| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិនយាលង្ការ-ដីកា • Vinayālaṅkāra-ṭīkā |
១១. កយវិក្កយសមាបត្តិវិនិច្ឆយកថា
11. Kayavikkayasamāpattivinicchayakathā
៥៧. ឯវំ ភណ្ឌបដិសាមនវិនិច្ឆយំ កថេត្វា ឥទានិ កយវិក្កយវិនិច្ឆយំ កថេន្តោ ‘‘កយវិក្កយសមាបត្តី’’តិអាទិមាហ។ តត្ថ កយនំ កយោ, បរភណ្ឌស្ស គហណំ, វិក្កយនំ វិក្កយោ, សកភណ្ឌស្ស ទានំ, កយោ ច វិក្កយោ ច កយវិក្កយំ។ សមាបជ្ជនំ សមាបត្តិ, តស្ស ទុវិធស្ស កិរិយស្ស ករណំ។ តស្សរូបំ ទស្សេតិ ‘‘ឥមិនា’’តិអាទិនា។
57. Evaṃ bhaṇḍapaṭisāmanavinicchayaṃ kathetvā idāni kayavikkayavinicchayaṃ kathento ‘‘kayavikkayasamāpattī’’tiādimāha. Tattha kayanaṃ kayo, parabhaṇḍassa gahaṇaṃ, vikkayanaṃ vikkayo, sakabhaṇḍassa dānaṃ, kayo ca vikkayo ca kayavikkayaṃ. Samāpajjanaṃ samāpatti, tassa duvidhassa kiriyassa karaṇaṃ. Tassarūpaṃ dasseti ‘‘iminā’’tiādinā.
សេសញាតកេសុ សទ្ធាទេយ្យវិនិបាតសម្ភវតោ តទភាវដ្ឋានម្បិ ទស្សេតុំ ‘‘មាតរំ វា បន បិតរំ វា’’តិអាទិ វុត្តំ។ តេន វិញ្ញត្តិសទ្ធាទេយ្យវិនិបាតនញ្ច ន ហោតិ ‘‘ឥមិនា ឥទំ ទេហី’’តិ វទន្តោតិ ទស្សេតិ, កយវិក្កយំ បន អាបជ្ជតិ ‘‘ឥមិនា ឥទំ ទេហី’’តិ វទន្តោតិ ទស្សេតិ។ ឥមិនា ច ឧបរិ អញ្ញាតកន្ត្យាទិនា ច សេសញាតកំ ‘‘ឥមំ ទេហី’’តិ វទតោ វិញ្ញត្តិ ន ហោតិ, ‘‘ឥមំ គណ្ហាហី’’តិ បន ទទតោ សទ្ធាទេយ្យវិនិបាតនំ, ‘‘ឥមិនា ឥមំ ទេហី’’តិ កយវិក្កយំ អាបជ្ជតោ និស្សគ្គិយន្តិ អយម្បិ អត្ថោ ទស្សិតោ ហោតិ មិគបទវលញ្ជនន្យាយេន។ តស្មាឥច្ចាទិកេបិ ‘‘មាតាបិតូហិ សទ្ធិំ កយវិក្កយំ, សេសញាតកេហិ សទ្ធិំ ទ្វេ អាបត្តិយោ, អញ្ញាតកេហិ សទ្ធិំ តិស្សោ អាបត្តិយោ’’តិ វត្តព្ពេ តេនេវ ន្យាយេន ញាតុំ សក្កាតិ កត្វា ន វុត្តន្តិ ទដ្ឋព្ពំ, អញ្ញថា អព្យាបិតទោសោ សិយា។
Sesañātakesu saddhādeyyavinipātasambhavato tadabhāvaṭṭhānampi dassetuṃ ‘‘mātaraṃ vā pana pitaraṃ vā’’tiādi vuttaṃ. Tena viññattisaddhādeyyavinipātanañca na hoti ‘‘iminā idaṃ dehī’’ti vadantoti dasseti, kayavikkayaṃ pana āpajjati ‘‘iminā idaṃ dehī’’ti vadantoti dasseti. Iminā ca upari aññātakantyādinā ca sesañātakaṃ ‘‘imaṃ dehī’’ti vadato viññatti na hoti, ‘‘imaṃ gaṇhāhī’’ti pana dadato saddhādeyyavinipātanaṃ, ‘‘iminā imaṃ dehī’’ti kayavikkayaṃ āpajjato nissaggiyanti ayampi attho dassito hoti migapadavalañjananyāyena. Tasmāiccādikepi ‘‘mātāpitūhi saddhiṃ kayavikkayaṃ, sesañātakehi saddhiṃ dve āpattiyo, aññātakehi saddhiṃ tisso āpattiyo’’ti vattabbe teneva nyāyena ñātuṃ sakkāti katvā na vuttanti daṭṭhabbaṃ, aññathā abyāpitadoso siyā.
‘‘ឥទំ ភត្តំ ភុញ្ជិត្វា ឥទំ ករោថា’’តិ វុត្តេ បុព្ពាបរសម្ពន្ធាយ កិរិយាយ វុត្តត្តា ‘‘ឥមិនា ឥទំ ទេហី’’តិ វុត្តសទិសំ ហោតិ។ ឥទំ ភត្តំ ភុញ្ជ, ឥទំ នាម ករោហី’’តិ វា, ‘‘ឥទំ ភត្តំ ភុត្តោសិ, ឥទំ នាម ករោហិ, ឥទំ ភត្តំ ភុញ្ជិស្សសិ, ឥទំ នាម ករោហី’’តិ បន វុត្តេ អសម្ពន្ធាយ កិរិយាយ វុត្តត្តា កយវិក្កយោ ន ហោតិ។ វិឃាសាទានំ ភត្តទានេ ច អនបេក្ខត្តា សទ្ធាទេយ្យវិនិបាតនំ ន ហោតិ, ការាបនេ ហត្ថកម្មមត្តត្តា វិញ្ញត្តិ ន ហោតិ, តស្មា វដ្ដតិ។ ‘‘ឯត្ថ ចា’’តិអាទិនា អសតិបិ និស្សគ្គិយវត្ថុម្ហិ បាចិត្តិយំ ទេសេតព្ពន្តិ ទស្សេតិ។
‘‘Idaṃ bhattaṃ bhuñjitvā idaṃ karothā’’ti vutte pubbāparasambandhāya kiriyāya vuttattā ‘‘iminā idaṃ dehī’’ti vuttasadisaṃ hoti. Idaṃ bhattaṃ bhuñja, idaṃ nāma karohī’’ti vā, ‘‘idaṃ bhattaṃ bhuttosi, idaṃ nāma karohi, idaṃ bhattaṃ bhuñjissasi, idaṃ nāma karohī’’ti pana vutte asambandhāya kiriyāya vuttattā kayavikkayo na hoti. Vighāsādānaṃ bhattadāne ca anapekkhattā saddhādeyyavinipātanaṃ na hoti, kārāpane hatthakammamattattā viññatti na hoti, tasmā vaṭṭati. ‘‘Ettha cā’’tiādinā asatipi nissaggiyavatthumhi pācittiyaṃ desetabbanti dasseti.
អគ្ឃំ បុច្ឆិតុំ វដ្ដតិ, ឯត្តាវតា កយវិក្កយោ ន ហោតីតិ អត្ថោ។ គណ្ហិតុំ វដ្ដតីតិ ‘‘ឥមិនា ឥទំ ទេហី’’តិ អវុត្តត្តា កយវិក្កយោ ន ហោតិ, មូលស្ស អត្ថិតាយ វិញ្ញត្តិបិ ន ហោតិ។ បត្តោ ន គហេតព្ពោ បរភណ្ឌស្ស មហគ្ឃតាយ។ ឯវំ សតិ កថំ កាតព្ពោតិ អាហ ‘‘មម វត្ថុ អប្បគ្ឃន្តិ អាចិក្ខិតព្ព’’ន្តិ។ ភណ្ឌំ អគ្ឃាបេត្វា ការេតព្ពតំ អាបជ្ជតិ ថេយ្យាវហារសម្ភវតោ, ឩនមាសកំ ចេ អគ្ឃតិ, ទុក្កដំ។ មាសកតោ បដ្ឋាយ យាវ ឩនបញ្ចមាសកំ ចេ អគ្ឃតិ, ថុល្លច្ចយំ។ បញ្ចមាសកំ ចេ អគ្ឃតិ, បារាជិកន្តិ វុត្តំ ហោតិ។ ទេតិ, វដ្ដតិ បុញ្ញត្ថាយ ទិន្នត្តា អធិកស្ស។ កប្បិយការកស្ស បន…បេ.… វដ្ដតិ ឧភតោ កប្បិយភណ្ឌត្តា។ ឯកតោ ឧភតោ វា ចេ អកប្បិយភណ្ឌំ ហោតិ, ន វដ្ដតិ។ ‘‘មា គណ្ហាហី’’តិ វត្តព្ពោ, កស្មា? កប្បិយការកស្ស អឆេកត្តា។
Agghaṃ pucchituṃ vaṭṭati, ettāvatā kayavikkayo na hotīti attho. Gaṇhituṃ vaṭṭatīti ‘‘iminā idaṃ dehī’’ti avuttattā kayavikkayo na hoti, mūlassa atthitāya viññattipi na hoti. Patto na gahetabbo parabhaṇḍassa mahagghatāya. Evaṃ sati kathaṃ kātabboti āha ‘‘mama vatthu appagghanti ācikkhitabba’’nti. Bhaṇḍaṃ agghāpetvā kāretabbataṃ āpajjati theyyāvahārasambhavato, ūnamāsakaṃ ce agghati, dukkaṭaṃ. Māsakato paṭṭhāya yāva ūnapañcamāsakaṃ ce agghati, thullaccayaṃ. Pañcamāsakaṃ ce agghati, pārājikanti vuttaṃ hoti. Deti, vaṭṭati puññatthāya dinnattā adhikassa. Kappiyakārakassa pana…pe… vaṭṭati ubhato kappiyabhaṇḍattā. Ekato ubhato vā ce akappiyabhaṇḍaṃ hoti, na vaṭṭati. ‘‘Mā gaṇhāhī’’ti vattabbo, kasmā? Kappiyakārakassa achekattā.
អញ្ញេន អប្បដិគ្គហិតេន អត្ថោ, កស្មា? សត្តាហកាលិកត្តា តេលស្ស។ បដិគ្គហិតតេលំ សត្តាហបរមំ ឯវ ឋបេតព្ពំ, តស្មា តតោ បរំ ឋបិតុកាមស្ស អប្បដិគ្គហិតតេលេន អត្ថោ ហោតិ។ អប្បដិគ្គហិតំ ទូសេយ្យ, អនិយមិតកាលំ អប្បដិគ្គហិតតេលំ នាឡិយំ អវសិដ្ឋបដិគ្គហិតតេលំ អត្តនោ កាលំ វត្តាបេយ្យ។
Aññena appaṭiggahitena attho, kasmā? Sattāhakālikattā telassa. Paṭiggahitatelaṃ sattāhaparamaṃ eva ṭhapetabbaṃ, tasmā tato paraṃ ṭhapitukāmassa appaṭiggahitatelena attho hoti. Appaṭiggahitaṃ dūseyya, aniyamitakālaṃ appaṭiggahitatelaṃ nāḷiyaṃ avasiṭṭhapaṭiggahitatelaṃ attano kālaṃ vattāpeyya.
៥៨. ឥទំ បត្តចតុក្កំ វេទិតព្ពន្តិ អកប្បិយបត្តចតុក្កំ វុត្តំ, បញ្ចមោ បន កប្បិយោ។ តេន វក្ខតិ ‘‘អយំ បត្តោ សព្ពកប្បិយោ ពុទ្ធានម្បិ បរិភោគារហោ’’តិ។ អយំ បត្តោ មហាអកប្បិយោ នាម, កស្មា? រូបិយំ ឧគ្គណ្ហិត្វា អយពីជំ សមុដ្ឋាបេត្វា តេន លោហេន បត្តស្ស ការិតត្តា, ឯវំ ពីជតោ បដ្ឋាយ ទូសិតត្តា។ យថា ច តតិយបារាជិកវិសយេ ថាវរបយោគេសុ បាសសូលាទីសុ មូលតោ បដ្ឋាយ ការិតេសុ កិស្មិញ្ចិ ទណ្ឌមត្តេ វា វាកមត្តេ វា អវសិដ្ឋេ សតិ ន មុច្ចតិ, សព្ពស្មិំ នដ្ឋេយេវ មុច្ចតិ, ឯវមិធាបិ ពីជតោ បដ្ឋាយ កតត្តា តស្មិំ បត្តេ កិស្មិញ្ចិ បត្តេ អវសិដ្ឋេបិ កប្បិយោ ភវិតុំ ន សក្កា។ តថា ច វក្ខតិ ‘‘សចេបិ តំ វិនាសេត្វា ថាលកំ ការេតិ, តម្បិ អកប្បិយ’’ន្ត្យាទិ។ ឯវំ សន្តេបិ ទុតិយបត្តេ វិយ មូលេ ច មូលស្សាមិកានំ, បត្តេ ច បត្តស្សាមិកានំ ទិន្នេ កប្បិយោ កាតុំ សក្កា ភវេយ្យ នុ ខោតិ អាសង្កាយមាហ ‘‘ន សក្កា កេនចិ ឧបាយេន កប្បិយោ កាតុ’’ន្តិ។ តស្សត្ថោ – ទុតិយបត្តំ រូបិយំ បដិគ្គណ្ហិត្វា គិហីហិ បរិនិដ្ឋាបិតមេវ កិណាតិ, ន ពីជតោ បដ្ឋាយ ទូសេតិ, តស្មា ទុតិយបត្តោ កប្បិយោ កាតុំ សក្កា, ឥធ បន ពីជតោ បដ្ឋាយ ទូសិតត្តា តេន ភិក្ខុនា តំ បត្តំ បុន អយបាសាណពីជំ កាតុំ អសក្កុណេយ្យត្តា, បដិគ្គហិតរូបិយស្ស ច វឡញ្ជិតត្តា បុន សាមិកានំ ទាតុំ អសក្កុណេយ្យត្តា ន សក្កា កេនចិ ឧបាយេន កប្បិយោ កាតុន្តិ។
58.Idaṃ pattacatukkaṃ veditabbanti akappiyapattacatukkaṃ vuttaṃ, pañcamo pana kappiyo. Tena vakkhati ‘‘ayaṃ patto sabbakappiyo buddhānampi paribhogāraho’’ti. Ayaṃ patto mahāakappiyo nāma, kasmā? Rūpiyaṃ uggaṇhitvā ayabījaṃ samuṭṭhāpetvā tena lohena pattassa kāritattā, evaṃ bījato paṭṭhāya dūsitattā. Yathā ca tatiyapārājikavisaye thāvarapayogesu pāsasūlādīsu mūlato paṭṭhāya kāritesu kismiñci daṇḍamatte vā vākamatte vā avasiṭṭhe sati na muccati, sabbasmiṃ naṭṭheyeva muccati, evamidhāpi bījato paṭṭhāya katattā tasmiṃ patte kismiñci patte avasiṭṭhepi kappiyo bhavituṃ na sakkā. Tathā ca vakkhati ‘‘sacepi taṃ vināsetvā thālakaṃ kāreti, tampi akappiya’’ntyādi. Evaṃ santepi dutiyapatte viya mūle ca mūlassāmikānaṃ, patte ca pattassāmikānaṃ dinne kappiyo kātuṃ sakkā bhaveyya nu khoti āsaṅkāyamāha ‘‘na sakkā kenaci upāyena kappiyo kātu’’nti. Tassattho – dutiyapattaṃ rūpiyaṃ paṭiggaṇhitvā gihīhi pariniṭṭhāpitameva kiṇāti, na bījato paṭṭhāya dūseti, tasmā dutiyapatto kappiyo kātuṃ sakkā, idha pana bījato paṭṭhāya dūsitattā tena bhikkhunā taṃ pattaṃ puna ayapāsāṇabījaṃ kātuṃ asakkuṇeyyattā, paṭiggahitarūpiyassa ca vaḷañjitattā puna sāmikānaṃ dātuṃ asakkuṇeyyattā na sakkā kenaci upāyena kappiyo kātunti.
ឥទានិ តំ អសក្កុណេយ្យត្តំ អញ្ញេន បការេន វិត្ថារេតុំ ‘‘សចេបី’’តិអាទិមាហ។ ឥមិនា កិញ្ចិបិ អយវត្ថុម្ហិ អវសិដ្ឋេ សតិ អកប្បិយោវ ហោតីតិ ទស្សេតិ។ តេន វុត្តំ វិមតិវិនោទនិយំ (វិ. វិ. ដី. ១.៥៩១) ‘‘រូបិយំ ឧគ្គណ្ហិត្វាតិ ឥទំ ឧក្កដ្ឋវសេន វុត្តំ, មុត្តាទិទុក្កដវត្ថុម្បិ ឧគ្គណ្ហិត្វា ការិតម្បិ បញ្ចន្នំ ន វដ្ដតិ ឯវ។ សមុដ្ឋាបេតីតិ សយំ គន្ត្វា វា ‘ឥមំ កហាបណាទិំ កម្មការានំ ទត្វា ពីជំ សមុដ្ឋាបេហី’តិ អញ្ញំ អាណាបេត្វា វា សមុដ្ឋាបេតិ។ មហាអកប្បិយោតិ អត្តនាវ ពីជតោ បដ្ឋាយ ទូសិតត្តា អញ្ញស្ស មូលស្សាមិកស្ស អភាវតោ វុត្តំ។ សោ ហិ ចោរេហិ អច្ឆិន្នោបិ បុន លទ្ធោ ជានន្តស្ស កស្សចីបិ ន វដ្ដតិ។ យទិ ហិ វដ្ដេយ្យ, តឡាកាទីសុ វិយ ‘អច្ឆិន្នោ វដ្ដតី’តិ អាចរិយា វទេយ្យុំ។ ន សក្កា កេនចិ ឧបាយេនាតិ សង្ឃស្ស វិស្សជ្ជនេន ចោរាទិអច្ឆិន្ទនេនបិ កប្បិយោ កាតុំ ន សក្កា, ឥទញ្ច តេន រូបេន ឋិតំ តម្មូលកេន វត្ថមុត្តាទិរូបេន ឋិតញ្ច សន្ធាយ វុត្តំ។ ទុក្កដវត្ថុម្បិ ហិ តម្មូលកកប្បិយវត្ថុ ច ន សក្កា កេនចិ តេន រូបេន កប្បិយំ កាតុំ។ យទិ បន សោ ភិក្ខុ តេន កប្បិយវត្ថុនា, ទុក្កដវត្ថុនា វា បុន រូបិយំ ចេតាបេយ្យ, តំ រូបិយំ និស្សជ្ជាបេត្វា អញ្ញេសំ កប្បិយំ កាតុម្បិ សក្កា ភវេយ្យាតិ ទដ្ឋព្ព’’ន្តិ។ យំ បន សារត្ថទីបនិយំ បបញ្ចិតំ, យញ្ច តមេវ គហេត្វា បោរាណដីកាយំ បបញ្ចិតំ, តំ វិត្ថារេត្វា វុច្ចមានំ អតិវិត្ថារិតញ្ច ភវិស្សតិ, សោតូនញ្ច ទុព្ពិញ្ញេយ្យំ, តស្មា ឯត្តកមេវ វទិម្ហ, អត្ថិកេហិ បន តេសុ តេសុ បករណេសុ ឱលោកេត្វា គហេតព្ពន្តិ។
Idāni taṃ asakkuṇeyyattaṃ aññena pakārena vitthāretuṃ ‘‘sacepī’’tiādimāha. Iminā kiñcipi ayavatthumhi avasiṭṭhe sati akappiyova hotīti dasseti. Tena vuttaṃ vimativinodaniyaṃ (vi. vi. ṭī. 1.591) ‘‘rūpiyaṃ uggaṇhitvāti idaṃ ukkaṭṭhavasena vuttaṃ, muttādidukkaṭavatthumpi uggaṇhitvā kāritampi pañcannaṃ na vaṭṭati eva. Samuṭṭhāpetīti sayaṃ gantvā vā ‘imaṃ kahāpaṇādiṃ kammakārānaṃ datvā bījaṃ samuṭṭhāpehī’ti aññaṃ āṇāpetvā vā samuṭṭhāpeti. Mahāakappiyoti attanāva bījato paṭṭhāya dūsitattā aññassa mūlassāmikassa abhāvato vuttaṃ. So hi corehi acchinnopi puna laddho jānantassa kassacīpi na vaṭṭati. Yadi hi vaṭṭeyya, taḷākādīsu viya ‘acchinno vaṭṭatī’ti ācariyā vadeyyuṃ. Na sakkā kenaci upāyenāti saṅghassa vissajjanena corādiacchindanenapi kappiyo kātuṃ na sakkā, idañca tena rūpena ṭhitaṃ tammūlakena vatthamuttādirūpena ṭhitañca sandhāya vuttaṃ. Dukkaṭavatthumpi hi tammūlakakappiyavatthu ca na sakkā kenaci tena rūpena kappiyaṃ kātuṃ. Yadi pana so bhikkhu tena kappiyavatthunā, dukkaṭavatthunā vā puna rūpiyaṃ cetāpeyya, taṃ rūpiyaṃ nissajjāpetvā aññesaṃ kappiyaṃ kātumpi sakkā bhaveyyāti daṭṭhabba’’nti. Yaṃ pana sāratthadīpaniyaṃ papañcitaṃ, yañca tameva gahetvā porāṇaṭīkāyaṃ papañcitaṃ, taṃ vitthāretvā vuccamānaṃ ativitthāritañca bhavissati, sotūnañca dubbiññeyyaṃ, tasmā ettakameva vadimha, atthikehi pana tesu tesu pakaraṇesu oloketvā gahetabbanti.
ទុតិយបត្តេ បញ្ចន្នម្បិ សហធម្មិកានំ ន កប្បតីតិ រូបិយស្ស បដិគ្គហិតត្តា, កយវិក្កយស្ស ច កតត្តា។ សក្កា បន កប្បិយោ កាតុន្តិ គិហីហិ បរិនិដ្ឋាបិតបត្តស្សេវ កិណិតត្តា , ពីជតោ បដ្ឋាយ អទូសិតត្តា, មូលមូលស្សាមិកានញ្ច បត្តបត្តស្សាមិកានញ្ច វិជ្ជមានត្តា។ យថា បន សក្កា ហោតិ, តំ ទស្សេតុំ ‘‘មូលេ’’តិអាទិមាហ។
Dutiyapatte pañcannampi sahadhammikānaṃ na kappatīti rūpiyassa paṭiggahitattā, kayavikkayassa ca katattā. Sakkā pana kappiyo kātunti gihīhi pariniṭṭhāpitapattasseva kiṇitattā , bījato paṭṭhāya adūsitattā, mūlamūlassāmikānañca pattapattassāmikānañca vijjamānattā. Yathā pana sakkā hoti, taṃ dassetuṃ ‘‘mūle’’tiādimāha.
តតិយបត្តេ សទិសោយេវាតិ ‘‘បញ្ចន្នម្បិ សហធម្មិកានំ ន វដ្ដតិ, សក្កា បន កប្បិយោ កាតុ’’ន្តិ ឥមំ នយំ និទ្ទិសតិ។ ននុ តតិយបត្តោ កប្បិយវោហារេន គហិតោ, អថ កស្មា អកប្បិយោតិ ចោទនំ សន្ធាយាហ ‘‘កប្បិយវោហារេន គហិតោបិ ទុតិយបត្តសទិសោយេវ, មូលស្ស សម្បដិច្ឆិតត្តា អកប្បិយោ’’តិ។ ទុតិយចោទនំ បន សយមេវ វទតិ។ ឯត្ថ ច ‘‘ទុតិយបត្តសទិសោយេវា’’តិ វុត្តត្តា មូលេ ច មូលស្សាមិកានំ, បត្តេ ច បត្តស្សាមិកានំ ទិន្នេ កប្បិយោ ហោតិ, កប្បិយភណ្ឌំ ទត្វា គហេត្វា បរិភុញ្ជិតុំ វដ្ដតីតិ ទដ្ឋព្ពោ។ មូលស្ស អនិស្សដ្ឋត្តាតិ យេន ឧគ្គហិតមូលេន បត្តោ កីតោ, តស្ស មូលស្ស សង្ឃមជ្ឈេ អនិស្សដ្ឋត្តា។ ឯតេន រូបិយមេវ និស្សជ្ជិតព្ពំ, ន តម្មូលកំ អរូបិយន្តិ ទស្សេតិ។ យទិ ហិ តេន សម្បដិច្ឆិតមូលំ សង្ឃមជ្ឈេ និស្សដ្ឋំ សិយា, តេន កប្បិយេន កម្មេន អារាមិកាទីហិ គហេត្វា ទិន្នបត្តោ រូបិយបដិគ្គាហកំ ឋបេត្វា សេសានំ វដ្ដេយ្យ។
Tatiyapatte sadisoyevāti ‘‘pañcannampi sahadhammikānaṃ na vaṭṭati, sakkā pana kappiyo kātu’’nti imaṃ nayaṃ niddisati. Nanu tatiyapatto kappiyavohārena gahito, atha kasmā akappiyoti codanaṃ sandhāyāha ‘‘kappiyavohārena gahitopi dutiyapattasadisoyeva, mūlassa sampaṭicchitattā akappiyo’’ti. Dutiyacodanaṃ pana sayameva vadati. Ettha ca ‘‘dutiyapattasadisoyevā’’ti vuttattā mūle ca mūlassāmikānaṃ, patte ca pattassāmikānaṃ dinne kappiyo hoti, kappiyabhaṇḍaṃ datvā gahetvā paribhuñjituṃ vaṭṭatīti daṭṭhabbo. Mūlassa anissaṭṭhattāti yena uggahitamūlena patto kīto, tassa mūlassa saṅghamajjhe anissaṭṭhattā. Etena rūpiyameva nissajjitabbaṃ, na tammūlakaṃ arūpiyanti dasseti. Yadi hi tena sampaṭicchitamūlaṃ saṅghamajjhe nissaṭṭhaṃ siyā, tena kappiyena kammena ārāmikādīhi gahetvā dinnapatto rūpiyapaṭiggāhakaṃ ṭhapetvā sesānaṃ vaṭṭeyya.
ចតុត្ថបត្តេ ទុព្ពិចារិតត្តាតិ ‘‘ឥមេ កហាបណេ ទត្វា ឥទំ ទេហី’’តិ គហិតត្តា គិហិសន្តកានំ កហាបណានំ ទុដ្ឋុវិចារិតត្តា ឯតស្ស វិចារណកស្ស ភិក្ខុនោ ឯវ ន វដ្ដតីតិ អត្ថោ។ មូលស្ស អសម្បដិច្ឆិតត្តាតិ ឯតេន មូលស្ស គិហិសន្តកត្តំ ទស្សេតិ, តេនេវ បត្តស្ស រូបិយសំវោហារេន អនុប្បន្នតញ្ច ទស្សេតិ, តេន ច តស្ស បត្តស្ស និស្សជ្ជិយាភាវំ, ភិក្ខុស្ស ច បាចិត្តិយាភាវំ ទីបេតិ, តេន ច ទុព្ពិចារិតមត្តេន ទុក្កដមត្តភាវំ បកាសេតិ។ និស្សជ្ជីតិ ឥទញ្ច ទានវសេន វុត្តំ, ន វិនយកម្មវសេន។ តេនេវ ច ‘‘សប្បិស្ស បូរាបេត្វា’’តិ វុត្តំ។
Catutthapatte dubbicāritattāti ‘‘ime kahāpaṇe datvā idaṃ dehī’’ti gahitattā gihisantakānaṃ kahāpaṇānaṃ duṭṭhuvicāritattā etassa vicāraṇakassa bhikkhuno eva na vaṭṭatīti attho. Mūlassa asampaṭicchitattāti etena mūlassa gihisantakattaṃ dasseti, teneva pattassa rūpiyasaṃvohārena anuppannatañca dasseti, tena ca tassa pattassa nissajjiyābhāvaṃ, bhikkhussa ca pācittiyābhāvaṃ dīpeti, tena ca dubbicāritamattena dukkaṭamattabhāvaṃ pakāseti. Nissajjīti idañca dānavasena vuttaṃ, na vinayakammavasena. Teneva ca ‘‘sappissa pūrāpetvā’’ti vuttaṃ.
បញ្ចមបត្តេ សព្ពកប្បិយោតិ អត្តនោ ច បញ្ចន្នំ សហធម្មិកានញ្ច ពុទ្ធបច្ចេកពុទ្ធានញ្ច កប្បិយោ។ តេនាហ ‘‘ពុទ្ធានម្បិ បរិភោគារហោ’’តិ។
Pañcamapatte sabbakappiyoti attano ca pañcannaṃ sahadhammikānañca buddhapaccekabuddhānañca kappiyo. Tenāha ‘‘buddhānampi paribhogāraho’’ti.
ឥតិ វិនយសង្គហសំវណ្ណនាភូតេ វិនយាលង្ការេ
Iti vinayasaṅgahasaṃvaṇṇanābhūte vinayālaṅkāre
កយវិក្កយសមាបត្តិវិនិច្ឆយកថាលង្ការោ នាម
Kayavikkayasamāpattivinicchayakathālaṅkāro nāma
ឯកាទសមោ បរិច្ឆេទោ។
Ekādasamo paricchedo.
