Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya

खुद्दकवत्थुक्खन्धककथा

Khuddakavatthukkhandhakakathā

२७८३.

2783.

रुक्खे वा पन कुट्टेवा, अट्टाने थम्भकेसु वा।

Rukkhe vā pana kuṭṭevā, aṭṭāne thambhakesu vā;

न्हायमानो सकं कायं, उग्घंसेय्यस्स दुक्‍कटं॥

Nhāyamāno sakaṃ kāyaṃ, ugghaṃseyyassa dukkaṭaṃ.

२७८४.

2784.

कायं गन्धब्बहत्थेन, कुरुविन्दकसुत्तिया।

Kāyaṃ gandhabbahatthena, kuruvindakasuttiyā;

मल्‍लकेन न घंसेय्य, नाञ्‍ञमञ्‍ञञ्‍च कायतो॥

Mallakena na ghaṃseyya, nāññamaññañca kāyato.

२७८५.

2785.

अकतं मल्‍लकं नाम, गिलानस्सेव वट्टति।

Akataṃ mallakaṃ nāma, gilānasseva vaṭṭati;

कतं तं मल्‍लकं नाम, सब्बेसम्पि न वट्टति॥

Kataṃ taṃ mallakaṃ nāma, sabbesampi na vaṭṭati.

२७८६.

2786.

कपालिट्ठकखण्डानि, सब्बस्स पुथुपाणिकं।

Kapāliṭṭhakakhaṇḍāni, sabbassa puthupāṇikaṃ;

गिलानस्सागिलानस्स, वत्थवट्टि च वट्टति॥

Gilānassāgilānassa, vatthavaṭṭi ca vaṭṭati.

२७८७.

2787.

वुत्ता फेणकपासाण-कथला पादघंसने।

Vuttā pheṇakapāsāṇa-kathalā pādaghaṃsane;

वट्टं वा चतुरस्सं वा, कतकं न च वट्टति॥

Vaṭṭaṃ vā caturassaṃ vā, katakaṃ na ca vaṭṭati.

२७८८.

2788.

यं किञ्‍चिपि अलङ्कारं, धारेन्तस्सपि दुक्‍कटं।

Yaṃ kiñcipi alaṅkāraṃ, dhārentassapi dukkaṭaṃ;

होति अन्तमसो ताल-पण्णमत्तम्पि भिक्खुनो॥

Hoti antamaso tāla-paṇṇamattampi bhikkhuno.

२७८९.

2789.

ओसण्हेय्य सके केसे, यो हत्थफणकेन वा।

Osaṇheyya sake kese, yo hatthaphaṇakena vā;

फणकेनपि कोच्छेन, दुक्‍कटं तस्स निद्दिसे॥

Phaṇakenapi kocchena, dukkaṭaṃ tassa niddise.

२७९०.

2790.

सित्थतेलोदतेलेहि , मण्डनत्थं न वट्टति।

Sitthatelodatelehi , maṇḍanatthaṃ na vaṭṭati;

अनुलोमनिपातत्थं, उद्धंलोमेन भिक्खुना॥

Anulomanipātatthaṃ, uddhaṃlomena bhikkhunā.

२७९१.

2791.

हत्थं तेलेन तेमेत्वा, पुञ्छितब्बा सिरोरुहा।

Hatthaṃ telena temetvā, puñchitabbā siroruhā;

वट्टतुण्हाभितत्तस्स, अल्‍लहत्थेन पुञ्छितुं॥

Vaṭṭatuṇhābhitattassa, allahatthena puñchituṃ.

२७९२.

2792.

आदासे उदपत्ते वा, यत्थ कत्थचि अत्तनो।

Ādāse udapatte vā, yattha katthaci attano;

मुखबिम्बं विना हेतुं, ओलोकेन्तस्स दुक्‍कटं॥

Mukhabimbaṃ vinā hetuṃ, olokentassa dukkaṭaṃ.

२७९३.

2793.

‘‘सञ्छविं तु मुखं, नो’’ति, दट्ठुमाबाधपच्‍चया।

‘‘Sañchaviṃ tu mukhaṃ, no’’ti, daṭṭhumābādhapaccayā;

‘‘जिण्णो नो’’तायुसङ्खार-जाननत्थञ्‍च वट्टति॥

‘‘Jiṇṇo no’’tāyusaṅkhāra-jānanatthañca vaṭṭati.

२७९४.

2794.

नच्‍चं वा पन गीतं वा, वादितं वापि भिक्खुनो।

Naccaṃ vā pana gītaṃ vā, vāditaṃ vāpi bhikkhuno;

दट्ठुं वा पन सोतुं वा, गच्छतो होति दुक्‍कटं॥

Daṭṭhuṃ vā pana sotuṃ vā, gacchato hoti dukkaṭaṃ.

२७९५.

2795.

दट्ठुमन्तमसो मोर-नच्‍चम्पि च न वट्टति।

Daṭṭhumantamaso mora-naccampi ca na vaṭṭati;

सोतुमन्तमसो दन्त-गीतम्पि च न वट्टति॥

Sotumantamaso danta-gītampi ca na vaṭṭati.

२७९६.

2796.

नच्‍चन्तस्स सयं वापि, नच्‍चापेन्तस्स दुक्‍कटं।

Naccantassa sayaṃ vāpi, naccāpentassa dukkaṭaṃ;

अनापत्तन्तरारामे, ठत्वा सुणाति पस्सति॥

Anāpattantarārāme, ṭhatvā suṇāti passati.

२७९७.

2797.

‘‘पस्सिस्सामी’’ति नच्‍चं वा, गीतं वा पन वादितं।

‘‘Passissāmī’’ti naccaṃ vā, gītaṃ vā pana vāditaṃ;

विहारतो विहारं वा, गच्छतो होति दुक्‍कटं॥

Vihārato vihāraṃ vā, gacchato hoti dukkaṭaṃ.

२७९८.

2798.

आपत्तन्तोविहारेपि, उट्ठहित्वान गच्छतो।

Āpattantovihārepi, uṭṭhahitvāna gacchato;

ठत्वा गीवं पसारेत्वा, पस्सतोपि च वीथियं॥

Ṭhatvā gīvaṃ pasāretvā, passatopi ca vīthiyaṃ.

२७९९.

2799.

केसा दीघा न धारेय्या, यो धारेय्यस्स दुक्‍कटं।

Kesā dīghā na dhāreyyā, yo dhāreyyassa dukkaṭaṃ;

द्वङ्गुलं वा दुमासं वा, ततो उद्धं न वट्टति॥

Dvaṅgulaṃ vā dumāsaṃ vā, tato uddhaṃ na vaṭṭati.

२८००.

2800.

नखे नासिकलोमानि, दीघानि न तु धारये।

Nakhe nāsikalomāni, dīghāni na tu dhāraye;

न च वीसतिमट्ठं वा, कातुं वट्टति भिक्खुनो॥

Na ca vīsatimaṭṭhaṃ vā, kātuṃ vaṭṭati bhikkhuno.

२८०१.

2801.

कप्पापेय्य विसुं मस्सुं, दाठिकं वा ठपेय्य यो।

Kappāpeyya visuṃ massuṃ, dāṭhikaṃ vā ṭhapeyya yo;

संहरापेय्य वा लोमं, सम्बाधे तस्स दुक्‍कटं॥

Saṃharāpeyya vā lomaṃ, sambādhe tassa dukkaṭaṃ.

२८०२.

2802.

छिन्दतो दुक्‍कटं वुत्तं, केसे कत्तरिकाय वा।

Chindato dukkaṭaṃ vuttaṃ, kese kattarikāya vā;

अगिलानस्स अञ्‍ञेन, छिन्दापेन्तस्स वा तथा॥

Agilānassa aññena, chindāpentassa vā tathā.

२८०३.

2803.

छिन्दतो अत्तनो अङ्ग-जातं थुल्‍लच्‍चयं सिया।

Chindato attano aṅga-jātaṃ thullaccayaṃ siyā;

सेसङ्गछेदने अत्त-वधे आपत्ति दुक्‍कटं॥

Sesaṅgachedane atta-vadhe āpatti dukkaṭaṃ.

२८०४.

2804.

अहिकीटादिदट्ठस्स, तादिसाबाधपच्‍चया।

Ahikīṭādidaṭṭhassa, tādisābādhapaccayā;

न दोसो छिन्दतो अङ्गं, मोचेन्तस्स च लोहितं॥

Na doso chindato aṅgaṃ, mocentassa ca lohitaṃ.

२८०५.

2805.

अपरिस्सावनो मग्गं, सचे गच्छति दुक्‍कटं।

Aparissāvano maggaṃ, sace gacchati dukkaṭaṃ;

याचमानस्स वा मग्गे, तथेवाददतोपि तं॥

Yācamānassa vā magge, tathevādadatopi taṃ.

२८०६.

2806.

न भुञ्‍जे न पिवे नग्गो, न खादे न च सायये।

Na bhuñje na pive naggo, na khāde na ca sāyaye;

न ददे न च गण्हेय्य, न गच्छेय्यपि अञ्‍जसं॥

Na dade na ca gaṇheyya, na gaccheyyapi añjasaṃ.

२८०७.

2807.

वन्दितब्बं न नग्गेन, वन्दापेतब्बमेव वा।

Vanditabbaṃ na naggena, vandāpetabbameva vā;

परिकम्मं न कातब्बं, न नग्गेन च कारये॥

Parikammaṃ na kātabbaṃ, na naggena ca kāraye.

२८०८.

2808.

परिकम्मे पटिच्छादी, तिस्सो जन्ताघरादिका।

Parikamme paṭicchādī, tisso jantāgharādikā;

वुत्ता, वत्थपटिच्छादी, सब्बत्थ पन वट्टति॥

Vuttā, vatthapaṭicchādī, sabbattha pana vaṭṭati.

२८०९.

2809.

यत्थ कत्थचि पेळायं, भुञ्‍जितुं न च वट्टति।

Yattha katthaci peḷāyaṃ, bhuñjituṃ na ca vaṭṭati;

एकतो भुञ्‍जतो होति, दुक्‍कटं एकभाजने॥

Ekato bhuñjato hoti, dukkaṭaṃ ekabhājane.

२८१०.

2810.

एकपावुरणा एक-त्थरणा वा निपज्‍जरे।

Ekapāvuraṇā eka-ttharaṇā vā nipajjare;

एकमञ्‍चेपि वा तेसं, होति आपत्ति दुक्‍कटं॥

Ekamañcepi vā tesaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.

२८११.

2811.

न निसीदेय्य सङ्घाटि-पल्‍लत्थिकमुपागतो।

Na nisīdeyya saṅghāṭi-pallatthikamupāgato;

किञ्‍चि कीळं न कीळेय्य, पलितं न च गाहये॥

Kiñci kīḷaṃ na kīḷeyya, palitaṃ na ca gāhaye.

२८१२.

2812.

भमुकाय नलाटे वा, दाठिकायपि उग्गतं।

Bhamukāya nalāṭe vā, dāṭhikāyapi uggataṃ;

तादिसं पलितं चञ्‍ञं, गाहापेतुम्पि वट्टति॥

Tādisaṃ palitaṃ caññaṃ, gāhāpetumpi vaṭṭati.

२८१३.

2813.

अगिलानो सचे भिक्खु, छत्तं धारेय्य दुक्‍कटं।

Agilāno sace bhikkhu, chattaṃ dhāreyya dukkaṭaṃ;

अत्तनो चीवरादीनं, गुत्तत्थं पन वट्टति॥

Attano cīvarādīnaṃ, guttatthaṃ pana vaṭṭati.

२८१४.

2814.

हत्थिसोण्डं चतुक्‍कण्णं, वसनं मच्छवाळकं।

Hatthisoṇḍaṃ catukkaṇṇaṃ, vasanaṃ macchavāḷakaṃ;

वेल्‍लियं तालवण्टञ्‍च, निवासेन्तस्स दुक्‍कटं॥

Velliyaṃ tālavaṇṭañca, nivāsentassa dukkaṭaṃ.

२८१५.

2815.

गहिपारुपनं वापि, पारुपन्तस्स दुक्‍कटं।

Gahipārupanaṃ vāpi, pārupantassa dukkaṭaṃ;

निवासने पारुपने, परिमण्डलता मता॥

Nivāsane pārupane, parimaṇḍalatā matā.

२८१६.

2816.

लोकायतं न वाचेय्य, न च तं परियापुणे।

Lokāyataṃ na vāceyya, na ca taṃ pariyāpuṇe;

न तिरच्छानविज्‍जा वा, वाचेतब्बाव भिक्खुना॥

Na tiracchānavijjā vā, vācetabbāva bhikkhunā.

२८१७.

2817.

न च वट्टति धारेतुं, सब्बा चामरिबीजनी।

Na ca vaṭṭati dhāretuṃ, sabbā cāmaribījanī;

न चालिम्पेय्य दायं वा, न च लञ्‍जे मुखम्पि च॥

Na cālimpeyya dāyaṃ vā, na ca lañje mukhampi ca.

२८१८.

2818.

न वहे उभतोकाजं, वट्टतन्तरकाजकं।

Na vahe ubhatokājaṃ, vaṭṭatantarakājakaṃ;

सीसक्खन्धकटोलम्ब-भारे दोसो न विज्‍जति॥

Sīsakkhandhakaṭolamba-bhāre doso na vijjati.

२८१९.

2819.

अट्ठङ्गुलादिकं भिक्खु, पच्छिमं चतुरङ्गुला।

Aṭṭhaṅgulādikaṃ bhikkhu, pacchimaṃ caturaṅgulā;

खादतो दन्तकट्ठञ्‍च, होति आपत्ति दुक्‍कटं॥

Khādato dantakaṭṭhañca, hoti āpatti dukkaṭaṃ.

२८२०.

2820.

रुक्खं नेवाभिरूहेय्य, किच्‍चे सतिपि पोरिसं।

Rukkhaṃ nevābhirūheyya, kicce satipi porisaṃ;

आपदासु यथाकामं, वट्टतेवाभिरूहितुं॥

Āpadāsu yathākāmaṃ, vaṭṭatevābhirūhituṃ.

२८२१.

2821.

लसुणं न च खादेय्य, सचे नाकल्‍लको सिया।

Lasuṇaṃ na ca khādeyya, sace nākallako siyā;

नारोपेतब्बकं बुद्ध-वचनं अञ्‍ञथा पन॥

Nāropetabbakaṃ buddha-vacanaṃ aññathā pana.

२८२२.

2822.

खिपितेन च वत्तब्बं, ‘‘जीवा’’ति, गिहिना पुन।

Khipitena ca vattabbaṃ, ‘‘jīvā’’ti, gihinā puna;

‘‘जीवथा’’ति च वुत्तेन, ‘‘चिरं जीवा’’ति वट्टति॥

‘‘Jīvathā’’ti ca vuttena, ‘‘ciraṃ jīvā’’ti vaṭṭati.

२८२३.

2823.

सामणेरं गहट्ठं वा, आकोटेन्तस्स दुक्‍कटं।

Sāmaṇeraṃ gahaṭṭhaṃ vā, ākoṭentassa dukkaṭaṃ;

सयने पुप्फसंकिण्णे, न वट्टति निपज्‍जितुं॥

Sayane pupphasaṃkiṇṇe, na vaṭṭati nipajjituṃ.

२८२४.

2824.

खुरभण्डं न गण्हेय्य, सचे न्हापितपुब्बको।

Khurabhaṇḍaṃ na gaṇheyya, sace nhāpitapubbako;

न च धारणिया उण्ही, सब्बा बाहिरलोमिका॥

Na ca dhāraṇiyā uṇhī, sabbā bāhiralomikā.

२८२५.

2825.

अङ्गरागं करोन्तस्स, दुक्‍कटं समुदीरितं।

Aṅgarāgaṃ karontassa, dukkaṭaṃ samudīritaṃ;

अकायबन्धनस्सापि, गामं पविसतोपि च॥

Akāyabandhanassāpi, gāmaṃ pavisatopi ca.

२८२६.

2826.

लोहजं दारुजं सब्बं, कप्पियं मत्तिकामयं।

Lohajaṃ dārujaṃ sabbaṃ, kappiyaṃ mattikāmayaṃ;

विना सत्थञ्‍च पत्तञ्‍च, कतकं कुम्भकारिकं॥

Vinā satthañca pattañca, katakaṃ kumbhakārikaṃ.

खुद्दकवत्थुक्खन्धककथा।

Khuddakavatthukkhandhakakathā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact