| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ធម្មសង្គណីបាឡិ • Dhammasaṅgaṇīpāḷi |
១. ចិត្តុប្បាទកណ្ឌំ
1. Cittuppādakaṇḍaṃ
កាមាវចរកុសលំ
Kāmāvacarakusalaṃ
បទភាជនី
Padabhājanī
១. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរំ កុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ សោមនស្សសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ រូបារម្មណំ វា សទ្ទារម្មណំ វា គន្ធារម្មណំ វា រសារម្មណំ វា ផោដ្ឋព្ពារម្មណំ វា ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, បីតិ ហោតិ, សុខំ ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, វីរិយិន្ទ្រិយំ 1 ហោតិ, សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ, សម្មាវាយាមោ ហោតិ, សម្មាសតិ ហោតិ, សម្មាសមាធិ ហោតិ, សទ្ធាពលំ ហោតិ, វីរិយពលំ 2 ហោតិ, សតិពលំ ហោតិ, សមាធិពលំ ហោតិ, បញ្ញាពលំ ហោតិ, ហិរិពលំ ហោតិ, ឱត្តប្បពលំ ហោតិ, អលោភោ ហោតិ, អទោសោ ហោតិ, អមោហោ ហោតិ, អនភិជ្ឈា ហោតិ, អព្យាបាទោ ហោតិ, សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, ហិរី ហោតិ, ឱត្តប្បំ ហោតិ, កាយបស្សទ្ធិ 3 ហោតិ, ចិត្តបស្សទ្ធិ 4 ហោតិ, កាយលហុតា ហោតិ, ចិត្តលហុតា ហោតិ, កាយមុទុតា ហោតិ, ចិត្តមុទុតា ហោតិ, កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ, ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ, កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ, ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ, កាយុជុកតា 5 ហោតិ, ចិត្តុជុកតា 6 ហោតិ, សតិ ហោតិ, សម្បជញ្ញំ ហោតិ, សមថោ ហោតិ, វិបស្សនា ហោតិ, បគ្គាហោ ហោតិ, អវិក្ខេបោ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា។
1. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ 7 hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṃ hoti, vīriyabalaṃ 8 hoti, satibalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, paññābalaṃ hoti, hiribalaṃ hoti, ottappabalaṃ hoti, alobho hoti, adoso hoti, amoho hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, sammādiṭṭhi hoti, hirī hoti, ottappaṃ hoti, kāyapassaddhi 9 hoti, cittapassaddhi 10 hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti, kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā 11 hoti, cittujukatā 12 hoti, sati hoti, sampajaññaṃ hoti, samatho hoti, vipassanā hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.
២. កតមោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ផុសនា សំផុសនា សំផុសិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ។
2. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.
៣. កតមា តស្មិំ សមយេ វេទនា ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សជំ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – អយំ តស្មិំ សមយេ វេទនា ហោតិ។
3. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti.
៤. កតមា តស្មិំ សមយេ សញ្ញា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សជា សញ្ញា សញ្ជាននា សញ្ជានិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សញ្ញា ហោតិ។
4. Katamā tasmiṃ samaye saññā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saññā hoti.
៥. កតមា តស្មិំ សមយេ ចេតនា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សជា ចេតនា សញ្ចេតនា ចេតយិតត្តំ 13 – អយំ តស្មិំ សមយេ ចេតនា ហោតិ។
5. Katamā tasmiṃ samaye cetanā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā cetanā sañcetanā cetayitattaṃ 14 – ayaṃ tasmiṃ samaye cetanā hoti.
៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ ហោតិ។
6. Katamaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti.
៧. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិតក្កោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ តក្កោ វិតក្កោ សង្កប្បោ អប្បនា ព្យប្បនា ចេតសោ អភិនិរោបនា សម្មាសង្កប្បោ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិតក្កោ ហោតិ។
7. Katamo tasmiṃ samaye vitakko hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo – ayaṃ tasmiṃ samaye vitakko hoti.
៨. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិចារោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចារោ វិចារោ អនុវិចារោ ឧបវិចារោ ចិត្តស្ស អនុសន្ធានតា អនុបេក្ខនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ វិចារោ ហោតិ។
8. Katamo tasmiṃ samaye vicāro hoti? Yo tasmiṃ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye vicāro hoti.
៩. កតមា តស្មិំ សមយេ បីតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បីតិ បាមោជ្ជំ អាមោទនា បមោទនា ហាសោ បហាសោ វិត្តិ ឱទគ្យំ អត្តមនតា ចិត្តស្ស – អយំ តស្មិំ សមយេ បីតិ ហោតិ។
9. Katamā tasmiṃ samaye pīti hoti? Yā tasmiṃ samaye pīti pāmojjaṃ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṃ attamanatā cittassa – ayaṃ tasmiṃ samaye pīti hoti.
១០. កតមំ តស្មិំ សមយេ សុខំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សុខំ ហោតិ។
10. Katamaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti.
១១. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ។
11. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.
១២. កតមំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សទ្ធា សទ្ទហនា ឱកប្បនា អភិប្បសាទោ សទ្ធា សទ្ធិន្ទ្រិយំ សទ្ធាពលំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
12. Katamaṃ tasmiṃ samaye saddhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye saddhindriyaṃ hoti.
១៣. កតមំ តស្មិំ សមយេ វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ 15 និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី 16 ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
13. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho 17 nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī 18 thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti.
១៤. កតមំ តស្មិំ សមយេ សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
14. Katamaṃ tasmiṃ samaye satindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – idaṃ tasmiṃ samaye satindriyaṃ hoti.
១៥. កតមំ តស្មិំ សមយេ សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
15. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – idaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti.
១៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
16. Katamaṃ tasmiṃ samaye paññindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ tasmiṃ samaye paññindriyaṃ hoti.
១៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
17. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.
១៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
18. Katamaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti.
១៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យោ តេសំ អរូបីនំ ធម្មានំ អាយុ ឋិតិ យបនា យាបនា ឥរិយនា 19 វត្តនា បាលនា ជីវិតំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
19. Katamaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā 20 vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti.
២០. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ។
20. Katamā tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti.
២១. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ តក្កោ វិតក្កោ សង្កប្បោ អប្បនា ព្យប្បនា ចេតសោ អភិនិរោបនា សម្មាសង្កប្បោ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ។
21. Katamo tasmiṃ samaye sammāsaṅkappo hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsaṅkappo hoti.
២២. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាវាយាមោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាវាយាមោ ហោតិ។
22. Katamo tasmiṃ samaye sammāvāyāmo hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāvāyāmo hoti.
២៣. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាសតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសតិ ហោតិ។
23. Katamā tasmiṃ samaye sammāsati hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsati hoti.
២៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាសមាធិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសមាធិ ហោតិ។
24. Katamo tasmiṃ samaye sammāsamādhi hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsamādhi hoti.
២៥. កតមំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធាពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សទ្ធា សទ្ទហនា ឱកប្បនា អភិប្បសាទោ សទ្ធា សទ្ធិន្ទ្រិយំ សទ្ធាពលំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធាពលំ ហោតិ។
25. Katamaṃ tasmiṃ samaye saddhābalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye saddhābalaṃ hoti.
២៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ វីរិយពលំ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ វីរិយពលំ ហោតិ។
26. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti.
២៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ សតិពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សតិពលំ ហោតិ។
27. Katamaṃ tasmiṃ samaye satibalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – idaṃ tasmiṃ samaye satibalaṃ hoti.
២៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ សមាធិពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សមាធិពលំ ហោតិ។
28. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – idaṃ tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti.
២៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញាពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញាពលំ ហោតិ។
29. Katamaṃ tasmiṃ samaye paññābalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ tasmiṃ samaye paññābalaṃ hoti.
៣០. កតមំ តស្មិំ សមយេ ហិរិពលំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ហិរីយតិ ហិរិយិតព្ពេន ហិរីយតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ហិរិពលំ ហោតិ។
30. Katamaṃ tasmiṃ samaye hiribalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye hiribalaṃ hoti.
៣១. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បពលំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បតិ ឱត្តប្បិតព្ពេន ឱត្តប្បតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បពលំ ហោតិ។
31. Katamaṃ tasmiṃ samaye ottappabalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye ottappabalaṃ hoti.
៣២. កតមោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ អលុព្ភនា អលុព្ភិតត្តំ អសារាគោ អសារជ្ជនា អសារជ្ជិតត្តំ អនភិជ្ឈា អលោភោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អលោភោ ហោតិ។
32. Katamo tasmiṃ samaye alobho hoti? Yo tasmiṃ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye alobho hoti.
៣៣. កតមោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ អទុស្សនា អទុស្សិតត្តំ 21 អព្យាបាទោ អព្យាបជ្ជោ អទោសោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អទោសោ ហោតិ?
33. Katamo tasmiṃ samaye adoso hoti? Yo tasmiṃ samaye adoso adussanā adussitattaṃ 22 abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye adoso hoti?
៣៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ អមោហោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ អមោហោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អមោហោ ហោតិ។
34. Katamo tasmiṃ samaye amoho hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi amoho kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye amoho hoti.
៣៥. កតមា តស្មិំ សមយេ អនភិជ្ឈា ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ អលុព្ភនា អលុព្ភិតត្តំ អសារាគោ អសារជ្ជនា អសារជ្ជិតត្តំ អនភិជ្ឈា អលោភោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អនភិជ្ឈា ហោតិ។
35. Katamā tasmiṃ samaye anabhijjhā hoti? Yo tasmiṃ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye anabhijjhā hoti.
៣៦. កតមោ តស្មិំ សមយេ អព្យាបាទោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ អទុស្សនា អទុស្សិតត្តំ អព្យាបាទោ អព្យាបជ្ជោ អទោសោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អព្យាបាទោ ហោតិ។
36. Katamo tasmiṃ samaye abyāpādo hoti? Yo tasmiṃ samaye adoso adussanā adussitattaṃ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye abyāpādo hoti.
៣៧. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ។
37. Katamā tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti.
៣៨. កតមា តស្មិំ សមយេ ហិរី ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ហិរីយតិ ហិរិយិតព្ពេន ហិរីយតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – អយំ តស្មិំ សមយេ ហិរី ហោតិ។
38. Katamā tasmiṃ samaye hirī hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – ayaṃ tasmiṃ samaye hirī hoti.
៣៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បតិ ឱត្តប្បិតព្ពេន ឱត្តប្បតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បំ ហោតិ។
39. Katamaṃ tasmiṃ samaye ottappaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye ottappaṃ hoti.
៤១. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តបស្សទ្ធិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស បស្សទ្ធិ បដិបស្សទ្ធិ បស្សម្ភនា បដិបស្សម្ភនា បដិបស្សម្ភិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តបស្សទ្ធិ ហោតិ។
41. Katamā tasmiṃ samaye cittapassaddhi hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa passaddhi paṭipassaddhi passambhanā paṭipassambhanā paṭipassambhitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cittapassaddhi hoti.
៤២. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយលហុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស លហុតា លហុបរិណាមតា អទន្ធនតា អវិត្ថនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយលហុតា ហោតិ។
42. Katamā tasmiṃ samaye kāyalahutā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyalahutā hoti.
៤៣. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តលហុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស លហុតា លហុបរិណាមតា អទន្ធនតា អវិត្ថនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តលហុតា ហោតិ។
43. Katamā tasmiṃ samaye cittalahutā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye cittalahutā hoti.
៤៤. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយមុទុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស មុទុតា មទ្ទវតា អកក្ខឡតា អកថិនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយមុទុតា ហោតិ។
44. Katamā tasmiṃ samaye kāyamudutā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyamudutā hoti.
៤៥. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តមុទុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស មុទុតា មទ្ទវតា អកក្ខឡតា អកថិនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តមុទុតា ហោតិ។
45. Katamā tasmiṃ samaye cittamudutā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā – ayaṃ tasmiṃ samaye cittamudutā hoti.
៤៦. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស កម្មញ្ញតា កម្មញ្ញត្តំ កម្មញ្ញភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ។
46. Katamā tasmiṃ samaye kāyakammaññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa kammaññatā kammaññattaṃ kammaññabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyakammaññatā hoti.
៤៧. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស កម្មញ្ញតា កម្មញ្ញត្តំ កម្មញ្ញភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ។
47. Katamā tasmiṃ samaye cittakammaññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa kammaññatā kammaññattaṃ kammaññabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye cittakammaññatā hoti.
៤៨. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស បគុណតា បគុណត្តំ បគុណភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ។
48. Katamā tasmiṃ samaye kāyapāguññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa paguṇatā paguṇattaṃ paguṇabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyapāguññatā hoti.
៤៩. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស បគុណតា បគុណត្តំ បគុណភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ។
49. Katamā tasmiṃ samaye cittapāguññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa paguṇatā paguṇattaṃ paguṇabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye cittapāguññatā hoti.
៥០. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយុជុកតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស ឧជុតា ឧជុកតា អជិម្ហតា អវង្កតា អកុដិលតា – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយុជុកតា ហោតិ។
50. Katamā tasmiṃ samaye kāyujukatā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa ujutā ujukatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyujukatā hoti.
៥១. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តុជុកតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស ឧជុតា ឧជុកតា អជិម្ហតា អវង្កតា អកុដិលតា – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តុជុកតា ហោតិ។
51. Katamā tasmiṃ samaye cittujukatā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa ujutā ujukatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā – ayaṃ tasmiṃ samaye cittujukatā hoti.
៥២. កតមា តស្មិំ សមយេ សតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សតិ ហោតិ។
52. Katamā tasmiṃ samaye sati hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – ayaṃ tasmiṃ samaye sati hoti.
៥៣. កតមំ តស្មិំ សមយេ សម្បជញ្ញំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សម្បជញ្ញំ ហោតិ។
53. Katamaṃ tasmiṃ samaye sampajaññaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ tasmiṃ samaye sampajaññaṃ hoti.
៥៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ សមថោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សមថោ ហោតិ។
54. Katamo tasmiṃ samaye samatho hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye samatho hoti.
៥៥. កតមា តស្មិំ សមយេ វិបស្សនា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិបស្សនា ហោតិ។
55. Katamā tasmiṃ samaye vipassanā hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ tasmiṃ samaye vipassanā hoti.
៥៦. កតមោ តស្មិំ សមយេ បគ្គាហោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – អយំ តស្មិំ សមយេ បគ្គាហោ ហោតិ។
56. Katamo tasmiṃ samaye paggāho hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – ayaṃ tasmiṃ samaye paggāho hoti.
៥៧. កតមោ តស្មិំ សមយេ អវិក្ខេបោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ អវិក្ខេបោ ហោតិ។
57. Katamo tasmiṃ samaye avikkhepo hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye avikkhepo hoti.
យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា។
Ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.
បទភាជនីយំ។
Padabhājanīyaṃ.
បឋមភាណវារោ។
Paṭhamabhāṇavāro.
កោដ្ឋាសវារោ
Koṭṭhāsavāro
៥៨. តស្មិំ ខោ បន សមយេ ចត្តារោ ខន្ធា ហោន្តិ, ទ្វាយតនានិ ហោន្តិ, ទ្វេ ធាតុយោ ហោន្តិ, តយោ អាហារា ហោន្តិ, អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ, បញ្ចង្គិកំ ឈានំ ហោតិ, បញ្ចង្គិកោ មគ្គោ ហោតិ, សត្ត ពលានិ ហោន្តិ, តយោ ហេតូ ហោន្តិ, ឯកោ ផស្សោ ហោតិ, ឯកា វេទនា ហោតិ, ឯកា សញ្ញា ហោតិ, ឯកា ចេតនា ហោតិ, ឯកំ ចិត្តំ ហោតិ, ឯកោ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកោ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកោ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកំ មនាយតនំ ហោតិ, ឯកំ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឯកា មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ, ឯកំ ធម្មាយតនំ ហោតិ, ឯកា ធម្មធាតុ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា។
58. Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, pañcaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti, ekā vedanā hoti, ekā saññā hoti, ekā cetanā hoti, ekaṃ cittaṃ hoti, eko vedanākkhandho hoti, eko saññākkhandho hoti, eko saṅkhārakkhandho hoti, eko viññāṇakkhandho hoti, ekaṃ manāyatanaṃ hoti, ekaṃ manindriyaṃ hoti, ekā manoviññāṇadhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.
៥៩. កតមេ តស្មិំ សមយេ ចត្តារោ ខន្ធា ហោន្តិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ។
59. Katame tasmiṃ samaye cattāro khandhā honti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho.
៦០. កតមោ តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – អយំ តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ។
60. Katamo tasmiṃ samaye vedanākkhandho hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanākkhandho hoti.
៦១. កតមោ តស្មិំ សមយេ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សញ្ញា សញ្ជាននា សញ្ជានិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ។
61. Katamo tasmiṃ samaye saññākkhandho hoti? Yā tasmiṃ samaye saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saññākkhandho hoti.
៦២. កតមោ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ? ផស្សោ ចេតនា វិតក្កោ វិចារោ បីតិ ចិត្តស្សេកគ្គតា សទ្ធិន្ទ្រិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ សតិន្ទ្រិយំ សមាធិន្ទ្រិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ សម្មាទិដ្ឋិ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធិ សទ្ធាពលំ វីរិយពលំ សតិពលំ សមាធិពលំ បញ្ញាពលំ ហិរិពលំ ឱត្តប្បពលំ អលោភោ អទោសោ អមោហោ អនភិជ្ឈា អព្យាបាទោ សម្មាទិដ្ឋិ ហិរី ឱត្តប្បំ កាយបស្សទ្ធិ ចិត្តបស្សទ្ធិ កាយលហុតា ចិត្តលហុតា កាយមុទុតា ចិត្តមុទុតា កាយកម្មញ្ញតា ចិត្តកម្មញ្ញតា កាយបាគុញ្ញតា ចិត្តបាគុញ្ញតា កាយុជុកតា ចិត្តុជុកតា សតិ សម្បជញ្ញំ សមថោ វិបស្សនា បគ្គាហោ អវិក្ខេបោ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា ឋបេត្វា 29 វេទនាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា សញ្ញាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា វិញ្ញាណក្ខន្ធំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ។
62. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṃ vīriyabalaṃ satibalaṃ samādhibalaṃ paññābalaṃ hiribalaṃ ottappabalaṃ alobho adoso amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṃ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṃ samatho vipassanā paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā 30 vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti.
៦៣. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ។
63. Katamo tasmiṃ samaye viññāṇakkhandho hoti ? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ tasmiṃ samaye viññāṇakkhandho hoti.
ឥមេ តស្មិំ សមយេ ចត្តារោ ខន្ធា ហោន្តិ។
Ime tasmiṃ samaye cattāro khandhā honti.
៦៤. កតមានិ តស្មិំ សមយេ ទ្វាយតនានិ ហោន្តិ? មនាយតនំ ធម្មាយតនំ។
64. Katamāni tasmiṃ samaye dvāyatanāni honti? Manāyatanaṃ dhammāyatanaṃ.
៦៥. កតមំ តស្មិំ សមយេ មនាយតនំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ មនាយតនំ ហោតិ។
65. Katamaṃ tasmiṃ samaye manāyatanaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manāyatanaṃ hoti.
៦៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ ធម្មាយតនំ ហោតិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ធម្មាយតនំ ហោតិ។
66. Katamaṃ tasmiṃ samaye dhammāyatanaṃ hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ tasmiṃ samaye dhammāyatanaṃ hoti.
ឥមានិ តស្មិំ សមយេ ទ្វាយតនានិ ហោន្តិ។
Imāni tasmiṃ samaye dvāyatanāni honti.
៦៧. កតមា តស្មិំ សមយេ ទ្វេ ធាតុយោ ហោន្តិ? មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ។
67. Katamā tasmiṃ samaye dve dhātuyo honti? Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu.
៦៨. កតមា តស្មិំ សមយេ មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – អយំ តស្មិំ សមយេ មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ។
68. Katamā tasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ tasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu hoti.
៦៩. កតមា តស្មិំ សមយេ ធម្មធាតុ ហោតិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ធម្មធាតុ ហោតិ។
69. Katamā tasmiṃ samaye dhammadhātu hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ayaṃ tasmiṃ samaye dhammadhātu hoti.
ឥមា តស្មិំ សមយេ ទ្វេ ធាតុយោ ហោន្តិ។
Imā tasmiṃ samaye dve dhātuyo honti.
៧០. កតមេ តស្មិំ សមយេ តយោ អាហារា ហោន្តិ? ផស្សាហារោ, មនោសញ្ចេតនាហារោ , វិញ្ញាណាហារោ។
70. Katame tasmiṃ samaye tayo āhārā honti? Phassāhāro, manosañcetanāhāro , viññāṇāhāro.
៧១. កតមោ តស្មិំ សមយេ ផស្សាហារោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ផុសនា សំផុសនា សំផុសិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ផស្សាហារោ ហោតិ។
71. Katamo tasmiṃ samaye phassāhāro hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phassāhāro hoti.
៧២. កតមោ តស្មិំ សមយេ មនោសញ្ចេតនាហារោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចេតនា សញ្ចេតនា ចេតយិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ មនោសញ្ចេតនាហារោ ហោតិ។
72. Katamo tasmiṃ samaye manosañcetanāhāro hoti? Yā tasmiṃ samaye cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye manosañcetanāhāro hoti.
៧៣. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណាហារោ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណាហារោ ហោតិ។
73. Katamo tasmiṃ samaye viññāṇāhāro hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ tasmiṃ samaye viññāṇāhāro hoti.
ឥមេ តស្មិំ សមយេ តយោ អាហារា ហោន្តិ។
Ime tasmiṃ samaye tayo āhārā honti.
៧៤. កតមានិ តស្មិំ សមយេ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ? សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ។
74. Katamāni tasmiṃ samaye aṭṭhindriyāni honti? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ, manindriyaṃ, somanassindriyaṃ, jīvitindriyaṃ.
៧៥. កតមំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សទ្ធា សទ្ទហនា ឱកប្បនា អភិប្បសាទោ សទ្ធា សទ្ធិន្ទ្រិយំ សទ្ធាពលំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
75. Katamaṃ tasmiṃ samaye saddhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye saddhindriyaṃ hoti.
៧៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
76. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti.
៧៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
77. Katamaṃ tasmiṃ samaye satindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – idaṃ tasmiṃ samaye satindriyaṃ hoti.
៧៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
78. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – idaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti.
៧៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
79. Katamaṃ tasmiṃ samaye paññindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ tasmiṃ samaye paññindriyaṃ hoti.
៨០. កតមំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
80. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.
៨១. កតមំ តស្មិំ សមយេ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
81. Katamaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti.
៨២. កតមំ តស្មិំ សមយេ ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យោ តេសំ អរូបីនំ ធម្មានំ អាយុ ឋិតិ យបនា យាបនា ឥរិយនា វត្តនា បាលនា ជីវិតំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ ។
82. Katamaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti .
ឥមានិ តស្មិំ សមយេ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ។
Imāni tasmiṃ samaye aṭṭhindriyāni honti.
៨៣. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ចង្គិកំ ឈានំ ហោតិ? វិតក្កោ, វិចារោ, បីតិ, សុខំ, ចិត្តស្សេកគ្គតា។
83. Katamaṃ tasmiṃ samaye pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti? Vitakko, vicāro, pīti, sukhaṃ, cittassekaggatā.
៨៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិតក្កោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ តក្កោ វិតក្កោ សង្កប្បោ អប្បនា ព្យប្បនា ចេតសោ អភិនិរោបនា សម្មាសង្កប្បោ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិតក្កោ ហោតិ។
84. Katamo tasmiṃ samaye vitakko hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo – ayaṃ tasmiṃ samaye vitakko hoti.
៨៥. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិចារោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចារោ វិចារោ អនុវិចារោ ឧបវិចារោ ចិត្តស្ស អនុសន្ធានតា អនុបេក្ខនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ វិចារោ ហោតិ។
85. Katamo tasmiṃ samaye vicāro hoti? Yo tasmiṃ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye vicāro hoti.
៨៦. កតមា តស្មិំ សមយេ បីតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បីតិ បាមោជ្ជំ អាមោទនា បមោទនា ហាសោ បហាសោ វិត្តិ ឱទគ្យំ អត្តមនតា ចិត្តស្ស – អយំ តស្មិំ សមយេ បីតិ ហោតិ។
86. Katamā tasmiṃ samaye pīti hoti? Yā tasmiṃ samaye pīti pāmojjaṃ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṃ attamanatā cittassa – ayaṃ tasmiṃ samaye pīti hoti.
៨៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ សុខំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សុខំ ហោតិ។
87. Katamaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti.
៨៨. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ។
88. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.
ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ចង្គិកំ ឈានំ ហោតិ។
Idaṃ tasmiṃ samaye pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti.
៨៩. កតមោ តស្មិំ សមយេ បញ្ចង្គិកោ មគ្គោ ហោតិ? សម្មាទិដ្ឋិ, សម្មាសង្កប្បោ, សម្មាវាយាមោ, សម្មាសតិ, សម្មាសមាធិ។
89. Katamo tasmiṃ samaye pañcaṅgiko maggo hoti? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
៩០. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ។
90. Katamā tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti.
៩១. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ តក្កោ វិតក្កោ សង្កប្បោ អប្បនា ព្យប្បនា ចេតសោ អភិនិរោបនា សម្មាសង្កប្បោ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ។
91. Katamo tasmiṃ samaye sammāsaṅkappo hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsaṅkappo hoti.
៩២. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាវាយាមោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាវាយាមោ ហោតិ។
92. Katamo tasmiṃ samaye sammāvāyāmo hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāvāyāmo hoti.
៩៣. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាសតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសតិ ហោតិ។
93. Katamā tasmiṃ samaye sammāsati hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsati hoti.
៩៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាសមាធិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសមាធិ ហោតិ។
94. Katamo tasmiṃ samaye sammāsamādhi hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsamādhi hoti.
អយំ តស្មិំ សមយេ បញ្ចង្គិកោ មគ្គោ ហោតិ។
Ayaṃ tasmiṃ samaye pañcaṅgiko maggo hoti.
៩៥. កតមានិ តស្មិំ សមយេ សត្ត ពលានិ ហោន្តិ? សទ្ធាពលំ, វីរិយពលំ, សតិពលំ, សមាធិពលំ, បញ្ញាពលំ, ហិរិពលំ, ឱត្តប្បពលំ។
95. Katamāni tasmiṃ samaye satta balāni honti? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ, hiribalaṃ, ottappabalaṃ.
៩៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធាពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សទ្ធា សទ្ទហនា ឱកប្បនា អភិប្បសាទោ សទ្ធា សទ្ធិន្ទ្រិយំ សទ្ធាពលំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធាពលំ ហោតិ។
96. Katamaṃ tasmiṃ samaye saddhābalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye saddhābalaṃ hoti.
៩៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ វីរិយពលំ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ វីរិយពលំ ហោតិ។
97. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti.
៩៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ សតិពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សតិពលំ ហោតិ។
98. Katamaṃ tasmiṃ samaye satibalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – idaṃ tasmiṃ samaye satibalaṃ hoti.
៩៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ សមាធិពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សមាធិពលំ ហោតិ។
99. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – idaṃ tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti.
១០០. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញាពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញាពលំ ហោតិ។
100. Katamaṃ tasmiṃ samaye paññābalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ tasmiṃ samaye paññābalaṃ hoti.
១០១. កតមំ តស្មិំ សមយេ ហិរិពលំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ហិរីយតិ ហិរិយិតព្ពេន ហិរីយតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ហិរិពលំ ហោតិ។
101. Katamaṃ tasmiṃ samaye hiribalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye hiribalaṃ hoti.
១០២. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បពលំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បតិ ឱត្តប្បិតព្ពេន ឱត្តប្បតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បពលំ ហោតិ។
102. Katamaṃ tasmiṃ samaye ottappabalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye ottappabalaṃ hoti.
ឥមានិ តស្មិំ សមយេ សត្ត ពលានិ ហោន្តិ។
Imāni tasmiṃ samaye satta balāni honti.
១០៣. កតមេ តស្មិំ សមយេ តយោ ហេតូ ហោន្តិ? អលោភោ, អទោសោ, អមោហោ។
103. Katame tasmiṃ samaye tayo hetū honti? Alobho, adoso, amoho.
១០៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ អលុព្ភនា អលុព្ភិតត្តំ អសារាគោ អសារជ្ជនា អសារជ្ជិតត្តំ អនភិជ្ឈា អលោភោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អលោភោ ហោតិ។
104. Katamo tasmiṃ samaye alobho hoti? Yo tasmiṃ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye alobho hoti.
១០៥. កតមោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ អទុស្សនា អទុស្សិតត្តំ អព្យាបាទោ អព្យាបជ្ជោ អទោសោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អទោសោ ហោតិ។
105. Katamo tasmiṃ samaye adoso hoti? Yo tasmiṃ samaye adoso adussanā adussitattaṃ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye adoso hoti.
១០៦. កតមោ តស្មិំ សមយេ អមោហោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា…បេ.… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ តស្មិំ សមយេ អមោហោ ហោតិ។
106. Katamo tasmiṃ samaye amoho hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ tasmiṃ samaye amoho hoti.
ឥមេ តស្មិំ សមយេ តយោ ហេតូ ហោន្តិ។
Ime tasmiṃ samaye tayo hetū honti.
១០៧. កតមោ តស្មិំ សមយេ ឯកោ ផស្សោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ផុសនា សំផុសនា សំផុសិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកោ ផស្សោ ហោតិ។
107. Katamo tasmiṃ samaye eko phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye eko phasso hoti.
១០៨. កតមា តស្មិំ សមយេ ឯកា វេទនា ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកា វេទនា ហោតិ។
108. Katamā tasmiṃ samaye ekā vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye ekā vedanā hoti.
១០៩. កតមា តស្មិំ សមយេ ឯកា សញ្ញា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សញ្ញា សញ្ជាននា សញ្ជានិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកា សញ្ញា ហោតិ។
109. Katamā tasmiṃ samaye ekā saññā hoti? Yā tasmiṃ samaye saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye ekā saññā hoti.
១១០. កតមា តស្មិំ សមយេ ឯកា ចេតនា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចេតនា សញ្ចេតនា ចេតយិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកា ចេតនា ហោតិ។
110. Katamā tasmiṃ samaye ekā cetanā hoti? Yā tasmiṃ samaye cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye ekā cetanā hoti.
១១១. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ ចិត្តំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ ចិត្តំ ហោតិ។
111. Katamaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ cittaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ cittaṃ hoti.
១១២. កតមោ តស្មិំ សមយេ ឯកោ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកោ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ។
112. Katamo tasmiṃ samaye eko vedanākkhandho hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye eko vedanākkhandho hoti.
១១៣. កតមោ តស្មិំ សមយេ ឯកោ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សញ្ញា សញ្ជាននា សញ្ជានិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកោ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ។
113. Katamo tasmiṃ samaye eko saññākkhandho hoti? Yā tasmiṃ samaye saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye eko saññākkhandho hoti.
១១៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ ឯកោ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ? ផស្សោ ចេតនា វិតក្កោ វិចារោ បីតិ ចិត្តស្សេកគ្គតា សទ្ធិន្ទ្រិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ សតិន្ទ្រិយំ សមាធិន្ទ្រិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ សម្មាទិដ្ឋិ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធិ សទ្ធាពលំ វីរិយពលំ សតិពលំ សមាធិពលំ បញ្ញាពលំ ហិរិពលំ ឱត្តប្បពលំ អលោភោ អទោសោ អមោហោ អនភិជ្ឈា អព្យាបាទោ សម្មាទិដ្ឋិ ហិរី ឱត្តប្បំ កាយបស្សទ្ធិ ចិត្តបស្សទ្ធិ កាយលហុតា ចិត្តលហុតា កាយមុទុតា ចិត្តមុទុតា កាយកម្មញ្ញតា ចិត្តកម្មញ្ញតា កាយបាគុញ្ញតា ចិត្តបាគុញ្ញតា កាយុជុកតា ចិត្តុជុកតា សតិ សម្បជញ្ញំ សមថោ វិបស្សនា បគ្គាហោ អវិក្ខេបោ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា ឋបេត្វា វេទនាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា សញ្ញាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា វិញ្ញាណក្ខន្ធំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកោ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ។
114. Katamo tasmiṃ samaye eko saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṃ vīriyabalaṃ satibalaṃ samādhibalaṃ paññābalaṃ hiribalaṃ ottappabalaṃ alobho adoso amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṃ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṃ samatho vipassanā paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye eko saṅkhārakkhandho hoti.
១១៥. កតមោ តស្មិំ សមយេ ឯកោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ។
115. Katamo tasmiṃ samaye eko viññāṇakkhandho hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ tasmiṃ samaye eko viññāṇakkhandho hoti.
១១៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ មនាយតនំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ មនាយតនំ ហោតិ។
116. Katamaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ manāyatanaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ manāyatanaṃ hoti.
១១៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
117. Katamaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ manindriyaṃ hoti.
១១៨. កតមា តស្មិំ សមយេ ឯកា មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកា មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ។
118. Katamā tasmiṃ samaye ekā manoviññāṇadhātu hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ tasmiṃ samaye ekā manoviññāṇadhātu hoti.
១១៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ ធម្មាយតនំ ហោតិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ , សង្ខារក្ខន្ធោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ ធម្មាយតនំ ហោតិ។
119. Katamaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho , saṅkhārakkhandho – idaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti.
១២០. កតមា តស្មិំ សមយេ ឯកា ធម្មធាតុ ហោតិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកា ធម្មធាតុ ហោតិ។
120. Katamā tasmiṃ samaye ekā dhammadhātu hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ayaṃ tasmiṃ samaye ekā dhammadhātu hoti.
យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា។
Ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.
កោដ្ឋាសវារោ។
Koṭṭhāsavāro.
សុញ្ញតវារោ
Suññatavāro
១២១. តស្មិំ ខោ បន សមយេ ធម្មា ហោន្តិ, ខន្ធា ហោន្តិ, អាយតនានិ ហោន្តិ, ធាតុយោ ហោន្តិ, អាហារា ហោន្តិ, ឥន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ, ឈានំ ហោតិ, មគ្គោ ហោតិ, ពលានិ ហោន្តិ, ហេតូ ហោន្តិ, ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ, សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ, សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ, មនាយតនំ ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ, ធម្មាយតនំ ហោតិ, ធម្មធាតុ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា។
121. Tasmiṃ kho pana samaye dhammā honti, khandhā honti, āyatanāni honti, dhātuyo honti, āhārā honti, indriyāni honti, jhānaṃ hoti, maggo hoti, balāni honti, hetū honti, phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vedanākkhandho hoti, saññākkhandho hoti, saṅkhārakkhandho hoti, viññāṇakkhandho hoti, manāyatanaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, manoviññāṇadhātu hoti, dhammāyatanaṃ hoti, dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.
១២២. កតមេ តស្មិំ សមយេ ធម្មា ហោន្តិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ – ឥមេ តស្មិំ សមយេ ធម្មា ហោន្តិ។
122. Katame tasmiṃ samaye dhammā honti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime tasmiṃ samaye dhammā honti.
១២៣. កតមេ តស្មិំ សមយេ ខន្ធា ហោន្តិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ , សង្ខារក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ – ឥមេ តស្មិំ សមយេ ខន្ធា ហោន្តិ។
123. Katame tasmiṃ samaye khandhā honti? Vedanākkhandho, saññākkhandho , saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime tasmiṃ samaye khandhā honti.
១២៤. កតមានិ តស្មិំ សមយេ អាយតនានិ ហោន្តិ? មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ – ឥមានិ តស្មិំ សមយេ អាយតនានិ ហោន្តិ។
124. Katamāni tasmiṃ samaye āyatanāni honti? Manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ – imāni tasmiṃ samaye āyatanāni honti.
១២៥. កតមា តស្មិំ សមយេ ធាតុយោ ហោន្តិ? មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ – ឥមា តស្មិំ សមយេ ធាតុយោ ហោន្តិ។
125. Katamā tasmiṃ samaye dhātuyo honti? Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu – imā tasmiṃ samaye dhātuyo honti.
១២៦. កតមេ តស្មិំ សមយេ អាហារា ហោន្តិ? ផស្សាហារោ, មនោសញ្ចេតនាហារោ, វិញ្ញាណាហារោ – ឥមេ តស្មិំ សមយេ អាហារា ហោន្តិ។
126. Katame tasmiṃ samaye āhārā honti? Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro – ime tasmiṃ samaye āhārā honti.
១២៧. កតមានិ តស្មិំ សមយេ ឥន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ? សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ តស្មិំ សមយេ ឥន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ។
127. Katamāni tasmiṃ samaye indriyāni honti? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ, manindriyaṃ, somanassindriyaṃ, jīvitindriyaṃ – imāni tasmiṃ samaye indriyāni honti.
១២៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឈានំ ហោតិ? វិតក្កោ, វិចារោ, បីតិ, សុខំ, ចិត្តស្សេកគ្គតា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឈានំ ហោតិ។
128. Katamaṃ tasmiṃ samaye jhānaṃ hoti? Vitakko, vicāro, pīti, sukhaṃ, cittassekaggatā – idaṃ tasmiṃ samaye jhānaṃ hoti.
១២៩. កតមោ តស្មិំ សមយេ មគ្គោ ហោតិ? សម្មាទិដ្ឋិ, សម្មាសង្កប្បោ, សម្មាវាយាមោ, សម្មាសតិ, សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ មគ្គោ ហោតិ។
129. Katamo tasmiṃ samaye maggo hoti? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye maggo hoti.
១៣០. កតមានិ តស្មិំ សមយេ ពលានិ ហោន្តិ? សទ្ធាពលំ, វីរិយពលំ, សតិពលំ, សមាធិពលំ, បញ្ញាពលំ, ហិរិពលំ, ឱត្តប្បពលំ – ឥមានិ តស្មិំ សមយេ ពលានិ ហោន្តិ។
130. Katamāni tasmiṃ samaye balāni honti? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ, hiribalaṃ, ottappabalaṃ – imāni tasmiṃ samaye balāni honti.
១៣១. កតមេ តស្មិំ សមយេ ហេតូ ហោន្តិ? អលោភោ, អទោសោ, អមោហោ – ឥមេ តស្មិំ សមយេ ហេតូ ហោន្តិ។
131. Katame tasmiṃ samaye hetū honti? Alobho, adoso, amoho – ime tasmiṃ samaye hetū honti.
១៣២. កតមោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ.… អយំ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ។
132. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.
១៣៣. កតមា តស្មិំ សមយេ វេទនា ហោតិ…បេ.… អយំ តស្មិំ សមយេ វេទនា ហោតិ។
133. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti.
១៣៤. កតមា តស្មិំ សមយេ សញ្ញា ហោតិ…បេ.… អយំ តស្មិំ សមយេ សញ្ញា ហោតិ។
134. Katamā tasmiṃ samaye saññā hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye saññā hoti.
១៣៥. កតមា តស្មិំ សមយេ ចេតនា ហោតិ…បេ.… អយំ តស្មិំ សមយេ ចេតនា ហោតិ?
135. Katamā tasmiṃ samaye cetanā hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye cetanā hoti?
១៣៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ ហោតិ…បេ.… ឥទំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ ហោតិ។
136. Katamaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti…pe… idaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti.
១៣៧. កតមោ តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ…បេ.… អយំ តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ។
137. Katamo tasmiṃ samaye vedanākkhandho hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye vedanākkhandho hoti.
១៣៨. កតមោ តស្មិំ សមយេ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ…បេ.… អយំ តស្មិំ សមយេ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ។
138. Katamo tasmiṃ samaye saññākkhandho hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye saññākkhandho hoti.
១៣៩. កតមោ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ…បេ.… អយំ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ។
139. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti.
១៤០. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ…បេ.… អយំ តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ។
140. Katamo tasmiṃ samaye viññāṇakkhandho hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye viññāṇakkhandho hoti.
១៤១. កតមំ តស្មិំ សមយេ មនាយតនំ ហោតិ…បេ.… ឥទំ តស្មិំ សមយេ មនាយតនំ ហោតិ។
141. Katamaṃ tasmiṃ samaye manāyatanaṃ hoti…pe… idaṃ tasmiṃ samaye manāyatanaṃ hoti.
១៤២. កតមំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ…បេ.… ឥទំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ។
142. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti…pe… idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.
១៤៣. កតមា តស្មិំ សមយេ មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ…បេ.… អយំ តស្មិំ សមយេ មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ។
143. Katamā tasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu hoti.
១៤៤. កតមំ តស្មិំ សមយេ ធម្មាយតនំ ហោតិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ធម្មាយតនំ ហោតិ។
144. Katamaṃ tasmiṃ samaye dhammāyatanaṃ hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ tasmiṃ samaye dhammāyatanaṃ hoti.
១៤៥. កតមា តស្មិំ សមយេ ធម្មធាតុ ហោតិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ធម្មធាតុ ហោតិ។
145. Katamā tasmiṃ samaye dhammadhātu hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ayaṃ tasmiṃ samaye dhammadhātu hoti.
យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា។
Ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.
សុញ្ញតវារោ។
Suññatavāro.
បឋមំ ចិត្តំ។
Paṭhamaṃ cittaṃ.
១៤៦. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរំ កុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ សោមនស្សសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ សសង្ខារេន រូបារម្មណំ វា…បេ.… ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ.… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ.… ឥមេ ធម្មា កុសលា។
146. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.
ទុតិយំ ចិត្តំ។
Dutiyaṃ cittaṃ.
១៤៧. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរំ កុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ សោមនស្សសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ រូបារម្មណំ វា សទ្ទារម្មណំ វា គន្ធារម្មណំ វា រសារម្មណំ វា ផោដ្ឋព្ពារម្មណំ វា ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, បីតិ ហោតិ, សុខំ ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ , មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ, សម្មាវាយាមោ ហោតិ, សម្មាសតិ ហោតិ, សម្មាសមាធិ ហោតិ, សទ្ធាពលំ ហោតិ, វីរិយពលំ ហោតិ, សតិពលំ ហោតិ, សមាធិពលំ ហោតិ, ហិរិពលំ ហោតិ, ឱត្តប្បពលំ ហោតិ, អលោភោ ហោតិ, អទោសោ ហោតិ, អនភិជ្ឈា ហោតិ, អព្យាបាទោ ហោតិ, ហិរី ហោតិ, ឱត្តប្បំ ហោតិ, កាយបស្សទ្ធិ ហោតិ, ចិត្តបស្សទ្ធិ ហោតិ, កាយលហុតា ហោតិ, ចិត្តលហុតា ហោតិ, កាយមុទុតា ហោតិ, ចិត្តមុទុតា ហោតិ, កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ, ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ, កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ, ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ, កាយុជុកតា ហោតិ, ចិត្តុជុកតា ហោតិ, សតិ ហោតិ, សមថោ ហោតិ, បគ្គាហោ ហោតិ, អវិក្ខេបោ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា…បេ.…។
147. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti , manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṃ hoti, vīriyabalaṃ hoti, satibalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, hiribalaṃ hoti, ottappabalaṃ hoti, alobho hoti, adoso hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, hirī hoti, ottappaṃ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti, kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….
តស្មិំ ខោ បន សមយេ ចត្តារោ ខន្ធា ហោន្តិ, ទ្វាយតនានិ ហោន្តិ, ទ្វេ ធាតុយោ ហោន្តិ, តយោ អាហារា ហោន្តិ, សត្តិន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ , បញ្ចង្គិកំ ឈានំ ហោតិ, ចតុរង្គិកោ មគ្គោ ហោតិ, ឆ ពលានិ ហោន្តិ, ទ្វេ ហេតូ ហោន្តិ, ឯកោ ផស្សោ ហោតិ…បេ.… ឯកំ ធម្មាយតនំ ហោតិ, ឯកា ធម្មធាតុ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា…បេ.…។
Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, sattindriyāni honti , pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, cha balāni honti, dve hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….
១៤៨. កតមោ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ? ផស្សោ ចេតនា វិតក្កោ វិចារោ បីតិ ចិត្តស្សេកគ្គតា សទ្ធិន្ទ្រិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ សតិន្ទ្រិយំ សមាធិន្ទ្រិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធិ សទ្ធាពលំ វីរិយពលំ សតិពលំ សមាធិពលំ ហិរិពលំ ឱត្តប្បពលំ អលោភោ អទោសោ អនភិជ្ឈា អព្យាបាទោ ហិរី ឱត្តប្បំ កាយបស្សទ្ធិ ចិត្តបស្សទ្ធិ កាយលហុតា ចិត្តលហុតា កាយមុទុតា ចិត្តមុទុតា កាយកម្មញ្ញតា ចិត្តកម្មញ្ញតា កាយបាគុញ្ញតា ចិត្តបាគុញ្ញតា កាយុជុកតា ចិត្តុជុកតា សតិ សមថោ បគ្គាហោ អវិក្ខេបោ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា ឋបេត្វា វេទនាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា សញ្ញាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា វិញ្ញាណក្ខន្ធំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ…បេ.… ឥមេ ធម្មា កុសលា។
148. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṃ vīriyabalaṃ satibalaṃ samādhibalaṃ hiribalaṃ ottappabalaṃ alobho adoso anabhijjhā abyāpādo hirī ottappaṃ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati samatho paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.
តតិយំ ចិត្តំ។
Tatiyaṃ cittaṃ.
១៤៩. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរំ កុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ សោមនស្សសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ សសង្ខារេន រូបារម្មណំ វា…បេ.… ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ.… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ.… ឥមេ ធម្មា កុសលា។
149. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.
ចតុត្ថំ ចិត្តំ។
Catutthaṃ cittaṃ.
១៥០. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរំ កុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ រូបារម្មណំ វា សទ្ទារម្មណំ វា គន្ធារម្មណំ វា រសារម្មណំ វា ផោដ្ឋព្ពារម្មណំ វា ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, ឧបេក្ខា ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ, សម្មាវាយាមោ ហោតិ, សម្មាសតិ ហោតិ, សម្មាសមាធិ ហោតិ, សទ្ធាពលំ ហោតិ, វីរិយពលំ ហោតិ, សតិពលំ ហោតិ, សមាធិពលំ ហោតិ, បញ្ញាពលំ ហោតិ, ហិរិពលំ ហោតិ, ឱត្តប្បពលំ ហោតិ, អលោភោ ហោតិ, អទោសោ ហោតិ, អមោហោ ហោតិ, អនភិជ្ឈា ហោតិ, អព្យាបាទោ ហោតិ, សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, ហិរី ហោតិ, ឱត្តប្បំ ហោតិ, កាយបស្សទ្ធិ ហោតិ, ចិត្តបស្សទ្ធិ ហោតិ, កាយលហុតា ហោតិ, ចិត្តលហុតា ហោតិ, កាយមុទុតា ហោតិ, ចិត្តមុទុតា ហោតិ, កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ, ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ, ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ, កាយុជុកតា ហោតិ, ចិត្តុជុកតា ហោតិ, សតិ ហោតិ, សម្បជញ្ញំ ហោតិ, សមថោ ហោតិ, វិបស្សនា ហោតិ, បគ្គាហោ ហោតិ, អវិក្ខេបោ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា។
150. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṃ hoti, vīriyabalaṃ hoti, satibalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, paññābalaṃ hoti, hiribalaṃ hoti, ottappabalaṃ hoti, alobho hoti, adoso hoti, amoho hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, sammādiṭṭhi hoti, hirī hoti, ottappaṃ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, sampajaññaṃ hoti, samatho hoti, vipassanā hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.
១៥១. កតមោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ផុសនា សំផុសនា សំផុសិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ។
151. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.
១៥២. កតមា តស្មិំ សមយេ វេទនា ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សជំ ចេតសិកំ នេវ សាតំ នាសាតំ ចេតោសម្ផស្សជំ អទុក្ខមសុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា អទុក្ខមសុខា វេទនា – អយំ តស្មិំ សមយេ វេទនា ហោតិ…បេ.…។
152. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti…pe….
១៥៣. កតមា តស្មិំ សមយេ ឧបេក្ខា ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ នេវ សាតំ នាសាតំ ចេតោសម្ផស្សជំ អទុក្ខមសុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា អទុក្ខមសុខា វេទនា – អយំ តស្មិំ សមយេ ឧបេក្ខា ហោតិ…បេ.…។
153. Katamā tasmiṃ samaye upekkhā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye upekkhā hoti…pe….
១៥៤. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ នេវ សាតំ នាសាតំ ចេតោសម្ផស្សជំ អទុក្ខមសុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា អទុក្ខមសុខា វេទនា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ…បេ.… យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា…បេ.…។
154. Katamaṃ tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti…pe… ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….
តស្មិំ ខោ បន សមយេ ចត្តារោ ខន្ធា ហោន្តិ, ទ្វាយតនានិ ហោន្តិ , ទ្វេ ធាតុយោ ហោន្តិ, តយោ អាហារា ហោន្តិ, អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ, ចតុរង្គិកំ ឈានំ ហោតិ, បញ្ចង្គិកោ មគ្គោ ហោតិ, សត្ត ពលានិ ហោន្តិ, តយោ ហេតូ ហោន្តិ, ឯកោ ផស្សោ ហោតិ…បេ.… ឯកំ ធម្មាយតនំ ហោតិ, ឯកា ធម្មធាតុ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា…បេ.…។
Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti , dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, pañcaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….
១៥៥. កតមោ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ? ផស្សោ ចេតនា វិតក្កោ វិចារោ ចិត្តស្សេកគ្គតា សទ្ធិន្ទ្រិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ សតិន្ទ្រិយំ សមាធិន្ទ្រិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ សម្មាទិដ្ឋិ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធិ សទ្ធាពលំ វីរិយពលំ សតិពលំ សមាធិពលំ បញ្ញាពលំ ហិរិពលំ ឱត្តប្បពលំ អលោភោ អទោសោ អមោហោ អនភិជ្ឈា អព្យាបាទោ សម្មាទិដ្ឋិ ហិរី ឱត្តប្បំ កាយបស្សទ្ធិ ចិត្តបស្សទ្ធិ កាយលហុតា ចិត្តលហុតា កាយមុទុតា ចិត្តមុទុតា កាយកម្មញ្ញតា ចិត្តកម្មញ្ញតា កាយបាគុញ្ញតា ចិត្តបាគុញ្ញតា កាយុជុកតា ចិត្តុជុកតា សតិ សម្បជញ្ញំ សមថោ វិបស្សនា បគ្គាហោ អវិក្ខេបោ។
155. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṃ vīriyabalaṃ satibalaṃ samādhibalaṃ paññābalaṃ hiribalaṃ ottappabalaṃ alobho adoso amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṃ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṃ samatho vipassanā paggāho avikkhepo.
យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា ឋបេត្វា វេទនាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា សញ្ញាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា វិញ្ញាណក្ខន្ធំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ…បេ.… ឥមេ ធម្មា កុសលា។
Ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.
បញ្ចមំ ចិត្តំ។
Pañcamaṃ cittaṃ.
១៥៦. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរំ កុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ សសង្ខារេន រូបារម្មណំ វា…បេ.… ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ.… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ.… ឥមេ ធម្មា កុសលា។
156. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.
ឆដ្ឋំ ចិត្តំ។
Chaṭṭhaṃ cittaṃ.
១៥៧. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរំ កុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ រូបារម្មណំ វា សទ្ទារម្មណំ វា គន្ធារម្មណំ វា រសារម្មណំ វា ផោដ្ឋព្ពារម្មណំ វា ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, ឧបេក្ខា ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ, សម្មាវាយាមោ ហោតិ, សម្មាសតិ ហោតិ, សម្មាសមាធិ ហោតិ, សទ្ធាពលំ ហោតិ, វីរិយពលំ ហោតិ, សតិពលំ ហោតិ, សមាធិពលំ ហោតិ, ហិរិពលំ ហោតិ, ឱត្តប្បពលំ ហោតិ, អលោភោ ហោតិ, អទោសោ ហោតិ, អនភិជ្ឈា ហោតិ, អព្យាបាទោ ហោតិ, ហិរី ហោតិ, ឱត្តប្បំ ហោតិ, កាយបស្សទ្ធិ ហោតិ, ចិត្តបស្សទ្ធិ ហោតិ, កាយលហុតា ហោតិ, ចិត្តលហុតា ហោតិ, កាយមុទុតា ហោតិ, ចិត្តមុទុតា ហោតិ, កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ, ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ, កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ , ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ, កាយុជុកតា ហោតិ, ចិត្តុជុកតា ហោតិ, សតិ ហោតិ, សមថោ ហោតិ, បគ្គាហោ ហោតិ, អវិក្ខេបោ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា…បេ.…។
157. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṃ hoti, vīriyabalaṃ hoti, satibalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, hiribalaṃ hoti, ottappabalaṃ hoti, alobho hoti, adoso hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, hirī hoti, ottappaṃ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti, kāyapāguññatā hoti , cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….
តស្មិំ ខោ បន សមយេ ចត្តារោ ខន្ធា ហោន្តិ, ទ្វាយតនានិ ហោន្តិ, ទ្វេ ធាតុយោ ហោន្តិ, តយោ អាហារា ហោន្តិ , សត្តិន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ, ចតុរង្គិកំ ឈានំ ហោតិ, ចតុរង្គិកោ មគ្គោ ហោតិ , ឆ ពលានិ ហោន្តិ, ទ្វេ ហេតូ ហោន្តិ, ឯកោ ផស្សោ ហោតិ…បេ.… ឯកំ ធម្មាយតនំ ហោតិ, ឯកា ធម្មធាតុ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា…បេ.…។
Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti , sattindriyāni honti, caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti , cha balāni honti, dve hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….
១៥៨. កតមោ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ? ផស្សោ ចេតនា វិតក្កោ វិចារោ ចិត្តស្សេកគ្គតា សទ្ធិន្ទ្រិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ សតិន្ទ្រិយំ សមាធិន្ទ្រិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធិ សទ្ធាពលំ វីរិយពលំ សតិពលំ សមាធិពលំ ហិរិពលំ ឱត្តប្បពលំ អលោភោ អទោសោ អនភិជ្ឈា អព្យាបាទោ ហិរី ឱត្តប្បំ កាយបស្សទ្ធិ ចិត្តបស្សទ្ធិ កាយលហុតា ចិត្តលហុតា កាយមុទុតា ចិត្តមុទុតា កាយកម្មញ្ញតា ចិត្តកម្មញ្ញតា កាយបាគុញ្ញតា ចិត្តបាគុញ្ញតា កាយុជុកតា ចិត្តុជុកតា សតិ សមថោ បគ្គាហោ អវិក្ខេបោ។
158. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṃ vīriyabalaṃ satibalaṃ samādhibalaṃ hiribalaṃ ottappabalaṃ alobho adoso anabhijjhā abyāpādo hirī ottappaṃ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati samatho paggāho avikkhepo.
យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា ឋបេត្វា វេទនាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា សញ្ញាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា វិញ្ញាណក្ខន្ធំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ…បេ.… ឥមេ ធម្មា កុសលា។
Ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.
សត្តមំ ចិត្តំ។
Sattamaṃ cittaṃ.
១៥៩. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរំ កុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ សសង្ខារេន រូបារម្មណំ វា…បេ.… ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ.… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ.… ឥមេ ធម្មា កុសលា។
159. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.
អដ្ឋមំ ចិត្តំ។
Aṭṭhamaṃ cittaṃ.
អដ្ឋ កាមាវចរមហាកុសលចិត្តានិ។
Aṭṭha kāmāvacaramahākusalacittāni.
ទុតិយភាណវារោ។
Dutiyabhāṇavāro.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / ធម្មសង្គណិ-អដ្ឋកថា • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā
កាមាវចរកុសលបទភាជនីយំ • Kāmāvacarakusalapadabhājanīyaṃ
កាមាវចរកុសលំ និទ្ទេសវារកថា • Kāmāvacarakusalaṃ niddesavārakathā
កោដ្ឋាសវារោ • Koṭṭhāsavāro
សុញ្ញតវារោ • Suññatavāro
ទុតិយចិត្តំ • Dutiyacittaṃ
តតិយចិត្តំ • Tatiyacittaṃ
ចតុត្ថចិត្តំ • Catutthacittaṃ
បញ្ចមចិត្តំ • Pañcamacittaṃ
ឆដ្ឋចិត្តាទិ • Chaṭṭhacittādi
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ធម្មសង្គណី-មូលដីកា • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
កាមាវចរកុសលបទភាជនីយវណ្ណនា • Kāmāvacarakusalapadabhājanīyavaṇṇanā
និទ្ទេសវារកថាវណ្ណនា • Niddesavārakathāvaṇṇanā
កោដ្ឋាសវារវណ្ណនា • Koṭṭhāsavāravaṇṇanā
សុញ្ញតវារវណ្ណនា • Suññatavāravaṇṇanā
ទុតិយចិត្តាទិវណ្ណនា • Dutiyacittādivaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ធម្មសង្គណី-អនុដីកា • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
កាមាវចរកុសលបទភាជនីយវណ្ណនា • Kāmāvacarakusalapadabhājanīyavaṇṇanā
និទ្ទេសវារកថាវណ្ណនា • Niddesavārakathāvaṇṇanā
កោដ្ឋាសវារកថាវណ្ណនា • Koṭṭhāsavārakathāvaṇṇanā
សុញ្ញតវារាទិវណ្ណនា • Suññatavārādivaṇṇanā
