| Library / Tipiṭaka / తిపిటక • Tipiṭaka / అఙ్గుత్తరనికాయ • Aṅguttaranikāya |
౧౦. కారణ్డవసుత్తం
10. Kāraṇḍavasuttaṃ
౧౦. ఏకం సమయం భగవా చమ్పాయం విహరతి గగ్గరాయ పోక్ఖరణియా తీరే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ భిక్ఖుం ఆపత్తియా చోదేన్తి. సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి ఆపత్తియా చోదియమానో అఞ్ఞేనాఞ్ఞం పటిచరతి, బహిద్ధా కథం అపనామేతి, కోపఞ్చ దోసఞ్చ అప్పచ్చయఞ్చ పాతుకరోతి.
10. Ekaṃ samayaṃ bhagavā campāyaṃ viharati gaggarāya pokkharaṇiyā tīre. Tena kho pana samayena bhikkhū bhikkhuṃ āpattiyā codenti. So bhikkhu bhikkhūhi āpattiyā codiyamāno aññenāññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.
అథ ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘నిద్ధమథేతం , భిక్ఖవే, పుగ్గలం; నిద్ధమథేతం, భిక్ఖవే, పుగ్గలం. అపనేయ్యేసో 1, భిక్ఖవే, పుగ్గలో. కిం వో తేన పరపుత్తేన విసోధితేన 2! ఇధ , భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్స పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ హోతి అభిక్కన్తం పటిక్కన్తం ఆలోకితం విలోకితం సమిఞ్జితం పసారితం సఙ్ఘాటిపత్తచీవరధారణం, సేయ్యథాపి అఞ్ఞేసం భద్దకానం భిక్ఖూనం – యావస్స భిక్ఖూ ఆపత్తిం న పస్సన్తి. యతో చ ఖ్వస్స భిక్ఖూ ఆపత్తిం పస్సన్తి, తమేనం ఏవం జానన్తి – ‘సమణదూసీవాయం 3 సమణపలాపో సమణకారణ్డవో’తి 4. తమేనం ఇతి విదిత్వా బహిద్ధా నాసేన్తి. తం కిస్స హేతు? మా అఞ్ఞే భద్దకే భిక్ఖూ దూసేసీ’’తి!
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘niddhamathetaṃ , bhikkhave, puggalaṃ; niddhamathetaṃ, bhikkhave, puggalaṃ. Apaneyyeso 5, bhikkhave, puggalo. Kiṃ vo tena paraputtena visodhitena 6! Idha , bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ, seyyathāpi aññesaṃ bhaddakānaṃ bhikkhūnaṃ – yāvassa bhikkhū āpattiṃ na passanti. Yato ca khvassa bhikkhū āpattiṃ passanti, tamenaṃ evaṃ jānanti – ‘samaṇadūsīvāyaṃ 7 samaṇapalāpo samaṇakāraṇḍavo’ti 8. Tamenaṃ iti viditvā bahiddhā nāsenti. Taṃ kissa hetu? Mā aññe bhaddake bhikkhū dūsesī’’ti!
‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, సమ్పన్నే యవకరణే యవదూసీ 9 జాయేథ యవపలాపో యవకారణ్డవోతి. తస్స తాదిసంయేవ మూలం హోతి, సేయ్యథాపి అఞ్ఞేసం భద్దకానం యవానం; తాదిసంయేవ నాళం హోతి, సేయ్యథాపి అఞ్ఞేసం భద్దకానం యవానం; తాదిసంయేవ పత్తం హోతి, సేయ్యథాపి అఞ్ఞేసం భద్దకానం యవానం – యావస్స సీసం న నిబ్బత్తతి. యతో చ ఖ్వస్స సీసం నిబ్బత్తతి, తమేనం ఏవం జానన్తి – ‘యవదూసీవాయం యవపలాపో యవకారణ్డవో’తి . తమేనం ఇతి విదిత్వా సమూలం ఉప్పాటేత్వా బహిద్ధా యవకరణస్స ఛడ్డేన్తి. తం కిస్స హేతు? మా అఞ్ఞే భద్దకే యవే దూసేసీతి!
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sampanne yavakaraṇe yavadūsī 10 jāyetha yavapalāpo yavakāraṇḍavoti. Tassa tādisaṃyeva mūlaṃ hoti, seyyathāpi aññesaṃ bhaddakānaṃ yavānaṃ; tādisaṃyeva nāḷaṃ hoti, seyyathāpi aññesaṃ bhaddakānaṃ yavānaṃ; tādisaṃyeva pattaṃ hoti, seyyathāpi aññesaṃ bhaddakānaṃ yavānaṃ – yāvassa sīsaṃ na nibbattati. Yato ca khvassa sīsaṃ nibbattati, tamenaṃ evaṃ jānanti – ‘yavadūsīvāyaṃ yavapalāpo yavakāraṇḍavo’ti . Tamenaṃ iti viditvā samūlaṃ uppāṭetvā bahiddhā yavakaraṇassa chaḍḍenti. Taṃ kissa hetu? Mā aññe bhaddake yave dūsesīti!
‘‘ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చస్స పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ హోతి అభిక్కన్తం పటిక్కన్తం ఆలోకితం విలోకితం సమిఞ్జితం పసారితం సఙ్ఘాటిపత్తచీవరధారణం, సేయ్యథాపి అఞ్ఞేసం భద్దకానం భిక్ఖూనం – యావస్స భిక్ఖూ ఆపత్తిం న పస్సన్తి. యతో చ ఖ్వస్స భిక్ఖూ ఆపత్తిం పస్సన్తి, తమేనం ఏవం జానన్తి – ‘సమణదూసీవాయం సమణపలాపో సమణకారణ్డవో’తి. తమేనం ఇతి విదిత్వా బహిద్ధా నాసేన్తి. తం కిస్స హేతు? మా అఞ్ఞే భద్దకే భిక్ఖూ దూసేసీతి.
‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa tādisaṃyeva hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ, seyyathāpi aññesaṃ bhaddakānaṃ bhikkhūnaṃ – yāvassa bhikkhū āpattiṃ na passanti. Yato ca khvassa bhikkhū āpattiṃ passanti, tamenaṃ evaṃ jānanti – ‘samaṇadūsīvāyaṃ samaṇapalāpo samaṇakāraṇḍavo’ti. Tamenaṃ iti viditvā bahiddhā nāsenti. Taṃ kissa hetu? Mā aññe bhaddake bhikkhū dūsesīti.
‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, మహతో ధఞ్ఞరాసిస్స ఫుణమానస్స 11 తత్థ యాని తాని ధఞ్ఞాని దళ్హాని సారవన్తాని తాని ఏకమన్తం పుఞ్జం హోతి, యాని పన తాని ధఞ్ఞాని దుబ్బలాని పలాపాని తాని వాతో ఏకమన్తం అపవహతి 12. తమేనం సామికా సమ్మజ్జనిం గహేత్వా భియ్యోసోమత్తాయ అపసమ్మజ్జన్తి. తం కిస్స హేతు? మా అఞ్ఞే భద్దకే ధఞ్ఞే దూసేసీతి! ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చస్స పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ హోతి అభిక్కన్తం పటిక్కన్తం ఆలోకితం విలోకితం సమిఞ్జితం పసారితం సఙ్ఘాటిపత్తచీవరధారణం, సేయ్యథాపి అఞ్ఞేసం భద్దకానం భిక్ఖూనం – యావస్స భిక్ఖూ ఆపత్తిం న పస్సన్తి. యతో చ ఖ్వస్స భిక్ఖూ ఆపత్తిం పస్సన్తి, తమేనం ఏవం జానన్తి – ‘సమణదూసీవాయం సమణపలాపో సమణకారణ్డవో’తి. తమేనం ఇతి విదిత్వా బహిద్ధా నాసేన్తి. తం కిస్స హేతు? మా అఞ్ఞే భద్దకే భిక్ఖూ దూసేసీతి.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahato dhaññarāsissa phuṇamānassa 13 tattha yāni tāni dhaññāni daḷhāni sāravantāni tāni ekamantaṃ puñjaṃ hoti, yāni pana tāni dhaññāni dubbalāni palāpāni tāni vāto ekamantaṃ apavahati 14. Tamenaṃ sāmikā sammajjaniṃ gahetvā bhiyyosomattāya apasammajjanti. Taṃ kissa hetu? Mā aññe bhaddake dhaññe dūsesīti! Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa tādisaṃyeva hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ, seyyathāpi aññesaṃ bhaddakānaṃ bhikkhūnaṃ – yāvassa bhikkhū āpattiṃ na passanti. Yato ca khvassa bhikkhū āpattiṃ passanti, tamenaṃ evaṃ jānanti – ‘samaṇadūsīvāyaṃ samaṇapalāpo samaṇakāraṇḍavo’ti. Tamenaṃ iti viditvā bahiddhā nāsenti. Taṃ kissa hetu? Mā aññe bhaddake bhikkhū dūsesīti.
‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, పురిసో ఉదపానపనాళియత్థికో తిణ్హం కుఠారిం 15 ఆదాయ వనం పవిసేయ్య. సో యం యదేవ రుక్ఖం కుఠారిపాసేన ఆకోటేయ్య తత్థ యాని తాని రుక్ఖాని దళ్హాని సారవన్తాని తాని కుఠారిపాసేన ఆకోటితాని కక్ఖళం పటినదన్తి; యాని పన తాని రుక్ఖాని అన్తోపూతీని అవస్సుతాని కసమ్బుజాతాని తాని కుఠారిపాసేన ఆకోటితాని దద్దరం పటినదన్తి. తమేనం మూలే ఛిన్దతి, మూలే ఛిన్దిత్వా అగ్గే ఛిన్దతి, అగ్గే ఛిన్దిత్వా అన్తో సువిసోధితం విసోధేతి, అన్తో సువిసోధితం విసోధేత్వా ఉదపానపనాళిం యోజేతి. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే , ఇధేకచ్చస్స పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ హోతి అభిక్కన్తం పటిక్కన్తం ఆలోకితం విలోకితం సమిఞ్జితం పసారితం సఙ్ఘాటిపత్తచీవరధారణం, సేయ్యథాపి అఞ్ఞేసం భద్దకానం భిక్ఖూనం – యావస్స భిక్ఖూ ఆపత్తిం న పస్సన్తి. యతో చ ఖ్వస్స భిక్ఖూ ఆపత్తిం పస్సన్తి, తమేనం ఏవం జానన్తి – ‘సమణదూసీవాయం సమణపలాపో సమణకారణ్డవో’తి. తమేనం ఇతి విదిత్వా బహిద్ధా నాసేన్తి. తం కిస్స హేతు? మా అఞ్ఞే భద్దకే భిక్ఖూ దూసేసీ’’తి.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso udapānapanāḷiyatthiko tiṇhaṃ kuṭhāriṃ 16 ādāya vanaṃ paviseyya. So yaṃ yadeva rukkhaṃ kuṭhāripāsena ākoṭeyya tattha yāni tāni rukkhāni daḷhāni sāravantāni tāni kuṭhāripāsena ākoṭitāni kakkhaḷaṃ paṭinadanti; yāni pana tāni rukkhāni antopūtīni avassutāni kasambujātāni tāni kuṭhāripāsena ākoṭitāni daddaraṃ paṭinadanti. Tamenaṃ mūle chindati, mūle chinditvā agge chindati, agge chinditvā anto suvisodhitaṃ visodheti, anto suvisodhitaṃ visodhetvā udapānapanāḷiṃ yojeti. Evamevaṃ kho, bhikkhave , idhekaccassa puggalassa tādisaṃyeva hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ, seyyathāpi aññesaṃ bhaddakānaṃ bhikkhūnaṃ – yāvassa bhikkhū āpattiṃ na passanti. Yato ca khvassa bhikkhū āpattiṃ passanti, tamenaṃ evaṃ jānanti – ‘samaṇadūsīvāyaṃ samaṇapalāpo samaṇakāraṇḍavo’ti. Tamenaṃ iti viditvā bahiddhā nāsenti. Taṃ kissa hetu? Mā aññe bhaddake bhikkhū dūsesī’’ti.
‘‘సంవాసాయం విజానాథ, పాపిచ్ఛో కోధనో ఇతి;
‘‘Saṃvāsāyaṃ vijānātha, pāpiccho kodhano iti;
మక్ఖీ థమ్భీ పళాసీ చ, ఇస్సుకీ మచ్ఛరీ సఠో.
Makkhī thambhī paḷāsī ca, issukī maccharī saṭho.
‘‘సన్తవాచో జనవతి, సమణో వియ భాసతి;
‘‘Santavāco janavati, samaṇo viya bhāsati;
రహో కరోతి కరణం, పాపదిట్ఠి అనాదరో.
Raho karoti karaṇaṃ, pāpadiṭṭhi anādaro.
‘‘సంసప్పీ చ ముసావాదీ, తం విదిత్వా యథాతథం;
‘‘Saṃsappī ca musāvādī, taṃ viditvā yathātathaṃ;
తతో పలాపే వాహేథ, అస్సమణే సమణమానినే.
Tato palāpe vāhetha, assamaṇe samaṇamānine.
‘‘నిద్ధమిత్వాన పాపిచ్ఛే, పాపఆచారగోచరే;
‘‘Niddhamitvāna pāpicche, pāpaācāragocare;
సుద్ధాసుద్ధేహి సంవాసం, కప్పయవ్హో పతిస్సతా;
Suddhāsuddhehi saṃvāsaṃ, kappayavho patissatā;
తతో సమగ్గా నిపకా, దుక్ఖస్సన్తం కరిస్సథా’’తి. దసమం;
Tato samaggā nipakā, dukkhassantaṃ karissathā’’ti. dasamaṃ;
మేత్తావగ్గో పఠమో.
Mettāvaggo paṭhamo.
తస్సుద్దానం –
Tassuddānaṃ –
మేత్తం పఞ్ఞా చ ద్వే పియా, ద్వే లోకా ద్వే విపత్తియో;
Mettaṃ paññā ca dve piyā, dve lokā dve vipattiyo;
దేవదత్తో చ ఉత్తరో, నన్దో కారణ్డవేన చాతి.
Devadatto ca uttaro, nando kāraṇḍavena cāti.
Footnotes:
Related texts:
అట్ఠకథా • Aṭṭhakathā / సుత్తపిటక (అట్ఠకథా) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / అఙ్గుత్తరనికాయ (అట్ఠకథా) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ౧౦. కారణ్డవసుత్తవణ్ణనా • 10. Kāraṇḍavasuttavaṇṇanā
టీకా • Tīkā / సుత్తపిటక (టీకా) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / అఙ్గుత్తరనికాయ (టీకా) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ౧౦. కారణ్డవసుత్తవణ్ణనా • 10. Kāraṇḍavasuttavaṇṇanā
