| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរីគាថា-អដ្ឋកថា • Therīgāthā-aṭṭhakathā |
២. ជេន្តាថេរីគាថាវណ្ណនា
2. Jentātherīgāthāvaṇṇanā
យេ ឥមេ សត្ត ពោជ្ឈង្គាតិអាទិកា ជេន្តាយ ថេរិយា គាថា។ តស្សា អតីតំ បច្ចុប្បន្នញ្ច វត្ថុ អភិរូបនន្ទាវត្ថុសទិសំ។ អយំ បន វេសាលិយំ លិច្ឆវិរាជកុលេ និព្ពត្តីតិ អយមេវ វិសេសោ។ សត្ថារា ទេសិតំ ធម្មំ សុត្វា ទេសនាបរិយោសានេ អរហត្តំ បត្វា អត្តនា អធិគតំ វិសេសំ បច្ចវេក្ខិត្វា បីតិវសេន –
Yeime satta bojjhaṅgātiādikā jentāya theriyā gāthā. Tassā atītaṃ paccuppannañca vatthu abhirūpanandāvatthusadisaṃ. Ayaṃ pana vesāliyaṃ licchavirājakule nibbattīti ayameva viseso. Satthārā desitaṃ dhammaṃ sutvā desanāpariyosāne arahattaṃ patvā attanā adhigataṃ visesaṃ paccavekkhitvā pītivasena –
២១.
21.
‘‘យេ ឥមេ សត្ត ពោជ្ឈង្គា, មគ្គា និព្ពានបត្តិយា;
‘‘Ye ime satta bojjhaṅgā, maggā nibbānapattiyā;
ភាវិតា តេ មយា សព្ពេ, យថា ពុទ្ធេន ទេសិតា។
Bhāvitā te mayā sabbe, yathā buddhena desitā.
២២.
22.
‘‘ទិដ្ឋោ ហិ មេ សោ ភគវា, អន្តិមោយំ សមុស្សយោ;
‘‘Diṭṭho hi me so bhagavā, antimoyaṃ samussayo;
វិក្ខីណោ ជាតិសំសារោ, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ’’តិ។ –
Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti. –
ឥមា ទ្វេ គាថា អភាសិ។
Imā dve gāthā abhāsi.
តត្ថ យេ ឥមេ សត្ត ពោជ្ឈង្គាតិ យេ ឥមេ សតិធម្មវិចយវីរិយបីតិបស្សទ្ធិសមាធិឧបេក្ខាសង្ខាតា ពោធិយា យថាវុត្តាយ ធម្មសាមគ្គិយា , ពោធិស្ស វា ពុជ្ឈនកស្ស តំសមង្គិនោ បុគ្គលស្ស អង្គភូតត្តា ‘‘ពោជ្ឈង្គា’’តិ លទ្ធនាមា សត្ត ធម្មា។ មគ្គា និព្ពានបត្តិយាតិ និព្ពានាធិគមស្ស ឧបាយភូតា។ ភាវិតា តេ មយា សព្ពេ, យថា ពុទ្ធេន ទេសិតាតិ តេ សត្តតិំស ពោធិបក្ខិយធម្មា សព្ពេបិ មយា យថា ពុទ្ធេន ភគវតា ទេសិតា, តថា មយា ឧប្បាទិតា ច វឌ្ឍិតា ច។
Tattha ye ime satta bojjhaṅgāti ye ime satidhammavicayavīriyapītipassaddhisamādhiupekkhāsaṅkhātā bodhiyā yathāvuttāya dhammasāmaggiyā , bodhissa vā bujjhanakassa taṃsamaṅgino puggalassa aṅgabhūtattā ‘‘bojjhaṅgā’’ti laddhanāmā satta dhammā. Maggā nibbānapattiyāti nibbānādhigamassa upāyabhūtā. Bhāvitā te mayā sabbe, yathā buddhena desitāti te sattatiṃsa bodhipakkhiyadhammā sabbepi mayā yathā buddhena bhagavatā desitā, tathā mayā uppāditā ca vaḍḍhitā ca.
ទិដ្ឋោ ហិ មេ សោ ភគវាតិ ហិ-សទ្ទោ ហេតុអត្ថោ។ យស្មា សោ ភគវា ធម្មកាយោ សម្មាសម្ពុទ្ធោ អត្តនា អធិគតអរិយធម្មទស្សនេន ទិដ្ឋោ, តស្មា អន្តិមោយំ សមុស្សយោតិ យោជនា។ អរិយធម្មទស្សនេន ហិ ពុទ្ធា ភគវន្តោ អញ្ញេ ច អរិយា ទិដ្ឋា នាម ហោន្តិ, ន រូបកាយទស្សនមត្តេន។ យថាហ – ‘‘យោ ខោ, វក្កលិ, ធម្មំ បស្សតិ, សោ មំ បស្សតី’’តិ (សំ. និ. ៣.៨៧) ច ‘‘សុតវា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ អរិយានំ ទស្សាវី’’តិ (ម. និ. ១.២០; សំ. និ. ៣.១) ច អាទិ។ សេសំ វុត្តនយមេវ។
Diṭṭho hi me so bhagavāti hi-saddo hetuattho. Yasmā so bhagavā dhammakāyo sammāsambuddho attanā adhigataariyadhammadassanena diṭṭho, tasmā antimoyaṃ samussayoti yojanā. Ariyadhammadassanena hi buddhā bhagavanto aññe ca ariyā diṭṭhā nāma honti, na rūpakāyadassanamattena. Yathāha – ‘‘yo kho, vakkali, dhammaṃ passati, so maṃ passatī’’ti (saṃ. ni. 3.87) ca ‘‘sutavā ca kho, bhikkhave, ariyasāvako ariyānaṃ dassāvī’’ti (ma. ni. 1.20; saṃ. ni. 3.1) ca ādi. Sesaṃ vuttanayameva.
ជេន្តាថេរីគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Jentātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ថេរីគាថាបាឡិ • Therīgāthāpāḷi / ២. ជេន្តាថេរីគាថា • 2. Jentātherīgāthā
