseṭṭhiādīhi senāsanesu kariyamānesu eko āḷaviko bhikkhu attano senāsanaṃ karonto ekaṃ manāparukkhaṃ disvā chindituṃ ārabhi. Tattha pana nibbattā ekā taruṇaputtā devatā puttaṃ aṅkenādāya ṭhitā yāci ‘‘mā me, sāmi, vimānaṃ chindi, na sakkhissāmi puttaṃ ādāya anāvāsā vicaritu’’nti. So ‘‘ahaṃ aññatra īdisaṃ rukkhaṃ na labhissāmī’’ti tassā vacanaṃ nādiyi. Sā ‘‘imampi tāva dārakaṃ oloketvā oramissatī’’ti puttaṃ rukkhasākhāya ṭhapesi. Sopi bhikkhu ukkhipitaṃ pharasuṃ sandhāretuṃ asakkonto dārakassa bāhuṃ chindi, devatā uppannabalavakodhā ‘‘paharitvā naṃ māressāmī’’ti ubho hatthe ukkhipitvā evaṃ tāva cintesi – ‘‘ayaṃ bhikkhu sīlavā. Sacāhaṃ imaṃ māressāmi, nirayagāminī bhavissāmi. Sesadevatāpi attano rukkhaṃ chindante bhikkhū disvā ‘asukadevatāya evaṃ nāma mārito bhikkhū’ti maṃ pamāṇaṃ katvā bhikkhū māressanti. Ayañca sasāmiko bhikkhu, sāmikasseva naṃ kathessāmī’’ti ukkhittahatthe apanetvā rodamānā satthu santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Atha naṃ satthā ‘‘kiṃ devate’’ti āha. Sā, ‘‘bhante, tumhākaṃ me sāvakena idaṃ nāma kataṃ, ahampi naṃ māretukāmā hutvā idaṃ nāma cintetvā amāretvāva idhāgatā’’ti sabbaṃ taṃ pavattiṃ vitthārato ārocesi.
сад̇т̇аа д̇ам̣ суд̇ваа ‘‘саад̇ху, саад̇ху д̣̇звад̇з, саад̇ху д̇з гад̇ам̣ звам̣ уг̇г̇ад̇ам̣ гобам̣ бханд̇ам̣ рат̇ам̣ вияа ниг̇г̇ан̣хамаанааяаа’’д̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –
Satthā taṃ sutvā ‘‘sādhu, sādhu devate, sādhu te kataṃ evaṃ uggataṃ kopaṃ bhantaṃ rathaṃ viya niggaṇhamānāyā’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –
222.
222.
‘‘яо вз уббад̇ид̇ам̣ год̇хам̣, рат̇ам̣ бханд̇ам̣ва ваараяз;
‘‘Yo ve uppatitaṃ kodhaṃ, rathaṃ bhantaṃva vāraye;
д̇амахам̣ саарат̇им̣ б̣рууми, расмиг̇г̇аахо ид̇аро ж̇ано’’д̇и.
Tamahaṃ sārathiṃ brūmi, rasmiggāho itaro jano’’ti.
д̇ад̇т̇а уббад̇ид̇анд̇и уббаннам̣. рат̇ам̣ бханд̇ам̣ ваад̇и яат̇аа наама чзго саарат̇и ад̇ивзг̇зна д̇хааванд̇ам̣ рат̇ам̣ ниг̇г̇ан̣хид̇ваа яат̇ижчагам̣ табзд̇и, звам̣ яо буг̇г̇ало уббаннам̣ год̇хам̣ ваараяз ниг̇г̇ан̣хид̇ум̣ саггод̇и. д̇амаханд̇и д̇ам̣ ахам̣ саарат̇им̣ б̣рууми. ид̇аро ж̇анод̇и ид̇аро бана рааж̇аубарааж̇аад̣̇ийнам̣ рат̇асаарат̇иж̇ано расмиг̇г̇аахо наама ход̇и, на уд̇д̇амасаарат̇ийд̇и.
Tattha uppatitanti uppannaṃ. Rathaṃ bhantaṃ vāti yathā nāma cheko sārathi ativegena dhāvantaṃ rathaṃ niggaṇhitvā yathicchakaṃ ṭhapeti, evaṃ yo puggalo uppannaṃ kodhaṃ vāraye niggaṇhituṃ sakkoti. Tamahanti taṃ ahaṃ sārathiṃ brūmi. Itaro janoti itaro pana rājauparājādīnaṃ rathasārathijano rasmiggāho nāma hoti, na uttamasārathīti.
д̣̇зсанаавасаанз д̣̇звад̇аа сод̇аабад̇д̇ипалз бад̇идтахи, самбад̇д̇абарисааяаби саад̇т̇игаа д̇хаммад̣̇зсанаа ахосийд̇и.
Desanāvasāne devatā sotāpattiphale patiṭṭhahi, sampattaparisāyapi sātthikā dhammadesanā ahosīti.
д̣̇звад̇аа бана сод̇аабаннаа худ̇вааби род̣̇амаанаа адтааси. ат̇а нам̣ сад̇т̇аа ‘‘гим̣ д̣̇звад̇з’’д̇и бужчид̇ваа, ‘‘бханд̇з, вимаанам̣ мз надтам̣, ид̣̇аани гим̣ гариссаамий’’д̇и вуд̇д̇з, ‘‘алам̣ д̣̇звад̇з, маа жинд̇аяи, ахам̣ д̇з вимаанам̣ д̣̇ассаамий’’д̇и ж̇зд̇аванз г̇анд̇хагудисамийбз буримад̣̇ивасз жуд̇ад̣̇звад̇ам̣ згам̣ ругкам̣ абад̣̇исанд̇о ‘‘амугасмим̣ огаасз ругко вивид̇д̇о, д̇ад̇т̇а убаг̇ажчаа’’д̇и ааха. саа д̇ад̇т̇а убаг̇ан̃чи. д̇ад̇о бадтааяа ‘‘б̣уд̣̇д̇хад̣̇ад̇д̇ияам̣ имиссаа вимаана’’нд̇и махзсагкад̣̇звад̇ааби ааг̇анд̇ваа д̇ам̣ жаалзд̇ум̣ наасагким̣су. сад̇т̇аа д̇ам̣ ад̇т̇уббад̇д̇им̣ гад̇ваа бхигкуунам̣ бхууд̇аг̇аамасигкаабад̣̇ам̣ бан̃н̃аабзсийд̇и.
Devatā pana sotāpannā hutvāpi rodamānā aṭṭhāsi. Atha naṃ satthā ‘‘kiṃ devate’’ti pucchitvā, ‘‘bhante, vimānaṃ me naṭṭhaṃ, idāni kiṃ karissāmī’’ti vutte, ‘‘alaṃ devate, mā cintayi, ahaṃ te vimānaṃ dassāmī’’ti jetavane gandhakuṭisamīpe purimadivase cutadevataṃ ekaṃ rukkhaṃ apadisanto ‘‘amukasmiṃ okāse rukkho vivitto, tattha upagacchā’’ti āha. Sā tattha upagañchi. Tato paṭṭhāya ‘‘buddhadattiyaṃ imissā vimāna’’nti mahesakkhadevatāpi āgantvā taṃ cāletuṃ nāsakkhiṃsu. Satthā taṃ atthuppattiṃ katvā bhikkhūnaṃ bhūtagāmasikkhāpadaṃ paññāpesīti.
ан̃н̃ад̇арабхигкувад̇т̇у д̣̇уд̇ияам̣.
Aññatarabhikkhuvatthu dutiyaṃ.
3. уд̇д̇арааубаасигаавад̇т̇у
3. Uttarāupāsikāvatthu
аггод̇хзна ж̇инз год̇ханд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа взл̣уванз вихаранд̇о уд̇д̇арааяа г̇зхз гад̇абхад̇д̇агижжо уд̇д̇арам̣ убаасигам̣ аараб̣бха гат̇зси.
Akkodhena jine kodhanti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto uttarāya gehe katabhattakicco uttaraṃ upāsikaṃ ārabbha kathesi.
д̇ад̇рааяаманубуб̣б̣ий гат̇аа – рааж̇аг̇ахз гира суманасздтим̣ ниссааяа бун̣н̣о наама д̣̇алид̣̇д̣̇о бхад̇им̣ гад̇ваа ж̇ийвад̇и. д̇асса бхарияаа жа уд̇д̇араа наама д̇хийд̇аа жаад̇и д̣̇взязва г̇зхамаанусагаа. ат̇згад̣̇ивасам̣ ‘‘сад̇д̇аахам̣ нагкад̇д̇ам̣ гийл̣ид̇аб̣б̣а’’нд̇и рааж̇аг̇ахз гхосанам̣ гарим̣су. д̇ам̣ суд̇ваа суманасздти баад̇ова ааг̇ад̇ам̣ бун̣н̣ам̣ ааманд̇зд̇ваа, ‘‘д̇аад̇а, амхаагам̣ бариж̇ано нагкад̇д̇ам̣ гийл̣ид̇угаамо, д̇вам̣ гим̣ нагкад̇д̇ам̣ гийл̣иссаси, уд̣̇ааху бхад̇им̣ гариссасий’’д̇и ааха. ‘‘саами, нагкад̇д̇ам̣ наама сад̇ханаанам̣ ход̇и, мама бана г̇зхз сваад̇анааяа яааг̇уд̇ан̣д̣уламби над̇т̇и, гим̣ мз нагкад̇д̇зна, г̇он̣з лабханд̇о гасид̇ум̣ г̇амиссаамий’’д̇и. ‘‘д̇зна хи г̇он̣з г̇ан̣хаахий’’д̇и. со б̣алаваг̇он̣з жа нан̇г̇алан̃жа г̇ахзд̇ваа, ‘‘бхад̣̇д̣̇з, нааг̇араа нагкад̇д̇ам̣ гийл̣анд̇и, ахам̣ д̣̇алид̣̇д̣̇ад̇ааяа бхад̇им̣ гаад̇ум̣ г̇амиссаами, маяхамби д̇аава аж̇ж̇а д̣̇виг̇ун̣ам̣ ниваабам̣ бажид̇ваа бхад̇д̇ам̣ аахарзяяаасий’’д̇и бхарияам̣ вад̇ваа кзд̇д̇ам̣ аг̇амааси.
Tatrāyamanupubbī kathā – rājagahe kira sumanaseṭṭhiṃ nissāya puṇṇo nāma daliddo bhatiṃ katvā jīvati. Tassa bhariyā ca uttarā nāma dhītā cāti dveyeva gehamānusakā. Athekadivasaṃ ‘‘sattāhaṃ nakkhattaṃ kīḷitabba’’nti rājagahe ghosanaṃ kariṃsu. Taṃ sutvā sumanaseṭṭhi pātova āgataṃ puṇṇaṃ āmantetvā, ‘‘tāta, amhākaṃ parijano nakkhattaṃ kīḷitukāmo, tvaṃ kiṃ nakkhattaṃ kīḷissasi, udāhu bhatiṃ karissasī’’ti āha. ‘‘Sāmi, nakkhattaṃ nāma sadhanānaṃ hoti, mama pana gehe svātanāya yāgutaṇḍulampi natthi, kiṃ me nakkhattena, goṇe labhanto kasituṃ gamissāmī’’ti. ‘‘Tena hi goṇe gaṇhāhī’’ti. So balavagoṇe ca naṅgalañca gahetvā, ‘‘bhadde, nāgarā nakkhattaṃ kīḷanti, ahaṃ daliddatāya bhatiṃ kātuṃ gamissāmi, mayhampi tāva ajja dviguṇaṃ nivāpaṃ pacitvā bhattaṃ āhareyyāsī’’ti bhariyaṃ vatvā khettaṃ agamāsi.
саарибуд̇д̇ад̇т̇зроби сад̇д̇аахам̣ нирод̇хасамаабанно д̇ам̣ д̣̇ивасам̣ вудтааяа ‘‘гасса ну ко аж̇ж̇а маяаа сан̇г̇ахам̣ гаад̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и ологзнд̇о бун̣н̣ам̣ ад̇д̇ано н̃аан̣аж̇ааласса анд̇о бавидтам̣ д̣̇исваа ‘‘сад̣̇д̇хо ну ко зса, сагкиссад̇и ваа мз сан̇г̇ахам̣ гаад̇у’’нд̇и ологзнд̇о д̇асса сад̣̇д̇хабхааван̃жа сан̇г̇ахам̣ гаад̇ум̣ самад̇т̇абхааван̃жа д̇аббажжаяаа жасса махаасамбад̇д̇ибадилаабхан̃жа н̃ад̇ваа бад̇д̇ажийварамаад̣̇ааяа д̇асса гасанадтаанам̣ г̇анд̇ваа ааваадад̇ийрз згам̣ г̇умб̣ам̣ ологзнд̇о адтааси.
Sāriputtattheropi sattāhaṃ nirodhasamāpanno taṃ divasaṃ vuṭṭhāya ‘‘kassa nu kho ajja mayā saṅgahaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ti olokento puṇṇaṃ attano ñāṇajālassa anto paviṭṭhaṃ disvā ‘‘saddho nu kho esa, sakkhissati vā me saṅgahaṃ kātu’’nti olokento tassa saddhabhāvañca saṅgahaṃ kātuṃ samatthabhāvañca tappaccayā cassa mahāsampattipaṭilābhañca ñatvā pattacīvaramādāya tassa kasanaṭṭhānaṃ gantvā āvāṭatīre ekaṃ gumbaṃ olokento aṭṭhāsi.
бун̣н̣о т̇зрам̣ д̣̇исваава гасим̣ табзд̇ваа бан̃жабад̇идтид̇зна т̇зрам̣ ванд̣̇ид̇ваа ‘‘д̣̇анд̇агадтзна ад̇т̇о бхависсад̇ий’’д̇и д̣̇анд̇агадтам̣ габбияам̣ гад̇ваа ад̣̇ааси. ат̇асса т̇зро бад̇д̇ан̃жа бариссааванан̃жа нийхарид̇ваа ад̣̇ааси. со ‘‘баанийязна ад̇т̇о бхависсад̇ий’’д̇и д̇ам̣ аад̣̇ааяа баанийяам̣ бариссаавзд̇ваа ад̣̇ааси. т̇зро жинд̇зси – ‘‘аяам̣ барзсам̣ бажчимаг̇зхз васад̇и. сажасса г̇зхад̣̇ваарам̣ г̇амиссаами, имасса бхарияаа мам̣ д̣̇адтум̣ на лабхиссад̇и. яаавассаа бхад̇д̇ам̣ аад̣̇ааяа маг̇г̇ам̣ бадибаж̇ж̇ад̇и, д̇аава ид̇хзва бхависсаамий’’д̇и. со д̇ад̇т̇зва т̇огам̣ вийд̇инаамзд̇ваа д̇асса маг̇г̇аарул̣хабхаавам̣ н̃ад̇ваа анд̇онаг̇араабхимуко бааяааси.
Puṇṇo theraṃ disvāva kasiṃ ṭhapetvā pañcapatiṭṭhitena theraṃ vanditvā ‘‘dantakaṭṭhena attho bhavissatī’’ti dantakaṭṭhaṃ kappiyaṃ katvā adāsi. Athassa thero pattañca parissāvanañca nīharitvā adāsi. So ‘‘pānīyena attho bhavissatī’’ti taṃ ādāya pānīyaṃ parissāvetvā adāsi. Thero cintesi – ‘‘ayaṃ paresaṃ pacchimagehe vasati. Sacassa gehadvāraṃ gamissāmi, imassa bhariyā maṃ daṭṭhuṃ na labhissati. Yāvassā bhattaṃ ādāya maggaṃ paṭipajjati, tāva idheva bhavissāmī’’ti. So tattheva thokaṃ vītināmetvā tassa maggāruḷhabhāvaṃ ñatvā antonagarābhimukho pāyāsi.
саа анд̇араамаг̇г̇з т̇зрам̣ д̣̇исваа жинд̇зси – ‘‘аббзгад̣̇аахам̣ д̣̇зяяад̇хаммз сад̇и аяяам̣ на бассаами, аббзгад̣̇аа мз аяяам̣ бассанд̇ияаа д̣̇зяяад̇хаммо на ход̇и. аж̇ж̇а бана мз аяяо жа д̣̇идто, д̣̇зяяад̇хаммо жааяам̣ ад̇т̇и, гариссад̇и ну ко мз сан̇г̇аха’’нд̇и. саа бхад̇д̇абхааж̇анам̣ оробзд̇ваа т̇зрам̣ бан̃жабад̇идтид̇зна ванд̣̇ид̇ваа, ‘‘бханд̇з, ид̣̇ам̣ луукам̣ ваа бан̣ийд̇ам̣ ваад̇и ажинд̇зд̇ваа д̣̇аасасса во сан̇г̇ахам̣ гарот̇аа’’д̇и ааха. т̇зро бад̇д̇ам̣ убанаамзд̇ваа д̇ааяа згзна хад̇т̇зна бхааж̇анам̣ д̇хаарзд̇ваа згзна хад̇т̇зна д̇ад̇о бхад̇д̇ам̣ д̣̇ад̣̇амаанааяа убад̣дхабхад̇д̇з д̣̇иннз ‘‘ала’’нд̇и хад̇т̇зна бад̇д̇ам̣ бид̣̇ахи. саа, ‘‘бханд̇з, згова бадивисо, на саггаа д̣̇вид̇хаа гаад̇ум̣. д̇умхаагам̣ д̣̇аасасса ид̇халогасан̇г̇ахам̣ агад̇ваа баралогасан̇г̇ахам̣ гарот̇а, ниравасзсамзва д̣̇аад̇угаамамхий’’д̇и вад̇ваа саб̣б̣амзва т̇зрасса бад̇д̇з бад̇идтабзд̇ваа ‘‘д̇умхзхи д̣̇идтад̇хаммассзва бхааг̇ий асса’’нд̇и бад̇т̇анам̣ агааси. т̇зро ‘‘звам̣ ход̇уу’’д̇и вад̇ваа тид̇агова анумод̣̇анам̣ гарид̇ваа згасмим̣ уд̣̇агапаасугадтаанз нисийд̣̇ид̇ваа бхад̇д̇агижжамагааси. сааби нивад̇д̇ид̇ваа д̇ан̣д̣улз бариязсид̇ваа бхад̇д̇ам̣ бажи. бун̣н̣оби ад̣дхагарийсамад̇д̇адтаанам̣ гасид̇ваа ж̇игхажчам̣ сахид̇ум̣ асаггонд̇о г̇он̣з виссаж̇ж̇зд̇ваа згаругкажчааяам̣ бависид̇ваа маг̇г̇ам̣ ологзнд̇о нисийд̣̇и.
Sā antarāmagge theraṃ disvā cintesi – ‘‘appekadāhaṃ deyyadhamme sati ayyaṃ na passāmi, appekadā me ayyaṃ passantiyā deyyadhammo na hoti. Ajja pana me ayyo ca diṭṭho, deyyadhammo cāyaṃ atthi, karissati nu kho me saṅgaha’’nti. Sā bhattabhājanaṃ oropetvā theraṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā, ‘‘bhante, idaṃ lūkhaṃ vā paṇītaṃ vāti acintetvā dāsassa vo saṅgahaṃ karothā’’ti āha. Thero pattaṃ upanāmetvā tāya ekena hatthena bhājanaṃ dhāretvā ekena hatthena tato bhattaṃ dadamānāya upaḍḍhabhatte dinne ‘‘ala’’nti hatthena pattaṃ pidahi. Sā, ‘‘bhante, ekova paṭiviso, na sakkā dvidhā kātuṃ. Tumhākaṃ dāsassa idhalokasaṅgahaṃ akatvā paralokasaṅgahaṃ karotha, niravasesameva dātukāmamhī’’ti vatvā sabbameva therassa patte patiṭṭhapetvā ‘‘tumhehi diṭṭhadhammasseva bhāgī assa’’nti patthanaṃ akāsi. Thero ‘‘evaṃ hotū’’ti vatvā ṭhitakova anumodanaṃ karitvā ekasmiṃ udakaphāsukaṭṭhāne nisīditvā bhattakiccamakāsi. Sāpi nivattitvā taṇḍule pariyesitvā bhattaṃ paci. Puṇṇopi aḍḍhakarīsamattaṭṭhānaṃ kasitvā jighacchaṃ sahituṃ asakkonto goṇe vissajjetvā ekarukkhacchāyaṃ pavisitvā maggaṃ olokento nisīdi.
ат̇асса бхарияаа бхад̇д̇ам̣ аад̣̇ааяа г̇ажчамаанаа д̇ам̣ д̣̇исваава ‘‘зса ж̇игхажчааяа бийл̣ид̇о мам̣ ологзнд̇о нисинно. сажз мам̣ ‘ад̇ивияа ж̇з жирааяий’д̇и д̇аж̇ж̇зд̇ваа бад̇од̣̇аладтияаа мам̣ бахариссад̇и, маяаа гад̇агаммам̣ нирад̇т̇агам̣ бхависсад̇и. бадигажжзвасса аарожзссаамий’’д̇и жинд̇зд̇ваа звамааха – ‘‘саами, аж̇ж̇згад̣̇ивасам̣ жид̇д̇ам̣ басаад̣̇зхи, маа маяаа гад̇агаммам̣ нирад̇т̇агам̣ гари. ахан̃хи баад̇ова д̇з бхад̇д̇ам̣ аахаранд̇ий анд̇араамаг̇г̇з д̇хаммасзнаабад̇им̣ д̣̇исваа д̇ава бхад̇д̇ам̣ д̇асса д̣̇ад̇ваа буна г̇анд̇ваа бхад̇д̇ам̣ бажид̇ваа ааг̇ад̇аа, басаад̣̇зхи, саами, жид̇д̇а’’нд̇и. со ‘‘гим̣ вад̣̇зси, бхад̣̇д̣̇з’’д̇и бужчид̇ваа буна д̇амад̇т̇ам̣ суд̇ваа, ‘‘бхад̣̇д̣̇з, саад̇ху вад̇а д̇з гад̇ам̣ мама бхад̇д̇ам̣ аяяасса д̣̇ад̣̇амаанааяа, маяаабисса аж̇ж̇а баад̇ова д̣̇анд̇агадтан̃жа мукод̣̇аган̃жа д̣̇инна’’нд̇и басаннамаанасо д̇ам̣ важанам̣ абхинанд̣̇ид̇ваа уссурз лад̣̇д̇хабхад̇д̇ад̇ааяа гиланд̇агааяо д̇ассаа ан̇гз сийсам̣ гад̇ваа нид̣̇д̣̇ам̣ оггами.
Athassa bhariyā bhattaṃ ādāya gacchamānā taṃ disvāva ‘‘esa jighacchāya pīḷito maṃ olokento nisinno. Sace maṃ ‘ativiya je cirāyī’ti tajjetvā patodalaṭṭhiyā maṃ paharissati, mayā katakammaṃ niratthakaṃ bhavissati. Paṭikaccevassa ārocessāmī’’ti cintetvā evamāha – ‘‘sāmi, ajjekadivasaṃ cittaṃ pasādehi, mā mayā katakammaṃ niratthakaṃ kari. Ahañhi pātova te bhattaṃ āharantī antarāmagge dhammasenāpatiṃ disvā tava bhattaṃ tassa datvā puna gantvā bhattaṃ pacitvā āgatā, pasādehi, sāmi, citta’’nti. So ‘‘kiṃ vadesi, bhadde’’ti pucchitvā puna tamatthaṃ sutvā, ‘‘bhadde, sādhu vata te kataṃ mama bhattaṃ ayyassa dadamānāya, mayāpissa ajja pātova dantakaṭṭhañca mukhodakañca dinna’’nti pasannamānaso taṃ vacanaṃ abhinanditvā ussure laddhabhattatāya kilantakāyo tassā aṅke sīsaṃ katvā niddaṃ okkami.
ат̇асса баад̇ова гасид̇адтаанам̣ бам̣сужун̣н̣ам̣ убаад̣̇ааяа саб̣б̣ам̣ рад̇д̇асуван̣н̣ам̣ ган̣игаарабубпарааси вияа собхамаанам̣ адтааси. со баб̣уд̣̇д̇хо ологзд̇ваа бхарияам̣ ааха – ‘‘бхад̣̇д̣̇з, зд̇ам̣ гасид̇адтаанам̣ саб̣б̣ам̣ мама суван̣н̣ам̣ худ̇ваа бан̃н̃ааяад̇и, гим̣ ну ко мз ад̇иуссурз лад̣̇д̇хабхад̇д̇ад̇ааяа агкийни бхаманд̇ий’’д̇и. ‘‘саами, маяхамби звамзва бан̃н̃ааяад̇ий’’д̇и. со удтааяа д̇ад̇т̇а г̇анд̇ваа згабин̣д̣ам̣ г̇ахзд̇ваа нан̇г̇аласийсз бахарид̇ваа суван̣н̣абхаавам̣ н̃ад̇ваа ‘‘ахо аяяасса д̇хаммасзнаабад̇исса мз д̣̇иннад̣̇аанзна аж̇ж̇зва вибааго д̣̇ассид̇о, на ко бана саггаа зд̇д̇агам̣ д̇ханам̣ бадижчаад̣̇зд̇ваа барибхун̃ж̇ид̇у’’нд̇и бхарияааяа аабхад̇ам̣ бхад̇д̇абаад̇им̣ суван̣н̣асса буурзд̇ваа рааж̇агулам̣ г̇анд̇ваа ран̃н̃аа гад̇огаасо бависид̇ваа рааж̇аанам̣ абхиваад̣̇зд̇ваа ‘‘гим̣, д̇аад̇аа’’д̇и вуд̇д̇з, ‘‘д̣̇зва, аж̇ж̇а маяаа гасид̇адтаанам̣ саб̣б̣ам̣ суван̣н̣абхарид̇амзва худ̇ваа тид̇ам̣, ид̣̇ам̣ суван̣н̣ам̣ аахараабзд̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и. ‘‘госи д̇ва’’нд̇и? ‘‘бун̣н̣о наама аха’’нд̇и. ‘‘гим̣ бана д̇з аж̇ж̇а гад̇а’’нд̇и? ‘‘д̇хаммасзнаабад̇исса мз аж̇ж̇а баад̇ова д̣̇анд̇агадтан̃жа мукод̣̇аган̃жа д̣̇иннам̣, бхарияааяаби мз маяхам̣ аахаран̣абхад̇д̇ам̣ д̇ассзва д̣̇инна’’нд̇и.
Athassa pātova kasitaṭṭhānaṃ paṃsucuṇṇaṃ upādāya sabbaṃ rattasuvaṇṇaṃ kaṇikārapuppharāsi viya sobhamānaṃ aṭṭhāsi. So pabuddho oloketvā bhariyaṃ āha – ‘‘bhadde, etaṃ kasitaṭṭhānaṃ sabbaṃ mama suvaṇṇaṃ hutvā paññāyati, kiṃ nu kho me atiussure laddhabhattatāya akkhīni bhamantī’’ti. ‘‘Sāmi, mayhampi evameva paññāyatī’’ti. So uṭṭhāya tattha gantvā ekapiṇḍaṃ gahetvā naṅgalasīse paharitvā suvaṇṇabhāvaṃ ñatvā ‘‘aho ayyassa dhammasenāpatissa me dinnadānena ajjeva vipāko dassito, na kho pana sakkā ettakaṃ dhanaṃ paṭicchādetvā paribhuñjitu’’nti bhariyāya ābhataṃ bhattapātiṃ suvaṇṇassa pūretvā rājakulaṃ gantvā raññā katokāso pavisitvā rājānaṃ abhivādetvā ‘‘kiṃ, tātā’’ti vutte, ‘‘deva, ajja mayā kasitaṭṭhānaṃ sabbaṃ suvaṇṇabharitameva hutvā ṭhitaṃ, idaṃ suvaṇṇaṃ āharāpetuṃ vaṭṭatī’’ti. ‘‘Kosi tva’’nti? ‘‘Puṇṇo nāma aha’’nti. ‘‘Kiṃ pana te ajja kata’’nti? ‘‘Dhammasenāpatissa me ajja pātova dantakaṭṭhañca mukhodakañca dinnaṃ, bhariyāyapi me mayhaṃ āharaṇabhattaṃ tasseva dinna’’nti.
д̇ам̣ суд̇ваа рааж̇аа ‘‘аж̇ж̇зва гира, бхо, д̇хаммасзнаабад̇исса д̣̇иннад̣̇аанзна вибааго д̣̇ассид̇о’’д̇и вад̇ваа, ‘‘д̇аад̇а, гим̣ гаромий’’д̇и бужчи. ‘‘б̣ахууни сагадасахассаани бахин̣ид̇ваа суван̣н̣ам̣ аахараабзт̇аа’’д̇и. рааж̇аа сагадаани бахин̣и. рааж̇абурисзсу ‘‘ран̃н̃о санд̇ага’’нд̇и г̇ан̣ханд̇зсу г̇ахид̇аг̇ахид̇ам̣ мад̇д̇игаава ход̇и. д̇з г̇анд̇ваа ран̃н̃о аарожзд̇ваа ‘‘д̇умхзхи гинд̇и вад̇ваа г̇ахид̇а’’нд̇и. будтаа ‘‘д̇умхаагам̣ санд̇ага’’нд̇и аахам̣су. на маяхам̣, д̇аад̇аа, санд̇агам̣, г̇ажчат̇а ‘‘бун̣н̣асса санд̇ага’’нд̇и вад̇ваа г̇ан̣хат̇аад̇и. д̇з д̇ат̇аа гарим̣су, г̇ахид̇аг̇ахид̇ам̣ суван̣н̣амзва ахоси. саб̣б̣амби аахарид̇ваа рааж̇ан̇г̇ан̣з раасимагам̣су, асийд̇ихад̇т̇уб̣б̣зд̇хо рааси ахоси. рааж̇аа нааг̇арз саннибаад̇зд̇ваа ‘‘имасмим̣ наг̇арз ад̇т̇и гассажи зд̇д̇агам̣ суван̣н̣а’’нд̇и? ‘‘над̇т̇и, д̣̇зваа’’д̇и. ‘‘гим̣ банасса д̣̇аад̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и? ‘‘сздтичад̇д̇ам̣, д̣̇зваа’’д̇и. рааж̇аа ‘‘б̣аахуд̇ханасздти наама ход̇уу’’д̇и маханд̇зна бхог̇зна сад̣̇д̇хим̣ д̇асса сздтичад̇д̇амад̣̇ааси. ат̇а нам̣ со ааха – ‘‘маяам̣, д̣̇зва, зд̇д̇агам̣ гаалам̣ барагулз васимхаа, васанадтаанам̣ но д̣̇зт̇аа’’д̇и. ‘‘д̇зна хи басса, зса г̇умб̣о бан̃н̃ааяад̇и, зд̇ам̣ хараабзд̇ваа г̇зхам̣ гаарзхий’’д̇и бураан̣асздтисса г̇зхадтаанам̣ аажигки. со д̇асмим̣ таанз гад̇ибаахзнзва г̇зхам̣ гаараабзд̇ваа г̇зхаббавзсанаман̇г̇алан̃жа чад̇д̇аман̇г̇алан̃жа згад̇ова гаронд̇о сад̇д̇аахам̣ б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса д̣̇аанам̣ ад̣̇ааси. ат̇асса сад̇т̇аа анумод̣̇анам̣ гаронд̇о анубуб̣б̣им̣ гат̇ам̣ гат̇зси. д̇хаммагат̇аавасаанз бун̣н̣асздти жа бхарияаа жасса д̇хийд̇аа жа уд̇д̇араад̇и д̇аяо ж̇анаа сод̇аабаннаа ахзсум̣.
Taṃ sutvā rājā ‘‘ajjeva kira, bho, dhammasenāpatissa dinnadānena vipāko dassito’’ti vatvā, ‘‘tāta, kiṃ karomī’’ti pucchi. ‘‘Bahūni sakaṭasahassāni pahiṇitvā suvaṇṇaṃ āharāpethā’’ti. Rājā sakaṭāni pahiṇi. Rājapurisesu ‘‘rañño santaka’’nti gaṇhantesu gahitagahitaṃ mattikāva hoti. Te gantvā rañño ārocetvā ‘‘tumhehi kinti vatvā gahita’’nti. Puṭṭhā ‘‘tumhākaṃ santaka’’nti āhaṃsu. Na mayhaṃ, tātā, santakaṃ, gacchatha ‘‘puṇṇassa santaka’’nti vatvā gaṇhathāti. Te tathā kariṃsu, gahitagahitaṃ suvaṇṇameva ahosi. Sabbampi āharitvā rājaṅgaṇe rāsimakaṃsu, asītihatthubbedho rāsi ahosi. Rājā nāgare sannipātetvā ‘‘imasmiṃ nagare atthi kassaci ettakaṃ suvaṇṇa’’nti? ‘‘Natthi, devā’’ti. ‘‘Kiṃ panassa dātuṃ vaṭṭatī’’ti? ‘‘Seṭṭhichattaṃ, devā’’ti. Rājā ‘‘bāhudhanaseṭṭhi nāma hotū’’ti mahantena bhogena saddhiṃ tassa seṭṭhichattamadāsi. Atha naṃ so āha – ‘‘mayaṃ, deva, ettakaṃ kālaṃ parakule vasimhā, vasanaṭṭhānaṃ no dethā’’ti. ‘‘Tena hi passa, esa gumbo paññāyati, etaṃ harāpetvā gehaṃ kārehī’’ti purāṇaseṭṭhissa gehaṭṭhānaṃ ācikkhi. So tasmiṃ ṭhāne katipāheneva gehaṃ kārāpetvā gehappavesanamaṅgalañca chattamaṅgalañca ekatova karonto sattāhaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dānaṃ adāsi. Athassa satthā anumodanaṃ karonto anupubbiṃ kathaṃ kathesi. Dhammakathāvasāne puṇṇaseṭṭhi ca bhariyā cassa dhītā ca uttarāti tayo janā sotāpannā ahesuṃ.
абарабхааг̇з рааж̇аг̇ахасздти бун̣н̣асздтино д̇хийд̇арам̣ ад̇д̇ано буд̇д̇асса ваарзси. со ‘‘наахам̣ д̣̇ассаамий’’д̇и вад̇ваа ‘‘маа звам̣ гарод̇у, зд̇д̇агам̣ гаалам̣ амхз ниссааяа васанд̇знзва д̇з самбад̇д̇и лад̣̇д̇хаа, д̣̇зд̇у мз буд̇д̇асса д̇хийд̇ара’’нд̇и вуд̇д̇з ‘‘со мижчаад̣̇идтиго, мама д̇хийд̇аа д̇ийхи рад̇анзхи винаа вад̇д̇ид̇ум̣ на саггод̇и, нзвасса д̇хийд̇арам̣ д̣̇ассаамий’’д̇и ааха. ат̇а нам̣ б̣ахуу сздтиг̇ан̣аад̣̇аяо гулабуд̇д̇аа ‘‘маа д̇зна сад̣̇д̇хим̣ виссаасам̣ бхинд̣̇и, д̣̇зхисса д̇хийд̇ара’’нд̇и яаажим̣су. со д̇зсам̣ важанам̣ самбадижчид̇ваа аасаал̣хибун̣н̣амааяам̣ д̇хийд̇арам̣ ад̣̇ааси. саа бад̇игулам̣ г̇ад̇агаалад̇о бадтааяа бхигкум̣ ваа бхигкуним̣ ваа убасан̇гамид̇ум̣ д̣̇аанам̣ ваа д̣̇аад̇ум̣ д̇хаммам̣ ваа сод̇ум̣ наалад̇т̇а. звам̣ ад̣дхад̇иязсу маасзсу вийд̇ивад̇д̇зсу санд̇игз тид̇ам̣ барижааригам̣ бужчи – ‘‘ид̣̇аани гид̇д̇агам̣ анд̇овассасса авасидта’’нд̇и? ‘‘ад̣дхамаасо, аяяз’’д̇и. саа бид̇у саасанам̣ бахин̣и ‘‘гасмаа мам̣ зваруубз б̣анд̇ханааг̇аарз багкибим̣су, варам̣ мз лагкан̣аахад̇ам̣ гад̇ваа барзсам̣ д̣̇аасим̣ саавзд̇ум̣. зваруубасса мижчаад̣̇идтигуласса д̣̇аад̇ум̣ на ваддад̇и. ааг̇ад̇агаалад̇о бадтааяа бхигкуд̣̇ассанаад̣̇ийсу згамби бун̃н̃ам̣ гаад̇ум̣ на лабхаамий’’д̇и.
Aparabhāge rājagahaseṭṭhi puṇṇaseṭṭhino dhītaraṃ attano puttassa vāresi. So ‘‘nāhaṃ dassāmī’’ti vatvā ‘‘mā evaṃ karotu, ettakaṃ kālaṃ amhe nissāya vasanteneva te sampatti laddhā, detu me puttassa dhītara’’nti vutte ‘‘so micchādiṭṭhiko, mama dhītā tīhi ratanehi vinā vattituṃ na sakkoti, nevassa dhītaraṃ dassāmī’’ti āha. Atha naṃ bahū seṭṭhigaṇādayo kulaputtā ‘‘mā tena saddhiṃ vissāsaṃ bhindi, dehissa dhītara’’nti yāciṃsu. So tesaṃ vacanaṃ sampaṭicchitvā āsāḷhipuṇṇamāyaṃ dhītaraṃ adāsi. Sā patikulaṃ gatakālato paṭṭhāya bhikkhuṃ vā bhikkhuniṃ vā upasaṅkamituṃ dānaṃ vā dātuṃ dhammaṃ vā sotuṃ nālattha. Evaṃ aḍḍhatiyesu māsesu vītivattesu santike ṭhitaṃ paricārikaṃ pucchi – ‘‘idāni kittakaṃ antovassassa avasiṭṭha’’nti? ‘‘Aḍḍhamāso, ayye’’ti. Sā pitu sāsanaṃ pahiṇi ‘‘kasmā maṃ evarūpe bandhanāgāre pakkhipiṃsu, varaṃ me lakkhaṇāhataṃ katvā paresaṃ dāsiṃ sāvetuṃ. Evarūpassa micchādiṭṭhikulassa dātuṃ na vaṭṭati. Āgatakālato paṭṭhāya bhikkhudassanādīsu ekampi puññaṃ kātuṃ na labhāmī’’ti.
ат̇ассаа бид̇аа ‘‘д̣̇угкид̇аа вад̇а мз д̇хийд̇аа’’д̇и анад̇д̇аманад̇ам̣ бавзд̣̇зд̇ваа бан̃жад̣̇аса гахаабан̣асахассаани бзсзси ‘‘имасмим̣ наг̇арз сиримаа наама г̇ан̣игаа ад̇т̇и, д̣̇звасигам̣ сахассам̣ г̇ан̣хаад̇и. имзхи гахаабан̣зхи д̇ам̣ аанзд̇ваа саамигасса баад̣̇абарижааригам̣ гад̇ваа саяам̣ бун̃н̃аани гарод̇уу’’д̇и . саа сиримам̣ баггосаабзд̇ваа ‘‘сахааяигз имз гахаабан̣з г̇ахзд̇ваа имам̣ ад̣дхамаасам̣ д̇ава сахааяагам̣ барижараахий’’д̇и ааха. саа ‘‘саад̇хуу’’д̇и бадиссун̣и. саа д̇ам̣ аад̣̇ааяа саамигасса санд̇игам̣ г̇анд̇ваа д̇зна сиримам̣ д̣̇исваа ‘‘гим̣ ид̣̇а’’нд̇и вуд̇д̇з, ‘‘саами, имам̣ ад̣дхамаасам̣ мама сахааяигаа д̇умхз барижарад̇у, ахам̣ бана имам̣ ад̣дхамаасам̣ д̣̇аанан̃жзва д̣̇аад̇угаамаа д̇хамман̃жа сод̇угаамаа’’д̇и ааха. со д̇ам̣ абхируубам̣ ид̇т̇им̣ д̣̇исваа уббаннасинзхо ‘‘саад̇хуу’’д̇и самбадижчи.
Athassā pitā ‘‘dukkhitā vata me dhītā’’ti anattamanataṃ pavedetvā pañcadasa kahāpaṇasahassāni pesesi ‘‘imasmiṃ nagare sirimā nāma gaṇikā atthi, devasikaṃ sahassaṃ gaṇhāti. Imehi kahāpaṇehi taṃ ānetvā sāmikassa pādaparicārikaṃ katvā sayaṃ puññāni karotū’’ti . Sā sirimaṃ pakkosāpetvā ‘‘sahāyike ime kahāpaṇe gahetvā imaṃ aḍḍhamāsaṃ tava sahāyakaṃ paricarāhī’’ti āha. Sā ‘‘sādhū’’ti paṭissuṇi. Sā taṃ ādāya sāmikassa santikaṃ gantvā tena sirimaṃ disvā ‘‘kiṃ ida’’nti vutte, ‘‘sāmi, imaṃ aḍḍhamāsaṃ mama sahāyikā tumhe paricaratu, ahaṃ pana imaṃ aḍḍhamāsaṃ dānañceva dātukāmā dhammañca sotukāmā’’ti āha. So taṃ abhirūpaṃ itthiṃ disvā uppannasineho ‘‘sādhū’’ti sampaṭicchi.
уд̇д̇арааби ко б̣уд̣̇д̇хаббамукам̣ бхигкусан̇гхам̣ ниманд̇зд̇ваа, ‘‘бханд̇з, имам̣ ад̣дхамаасам̣ ан̃н̃ад̇т̇а аг̇анд̇ваа ид̇хзва бхигкаа г̇ахзд̇аб̣б̣аа’’д̇и сад̇т̇у бадин̃н̃ам̣ г̇ахзд̇ваа ‘‘ид̇о д̣̇аани бадтааяа яаава махаабавааран̣аа, д̇аава сад̇т̇аарам̣ убадтаад̇ум̣ д̇хамман̃жа сод̇ум̣ лабхиссаамий’’д̇и д̇удтамаанасаа ‘‘звам̣ яааг̇ум̣ бажат̇а, звам̣ буувз бажат̇аа’’д̇и махаанасз саб̣б̣агижжаани сам̣вид̣̇аханд̇ий вижарад̇и. ат̇ассаа саамиго ‘‘свз бавааран̣аа бхависсад̇ий’’д̇и махаанасаабхимуко ваад̇абаанз тад̇ваа ‘‘гим̣ ну ко гаронд̇ий саа анд̇хаб̣аалаа вижарад̇ий’’д̇и ологзнд̇о д̇ам̣ сздтийд̇хийд̇арам̣ сзд̣̇агилиннам̣ чааригааяа огин̣н̣ам̣ ан̇г̇аарамасимагкид̇ам̣ д̇ат̇аа сам̣вид̣̇ахид̇ваа вижарамаанам̣ д̣̇исваа ‘‘ахо анд̇хаб̣аалаа зваруубз таанз имам̣ сирисамбад̇д̇им̣ наанубхавад̇и, ‘мун̣д̣агасаман̣з убадтахиссаамий’д̇и д̇удтажид̇д̇аа вижарад̇ий’’д̇и хасид̇ваа абаг̇ан̃чи.
Uttarāpi kho buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā, ‘‘bhante, imaṃ aḍḍhamāsaṃ aññattha agantvā idheva bhikkhā gahetabbā’’ti satthu paṭiññaṃ gahetvā ‘‘ito dāni paṭṭhāya yāva mahāpavāraṇā, tāva satthāraṃ upaṭṭhātuṃ dhammañca sotuṃ labhissāmī’’ti tuṭṭhamānasā ‘‘evaṃ yāguṃ pacatha, evaṃ pūve pacathā’’ti mahānase sabbakiccāni saṃvidahantī vicarati. Athassā sāmiko ‘‘sve pavāraṇā bhavissatī’’ti mahānasābhimukho vātapāne ṭhatvā ‘‘kiṃ nu kho karontī sā andhabālā vicaratī’’ti olokento taṃ seṭṭhīdhītaraṃ sedakilinnaṃ chārikāya okiṇṇaṃ aṅgāramasimakkhitaṃ tathā saṃvidahitvā vicaramānaṃ disvā ‘‘aho andhabālā evarūpe ṭhāne imaṃ sirisampattiṃ nānubhavati, ‘muṇḍakasamaṇe upaṭṭhahissāmī’ti tuṭṭhacittā vicaratī’’ti hasitvā apagañchi.
д̇асмим̣ абаг̇ад̇з д̇асса санд̇игз тид̇аа сиримаа ‘‘гим̣ ну ко ологзд̇ваа зса хасий’’д̇и д̇знзва ваад̇абаанзна ологзнд̇ий уд̇д̇арам̣ д̣̇исваа ‘‘имам̣ ологзд̇ваа иминаа хасид̇ам̣, ад̣̇д̇хаа имасса зд̇ааяа сад̣̇д̇хим̣ сант̇аво ад̇т̇ий’’д̇и жинд̇зси. саа гира ад̣дхамаасам̣ д̇асмим̣ г̇зхз б̣аахирагаид̇т̇ий худ̇ваа васамаанааби д̇ам̣ самбад̇д̇им̣ анубхавамаанаа ад̇д̇ано б̣аахирагаид̇т̇ибхаавам̣ аж̇аанид̇ваа ‘‘ахам̣ гхарасааминий’’д̇и сан̃н̃амагааси. саа уд̇д̇арааяа аагхаад̇ам̣ б̣анд̇хид̇ваа ‘‘д̣̇угкамассаа уббаад̣̇зссаамий’’д̇и баасаад̣̇аа оруяха махаанасам̣ бависид̇ваа буувабажанадтаанз баггут̇ид̇ам̣ саббим̣ гадажчунаа аад̣̇ааяа уд̇д̇араабхимукам̣ бааяааси. уд̇д̇араа д̇ам̣ ааг̇ажчанд̇им̣ д̣̇исваа ‘‘мама сахааяигааяа маяхам̣ убагааро гад̇о, жаггаваал̣ам̣ ад̇исамб̣аад̇хам̣, б̣рахмалого ад̇инийжаго, мама сахааяигааяа г̇ун̣ова маханд̇о. ахан̃хи зд̇ам̣ ниссааяа д̣̇аанан̃жа д̣̇аад̇ум̣ д̇хамман̃жа сод̇ум̣ лабхим̣. сажз мама зд̇иссаа убари гобо ад̇т̇и, ид̣̇ам̣ сабби мам̣ д̣̇ахад̇у. сажз над̇т̇и, маа д̣̇ахад̇уу’’д̇и д̇ам̣ мзд̇д̇ааяа пари. д̇ааяа д̇ассаа мад̇т̇агз аасид̇д̇ам̣ баггут̇ид̇асабби сийд̇уд̣̇агам̣ вияа ахоси.
Tasmiṃ apagate tassa santike ṭhitā sirimā ‘‘kiṃ nu kho oloketvā esa hasī’’ti teneva vātapānena olokentī uttaraṃ disvā ‘‘imaṃ oloketvā iminā hasitaṃ, addhā imassa etāya saddhiṃ santhavo atthī’’ti cintesi. Sā kira aḍḍhamāsaṃ tasmiṃ gehe bāhirakaitthī hutvā vasamānāpi taṃ sampattiṃ anubhavamānā attano bāhirakaitthibhāvaṃ ajānitvā ‘‘ahaṃ gharasāminī’’ti saññamakāsi. Sā uttarāya āghātaṃ bandhitvā ‘‘dukkhamassā uppādessāmī’’ti pāsādā oruyha mahānasaṃ pavisitvā pūvapacanaṭṭhāne pakkuthitaṃ sappiṃ kaṭacchunā ādāya uttarābhimukhaṃ pāyāsi. Uttarā taṃ āgacchantiṃ disvā ‘‘mama sahāyikāya mayhaṃ upakāro kato, cakkavāḷaṃ atisambādhaṃ, brahmaloko atinīcako, mama sahāyikāya guṇova mahanto. Ahañhi etaṃ nissāya dānañca dātuṃ dhammañca sotuṃ labhiṃ. Sace mama etissā upari kopo atthi, idaṃ sappi maṃ dahatu. Sace natthi, mā dahatū’’ti taṃ mettāya phari. Tāya tassā matthake āsittaṃ pakkuthitasappi sītudakaṃ viya ahosi.
ат̇а нам̣ ‘‘ид̣̇ам̣ сийд̇алам̣ бхависсад̇ий’’д̇и гадажчум̣ буурзд̇ваа аад̣̇ааяа ааг̇ажчанд̇им̣ уд̇д̇арааяа д̣̇аасияо д̣̇исваа ‘‘абзхи д̣̇уб̣б̣инийд̇з, на д̇вам̣ амхаагам̣ аяяааяа баггут̇ид̇ам̣ саббим̣ аасин̃жид̇ум̣ анужчавигаа’’д̇и санд̇аж̇ж̇знд̇ияо ид̇о жид̇о жа удтааяа хад̇т̇зхи жа баад̣̇зхи жа бот̇зд̇ваа бхуумияам̣ баад̇зсум̣. уд̇д̇араа ваарзнд̇ийби ваарзд̇ум̣ наасагки. ат̇ассаа убари тид̇аа саб̣б̣аа д̣̇аасияо бадиб̣аахид̇ваа ‘‘гисса д̇з зваруубам̣ бхаарияам̣ гад̇а’’нд̇и сиримам̣ овад̣̇ид̇ваа ун̣ход̣̇агзна нхаабзд̇ваа сад̇абаагад̇злзна аб̣бхан̃ж̇и. д̇асмим̣ кан̣з саа ад̇д̇ано б̣аахирагид̇т̇ибхаавам̣ н̃ад̇ваа жинд̇зси – ‘‘маяаа бхаарияам̣ гаммам̣ гад̇ам̣ саамигасса хасанамад̇д̇агааран̣аа имиссаа убари баггут̇ид̇ам̣ саббим̣ аасин̃жанд̇ияаа, аяам̣ ‘г̇ан̣хат̇а на’нд̇и д̣̇аасияо на аан̣аабзси. мам̣ вихзтанагаалзби саб̣б̣ад̣̇аасияо бадиб̣аахид̇ваа маяхам̣ гад̇д̇аб̣б̣амзва агааси. сажаахам̣ имам̣ на камаабзссаами, муд̣̇д̇хаа мз сад̇д̇ад̇хаа палзяяаа’’д̇и д̇ассаа баад̣̇амуулз нибаж̇ж̇ид̇ваа, ‘‘аяяз, камаахи мз’’д̇и ааха. ахам̣ сабид̇игаа д̇хийд̇аа, бид̇ари каманд̇з камаамийд̇и. ход̇у, аяяз, бид̇арам̣ д̇з бун̣н̣асздтим̣ камаабзссаамийд̇и. бун̣н̣о мама ваддаж̇анагабид̇аа, виваддаж̇анагз бид̇ари каманд̇з банаахам̣ камиссаамийд̇и. го бана д̇з виваддаж̇анагабид̇аад̇и? саммаасамб̣уд̣̇д̇ход̇и. маяхам̣ д̇зна сад̣̇д̇хим̣ виссаасо над̇т̇ийд̇и. ахам̣ гариссаами, сад̇т̇аа свз бхигкусан̇гхам̣ аад̣̇ааяа ид̇хааг̇амиссад̇и, д̇вам̣ яат̇аалад̣̇д̇хам̣ саггаарам̣ г̇ахзд̇ваа ид̇хзва ааг̇анд̇ваа д̇ам̣ камаабзхийд̇и. саа ‘‘саад̇ху, аяяз’’д̇и удтааяа ад̇д̇ано г̇зхам̣ г̇анд̇ваа бан̃жасад̇аа бариваарид̇т̇ияо аан̣аабзд̇ваа наанаавид̇хаани каад̣̇анийяаани жзва суубзяяаани жа самбаад̣̇зд̇ваа бунад̣̇ивасз д̇ам̣ саггаарам̣ аад̣̇ааяа уд̇д̇арааяа г̇зхам̣ ааг̇анд̇ваа б̣уд̣̇д̇хаббамукасса бхигкусан̇гхасса бад̇д̇з бад̇идтаабзд̇ум̣ ависаханд̇ий адтааси. д̇ам̣ саб̣б̣ам̣ г̇ахзд̇ваа уд̇д̇араава сам̣вид̣̇ахи. сиримааби бхад̇д̇агижжаавасаанз сад̣̇д̇хим̣ бариваарзна сад̇т̇у баад̣̇амуулз нибаж̇ж̇и.
Atha naṃ ‘‘idaṃ sītalaṃ bhavissatī’’ti kaṭacchuṃ pūretvā ādāya āgacchantiṃ uttarāya dāsiyo disvā ‘‘apehi dubbinīte, na tvaṃ amhākaṃ ayyāya pakkuthitaṃ sappiṃ āsiñcituṃ anucchavikā’’ti santajjentiyo ito cito ca uṭṭhāya hatthehi ca pādehi ca pothetvā bhūmiyaṃ pātesuṃ. Uttarā vārentīpi vāretuṃ nāsakkhi. Athassā upari ṭhitā sabbā dāsiyo paṭibāhitvā ‘‘kissa te evarūpaṃ bhāriyaṃ kata’’nti sirimaṃ ovaditvā uṇhodakena nhāpetvā satapākatelena abbhañji. Tasmiṃ khaṇe sā attano bāhirakitthibhāvaṃ ñatvā cintesi – ‘‘mayā bhāriyaṃ kammaṃ kataṃ sāmikassa hasanamattakāraṇā imissā upari pakkuthitaṃ sappiṃ āsiñcantiyā, ayaṃ ‘gaṇhatha na’nti dāsiyo na āṇāpesi. Maṃ viheṭhanakālepi sabbadāsiyo paṭibāhitvā mayhaṃ kattabbameva akāsi. Sacāhaṃ imaṃ na khamāpessāmi, muddhā me sattadhā phaleyyā’’ti tassā pādamūle nipajjitvā, ‘‘ayye, khamāhi me’’ti āha. Ahaṃ sapitikā dhītā, pitari khamante khamāmīti. Hotu, ayye, pitaraṃ te puṇṇaseṭṭhiṃ khamāpessāmīti. Puṇṇo mama vaṭṭajanakapitā, vivaṭṭajanake pitari khamante panāhaṃ khamissāmīti. Ko pana te vivaṭṭajanakapitāti? Sammāsambuddhoti. Mayhaṃ tena saddhiṃ vissāso natthīti. Ahaṃ karissāmi, satthā sve bhikkhusaṅghaṃ ādāya idhāgamissati, tvaṃ yathāladdhaṃ sakkāraṃ gahetvā idheva āgantvā taṃ khamāpehīti. Sā ‘‘sādhu, ayye’’ti uṭṭhāya attano gehaṃ gantvā pañcasatā parivāritthiyo āṇāpetvā nānāvidhāni khādanīyāni ceva sūpeyyāni ca sampādetvā punadivase taṃ sakkāraṃ ādāya uttarāya gehaṃ āgantvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa patte patiṭṭhāpetuṃ avisahantī aṭṭhāsi. Taṃ sabbaṃ gahetvā uttarāva saṃvidahi. Sirimāpi bhattakiccāvasāne saddhiṃ parivārena satthu pādamūle nipajji.
ат̇а нам̣ сад̇т̇аа бужчи – ‘‘го д̇з абараад̇хо’’д̇и? бханд̇з, маяаа хияяо ид̣̇ам̣ наама гад̇ам̣, ат̇а мз сахааяигаа мам̣ вихзтаяамаанаа д̣̇аасияо ниваарзд̇ваа маяхам̣ убагаарамзва агааси. саахам̣ имиссаа г̇ун̣ам̣ ж̇аанид̇ваа имам̣ камаабзсим̣, ат̇а мам̣ зсаа ‘‘д̇умхзсу каманд̇зсу камиссаамий’’д̇и ааха. ‘‘звам̣ гира уд̇д̇арз’’д̇и? ‘‘аама, бханд̇з, сийсз мз сахааяигааяа баггут̇ид̇асабби аасид̇д̇а’’нд̇и. ат̇а ‘‘д̇аяаа гим̣ жинд̇ид̇а’’нд̇и? ‘‘жаггаваал̣ам̣ ад̇исамб̣аад̇хам̣, б̣рахмалого ад̇инийжаго, мама сахааяигааяа г̇ун̣ова маханд̇о. ахан̃хи зд̇ам̣ ниссааяа д̣̇аанан̃жа д̣̇аад̇ум̣ д̇хамман̃жа сод̇ум̣ алад̇т̇ам̣, сажз мз имиссаа убари гобо ад̇т̇и, ид̣̇ам̣ мам̣ д̣̇ахад̇у. но жз, маа д̣̇ахад̇уу’’д̇и звам̣ жинд̇зд̇ваа имам̣ мзд̇д̇ааяа парим̣, бханд̇зд̇и. сад̇т̇аа ‘‘саад̇ху саад̇ху, уд̇д̇арз, звам̣ год̇хам̣ ж̇инид̇ум̣ ваддад̇и. год̇хо хи наама аггод̇хзна, аггосагабарибхаасаго анаггосанд̇зна абарибхаасанд̇зна, т̇ад̣̇д̇хамажчарий ад̇д̇ано санд̇агасса д̣̇аанзна, мусааваад̣̇ий сажжаважанзна ж̇инид̇аб̣б̣о’’д̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –
Atha naṃ satthā pucchi – ‘‘ko te aparādho’’ti? Bhante, mayā hiyyo idaṃ nāma kataṃ, atha me sahāyikā maṃ viheṭhayamānā dāsiyo nivāretvā mayhaṃ upakārameva akāsi. Sāhaṃ imissā guṇaṃ jānitvā imaṃ khamāpesiṃ, atha maṃ esā ‘‘tumhesu khamantesu khamissāmī’’ti āha. ‘‘Evaṃ kira uttare’’ti? ‘‘Āma, bhante, sīse me sahāyikāya pakkuthitasappi āsitta’’nti. Atha ‘‘tayā kiṃ cintita’’nti? ‘‘Cakkavāḷaṃ atisambādhaṃ, brahmaloko atinīcako, mama sahāyikāya guṇova mahanto. Ahañhi etaṃ nissāya dānañca dātuṃ dhammañca sotuṃ alatthaṃ, sace me imissā upari kopo atthi, idaṃ maṃ dahatu. No ce, mā dahatū’’ti evaṃ cintetvā imaṃ mettāya phariṃ, bhanteti. Satthā ‘‘sādhu sādhu, uttare, evaṃ kodhaṃ jinituṃ vaṭṭati. Kodho hi nāma akkodhena, akkosakaparibhāsako anakkosantena aparibhāsantena, thaddhamaccharī attano santakassa dānena, musāvādī saccavacanena jinitabbo’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –
223.
223.
‘‘аггод̇хзна ж̇инз год̇хам̣, асаад̇хум̣ саад̇хунаа ж̇инз;
‘‘Akkodhena jine kodhaṃ, asādhuṃ sādhunā jine;
ж̇инз гад̣̇арияам̣ д̣̇аанзна, сажжзнаалигаваад̣̇ина’’нд̇и.
Jine kadariyaṃ dānena, saccenālikavādina’’nti.
д̇ад̇т̇а аггод̇хзнаад̇и год̇хано хи буг̇г̇ало аггод̇хзна худ̇ваа ж̇инид̇аб̣б̣о. асаад̇хунд̇и абхад̣̇д̣̇аго бхад̣̇д̣̇агзна худ̇ваа ж̇инид̇аб̣б̣о. гад̣̇арияанд̇и т̇ад̣̇д̇хамажчарий ад̇д̇ано санд̇агасса жааг̇ажид̇д̇зна ж̇инид̇аб̣б̣о. алигаваад̣̇ий сажжаважанзна ж̇инид̇аб̣б̣о. д̇асмаа звамааха – ‘‘аггод̇хзна ж̇инз год̇хам̣…бз… сажжзнаалигаваад̣̇ина’’нд̇и.
Tattha akkodhenāti kodhano hi puggalo akkodhena hutvā jinitabbo. Asādhunti abhaddako bhaddakena hutvā jinitabbo. Kadariyanti thaddhamaccharī attano santakassa cāgacittena jinitabbo. Alikavādī saccavacanena jinitabbo. Tasmā evamāha – ‘‘akkodhena jine kodhaṃ…pe… saccenālikavādina’’nti.
д̣̇зсанаавасаанз сиримаа сад̣̇д̇хим̣ бан̃жасад̇аахи ид̇т̇ийхи сод̇аабад̇д̇ипалз бад̇идтахийд̇и.
Desanāvasāne sirimā saddhiṃ pañcasatāhi itthīhi sotāpattiphale patiṭṭhahīti.
уд̇д̇арааубаасигаавад̇т̇у д̇ад̇ияам̣.
Uttarāupāsikāvatthu tatiyaṃ.
4. махаамог̇г̇аллаанад̇т̇зрабан̃хавад̇т̇у
4. Mahāmoggallānattherapañhavatthu
сажжам̣ бхан̣зд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ж̇зд̇аванз вихаранд̇о махаамог̇г̇аллаанад̇т̇зрасса бан̃хам̣ аараб̣бха гат̇зси.
Saccaṃbhaṇeti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto mahāmoggallānattherassa pañhaṃ ārabbha kathesi.
згасмин̃хи самаяз т̇зро д̣̇зважааригам̣ г̇анд̇ваа махзсагкааяа д̣̇звад̇ааяа вимаанад̣̇ваарз тад̇ваа д̇ам̣ ад̇д̇ано санд̇игам̣ ааг̇анд̇ваа ванд̣̇ид̇ваа тид̇ам̣ звамааха – ‘‘д̣̇звад̇з махад̇ий д̇з самбад̇д̇и, гим̣ гаммам̣ гад̇ваа имам̣ алад̇т̇аа’’д̇и? ‘‘маа мам̣, бханд̇з, бужчат̇аа’’д̇и. д̣̇звад̇аа гира ад̇д̇ано барид̇д̇агаммзна лаж̇ж̇амаанаа звам̣ вад̣̇ад̇и. саа бана т̇зрзна ‘‘гат̇зхиязваа’’д̇и вужжамаанаа ааха – ‘‘бханд̇з, маяаа нзва д̣̇аанам̣ д̣̇иннам̣, на бууж̇аа гад̇аа, на д̇хаммо суд̇о, гзвалам̣ сажжамад̇д̇ам̣ рагкид̇а’’нд̇и. т̇зро ан̃н̃аани вимаанад̣̇ваараани г̇анд̇ваа ааг̇ад̇ааг̇ад̇аа абарааби д̣̇звад̇хийд̇аро бужчи. д̇аасуби д̇ат̇зва ниг̇ухид̇ваа т̇зрам̣ бадиб̣аахид̇ум̣ асаггонд̇ийсу згаа д̇аава ааха – ‘‘бханд̇з, маяаа нзва д̣̇аанаад̣̇ийсу гад̇ам̣ наама ад̇т̇и, ахам̣ бана гассабаб̣уд̣̇д̇хагаалз барасса д̣̇аасий ахосим̣, д̇ассаа мз саамиго ад̇ивияа жан̣д̣о парусо, г̇ахид̇аг̇г̇ахид̇знзва гадтзна ваа галин̇г̇арзна ваа сийсам̣ бхинд̣̇ад̇и. саахам̣ уббаннз гобз ‘зса д̇ава саамиго лагкан̣аахад̇ам̣ ваа гаад̇ум̣ наасаад̣̇ийни ваа чинд̣̇ид̇ум̣ иссаро, маа гуж̇жхий’д̇и ад̇д̇аанамзва барибхаасзд̇ваа гобам̣ наама на агаасим̣, д̇зна мз аяам̣ самбад̇д̇и лад̣̇д̇хаа’’д̇и. абараа ааха – ‘‘ахам̣, бханд̇з, ужчукзд̇д̇ам̣ рагкамаанаа згасса бхигкуно ужчуяадтим̣ ад̣̇аасим̣’’. абараа згам̣ д̇имб̣арусагам̣ ад̣̇аасим̣. абараа згам̣ зл̣аалугам̣ ад̣̇аасим̣. абараа згам̣ паарусагам̣ ад̣̇аасим̣. абараа згам̣ мууламудтим̣. абараа ‘‘нимб̣амудти’’нд̇иаад̣̇инаа наязна ад̇д̇анаа ад̇д̇анаа гад̇ам̣ барид̇д̇ад̣̇аанам̣ аарожзд̇ваа ‘‘иминаа иминаа гааран̣зна амхзхи аяам̣ самбад̇д̇и лад̣̇д̇хаа’’д̇и аахам̣су.
Ekasmiñhi samaye thero devacārikaṃ gantvā mahesakkhāya devatāya vimānadvāre ṭhatvā taṃ attano santikaṃ āgantvā vanditvā ṭhitaṃ evamāha – ‘‘devate mahatī te sampatti, kiṃ kammaṃ katvā imaṃ alatthā’’ti? ‘‘Mā maṃ, bhante, pucchathā’’ti. Devatā kira attano parittakammena lajjamānā evaṃ vadati. Sā pana therena ‘‘kathehiyevā’’ti vuccamānā āha – ‘‘bhante, mayā neva dānaṃ dinnaṃ, na pūjā katā, na dhammo suto, kevalaṃ saccamattaṃ rakkhita’’nti. Thero aññāni vimānadvārāni gantvā āgatāgatā aparāpi devadhītaro pucchi. Tāsupi tatheva niguhitvā theraṃ paṭibāhituṃ asakkontīsu ekā tāva āha – ‘‘bhante, mayā neva dānādīsu kataṃ nāma atthi, ahaṃ pana kassapabuddhakāle parassa dāsī ahosiṃ, tassā me sāmiko ativiya caṇḍo pharuso, gahitaggahiteneva kaṭṭhena vā kaliṅgarena vā sīsaṃ bhindati. Sāhaṃ uppanne kope ‘esa tava sāmiko lakkhaṇāhataṃ vā kātuṃ nāsādīni vā chindituṃ issaro, mā kujjhī’ti attānameva paribhāsetvā kopaṃ nāma na akāsiṃ, tena me ayaṃ sampatti laddhā’’ti. Aparā āha – ‘‘ahaṃ, bhante, ucchukhettaṃ rakkhamānā ekassa bhikkhuno ucchuyaṭṭhiṃ adāsiṃ’’. Aparā ekaṃ timbarusakaṃ adāsiṃ. Aparā ekaṃ eḷālukaṃ adāsiṃ. Aparā ekaṃ phārusakaṃ adāsiṃ. Aparā ekaṃ mūlamuṭṭhiṃ. Aparā ‘‘nimbamuṭṭhi’’ntiādinā nayena attanā attanā kataṃ parittadānaṃ ārocetvā ‘‘iminā iminā kāraṇena amhehi ayaṃ sampatti laddhā’’ti āhaṃsu.
т̇зро д̇аахи гад̇агаммам̣ суд̇ваа сад̇т̇аарам̣ убасан̇гамид̇ваа бужчи – ‘‘саггаа ну ко, бханд̇з, сажжагат̇анамад̇д̇зна, гобаниб̣б̣аабанамад̇д̇зна, ад̇ибарид̇д̇агзна д̇имб̣арусагаад̣̇ид̣̇аанамад̇д̇зна д̣̇иб̣б̣асамбад̇д̇им̣ лад̣̇д̇ху’’нд̇и. ‘‘гасмаа мам̣, мог̇г̇аллаана, бужчаси, нану д̇з д̣̇звад̇аахи аяам̣ ад̇т̇о гат̇ид̇о’’д̇и? ‘‘аама, бханд̇з, лаб̣бхад̇и ман̃н̃з зд̇д̇агзна д̣̇иб̣б̣асамбад̇д̇ий’’д̇и. ат̇а нам̣ сад̇т̇аа ‘‘мог̇г̇аллаана, сажжамад̇д̇ам̣ гат̇зд̇вааби гобамад̇д̇ам̣ ж̇ахид̇вааби барид̇д̇агам̣ д̣̇аанам̣ д̣̇ад̇вааби д̣̇звалогам̣ г̇ажчад̇иязваа’’д̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –
Thero tāhi katakammaṃ sutvā satthāraṃ upasaṅkamitvā pucchi – ‘‘sakkā nu kho, bhante, saccakathanamattena, kopanibbāpanamattena, atiparittakena timbarusakādidānamattena dibbasampattiṃ laddhu’’nti. ‘‘Kasmā maṃ, moggallāna, pucchasi, nanu te devatāhi ayaṃ attho kathito’’ti? ‘‘Āma, bhante, labbhati maññe ettakena dibbasampattī’’ti. Atha naṃ satthā ‘‘moggallāna, saccamattaṃ kathetvāpi kopamattaṃ jahitvāpi parittakaṃ dānaṃ datvāpi devalokaṃ gacchatiyevā’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –
224.
224.
‘‘сажжам̣ бхан̣з на гуж̇жхзяяа, д̣̇аж̇ж̇аа аббамби яаажид̇о;
‘‘Saccaṃ bhaṇe na kujjheyya, dajjā appampi yācito;
зд̇зхи д̇ийхи таанзхи, г̇ажчз д̣̇зваана санд̇игз’’д̇и.
Etehi tīhi ṭhānehi, gacche devāna santike’’ti.
д̇ад̇т̇а сажжам̣ бхан̣зд̇и сажжам̣ д̣̇ийбзяяа вохарзяяа, сажжз бад̇идтахзяяаад̇и ад̇т̇о. на гуж̇жхзяяаад̇и барасса на гуж̇жхзяяа . яаажид̇од̇и яаажагаа наама сийлаванд̇о баб̣б̣аж̇ид̇аа. д̇з хи гин̃жааби ‘‘д̣̇зт̇аа’’д̇и аяаажид̇ваава гхарад̣̇ваарз д̇идтанд̇и, ад̇т̇ад̇о бана яаажанд̇иязва наама. звам̣ сийлаванд̇зхи яаажид̇о аббасмим̣ д̣̇зяяад̇хаммз виж̇ж̇амаанз аббамад̇д̇агамби д̣̇ад̣̇зяяа. зд̇зхи д̇ийхийд̇и зд̇зсу д̇ийсу згзнааби гааран̣зна д̣̇звалогам̣ г̇ажчзяяаад̇и ад̇т̇о.
Tattha saccaṃ bhaṇeti saccaṃ dīpeyya vohareyya, sacce patiṭṭhaheyyāti attho. Na kujjheyyāti parassa na kujjheyya . Yācitoti yācakā nāma sīlavanto pabbajitā. Te hi kiñcāpi ‘‘dethā’’ti ayācitvāva gharadvāre tiṭṭhanti, atthato pana yācantiyeva nāma. Evaṃ sīlavantehi yācito appasmiṃ deyyadhamme vijjamāne appamattakampi dadeyya. Etehi tīhīti etesu tīsu ekenāpi kāraṇena devalokaṃ gaccheyyāti attho.
д̣̇зсанаавасаанз б̣ахуу сод̇аабад̇д̇ипалаад̣̇ийни баабун̣им̣сууд̇и.
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti.
махаамог̇г̇аллаанад̇т̇зрабан̃хавад̇т̇у жад̇уд̇т̇ам̣.
Mahāmoggallānattherapañhavatthu catutthaṃ.
5. б̣уд̣̇д̇хабид̇уб̣раахман̣авад̇т̇у
5. Buddhapitubrāhmaṇavatthu
ахим̣сагаа язд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа саагзд̇ам̣ ниссааяа ан̃ж̇анаванз вихаранд̇о бхигкуухи бадтабан̃хам̣ аараб̣бха гат̇зси.
Ahiṃsakā yeti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāketaṃ nissāya añjanavane viharanto bhikkhūhi paṭṭhapañhaṃ ārabbha kathesi.
бхаг̇авад̇о гира бхигкусан̇гхабаривуд̇асса саагзд̇ам̣ бин̣д̣ааяа бависанагаалз зго саагзд̇аваасий махаллагаб̣раахман̣о наг̇арад̇о нигкаманд̇о анд̇арагхарад̣̇ваарз д̣̇асаб̣алам̣ д̣̇исваа баад̣̇зсу нибад̇ид̇ваа г̇обпагзсу д̣̇ал̣хам̣ г̇ахзд̇ваа, ‘‘д̇аад̇а, нану наама буд̇д̇зхи ж̇ин̣н̣агаалз маад̇аабид̇аро бадиж̇аг̇г̇ид̇аб̣б̣аа, гасмаа зд̇д̇агам̣ гаалам̣ амхаагам̣ ад̇д̇аанам̣ на д̣̇ассзси. маяаа д̇аава д̣̇идтоси, маад̇арамби бассид̇ум̣ зхий’’д̇и сад̇т̇аарам̣ г̇ахзд̇ваа ад̇д̇ано г̇зхам̣ аг̇амааси. сад̇т̇аа д̇ад̇т̇а г̇анд̇ваа бан̃н̃ад̇д̇з аасанз нисийд̣̇и сад̣̇д̇хим̣ бхигкусан̇гхзна. б̣раахман̣ийби ааг̇анд̇ваа сад̇т̇у баад̣̇зсу нибад̇ид̇ваа, ‘‘д̇аад̇а, зд̇д̇агам̣ гаалам̣ гухим̣ г̇ад̇оси, нану наама маад̇аабид̇аро махаллагагаалз убадтаад̇аб̣б̣аа’’д̇и вад̇ваа буд̇д̇ад̇хийд̇аро ‘‘зт̇а бхаад̇арам̣ ванд̣̇ат̇аа’’д̇и ванд̣̇аабзси. д̇з убхоби д̇удтамаанасаа б̣уд̣̇д̇хаббамукам̣ бхигкусан̇гхам̣ баривисид̇ваа, ‘‘бханд̇з, ид̇хзва ниб̣ад̣̇д̇хам̣ бхигкам̣ г̇ан̣хат̇аа’’д̇и вад̇ваа ‘‘б̣уд̣̇д̇хаа наама згадтаанзязва ниб̣ад̣̇д̇хам̣ бхигкам̣ на г̇ан̣ханд̇ий’’д̇и вуд̇д̇з, ‘‘д̇зна хи, бханд̇з, яз во ниманд̇зд̇ум̣ ааг̇ажчанд̇и, д̇з амхаагам̣ санд̇игам̣ бахин̣зяяаат̇аа’’д̇и аахам̣су. сад̇т̇аа д̇ад̇о бадтааяа ниманд̇зд̇ум̣ ааг̇ад̇з ‘‘г̇анд̇ваа б̣раахман̣асса аарожзяяаат̇аа’’д̇и бзсзси. д̇з г̇анд̇ваа ‘‘маяам̣ сваад̇анааяа сад̇т̇аарам̣ ниманд̇змаа’’д̇и б̣раахман̣ам̣ вад̣̇анд̇и. б̣раахман̣о бунад̣̇ивасз ад̇д̇ано г̇зхад̇о бхад̇д̇абхааж̇анасуубзяяабхааж̇анаани аад̣̇ааяа сад̇т̇у нисийд̣̇анадтаанам̣ г̇ажчад̇и. ан̃н̃ад̇ра бана ниманд̇анз асад̇и сад̇т̇аа б̣раахман̣ассзва г̇зхз бхад̇д̇агижжам̣ гарод̇и. д̇з убхоби ад̇д̇ано д̣̇зяяад̇хаммам̣ нижжагаалам̣ д̇ат̇ааг̇ад̇асса д̣̇знд̇аа д̇хаммагат̇ам̣ сун̣анд̇аа анааг̇аамипалам̣ баабун̣им̣су.
Bhagavato kira bhikkhusaṅghaparivutassa sāketaṃ piṇḍāya pavisanakāle eko sāketavāsī mahallakabrāhmaṇo nagarato nikkhamanto antaragharadvāre dasabalaṃ disvā pādesu nipatitvā gopphakesu daḷhaṃ gahetvā, ‘‘tāta, nanu nāma puttehi jiṇṇakāle mātāpitaro paṭijaggitabbā, kasmā ettakaṃ kālaṃ amhākaṃ attānaṃ na dassesi. Mayā tāva diṭṭhosi, mātarampi passituṃ ehī’’ti satthāraṃ gahetvā attano gehaṃ agamāsi. Satthā tattha gantvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena. Brāhmaṇīpi āgantvā satthu pādesu nipatitvā, ‘‘tāta, ettakaṃ kālaṃ kuhiṃ gatosi, nanu nāma mātāpitaro mahallakakāle upaṭṭhātabbā’’ti vatvā puttadhītaro ‘‘etha bhātaraṃ vandathā’’ti vandāpesi. Te ubhopi tuṭṭhamānasā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ parivisitvā, ‘‘bhante, idheva nibaddhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ti vatvā ‘‘buddhā nāma ekaṭṭhāneyeva nibaddhaṃ bhikkhaṃ na gaṇhantī’’ti vutte, ‘‘tena hi, bhante, ye vo nimantetuṃ āgacchanti, te amhākaṃ santikaṃ pahiṇeyyāthā’’ti āhaṃsu. Satthā tato paṭṭhāya nimantetuṃ āgate ‘‘gantvā brāhmaṇassa āroceyyāthā’’ti pesesi. Te gantvā ‘‘mayaṃ svātanāya satthāraṃ nimantemā’’ti brāhmaṇaṃ vadanti. Brāhmaṇo punadivase attano gehato bhattabhājanasūpeyyabhājanāni ādāya satthu nisīdanaṭṭhānaṃ gacchati. Aññatra pana nimantane asati satthā brāhmaṇasseva gehe bhattakiccaṃ karoti. Te ubhopi attano deyyadhammaṃ niccakālaṃ tathāgatassa dentā dhammakathaṃ suṇantā anāgāmiphalaṃ pāpuṇiṃsu.
бхигкуу д̇хаммасабхааяам̣ гат̇ам̣ самудтаабзсум̣, ‘‘аавусо, б̣раахман̣о ‘д̇ат̇ааг̇ад̇асса суд̣̇д̇ход̣̇ано бид̇аа, махаамааяаа маад̇аа’д̇и ж̇аанаад̇и, ж̇аананд̇ова сад̣̇д̇хим̣ б̣раахман̣ияаа д̇ат̇ааг̇ад̇ам̣ ‘амхаагам̣ буд̇д̇о’д̇и вад̣̇ад̇и, сад̇т̇ааби д̇ат̇зва ад̇хиваасзд̇и. гим̣ ну ко гааран̣а’’нд̇и? сад̇т̇аа д̇зсам̣ гат̇ам̣ суд̇ваа, ‘‘бхигкавз, убхоби д̇з ад̇д̇ано буд̇д̇амзва буд̇д̇од̇и вад̣̇анд̇ий’’д̇и вад̇ваа ад̇ийд̇ам̣ аахари.
Bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ, ‘‘āvuso, brāhmaṇo ‘tathāgatassa suddhodano pitā, mahāmāyā mātā’ti jānāti, jānantova saddhiṃ brāhmaṇiyā tathāgataṃ ‘amhākaṃ putto’ti vadati, satthāpi tatheva adhivāseti. Kiṃ nu kho kāraṇa’’nti? Satthā tesaṃ kathaṃ sutvā, ‘‘bhikkhave, ubhopi te attano puttameva puttoti vadantī’’ti vatvā atītaṃ āhari.
ад̇ийд̇з, бхигкавз, аяам̣ б̣раахман̣о ниранд̇арам̣ бан̃жа ж̇аад̇исад̇аани маяхам̣ бид̇аа ахоси, бан̃жа ж̇аад̇исад̇аани жуул̣абид̇аа, бан̃жа ж̇аад̇исад̇аани махаабид̇аа. сааби мз б̣раахман̣ий ниранд̇арамзва бан̃жа ж̇аад̇исад̇аани маад̇аа ахоси, бан̃жа ж̇аад̇исад̇аани жуул̣амаад̇аа, бан̃жа ж̇аад̇исад̇аани махаамаад̇аа. зваахам̣ д̣̇ияад̣дхаж̇аад̇исахассам̣ б̣раахман̣асса хад̇т̇з сам̣вад̣дхо, д̣̇ияад̣дхаж̇аад̇исахассам̣ б̣раахман̣ияаа хад̇т̇зд̇и д̇ийн̣и ж̇аад̇исахассаани д̇зсам̣ буд̇д̇абхаавам̣ д̣̇ассзд̇ваа имаа г̇аат̇аа абхааси –
Atīte, bhikkhave, ayaṃ brāhmaṇo nirantaraṃ pañca jātisatāni mayhaṃ pitā ahosi, pañca jātisatāni cūḷapitā, pañca jātisatāni mahāpitā. Sāpi me brāhmaṇī nirantarameva pañca jātisatāni mātā ahosi, pañca jātisatāni cūḷamātā, pañca jātisatāni mahāmātā. Evāhaṃ diyaḍḍhajātisahassaṃ brāhmaṇassa hatthe saṃvaḍḍho, diyaḍḍhajātisahassaṃ brāhmaṇiyā hattheti tīṇi jātisahassāni tesaṃ puttabhāvaṃ dassetvā imā gāthā abhāsi –
‘‘яасмим̣ мано нивисад̇и, жид̇д̇ан̃жааби басийд̣̇ад̇и;
‘‘Yasmiṃ mano nivisati, cittañcāpi pasīdati;
ад̣̇идтабуб̣б̣агз босз, гаамам̣ д̇асмимби виссасз. (ж̇аа. 1.1.68);
Adiṭṭhapubbake pose, kāmaṃ tasmimpi vissase. (jā. 1.1.68);
‘‘буб̣б̣зва санниваасзна, бажжуббаннахид̇зна ваа;
‘‘Pubbeva sannivāsena, paccuppannahitena vā;
звам̣ д̇ам̣ ж̇ааяад̇з бзмам̣, уббалам̣ва яат̇од̣̇агз’’д̇и. (ж̇аа. 1.2.174);
Evaṃ taṃ jāyate pemaṃ, uppalaṃva yathodake’’ti. (jā. 1.2.174);
сад̇т̇аа д̇змаасамзва д̇ам̣ гулам̣ ниссааяа вихааси. д̇з убхоби арахад̇д̇ам̣ сажчигад̇ваа бариниб̣б̣ааяим̣су. ат̇а нзсам̣ махаасаггаарам̣ гад̇ваа убхоби згагуудааг̇аарамзва ааробзд̇ваа нийхарим̣су. сад̇т̇ааби бан̃жасад̇абхигкубаривааро д̇зхи сад̣̇д̇хим̣язва аал̣ааханам̣ аг̇амааси. ‘‘б̣уд̣̇д̇хаанам̣ гира маад̇аабид̇аро’’д̇и махааж̇ано нигками. сад̇т̇ааби аал̣ааханасамийбз згам̣ саалам̣ бависид̇ваа адтааси. мануссаа сад̇т̇аарам̣ ванд̣̇ид̇ваа згаманд̇з тад̇ваа, ‘‘бханд̇з, ‘маад̇аабид̇аро во гаалагад̇аа’д̇и маа жинд̇аяид̇т̇аа’’д̇и сад̇т̇аараа сад̣̇д̇хим̣ бадисант̇аарам̣ гаронд̇и. сад̇т̇аа д̇з ‘‘маа звам̣ аважуд̇т̇аа’’д̇и аббадигкибид̇ваа барисааяа аасаяам̣ ологзд̇ваа д̇ан̇кан̣аануруубам̣ д̇хаммам̣ д̣̇зсзнд̇о –
Satthā temāsameva taṃ kulaṃ nissāya vihāsi. Te ubhopi arahattaṃ sacchikatvā parinibbāyiṃsu. Atha nesaṃ mahāsakkāraṃ katvā ubhopi ekakūṭāgārameva āropetvā nīhariṃsu. Satthāpi pañcasatabhikkhuparivāro tehi saddhiṃyeva āḷāhanaṃ agamāsi. ‘‘Buddhānaṃ kira mātāpitaro’’ti mahājano nikkhami. Satthāpi āḷāhanasamīpe ekaṃ sālaṃ pavisitvā aṭṭhāsi. Manussā satthāraṃ vanditvā ekamante ṭhatvā, ‘‘bhante, ‘mātāpitaro vo kālakatā’ti mā cintayitthā’’ti satthārā saddhiṃ paṭisanthāraṃ karonti. Satthā te ‘‘mā evaṃ avacutthā’’ti appaṭikkhipitvā parisāya āsayaṃ oloketvā taṅkhaṇānurūpaṃ dhammaṃ desento –
‘‘аббам̣ вад̇а ж̇ийвид̇ам̣ ид̣̇ам̣,
‘‘Appaṃ vata jīvitaṃ idaṃ,
орам̣ вассасад̇ааби мияяад̇и;
Oraṃ vassasatāpi miyyati;
яо жзби ад̇ижжа ж̇ийвад̇и,
Yo cepi aticca jīvati,
ат̇а со ж̇арасааби мияяад̇ий’’д̇и. (су. ни. 810; махаани. 39) –
Atha so jarasāpi miyyatī’’ti. (su. ni. 810; mahāni. 39) –
ид̣̇ам̣ ж̇араасуд̇д̇ам̣ гат̇зси. д̣̇зсанаавасаанз жад̇ураасийд̇ияаа баан̣асахассаанам̣ д̇хаммаабхисамаяо ахоси. бхигкуу б̣раахман̣асса жа б̣раахман̣ияаа жа бариниб̣б̣уд̇абхаавам̣ аж̇аананд̇аа, ‘‘бханд̇з, д̇зсам̣ го абхисамбарааяо’’д̇и бужчим̣су. сад̇т̇аа, ‘‘бхигкавз, зваруубаанам̣ асзкамунийнам̣ абхисамбарааяо наама над̇т̇и. зваруубаа хи ажжуд̇ам̣ амад̇ам̣ махааниб̣б̣аанамзва баабун̣анд̇ий’’д̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –
Idaṃ jarāsuttaṃ kathesi. Desanāvasāne caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi. Bhikkhū brāhmaṇassa ca brāhmaṇiyā ca parinibbutabhāvaṃ ajānantā, ‘‘bhante, tesaṃ ko abhisamparāyo’’ti pucchiṃsu. Satthā, ‘‘bhikkhave, evarūpānaṃ asekhamunīnaṃ abhisamparāyo nāma natthi. Evarūpā hi accutaṃ amataṃ mahānibbānameva pāpuṇantī’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –
225.
225.
‘‘ахим̣сагаа яз мунаяо, нижжам̣ гааязна сам̣вуд̇аа;
‘‘Ahiṃsakā ye munayo, niccaṃ kāyena saṃvutā;
д̇з яанд̇и ажжуд̇ам̣ таанам̣, яад̇т̇а г̇анд̇ваа на сожарз’’д̇и.
Te yanti accutaṃ ṭhānaṃ, yattha gantvā na socare’’ti.
д̇ад̇т̇а мунаяод̇и монзяяабадибад̣̇ааяа маг̇г̇апалабад̇д̇аа асзкамунаяо. гааязнаад̇и д̣̇зсанаамад̇д̇амзвзд̇ам̣, д̇ийхиби д̣̇ваарзхи сусам̣вуд̇аад̇и ад̇т̇о. ажжуд̇анд̇и сассад̇ам̣. таананд̇и агуббадтаанам̣ д̇хувадтаанам̣. яад̇т̇аад̇и яасмим̣ ниб̣б̣аанз г̇анд̇ваа на сожарз на сожанд̇и на вихан̃н̃анд̇и, д̇ам̣ таанам̣ г̇ажчанд̇ийд̇и ад̇т̇о.
Tattha munayoti moneyyapaṭipadāya maggaphalapattā asekhamunayo. Kāyenāti desanāmattamevetaṃ, tīhipi dvārehi susaṃvutāti attho. Accutanti sassataṃ. Ṭhānanti akuppaṭṭhānaṃ dhuvaṭṭhānaṃ. Yatthāti yasmiṃ nibbāne gantvā na socare na socanti na vihaññanti, taṃ ṭhānaṃ gacchantīti attho.
д̣̇зсанаавасаанз б̣ахуу сод̇аабад̇д̇ипалаад̣̇ийни баабун̣им̣сууд̇и.
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti.
б̣уд̣̇д̇хабид̇уб̣раахман̣авад̇т̇у бан̃жамам̣.
Buddhapitubrāhmaṇavatthu pañcamaṃ.
6. бун̣н̣ад̣̇аасийвад̇т̇у
6. Puṇṇadāsīvatthu
сад̣̇аа ж̇ааг̇арамаанаананд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа г̇иж̇жхагуудз вихаранд̇о бун̣н̣ам̣ наама рааж̇аг̇ахасздтино д̣̇аасим̣ аараб̣бха гат̇зси.
Sadā jāgaramānānanti imaṃ dhammadesanaṃ satthā gijjhakūṭe viharanto puṇṇaṃ nāma rājagahaseṭṭhino dāsiṃ ārabbha kathesi.
д̇ассаа гира згад̣̇ивасам̣ годданад̇т̇ааяа б̣ахувийхим̣ ад̣̇ам̣су. саа рад̇д̇имби д̣̇ийбам̣ ж̇аалзд̇ваа вийхим̣ годдзнд̇ий виссаманад̇т̇ааяа сзд̣̇ад̇инд̇зна г̇ад̇д̇зна б̣ахиваад̇з адтааси. д̇асмим̣ самаяз д̣̇аб̣б̣о маллабуд̇д̇о бхигкуунам̣ сзнаасанабан̃н̃аабаго ахоси. со д̇хаммассаванам̣ суд̇ваа ад̇д̇ано ад̇д̇ано сзнаасанам̣ г̇ажчанд̇аанам̣ бхигкуунам̣ ан̇г̇улим̣ ж̇аалзд̇ваа бурад̇о бурад̇о маг̇г̇ад̣̇зсанад̇т̇ааяа г̇ажчанд̇о бхигкуунам̣ аалогам̣ ниммини. бун̣н̣аа д̇знаалогзна баб̣б̣ад̇з вижаранд̇з бхигкуу д̣̇исваа ‘‘ахам̣ д̇аава ад̇д̇ано д̣̇угкзна убад̣̇д̣̇уд̇аа имааяаби взлааяа нид̣̇д̣̇ам̣ на убзми, бхад̣̇д̣̇анд̇аа гим̣ гааран̣аа на нид̣̇д̣̇ааяанд̇ий’’д̇и жинд̇зд̇ваа ‘‘ад̣̇д̇хаа гассажи бхигкуно апаасугам̣ ваа бхависсад̇и, д̣̇ийгхаж̇аад̇игзна ваа убад̣̇д̣̇аво бхависсад̇ий’’д̇и сан̃н̃ам̣ гад̇ваа баад̇ова гун̣д̣агам̣ аад̣̇ааяа уд̣̇агзна д̇змзд̇ваа хад̇т̇ад̇алз буувам̣ гад̇ваа ан̇г̇аарзсу бажид̇ваа ужчан̇г̇з гад̇ваа д̇ид̇т̇амаг̇г̇з каад̣̇иссаамийд̇и гхадам̣ аад̣̇ааяа д̇ид̇т̇аабхимукий бааяааси. сад̇т̇ааби г̇аамам̣ бин̣д̣ааяа бависид̇ум̣ д̇амзва маг̇г̇ам̣ бадибаж̇ж̇и.
Tassā kira ekadivasaṃ koṭṭanatthāya bahuvīhiṃ adaṃsu. Sā rattimpi dīpaṃ jāletvā vīhiṃ koṭṭentī vissamanatthāya sedatintena gattena bahivāte aṭṭhāsi. Tasmiṃ samaye dabbo mallaputto bhikkhūnaṃ senāsanapaññāpako ahosi. So dhammassavanaṃ sutvā attano attano senāsanaṃ gacchantānaṃ bhikkhūnaṃ aṅguliṃ jāletvā purato purato maggadesanatthāya gacchanto bhikkhūnaṃ ālokaṃ nimmini. Puṇṇā tenālokena pabbate vicarante bhikkhū disvā ‘‘ahaṃ tāva attano dukkhena upaddutā imāyapi velāya niddaṃ na upemi, bhaddantā kiṃ kāraṇā na niddāyantī’’ti cintetvā ‘‘addhā kassaci bhikkhuno aphāsukaṃ vā bhavissati, dīghajātikena vā upaddavo bhavissatī’’ti saññaṃ katvā pātova kuṇḍakaṃ ādāya udakena temetvā hatthatale pūvaṃ katvā aṅgāresu pacitvā ucchaṅge katvā titthamagge khādissāmīti ghaṭaṃ ādāya titthābhimukhī pāyāsi. Satthāpi gāmaṃ piṇḍāya pavisituṃ tameva maggaṃ paṭipajji.
саа сад̇т̇аарам̣ д̣̇исваа жинд̇зси – ‘‘ан̃н̃зсу д̣̇ивасзсу сад̇т̇ари д̣̇идтзби мама д̣̇зяяад̇хаммо на ход̇и, д̣̇зяяад̇хаммз сад̇и сад̇т̇аарам̣ на бассаами, ид̣̇аани мз д̣̇зяяад̇хаммо жа ад̇т̇и, сад̇т̇аа жа саммукийбхууд̇о. сажз луукам̣ ваа бан̣ийд̇ам̣ ваад̇и ажинд̇зд̇ваа г̇ан̣хзяяа, д̣̇ад̣̇зяяаахам̣ имам̣ буува’’нд̇и гхадам̣ згаманд̇з нигкибид̇ваа сад̇т̇аарам̣ ванд̣̇ид̇ваа, ‘‘бханд̇з , имам̣ луукам̣ д̣̇аанам̣ бадиг̇г̇ан̣ханд̇аа мама сан̇г̇ахам̣ гарот̇аа’’д̇и ааха. сад̇т̇аа аананд̣̇ад̇т̇зрам̣ ологзд̇ваа д̇зна нийхарид̇ваа д̣̇иннам̣ махаарааж̇ад̣̇ад̇д̇ияам̣ бад̇д̇ам̣ убанаамзд̇ваа буувам̣ г̇ан̣хи. бун̣н̣ааби д̇ам̣ сад̇т̇у бад̇д̇з бад̇идтабзд̇ваава бан̃жабад̇идтид̇зна ванд̣̇ид̇ваа, ‘‘бханд̇з, д̇умхзхи д̣̇идтад̇хаммоязва мз самиж̇жхад̇уу’’д̇и ааха. сад̇т̇аа ‘‘звам̣ ход̇уу’’д̇и тид̇агова анумод̣̇анам̣ агааси.
Sā satthāraṃ disvā cintesi – ‘‘aññesu divasesu satthari diṭṭhepi mama deyyadhammo na hoti, deyyadhamme sati satthāraṃ na passāmi, idāni me deyyadhammo ca atthi, satthā ca sammukhībhūto. Sace lūkhaṃ vā paṇītaṃ vāti acintetvā gaṇheyya, dadeyyāhaṃ imaṃ pūva’’nti ghaṭaṃ ekamante nikkhipitvā satthāraṃ vanditvā, ‘‘bhante , imaṃ lūkhaṃ dānaṃ paṭiggaṇhantā mama saṅgahaṃ karothā’’ti āha. Satthā ānandattheraṃ oloketvā tena nīharitvā dinnaṃ mahārājadattiyaṃ pattaṃ upanāmetvā pūvaṃ gaṇhi. Puṇṇāpi taṃ satthu patte patiṭṭhapetvāva pañcapatiṭṭhitena vanditvā, ‘‘bhante, tumhehi diṭṭhadhammoyeva me samijjhatū’’ti āha. Satthā ‘‘evaṃ hotū’’ti ṭhitakova anumodanaṃ akāsi.
бун̣н̣ааби жинд̇зси – ‘‘гин̃жааби мз сад̇т̇аа сан̇г̇ахам̣ гаронд̇о буувам̣ г̇ан̣хи, на банид̣̇ам̣ каад̣̇иссад̇и. ад̣̇д̇хаа бурад̇о гаагасса ваа сунакасса ваа д̣̇ад̇ваа ран̃н̃о ваа рааж̇абуд̇д̇асса ваа г̇зхам̣ г̇анд̇ваа бан̣ийд̇абхож̇анам̣ бхун̃ж̇иссад̇ий’’д̇и. сад̇т̇ааби ‘‘гим̣ ну ко зсаа жинд̇зсий’’д̇и д̇ассаа жид̇д̇аажаарам̣ н̃ад̇ваа аананд̣̇ад̇т̇зрам̣ ологзд̇ваа нисийд̣̇анаагаарам̣ д̣̇ассзси. т̇зро жийварам̣ бан̃н̃аабзд̇ваа ад̣̇ааси. сад̇т̇аа б̣ахинаг̇арзязва нисийд̣̇ид̇ваа бхад̇д̇агижжам̣ агааси. д̣̇звад̇аа сагалажаггаваал̣аг̇аб̣бхз д̣̇звамануссаанам̣ убагаббанагам̣ ож̇ам̣ мад̇хубадалам̣ вияа бийл̣зд̇ваа д̇ад̇т̇а багкибим̣су. бун̣н̣аа жа ологзнд̇ий адтааси. бхад̇д̇агижжаавасаанз т̇зро уд̣̇агам̣ ад̣̇ааси. сад̇т̇аа гад̇абхад̇д̇агижжо бун̣н̣ам̣ ааманд̇зд̇ваа ‘‘гасмаа д̇вам̣ бун̣н̣з мама саавагз барибхавасий’’д̇и ааха. на барибхаваами, бханд̇зд̇и. ат̇а д̇аяаа мама саавагз ологзд̇ваа гим̣ гат̇ид̇анд̇и? ‘‘ахам̣ д̇аава иминаа д̣̇угкубад̣̇д̣̇авзна нид̣̇д̣̇ам̣ на убзми, бхад̣̇д̣̇анд̇аа гимад̇т̇ам̣ нид̣̇д̣̇ам̣ на убзнд̇и, ад̣̇д̇хаа гассажи апаасугам̣ ваа бхависсад̇и, д̣̇ийгхаж̇аад̇игзна ваа убад̣̇д̣̇аво бхависсад̇ий’’д̇и зд̇д̇агам̣ маяаа, бханд̇з, жинд̇ид̇анд̇и. сад̇т̇аа д̇ассаа важанам̣ суд̇ваа ‘‘бун̣н̣з д̇вам̣ на д̇аава д̣̇угкубад̣̇д̣̇авзна нид̣̇д̣̇ааяаси, мама саавагаа сад̣̇аа ж̇ааг̇арияамануяуд̇д̇ад̇ааяа на нид̣̇д̣̇ааяанд̇ий’’д̇и вад̇ваа имам̣ г̇аат̇амааха –
Puṇṇāpi cintesi – ‘‘kiñcāpi me satthā saṅgahaṃ karonto pūvaṃ gaṇhi, na panidaṃ khādissati. Addhā purato kākassa vā sunakhassa vā datvā rañño vā rājaputtassa vā gehaṃ gantvā paṇītabhojanaṃ bhuñjissatī’’ti. Satthāpi ‘‘kiṃ nu kho esā cintesī’’ti tassā cittācāraṃ ñatvā ānandattheraṃ oloketvā nisīdanākāraṃ dassesi. Thero cīvaraṃ paññāpetvā adāsi. Satthā bahinagareyeva nisīditvā bhattakiccaṃ akāsi. Devatā sakalacakkavāḷagabbhe devamanussānaṃ upakappanakaṃ ojaṃ madhupaṭalaṃ viya pīḷetvā tattha pakkhipiṃsu. Puṇṇā ca olokentī aṭṭhāsi. Bhattakiccāvasāne thero udakaṃ adāsi. Satthā katabhattakicco puṇṇaṃ āmantetvā ‘‘kasmā tvaṃ puṇṇe mama sāvake paribhavasī’’ti āha. Na paribhavāmi, bhanteti. Atha tayā mama sāvake oloketvā kiṃ kathitanti? ‘‘Ahaṃ tāva iminā dukkhupaddavena niddaṃ na upemi, bhaddantā kimatthaṃ niddaṃ na upenti, addhā kassaci aphāsukaṃ vā bhavissati, dīghajātikena vā upaddavo bhavissatī’’ti ettakaṃ mayā, bhante, cintitanti. Satthā tassā vacanaṃ sutvā ‘‘puṇṇe tvaṃ na tāva dukkhupaddavena niddāyasi, mama sāvakā sadā jāgariyamanuyuttatāya na niddāyantī’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –
226.
226.
‘‘сад̣̇аа ж̇ааг̇арамаанаанам̣, ахорад̇д̇аанусигкинам̣;
‘‘Sadā jāgaramānānaṃ, ahorattānusikkhinaṃ;
ниб̣б̣аанам̣ ад̇химуд̇д̇аанам̣, ад̇т̇ам̣ г̇ажчанд̇и аасаваа’’д̇и.
Nibbānaṃ adhimuttānaṃ, atthaṃ gacchanti āsavā’’ti.
д̇ад̇т̇а ахорад̇д̇аанусигкинанд̇и д̣̇иваа жа рад̇д̇ин̃жа д̇иссо сигкаа сигкамаанаанам̣. ниб̣б̣аанам̣ ад̇химуд̇д̇аананд̇и ниб̣б̣аанаж̇жхаасаяаанам̣. ад̇т̇ам̣ г̇ажчанд̇ийд̇и зваруубаанам̣ саб̣б̣зби аасаваа ад̇т̇ам̣ винаасам̣ над̇т̇ибхаавам̣ г̇ажчанд̇ийд̇и ад̇т̇о.
Tattha ahorattānusikkhinanti divā ca rattiñca tisso sikkhā sikkhamānānaṃ. Nibbānaṃ adhimuttānanti nibbānajjhāsayānaṃ. Atthaṃ gacchantīti evarūpānaṃ sabbepi āsavā atthaṃ vināsaṃ natthibhāvaṃ gacchantīti attho.
д̣̇зсанаавасаанз яат̇аатид̇аа бун̣н̣аа сод̇аабад̇д̇ипалз бад̇идтахи, самбад̇д̇абарисааяаби саад̇т̇игаа д̇хаммад̣̇зсанаа ахосийд̇и.
Desanāvasāne yathāṭhitā puṇṇā sotāpattiphale patiṭṭhahi, sampattaparisāyapi sātthikā dhammadesanā ahosīti.
сад̇т̇аа гун̣д̣агаан̇г̇аарабуувзна бхад̇д̇агижжам̣ гад̇ваа вихаарам̣ аг̇амааси. бхигкуу д̇хаммасабхааяам̣ гат̇ам̣ самудтаабзсум̣ ‘‘д̣̇уггарам̣ , аавусо, саммаасамб̣уд̣̇д̇хзна гад̇ам̣ бун̣н̣ааяа д̣̇иннзна гун̣д̣агаан̇г̇аарабуувзна бхад̇д̇агижжам̣ гаронд̇знаа’’д̇и. сад̇т̇аа ааг̇анд̇ваа ‘‘гааяа нуд̇т̇а, бхигкавз, зд̇арахи гат̇ааяа саннисиннаа’’д̇и бужчид̇ваа ‘‘имааяа наамаа’’д̇и вуд̇д̇з ‘‘на, бхигкавз, ид̣̇аанзва, буб̣б̣зби маяаа имааяа д̣̇иннагун̣д̣агам̣ барибхуд̇д̇амзваа’’д̇и вад̇ваа ад̇ийд̇ам̣ аахарид̇ваа –
Satthā kuṇḍakaaṅgārapūvena bhattakiccaṃ katvā vihāraṃ agamāsi. Bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ ‘‘dukkaraṃ , āvuso, sammāsambuddhena kataṃ puṇṇāya dinnena kuṇḍakaaṅgārapūvena bhattakiccaṃ karontenā’’ti. Satthā āgantvā ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte ‘‘na, bhikkhave, idāneva, pubbepi mayā imāya dinnakuṇḍakaṃ paribhuttamevā’’ti vatvā atītaṃ āharitvā –
‘‘бхуд̇ваа д̇ин̣абаригхаасам̣, бхуд̇ваа аажаамагун̣д̣агам̣;
‘‘Bhutvā tiṇaparighāsaṃ, bhutvā ācāmakuṇḍakaṃ;
зд̇ам̣ д̇з бхож̇анам̣ ааси, гасмаа д̣̇аани на бхун̃ж̇аси.
Etaṃ te bhojanaṃ āsi, kasmā dāni na bhuñjasi.
‘‘яад̇т̇а босам̣ на ж̇аананд̇и, ж̇аад̇ияаа винаязна ваа;
‘‘Yattha posaṃ na jānanti, jātiyā vinayena vā;
б̣ахум̣ д̇ад̇т̇а махааб̣рахмз, аби аажаамагун̣д̣агам̣.
Bahuṃ tattha mahābrahme, api ācāmakuṇḍakaṃ.
‘‘д̇ван̃жа ко мам̣ баж̇аанааси, яаад̣̇исааяам̣ хаяуд̇д̇амо;
‘‘Tvañca kho maṃ pajānāsi, yādisāyaṃ hayuttamo;
ж̇аананд̇о ж̇аанамааг̇амма, на д̇з бхагкаами гун̣д̣ага’’нд̇и. (ж̇аа. 1.3.10-12) –
Jānanto jānamāgamma, na te bhakkhāmi kuṇḍaka’’nti. (jā. 1.3.10-12) –
имам̣ гун̣д̣агасинд̇хавабод̇агаж̇аад̇агам̣ вид̇т̇аарзд̇ваа гат̇зси.
Imaṃ kuṇḍakasindhavapotakajātakaṃ vitthāretvā kathesi.
бун̣н̣ад̣̇аасийвад̇т̇у чадтам̣.
Puṇṇadāsīvatthu chaṭṭhaṃ.
7. ад̇улаубаасагавад̇т̇у
7. Atulaupāsakavatthu
бораан̣амзд̇анд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа ж̇зд̇аванз вихаранд̇о ад̇улам̣ наама убаасагам̣ аараб̣бха гат̇зси.
Porāṇametanti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto atulaṃ nāma upāsakaṃ ārabbha kathesi.
со хи саавад̇т̇иваасий убаасаго бан̃жасад̇аубаасагабаривааро згад̣̇ивасам̣ д̇з убаасагз аад̣̇ааяа д̇хаммассаванад̇т̇ааяа вихаарам̣ г̇анд̇ваа рзвад̇ад̇т̇зрасса санд̇игз д̇хаммам̣ сод̇угаамо худ̇ваа рзвад̇ад̇т̇зрам̣ ванд̣̇ид̇ваа нисийд̣̇и. со банааяасмаа бадисаллаанаараамо сийхо вияа згажааро, д̇асмаа д̇зна сад̣̇д̇хим̣ на гин̃жи гат̇зси. со ‘‘аяам̣ т̇зро на гин̃жи гат̇зсий’’д̇и гуд̣̇д̇хо удтааяа саарибуд̇д̇ад̇т̇зрасса санд̇игам̣ г̇анд̇ваа згаманд̇ам̣ тид̇о т̇зрзна ‘‘гзнад̇т̇зна ааг̇ад̇ад̇т̇аа’’д̇и вуд̇д̇з ‘‘ахам̣, бханд̇з, имз убаасагз аад̣̇ааяа д̇хаммассаванад̇т̇ааяа рзвад̇ад̇т̇зрам̣ убасан̇гамим̣, д̇асса мз т̇зро на гин̃жи гат̇зси, сваахам̣ д̇асса гуж̇жхид̇ваа ид̇хааг̇ад̇о, д̇хаммам̣ мз гат̇зт̇аа’’д̇и ааха. ат̇а т̇зро ‘‘д̇зна хи убаасагаа нисийд̣̇ат̇аа’’д̇и вад̇ваа б̣ахугам̣ гад̇ваа абхид̇хаммагат̇ам̣ гат̇зси. убаасагоби ‘‘абхид̇хаммагат̇аа наама ад̇исан̣хаа, т̇зро б̣ахум̣ абхид̇хаммамзва гат̇зси, амхаагам̣ иминаа го ад̇т̇о’’д̇и гуж̇жхид̇ваа барисам̣ аад̣̇ааяа аананд̣̇ад̇т̇зрасса санд̇игам̣ аг̇амааси.
So hi sāvatthivāsī upāsako pañcasataupāsakaparivāro ekadivasaṃ te upāsake ādāya dhammassavanatthāya vihāraṃ gantvā revatattherassa santike dhammaṃ sotukāmo hutvā revatattheraṃ vanditvā nisīdi. So panāyasmā paṭisallānārāmo sīho viya ekacāro, tasmā tena saddhiṃ na kiñci kathesi. So ‘‘ayaṃ thero na kiñci kathesī’’ti kuddho uṭṭhāya sāriputtattherassa santikaṃ gantvā ekamantaṃ ṭhito therena ‘‘kenatthena āgatatthā’’ti vutte ‘‘ahaṃ, bhante, ime upāsake ādāya dhammassavanatthāya revatattheraṃ upasaṅkamiṃ, tassa me thero na kiñci kathesi, svāhaṃ tassa kujjhitvā idhāgato, dhammaṃ me kathethā’’ti āha. Atha thero ‘‘tena hi upāsakā nisīdathā’’ti vatvā bahukaṃ katvā abhidhammakathaṃ kathesi. Upāsakopi ‘‘abhidhammakathā nāma atisaṇhā, thero bahuṃ abhidhammameva kathesi, amhākaṃ iminā ko attho’’ti kujjhitvā parisaṃ ādāya ānandattherassa santikaṃ agamāsi.
т̇зрзнааби ‘‘гим̣ убаасагаа’’д̇и вуд̇д̇з, ‘‘бханд̇з, маяам̣ д̇хаммассаванад̇т̇ааяа рзвад̇ад̇т̇зрам̣ убасан̇гамимхаа, д̇асса санд̇игз аалаабасаллаабамад̇д̇амби алабхид̇ваа гуд̣̇д̇хаа саарибуд̇д̇ад̇т̇зрасса санд̇игам̣ аг̇амимхаа, соби но ад̇исан̣хам̣ б̣ахум̣ абхид̇хаммамзва гат̇зси, ‘иминаа амхаагам̣ го ад̇т̇о’д̇и зд̇ассааби гуж̇жхид̇ваа ид̇хааг̇амимхаа, гат̇зхи но, бханд̇з, д̇хаммагат̇а’’нд̇и. д̇зна хи нисийд̣̇ид̇ваа сун̣аат̇аад̇и т̇зро д̇зсам̣ сувин̃н̃зяяам̣ гад̇ваа аббагамзва д̇хаммам̣ гат̇зси. д̇з т̇зрассаби гуж̇жхид̇ваа сад̇т̇у санд̇игам̣ г̇анд̇ваа ванд̣̇ид̇ваа згаманд̇ам̣ нисийд̣̇им̣су, ат̇а нз сад̇т̇аа ааха – ‘‘гасмаа убаасагаа ааг̇ад̇ад̇т̇аа’’д̇и? ‘‘д̇хаммассаванааяа, бханд̇з’’д̇и. ‘‘суд̇о бана во д̇хаммо’’д̇и? ‘‘бханд̇з, маяам̣ аад̣̇ид̇о рзвад̇ад̇т̇зрам̣ убасан̇гамимхаа, со амхзхи сад̣̇д̇хим̣ на гин̃жи гат̇зси, д̇асса гуж̇жхид̇ваа саарибуд̇д̇ад̇т̇зрам̣ убасан̇гамимхаа, д̇зна но б̣аху абхид̇хаммо гат̇ид̇о, д̇ам̣ асаллагкзд̇ваа гуж̇жхид̇ваа аананд̣̇ад̇т̇зрам̣ убасан̇гамимхаа, д̇зна но аббамад̇д̇агова д̇хаммо гат̇ид̇о, д̇ассаби гуж̇жхид̇ваа ид̇хааг̇ад̇амхаа’’д̇и.
Therenāpi ‘‘kiṃ upāsakā’’ti vutte, ‘‘bhante, mayaṃ dhammassavanatthāya revatattheraṃ upasaṅkamimhā, tassa santike ālāpasallāpamattampi alabhitvā kuddhā sāriputtattherassa santikaṃ agamimhā, sopi no atisaṇhaṃ bahuṃ abhidhammameva kathesi, ‘iminā amhākaṃ ko attho’ti etassāpi kujjhitvā idhāgamimhā, kathehi no, bhante, dhammakatha’’nti. Tena hi nisīditvā suṇāthāti thero tesaṃ suviññeyyaṃ katvā appakameva dhammaṃ kathesi. Te therassapi kujjhitvā satthu santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, atha ne satthā āha – ‘‘kasmā upāsakā āgatatthā’’ti? ‘‘Dhammassavanāya, bhante’’ti. ‘‘Suto pana vo dhammo’’ti? ‘‘Bhante, mayaṃ ādito revatattheraṃ upasaṅkamimhā, so amhehi saddhiṃ na kiñci kathesi, tassa kujjhitvā sāriputtattheraṃ upasaṅkamimhā, tena no bahu abhidhammo kathito, taṃ asallakkhetvā kujjhitvā ānandattheraṃ upasaṅkamimhā, tena no appamattakova dhammo kathito, tassapi kujjhitvā idhāgatamhā’’ti.
сад̇т̇аа д̇асса гат̇ам̣ суд̇ваа, ‘‘ад̇ула, бораан̣ад̇о бадтааяа аажин̣н̣амзвзд̇ам̣, д̇ун̣хийбхууд̇амби б̣ахугат̇амби манд̣̇агат̇амби г̇араханд̇иязва. зганд̇ам̣ г̇арахид̇аб̣б̣оязва ваа хи басам̣сид̇аб̣б̣оязва ваа над̇т̇и . рааж̇ааноби згажжз нинд̣̇анд̇и, згажжз басам̣санд̇и. махаабат̇авимби жанд̣̇имасууриязби аагаасаад̣̇аяоби жад̇убарисамаж̇жхз нисийд̣̇ид̇ваа д̇хаммам̣ гат̇знд̇амби саммаасамб̣уд̣̇д̇хам̣ згажжз г̇араханд̇и, згажжз басам̣санд̇и. анд̇хаб̣аалаанан̃хи нинд̣̇аа ваа басам̣саа ваа аббамаан̣аа, бан̣д̣ид̇зна бана мзд̇хаавинаа нинд̣̇ид̇о нинд̣̇ид̇о наама, басам̣сид̇о жа басам̣сид̇о наама ход̇ий’’д̇и вад̇ваа имаа г̇аат̇аа абхааси –
Satthā tassa kathaṃ sutvā, ‘‘atula, porāṇato paṭṭhāya āciṇṇamevetaṃ, tuṇhībhūtampi bahukathampi mandakathampi garahantiyeva. Ekantaṃ garahitabboyeva vā hi pasaṃsitabboyeva vā natthi . Rājānopi ekacce nindanti, ekacce pasaṃsanti. Mahāpathavimpi candimasūriyepi ākāsādayopi catuparisamajjhe nisīditvā dhammaṃ kathentampi sammāsambuddhaṃ ekacce garahanti, ekacce pasaṃsanti. Andhabālānañhi nindā vā pasaṃsā vā appamāṇā, paṇḍitena pana medhāvinā nindito nindito nāma, pasaṃsito ca pasaṃsito nāma hotī’’ti vatvā imā gāthā abhāsi –
227.
227.
‘‘бораан̣амзд̇ам̣ ад̇ула, нзд̇ам̣ аж̇ж̇ад̇анаамива;
‘‘Porāṇametaṃ atula, netaṃ ajjatanāmiva;
нинд̣̇анд̇и д̇ун̣химаасийнам̣, нинд̣̇анд̇и б̣ахубхаан̣инам̣;
Nindanti tuṇhimāsīnaṃ, nindanti bahubhāṇinaṃ;
мид̇абхаан̣имби нинд̣̇анд̇и, над̇т̇и логз анинд̣̇ид̇о.
Mitabhāṇimpi nindanti, natthi loke anindito.
228.
228.
‘‘на жааху на жа бхависсад̇и, на жзд̇арахи виж̇ж̇ад̇и;
‘‘Na cāhu na ca bhavissati, na cetarahi vijjati;
зганд̇ам̣ нинд̣̇ид̇о босо, зганд̇ам̣ ваа басам̣сид̇о.
Ekantaṃ nindito poso, ekantaṃ vā pasaṃsito.
229.
229.
‘‘яам̣ жз вин̃н̃уу басам̣санд̇и, анувижжа сувз сувз;
‘‘Yaṃ ce viññū pasaṃsanti, anuvicca suve suve;
ажчид̣̇д̣̇авуд̇д̇им̣ мзд̇хаавим̣, бан̃н̃аасийласамаахид̇ам̣.
Acchiddavuttiṃ medhāviṃ, paññāsīlasamāhitaṃ.
230.
230.
‘‘нигкам̣ ж̇амб̣онад̣̇ассзва, го д̇ам̣ нинд̣̇ид̇умарахад̇и;
‘‘Nikkhaṃ jambonadasseva, ko taṃ ninditumarahati;
д̣̇звааби нам̣ басам̣санд̇и, б̣рахмунааби басам̣сид̇о’’д̇и.
Devāpi naṃ pasaṃsanti, brahmunāpi pasaṃsito’’ti.
д̇ад̇т̇а бораан̣амзд̇анд̇и бураан̣агам̣ зд̇ам̣. ад̇улаад̇и д̇ам̣ убаасагам̣ наамзна аалабад̇и. нзд̇ам̣ аж̇ж̇ад̇анаамиваад̇и ид̣̇ам̣ нинд̣̇анам̣ ваа басам̣санам̣ ваа аж̇ж̇ад̇анам̣ ад̇хунаа уббаннам̣ вияа на ход̇и. д̇ун̣химаасийнанд̇и гим̣ зсо мууг̇о вияа б̣ад̇хиро вияа гин̃жи аж̇аананд̇о вияа д̇ун̣хий худ̇ваа нисиннод̇и нинд̣̇анд̇и. б̣ахубхаан̣инанд̇и гим̣ зса ваад̇аахад̇ад̇аалабан̣н̣ам̣ вияа д̇адад̇адааяад̇и, имасса гат̇аабарияанд̇оязва над̇т̇ийд̇и нинд̣̇анд̇и. мид̇абхаан̣имбийд̇и гим̣ зса суван̣н̣ахиран̃н̃ам̣ вияа ад̇д̇ано важанам̣ ман̃н̃амаано згам̣ ваа д̣̇вз ваа вад̇ваа д̇ун̣хий ахосийд̇и нинд̣̇анд̇и. звам̣ саб̣б̣ат̇ааби имасмим̣ логз анинд̣̇ид̇о наама над̇т̇ийд̇и ад̇т̇о. на жаахууд̇и ад̇ийд̇зби наахоси, анааг̇ад̇зби на бхависсад̇и.
Tattha porāṇametanti purāṇakaṃ etaṃ. Atulāti taṃ upāsakaṃ nāmena ālapati. Netaṃ ajjatanāmivāti idaṃ nindanaṃ vā pasaṃsanaṃ vā ajjatanaṃ adhunā uppannaṃ viya na hoti. Tuṇhimāsīnanti kiṃ eso mūgo viya badhiro viya kiñci ajānanto viya tuṇhī hutvā nisinnoti nindanti. Bahubhāṇinanti kiṃ esa vātāhatatālapaṇṇaṃ viya taṭataṭāyati, imassa kathāpariyantoyeva natthīti nindanti. Mitabhāṇimpīti kiṃ esa suvaṇṇahiraññaṃ viya attano vacanaṃ maññamāno ekaṃ vā dve vā vatvā tuṇhī ahosīti nindanti. Evaṃ sabbathāpi imasmiṃ loke anindito nāma natthīti attho. Na cāhūti atītepi nāhosi, anāgatepi na bhavissati.
яам̣ жз вин̃н̃ууд̇и б̣аалаанам̣ нинд̣̇аа ваа басам̣саа ваа аббамаан̣аа, яам̣ бана бан̣д̣ид̇аа д̣̇ивасз д̣̇ивасз анувижжа нинд̣̇агааран̣ам̣ ваа басам̣сагааран̣ам̣ ваа ж̇аанид̇ваа басам̣санд̇и, ажчид̣̇д̣̇ааяа ваа сигкааяа ажчид̣̇д̣̇ааяа ваа ж̇ийвид̇авуд̇д̇ияаа саманнааг̇ад̇ад̇д̇аа ажчид̣̇д̣̇авуд̇д̇им̣ д̇хаммож̇абан̃н̃ааяа саманнааг̇ад̇ад̇д̇аа мзд̇хаавим̣ логияалогуд̇д̇арабан̃н̃ааяа жзва жад̇убаарисуд̣̇д̇хисийлзна жа саманнааг̇ад̇ад̇д̇аа бан̃н̃аасийласамаахид̇ам̣ басам̣санд̇и, д̇ам̣ суван̣н̣ад̣̇осавирахид̇ам̣ гхадданамаж̇ж̇анагкамам̣ ж̇амб̣онад̣̇анигкам̣ вияа го нинд̣̇ид̇умарахад̇ийд̇и ад̇т̇о. д̣̇зваабийд̇и д̣̇звад̇ааби бан̣д̣ид̇амануссааби д̇ам̣ бхигкум̣ убадтааяа т̇омзнд̇и басам̣санд̇и. б̣рахмунаабийд̇и на гзвалам̣ д̣̇звамануссзхи, д̣̇асасахассажаггаваал̣з махааб̣рахмунааби зса басам̣сид̇оязваад̇и ад̇т̇о.
Yaṃ ce viññūti bālānaṃ nindā vā pasaṃsā vā appamāṇā, yaṃ pana paṇḍitā divase divase anuvicca nindakāraṇaṃ vā pasaṃsakāraṇaṃ vā jānitvā pasaṃsanti, acchiddāya vā sikkhāya acchiddāya vā jīvitavuttiyā samannāgatattā acchiddavuttiṃ dhammojapaññāya samannāgatattā medhāviṃ lokiyalokuttarapaññāya ceva catupārisuddhisīlena ca samannāgatattā paññāsīlasamāhitaṃ pasaṃsanti, taṃ suvaṇṇadosavirahitaṃ ghaṭṭanamajjanakkhamaṃ jambonadanikkhaṃ viya ko ninditumarahatīti attho. Devāpīti devatāpi paṇḍitamanussāpi taṃ bhikkhuṃ upaṭṭhāya thomenti pasaṃsanti. Brahmunāpīti na kevalaṃ devamanussehi, dasasahassacakkavāḷe mahābrahmunāpi esa pasaṃsitoyevāti attho.
д̣̇зсанаавасаанз бан̃жасад̇ааби убаасагаа сод̇аабад̇д̇ипалз бад̇идтахим̣сууд̇и.
Desanāvasāne pañcasatāpi upāsakā sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsūti.
ад̇улаубаасагавад̇т̇у сад̇д̇амам̣.
Atulaupāsakavatthu sattamaṃ.
8. чаб̣б̣аг̇г̇ияавад̇т̇у
8. Chabbaggiyavatthu
гааяаббагобанд̇и имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ сад̇т̇аа взл̣уванз вихаранд̇о чаб̣б̣аг̇г̇ияз бхигкуу аараб̣бха гат̇зси.
Kāyappakopanti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto chabbaggiye bhikkhū ārabbha kathesi.
згад̣̇ивасан̃хи сад̇т̇аа взл̣уванз вихаранд̇о д̇зсам̣ чаб̣б̣аг̇г̇ияаанам̣ убхохи хад̇т̇зхи яадтияо г̇ахзд̇ваа гадтабаад̣̇угаа ааруяха бидтибаасаан̣з жан̇гаманд̇аанам̣ кадакадаад̇исад̣̇д̣̇ам̣ суд̇ваа, ‘‘аананд̣̇а, гим̣ сад̣̇д̣̇о наамзсо’’д̇и бужчид̇ваа ‘‘чаб̣б̣аг̇г̇ияаанам̣ баад̣̇угаа ааруяха жан̇гаманд̇аанам̣ кадакадасад̣̇д̣̇о’’д̇и суд̇ваа сигкаабад̣̇ам̣ бан̃н̃аабзд̇ваа ‘‘бхигкунаа наама гааяаад̣̇ийни рагкид̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и вад̇ваа д̇хаммам̣ д̣̇зсзнд̇о имаа г̇аат̇аа абхааси –
Ekadivasañhi satthā veḷuvane viharanto tesaṃ chabbaggiyānaṃ ubhohi hatthehi yaṭṭhiyo gahetvā kaṭṭhapādukā āruyha piṭṭhipāsāṇe caṅkamantānaṃ khaṭakhaṭātisaddaṃ sutvā, ‘‘ānanda, kiṃ saddo nāmeso’’ti pucchitvā ‘‘chabbaggiyānaṃ pādukā āruyha caṅkamantānaṃ khaṭakhaṭasaddo’’ti sutvā sikkhāpadaṃ paññāpetvā ‘‘bhikkhunā nāma kāyādīni rakkhituṃ vaṭṭatī’’ti vatvā dhammaṃ desento imā gāthā abhāsi –
231.
231.
‘‘гааяаббагобам̣ рагкзяяа, гааязна сам̣вуд̇о сияаа;
‘‘Kāyappakopaṃ rakkheyya, kāyena saṃvuto siyā;
гааяад̣̇ужжарид̇ам̣ хид̇ваа, гааязна сужарид̇ам̣ жарз.
Kāyaduccaritaṃ hitvā, kāyena sucaritaṃ care.
232.
232.
‘‘важийбагобам̣ рагкзяяа, ваажааяа сам̣вуд̇о сияаа;
‘‘Vacīpakopaṃ rakkheyya, vācāya saṃvuto siyā;
важийд̣̇ужжарид̇ам̣ хид̇ваа, ваажааяа сужарид̇ам̣ жарз.
Vacīduccaritaṃ hitvā, vācāya sucaritaṃ care.
233.
233.
‘‘манобагобам̣ рагкзяяа, манасаа сам̣вуд̇о сияаа;
‘‘Manopakopaṃ rakkheyya, manasā saṃvuto siyā;
манод̣̇ужжарид̇ам̣ хид̇ваа, манасаа сужарид̇ам̣ жарз.
Manoduccaritaṃ hitvā, manasā sucaritaṃ care.
234.
234.
‘‘гааязна сам̣вуд̇аа д̇хийраа, ат̇о ваажааяа сам̣вуд̇аа;
‘‘Kāyena saṃvutā dhīrā, atho vācāya saṃvutā;
манасаа сам̣вуд̇аа д̇хийраа, д̇з вз субарисам̣вуд̇аа’’д̇и.
Manasā saṃvutā dhīrā, te ve suparisaṃvutā’’ti.
д̇ад̇т̇а гааяаббагобанд̇и д̇ивид̇хам̣ гааяад̣̇ужжарид̇ам̣ рагкзяяа. гааязна сам̣вуд̇од̇и гааяад̣̇ваарз д̣̇ужжарид̇абавзсанам̣ ниваарзд̇ваа сам̣вуд̇о бихид̇ад̣̇вааро сияаа. яасмаа бана гааяад̣̇ужжарид̇ам̣ хид̇ваа гааяасужарид̇ам̣ жаранд̇о убхаяамбзд̇ам̣ гарод̇и, д̇асмаа гааяад̣̇ужжарид̇ам̣ хид̇ваа, гааязна сужарид̇ам̣ жарзд̇и вуд̇д̇ам̣. ананд̇араг̇аат̇аасуби зсзва наяо. гааязна сам̣вуд̇аа д̇хийраад̇и яз бан̣д̣ид̇аа баан̣аад̇ибаад̇аад̣̇ийни агаронд̇аа гааязна, мусааваад̣̇аад̣̇ийни агаронд̇аа ваажааяа, абхиж̇жхаад̣̇ийни асамудтабзнд̇аа манасаа сам̣вуд̇аа, д̇з ид̇ха логасмим̣ сусам̣вуд̇аа сурагкид̇аа суг̇обид̇аа субихид̇ад̣̇ваараад̇и ад̇т̇о.
Tattha kāyappakopanti tividhaṃ kāyaduccaritaṃ rakkheyya. Kāyena saṃvutoti kāyadvāre duccaritapavesanaṃ nivāretvā saṃvuto pihitadvāro siyā. Yasmā pana kāyaduccaritaṃ hitvā kāyasucaritaṃ caranto ubhayampetaṃ karoti, tasmā kāyaduccaritaṃ hitvā, kāyena sucaritaṃ careti vuttaṃ. Anantaragāthāsupi eseva nayo. Kāyena saṃvutā dhīrāti ye paṇḍitā pāṇātipātādīni akarontā kāyena, musāvādādīni akarontā vācāya, abhijjhādīni asamuṭṭhapentā manasā saṃvutā, te idha lokasmiṃ susaṃvutā surakkhitā sugopitā supihitadvārāti attho.
д̣̇зсанаавасаанз б̣ахуу сод̇аабад̇д̇ипалаад̣̇ийни баабун̣им̣сууд̇и.
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti.
чаб̣б̣аг̇г̇ияавад̇т̇у адтамам̣.
Chabbaggiyavatthu aṭṭhamaṃ.
год̇хаваг̇г̇аван̣н̣анаа нидтид̇аа.
Kodhavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
сад̇д̇арасамо ваг̇г̇о.
Sattarasamo vaggo.
Related texts:
д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / куд̣̇д̣̇аганигааяа • Khuddakanikāya / д̇хаммабад̣̇абаал̣и • Dhammapadapāḷi / 17. год̇хаваг̇г̇о • 17. Kodhavaggo
