| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya |
ខុទ្ទកវត្ថុក្ខន្ធកកថា
Khuddakavatthukkhandhakakathā
២៧៨៣.
2783.
រុក្ខេ វា បន កុដ្ដេវា, អដ្ដានេ ថម្ភកេសុ វា;
Rukkhe vā pana kuṭṭevā, aṭṭāne thambhakesu vā;
ន្ហាយមានោ សកំ កាយំ, ឧគ្ឃំសេយ្យស្ស ទុក្កដំ។
Nhāyamāno sakaṃ kāyaṃ, ugghaṃseyyassa dukkaṭaṃ.
២៧៨៤.
2784.
កាយំ គន្ធព្ពហត្ថេន, កុរុវិន្ទកសុត្តិយា;
Kāyaṃ gandhabbahatthena, kuruvindakasuttiyā;
មល្លកេន ន ឃំសេយ្យ, នាញ្ញមញ្ញញ្ច កាយតោ។
Mallakena na ghaṃseyya, nāññamaññañca kāyato.
២៧៨៥.
2785.
អកតំ មល្លកំ នាម, គិលានស្សេវ វដ្ដតិ;
Akataṃ mallakaṃ nāma, gilānasseva vaṭṭati;
កតំ តំ មល្លកំ នាម, សព្ពេសម្បិ ន វដ្ដតិ។
Kataṃ taṃ mallakaṃ nāma, sabbesampi na vaṭṭati.
២៧៨៦.
2786.
កបាលិដ្ឋកខណ្ឌានិ, សព្ពស្ស បុថុបាណិកំ;
Kapāliṭṭhakakhaṇḍāni, sabbassa puthupāṇikaṃ;
គិលានស្សាគិលានស្ស, វត្ថវដ្ដិ ច វដ្ដតិ។
Gilānassāgilānassa, vatthavaṭṭi ca vaṭṭati.
២៧៨៧.
2787.
វុត្តា ផេណកបាសាណ-កថលា បាទឃំសនេ;
Vuttā pheṇakapāsāṇa-kathalā pādaghaṃsane;
វដ្ដំ វា ចតុរស្សំ វា, កតកំ ន ច វដ្ដតិ។
Vaṭṭaṃ vā caturassaṃ vā, katakaṃ na ca vaṭṭati.
២៧៨៨.
2788.
យំ កិញ្ចិបិ អលង្ការំ, ធារេន្តស្សបិ ទុក្កដំ;
Yaṃ kiñcipi alaṅkāraṃ, dhārentassapi dukkaṭaṃ;
ហោតិ អន្តមសោ តាល-បណ្ណមត្តម្បិ ភិក្ខុនោ។
Hoti antamaso tāla-paṇṇamattampi bhikkhuno.
២៧៨៩.
2789.
ឱសណ្ហេយ្យ សកេ កេសេ, យោ ហត្ថផណកេន វា;
Osaṇheyya sake kese, yo hatthaphaṇakena vā;
ផណកេនបិ កោច្ឆេន, ទុក្កដំ តស្ស និទ្ទិសេ។
Phaṇakenapi kocchena, dukkaṭaṃ tassa niddise.
២៧៩០.
2790.
សិត្ថតេលោទតេលេហិ , មណ្ឌនត្ថំ ន វដ្ដតិ;
Sitthatelodatelehi , maṇḍanatthaṃ na vaṭṭati;
អនុលោមនិបាតត្ថំ, ឧទ្ធំលោមេន ភិក្ខុនា។
Anulomanipātatthaṃ, uddhaṃlomena bhikkhunā.
២៧៩១.
2791.
ហត្ថំ តេលេន តេមេត្វា, បុញ្ឆិតព្ពា សិរោរុហា;
Hatthaṃ telena temetvā, puñchitabbā siroruhā;
វដ្ដតុណ្ហាភិតត្តស្ស, អល្លហត្ថេន បុញ្ឆិតុំ។
Vaṭṭatuṇhābhitattassa, allahatthena puñchituṃ.
២៧៩២.
2792.
អាទាសេ ឧទបត្តេ វា, យត្ថ កត្ថចិ អត្តនោ;
Ādāse udapatte vā, yattha katthaci attano;
មុខពិម្ពំ វិនា ហេតុំ, ឱលោកេន្តស្ស ទុក្កដំ។
Mukhabimbaṃ vinā hetuṃ, olokentassa dukkaṭaṃ.
២៧៩៣.
2793.
‘‘សញ្ឆវិំ តុ មុខំ, នោ’’តិ, ទដ្ឋុមាពាធបច្ចយា;
‘‘Sañchaviṃ tu mukhaṃ, no’’ti, daṭṭhumābādhapaccayā;
‘‘ជិណ្ណោ នោ’’តាយុសង្ខារ-ជាននត្ថញ្ច វដ្ដតិ។
‘‘Jiṇṇo no’’tāyusaṅkhāra-jānanatthañca vaṭṭati.
២៧៩៤.
2794.
នច្ចំ វា បន គីតំ វា, វាទិតំ វាបិ ភិក្ខុនោ;
Naccaṃ vā pana gītaṃ vā, vāditaṃ vāpi bhikkhuno;
ទដ្ឋុំ វា បន សោតុំ វា, គច្ឆតោ ហោតិ ទុក្កដំ។
Daṭṭhuṃ vā pana sotuṃ vā, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
២៧៩៥.
2795.
ទដ្ឋុមន្តមសោ មោរ-នច្ចម្បិ ច ន វដ្ដតិ;
Daṭṭhumantamaso mora-naccampi ca na vaṭṭati;
សោតុមន្តមសោ ទន្ត-គីតម្បិ ច ន វដ្ដតិ។
Sotumantamaso danta-gītampi ca na vaṭṭati.
២៧៩៦.
2796.
នច្ចន្តស្ស សយំ វាបិ, នច្ចាបេន្តស្ស ទុក្កដំ;
Naccantassa sayaṃ vāpi, naccāpentassa dukkaṭaṃ;
អនាបត្តន្តរារាមេ, ឋត្វា សុណាតិ បស្សតិ។
Anāpattantarārāme, ṭhatvā suṇāti passati.
២៧៩៧.
2797.
‘‘បស្សិស្សាមី’’តិ នច្ចំ វា, គីតំ វា បន វាទិតំ;
‘‘Passissāmī’’ti naccaṃ vā, gītaṃ vā pana vāditaṃ;
វិហារតោ វិហារំ វា, គច្ឆតោ ហោតិ ទុក្កដំ។
Vihārato vihāraṃ vā, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
២៧៩៨.
2798.
អាបត្តន្តោវិហារេបិ, ឧដ្ឋហិត្វាន គច្ឆតោ;
Āpattantovihārepi, uṭṭhahitvāna gacchato;
ឋត្វា គីវំ បសារេត្វា, បស្សតោបិ ច វីថិយំ។
Ṭhatvā gīvaṃ pasāretvā, passatopi ca vīthiyaṃ.
២៧៩៩.
2799.
កេសា ទីឃា ន ធារេយ្យា, យោ ធារេយ្យស្ស ទុក្កដំ;
Kesā dīghā na dhāreyyā, yo dhāreyyassa dukkaṭaṃ;
ទ្វង្គុលំ វា ទុមាសំ វា, តតោ ឧទ្ធំ ន វដ្ដតិ។
Dvaṅgulaṃ vā dumāsaṃ vā, tato uddhaṃ na vaṭṭati.
២៨០០.
2800.
នខេ នាសិកលោមានិ, ទីឃានិ ន តុ ធារយេ;
Nakhe nāsikalomāni, dīghāni na tu dhāraye;
ន ច វីសតិមដ្ឋំ វា, កាតុំ វដ្ដតិ ភិក្ខុនោ។
Na ca vīsatimaṭṭhaṃ vā, kātuṃ vaṭṭati bhikkhuno.
២៨០១.
2801.
កប្បាបេយ្យ វិសុំ មស្សុំ, ទាឋិកំ វា ឋបេយ្យ យោ;
Kappāpeyya visuṃ massuṃ, dāṭhikaṃ vā ṭhapeyya yo;
សំហរាបេយ្យ វា លោមំ, សម្ពាធេ តស្ស ទុក្កដំ។
Saṃharāpeyya vā lomaṃ, sambādhe tassa dukkaṭaṃ.
២៨០២.
2802.
ឆិន្ទតោ ទុក្កដំ វុត្តំ, កេសេ កត្តរិកាយ វា;
Chindato dukkaṭaṃ vuttaṃ, kese kattarikāya vā;
អគិលានស្ស អញ្ញេន, ឆិន្ទាបេន្តស្ស វា តថា។
Agilānassa aññena, chindāpentassa vā tathā.
២៨០៣.
2803.
ឆិន្ទតោ អត្តនោ អង្គ-ជាតំ ថុល្លច្ចយំ សិយា;
Chindato attano aṅga-jātaṃ thullaccayaṃ siyā;
សេសង្គឆេទនេ អត្ត-វធេ អាបត្តិ ទុក្កដំ។
Sesaṅgachedane atta-vadhe āpatti dukkaṭaṃ.
២៨០៤.
2804.
អហិកីដាទិទដ្ឋស្ស, តាទិសាពាធបច្ចយា;
Ahikīṭādidaṭṭhassa, tādisābādhapaccayā;
ន ទោសោ ឆិន្ទតោ អង្គំ, មោចេន្តស្ស ច លោហិតំ។
Na doso chindato aṅgaṃ, mocentassa ca lohitaṃ.
២៨០៥.
2805.
អបរិស្សាវនោ មគ្គំ, សចេ គច្ឆតិ ទុក្កដំ;
Aparissāvano maggaṃ, sace gacchati dukkaṭaṃ;
យាចមានស្ស វា មគ្គេ, តថេវាទទតោបិ តំ។
Yācamānassa vā magge, tathevādadatopi taṃ.
២៨០៦.
2806.
ន ភុញ្ជេ ន បិវេ នគ្គោ, ន ខាទេ ន ច សាយយេ;
Na bhuñje na pive naggo, na khāde na ca sāyaye;
ន ទទេ ន ច គណ្ហេយ្យ, ន គច្ឆេយ្យបិ អញ្ជសំ។
Na dade na ca gaṇheyya, na gaccheyyapi añjasaṃ.
២៨០៧.
2807.
វន្ទិតព្ពំ ន នគ្គេន, វន្ទាបេតព្ពមេវ វា;
Vanditabbaṃ na naggena, vandāpetabbameva vā;
បរិកម្មំ ន កាតព្ពំ, ន នគ្គេន ច ការយេ។
Parikammaṃ na kātabbaṃ, na naggena ca kāraye.
២៨០៨.
2808.
បរិកម្មេ បដិច្ឆាទី, តិស្សោ ជន្តាឃរាទិកា;
Parikamme paṭicchādī, tisso jantāgharādikā;
វុត្តា, វត្ថបដិច្ឆាទី, សព្ពត្ថ បន វដ្ដតិ។
Vuttā, vatthapaṭicchādī, sabbattha pana vaṭṭati.
២៨០៩.
2809.
យត្ថ កត្ថចិ បេឡាយំ, ភុញ្ជិតុំ ន ច វដ្ដតិ;
Yattha katthaci peḷāyaṃ, bhuñjituṃ na ca vaṭṭati;
ឯកតោ ភុញ្ជតោ ហោតិ, ទុក្កដំ ឯកភាជនេ។
Ekato bhuñjato hoti, dukkaṭaṃ ekabhājane.
២៨១០.
2810.
ឯកបាវុរណា ឯក-ត្ថរណា វា និបជ្ជរេ;
Ekapāvuraṇā eka-ttharaṇā vā nipajjare;
ឯកមញ្ចេបិ វា តេសំ, ហោតិ អាបត្តិ ទុក្កដំ។
Ekamañcepi vā tesaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
២៨១១.
2811.
ន និសីទេយ្យ សង្ឃាដិ-បល្លត្ថិកមុបាគតោ;
Na nisīdeyya saṅghāṭi-pallatthikamupāgato;
កិញ្ចិ កីឡំ ន កីឡេយ្យ, បលិតំ ន ច គាហយេ។
Kiñci kīḷaṃ na kīḷeyya, palitaṃ na ca gāhaye.
២៨១២.
2812.
ភមុកាយ នលាដេ វា, ទាឋិកាយបិ ឧគ្គតំ;
Bhamukāya nalāṭe vā, dāṭhikāyapi uggataṃ;
តាទិសំ បលិតំ ចញ្ញំ, គាហាបេតុម្បិ វដ្ដតិ។
Tādisaṃ palitaṃ caññaṃ, gāhāpetumpi vaṭṭati.
២៨១៣.
2813.
អគិលានោ សចេ ភិក្ខុ, ឆត្តំ ធារេយ្យ ទុក្កដំ;
Agilāno sace bhikkhu, chattaṃ dhāreyya dukkaṭaṃ;
អត្តនោ ចីវរាទីនំ, គុត្តត្ថំ បន វដ្ដតិ។
Attano cīvarādīnaṃ, guttatthaṃ pana vaṭṭati.
២៨១៤.
2814.
ហត្ថិសោណ្ឌំ ចតុក្កណ្ណំ, វសនំ មច្ឆវាឡកំ;
Hatthisoṇḍaṃ catukkaṇṇaṃ, vasanaṃ macchavāḷakaṃ;
វេល្លិយំ តាលវណ្ដញ្ច, និវាសេន្តស្ស ទុក្កដំ។
Velliyaṃ tālavaṇṭañca, nivāsentassa dukkaṭaṃ.
២៨១៥.
2815.
គហិបារុបនំ វាបិ, បារុបន្តស្ស ទុក្កដំ;
Gahipārupanaṃ vāpi, pārupantassa dukkaṭaṃ;
និវាសនេ បារុបនេ, បរិមណ្ឌលតា មតា។
Nivāsane pārupane, parimaṇḍalatā matā.
២៨១៦.
2816.
លោកាយតំ ន វាចេយ្យ, ន ច តំ បរិយាបុណេ;
Lokāyataṃ na vāceyya, na ca taṃ pariyāpuṇe;
ន តិរច្ឆានវិជ្ជា វា, វាចេតព្ពាវ ភិក្ខុនា។
Na tiracchānavijjā vā, vācetabbāva bhikkhunā.
២៨១៧.
2817.
ន ច វដ្ដតិ ធារេតុំ, សព្ពា ចាមរិពីជនី;
Na ca vaṭṭati dhāretuṃ, sabbā cāmaribījanī;
ន ចាលិម្បេយ្យ ទាយំ វា, ន ច លញ្ជេ មុខម្បិ ច។
Na cālimpeyya dāyaṃ vā, na ca lañje mukhampi ca.
២៨១៨.
2818.
ន វហេ ឧភតោកាជំ, វដ្ដតន្តរកាជកំ;
Na vahe ubhatokājaṃ, vaṭṭatantarakājakaṃ;
សីសក្ខន្ធកដោលម្ព-ភារេ ទោសោ ន វិជ្ជតិ។
Sīsakkhandhakaṭolamba-bhāre doso na vijjati.
២៨១៩.
2819.
អដ្ឋង្គុលាទិកំ ភិក្ខុ, បច្ឆិមំ ចតុរង្គុលា;
Aṭṭhaṅgulādikaṃ bhikkhu, pacchimaṃ caturaṅgulā;
ខាទតោ ទន្តកដ្ឋញ្ច, ហោតិ អាបត្តិ ទុក្កដំ។
Khādato dantakaṭṭhañca, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
២៨២០.
2820.
រុក្ខំ នេវាភិរូហេយ្យ, កិច្ចេ សតិបិ បោរិសំ;
Rukkhaṃ nevābhirūheyya, kicce satipi porisaṃ;
អាបទាសុ យថាកាមំ, វដ្ដតេវាភិរូហិតុំ។
Āpadāsu yathākāmaṃ, vaṭṭatevābhirūhituṃ.
២៨២១.
2821.
លសុណំ ន ច ខាទេយ្យ, សចេ នាកល្លកោ សិយា;
Lasuṇaṃ na ca khādeyya, sace nākallako siyā;
នារោបេតព្ពកំ ពុទ្ធ-វចនំ អញ្ញថា បន។
Nāropetabbakaṃ buddha-vacanaṃ aññathā pana.
២៨២២.
2822.
ខិបិតេន ច វត្តព្ពំ, ‘‘ជីវា’’តិ, គិហិនា បុន;
Khipitena ca vattabbaṃ, ‘‘jīvā’’ti, gihinā puna;
‘‘ជីវថា’’តិ ច វុត្តេន, ‘‘ចិរំ ជីវា’’តិ វដ្ដតិ។
‘‘Jīvathā’’ti ca vuttena, ‘‘ciraṃ jīvā’’ti vaṭṭati.
២៨២៣.
2823.
សាមណេរំ គហដ្ឋំ វា, អាកោដេន្តស្ស ទុក្កដំ;
Sāmaṇeraṃ gahaṭṭhaṃ vā, ākoṭentassa dukkaṭaṃ;
សយនេ បុប្ផសំកិណ្ណេ, ន វដ្ដតិ និបជ្ជិតុំ។
Sayane pupphasaṃkiṇṇe, na vaṭṭati nipajjituṃ.
២៨២៤.
2824.
ខុរភណ្ឌំ ន គណ្ហេយ្យ, សចេ ន្ហាបិតបុព្ពកោ;
Khurabhaṇḍaṃ na gaṇheyya, sace nhāpitapubbako;
ន ច ធារណិយា ឧណ្ហី, សព្ពា ពាហិរលោមិកា។
Na ca dhāraṇiyā uṇhī, sabbā bāhiralomikā.
២៨២៥.
2825.
អង្គរាគំ ករោន្តស្ស, ទុក្កដំ សមុទីរិតំ;
Aṅgarāgaṃ karontassa, dukkaṭaṃ samudīritaṃ;
អកាយពន្ធនស្សាបិ, គាមំ បវិសតោបិ ច។
Akāyabandhanassāpi, gāmaṃ pavisatopi ca.
២៨២៦.
2826.
លោហជំ ទារុជំ សព្ពំ, កប្បិយំ មត្តិកាមយំ;
Lohajaṃ dārujaṃ sabbaṃ, kappiyaṃ mattikāmayaṃ;
វិនា សត្ថញ្ច បត្តញ្ច, កតកំ កុម្ភការិកំ។
Vinā satthañca pattañca, katakaṃ kumbhakārikaṃ.
ខុទ្ទកវត្ថុក្ខន្ធកកថា។
Khuddakavatthukkhandhakakathā.
