Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បេតវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Petavatthu-aṭṭhakathā

។ នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស។

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

ខុទ្ទកនិកាយេ

Khuddakanikāye

បេតវត្ថុ-អដ្ឋកថា

Petavatthu-aṭṭhakathā

គន្ថារម្ភកថា

Ganthārambhakathā

មហាការុណិកំ នាថំ, ញេយ្យសាគរបារគុំ;

Mahākāruṇikaṃ nāthaṃ, ñeyyasāgarapāraguṃ;

វន្ទេ និបុណគម្ភីរ-វិចិត្រនយទេសនំ។

Vande nipuṇagambhīra-vicitranayadesanaṃ.

វិជ្ជាចរណសម្បន្នា, យេន និយ្យន្តិ លោកតោ;

Vijjācaraṇasampannā, yena niyyanti lokato;

វន្ទេ តមុត្តមំ ធម្មំ, សម្មាសម្ពុទ្ធបូជិតំ។

Vande tamuttamaṃ dhammaṃ, sammāsambuddhapūjitaṃ.

សីលាទិគុណសម្បន្នោ, ឋិតោ មគ្គផលេសុ យោ;

Sīlādiguṇasampanno, ṭhito maggaphalesu yo;

វន្ទេ អរិយសង្ឃំ តំ, បុញ្ញក្ខេត្តំ អនុត្តរំ។

Vande ariyasaṅghaṃ taṃ, puññakkhettaṃ anuttaraṃ.

វន្ទនាជនិតំ បុញ្ញំ, ឥតិ យំ រតនត្តយេ;

Vandanājanitaṃ puññaṃ, iti yaṃ ratanattaye;

ហតន្តរាយោ សព្ពត្ថ, ហុត្វាហំ តស្ស តេជសា។

Hatantarāyo sabbattha, hutvāhaṃ tassa tejasā.

បេតេហិ ច កតំ កម្មំ, យំ យំ បុរិមជាតិសុ;

Petehi ca kataṃ kammaṃ, yaṃ yaṃ purimajātisu;

បេតភាវាវហំ តំ តំ, តេសញ្ហិ ផលភេទតោ។

Petabhāvāvahaṃ taṃ taṃ, tesañhi phalabhedato.

បកាសយន្តី ពុទ្ធានំ, ទេសនា យា វិសេសតោ;

Pakāsayantī buddhānaṃ, desanā yā visesato;

សំវេគជននី កម្ម-ផលបច្ចក្ខការិនី។

Saṃvegajananī kamma-phalapaccakkhakārinī.

បេតវត្ថូតិ នាមេន, សុបរិញ្ញាតវត្ថុកា;

Petavatthūti nāmena, supariññātavatthukā;

យំ ខុទ្ទកនិកាយស្មិំ, សង្គាយិំសុ មហេសយោ។

Yaṃ khuddakanikāyasmiṃ, saṅgāyiṃsu mahesayo.

តស្ស សម្មាវលម្ពិត្វា, បោរាណដ្ឋកថានយំ;

Tassa sammāvalambitvā, porāṇaṭṭhakathānayaṃ;

តត្ថ តត្ថ និទានានិ, វិភាវេន្តោ វិសេសតោ។

Tattha tattha nidānāni, vibhāvento visesato.

សុវិសុទ្ធំ អសំកិណ្ណំ, និបុណត្ថវិនិច្ឆយំ;

Suvisuddhaṃ asaṃkiṇṇaṃ, nipuṇatthavinicchayaṃ;

មហាវិហារវាសីនំ, សមយំ អវិលោមយំ។

Mahāvihāravāsīnaṃ, samayaṃ avilomayaṃ.

យថាពលំ ករិស្សាមិ, អត្ថសំវណ្ណនំ សុភំ;

Yathābalaṃ karissāmi, atthasaṃvaṇṇanaṃ subhaṃ;

សក្កច្ចំ ភាសតោ តំ មេ, និសាមយថ សាធវោតិ។

Sakkaccaṃ bhāsato taṃ me, nisāmayatha sādhavoti.

តត្ថ បេតវត្ថូតិ សេដ្ឋិបុត្តាទិកស្ស តស្ស តស្ស សត្តស្ស បេតភាវហេតុភូតំ កម្មំ, តស្ស បន បកាសនវសេន បវត្តោ ‘‘ខេត្តូបមា អរហន្តោ’’តិអាទិកា បរិយត្តិធម្មោ ឥធ ‘‘បេតវត្ថូ’’តិ អធិប្បេតោ។

Tattha petavatthūti seṭṭhiputtādikassa tassa tassa sattassa petabhāvahetubhūtaṃ kammaṃ, tassa pana pakāsanavasena pavatto ‘‘khettūpamā arahanto’’tiādikā pariyattidhammo idha ‘‘petavatthū’’ti adhippeto.

តយិទំ បេតវត្ថុ កេន ភាសិតំ, កត្ថ ភាសិតំ, កទា ភាសិតំ, កស្មា ច ភាសិតន្តិ? វុច្ចតេ – ឥទញ្ហិ បេតវត្ថុ ទុវិធេន បវត្តំ អដ្ឋុប្បត្តិវសេន, បុច្ឆាវិស្សជ្ជនវសេន ច។ តត្ថ យំ អដ្ឋុប្បត្តិវសេន បវត្តំ, តំ ភគវតា ភាសិតំ, ឥតរំ នារទត្ថេរាទីហិ បុច្ឆិតំ តេហិ តេហិ បេតេហិ ភាសិតំ។ សត្ថា បន យស្មា នារទត្ថេរាទីហិ តស្មិំ តស្មិំ បុច្ឆាវិស្សជ្ជនេ អារោចិតេ តំ តំ អដ្ឋុប្បត្តិំ កត្វា សម្បត្តបរិសាយ ធម្មំ ទេសេសិ, តស្មា សព្ពម្បេតំ បេតវត្ថុ សត្ថារា ភាសិតមេវ នាម ជាតំ។ បវត្តិតវរធម្មចក្កេ ហិ សត្ថរិ តត្ថ តត្ថ រាជគហាទីសុ វិហរន្តេ យេភុយ្យេន តាយ តាយ អដ្ឋុប្បត្តិយា បុច្ឆាវិស្សជ្ជនវសេន សត្តានំ កម្មផលបច្ចក្ខករណាយ តំ តំ បេតវត្ថុ ទេសនារុឡ្ហន្តិ អយំ តាវេត្ថ ‘‘កេន ភាសិត’’ន្តិអាទីនំ បទានំ សាធារណតោ វិស្សជ្ជនា។ អសាធារណតោ បន តស្ស តស្ស វត្ថុស្ស អត្ថវណ្ណនាយមេវ អាគមិស្សតិ។

Tayidaṃ petavatthu kena bhāsitaṃ, kattha bhāsitaṃ, kadā bhāsitaṃ, kasmā ca bhāsitanti? Vuccate – idañhi petavatthu duvidhena pavattaṃ aṭṭhuppattivasena, pucchāvissajjanavasena ca. Tattha yaṃ aṭṭhuppattivasena pavattaṃ, taṃ bhagavatā bhāsitaṃ, itaraṃ nāradattherādīhi pucchitaṃ tehi tehi petehi bhāsitaṃ. Satthā pana yasmā nāradattherādīhi tasmiṃ tasmiṃ pucchāvissajjane ārocite taṃ taṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi, tasmā sabbampetaṃ petavatthu satthārā bhāsitameva nāma jātaṃ. Pavattitavaradhammacakke hi satthari tattha tattha rājagahādīsu viharante yebhuyyena tāya tāya aṭṭhuppattiyā pucchāvissajjanavasena sattānaṃ kammaphalapaccakkhakaraṇāya taṃ taṃ petavatthu desanāruḷhanti ayaṃ tāvettha ‘‘kena bhāsita’’ntiādīnaṃ padānaṃ sādhāraṇato vissajjanā. Asādhāraṇato pana tassa tassa vatthussa atthavaṇṇanāyameva āgamissati.

តំ បនេតំ បេតវត្ថុ វិនយបិដកំ សុត្តន្តបិដកំ អភិធម្មបិដកន្តិ តីសុ បិដកេសុ សុត្តន្តបិដកបរិយាបន្នំ, ទីឃនិកាយោ មជ្ឈិមនិកាយោ សំយុត្តនិកាយោ អង្គុត្តរនិកាយោ ខុទ្ទកនិកាយោតិ បញ្ចសុ និកាយេសុ ខុទ្ទកនិកាយបរិយាបន្នំ, សុត្តំ គេយ្យំ វេយ្យាករណំ គាថា ឧទានំ ឥតិវុត្តកំ ជាតកំ អព្ភុតធម្មំ វេទល្លន្តិ នវសុ សាសនង្គេសុ គាថាសង្គហំ។

Taṃ panetaṃ petavatthu vinayapiṭakaṃ suttantapiṭakaṃ abhidhammapiṭakanti tīsu piṭakesu suttantapiṭakapariyāpannaṃ, dīghanikāyo majjhimanikāyo saṃyuttanikāyo aṅguttaranikāyo khuddakanikāyoti pañcasu nikāyesu khuddakanikāyapariyāpannaṃ, suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallanti navasu sāsanaṅgesu gāthāsaṅgahaṃ.

‘‘ទ្វាសីតិ ពុទ្ធតោ គណ្ហិំ, ទ្វេ សហស្សានិ ភិក្ខុតោ;

‘‘Dvāsīti buddhato gaṇhiṃ, dve sahassāni bhikkhuto;

ចតុរាសីតិ សហស្សានិ, យេ មេ ធម្មា បវត្តិនោ’’តិ។ (ថេរគា. ១០២៧) –

Caturāsīti sahassāni, ye me dhammā pavattino’’ti. (theragā. 1027) –

ឯវំ ធម្មភណ្ឌាគារិកេន បដិញ្ញាតេសុ ចតុរាសីតិយា ធម្មក្ខន្ធសហស្សេសុ កតិបយធម្មក្ខន្ធសង្គហំ, ភាណវារតោ ចតុភាណវារមត្តំ, វគ្គតោ – ឧរគវគ្គោ ឧព្ពរិវគ្គោ ចូឡវគ្គោ មហាវគ្គោតិ ចតុវគ្គសង្គហំ។ តេសុ បឋមវគ្គេ ទ្វាទស វត្ថូនិ, ទុតិយវគ្គេ តេរស វត្ថូនិ, តតិយវគ្គេ ទស វត្ថូនិ, ចតុត្ថវគ្គេ សោឡស វត្ថូនីតិ វត្ថុតោ ឯកបញ្ញាសវត្ថុបដិមណ្ឌិតំ។ តស្ស វគ្គេសុ ឧរគវគ្គោ អាទិ, វត្ថូសុ ខេត្តូបមបេតវត្ថុ អាទិ, តស្សាបិ ‘‘ខេត្តូបមា អរហន្តោ’’តិ អយំ គាថា អាទិ។

Evaṃ dhammabhaṇḍāgārikena paṭiññātesu caturāsītiyā dhammakkhandhasahassesu katipayadhammakkhandhasaṅgahaṃ, bhāṇavārato catubhāṇavāramattaṃ, vaggato – uragavaggo ubbarivaggo cūḷavaggo mahāvaggoti catuvaggasaṅgahaṃ. Tesu paṭhamavagge dvādasa vatthūni, dutiyavagge terasa vatthūni, tatiyavagge dasa vatthūni, catutthavagge soḷasa vatthūnīti vatthuto ekapaññāsavatthupaṭimaṇḍitaṃ. Tassa vaggesu uragavaggo ādi, vatthūsu khettūpamapetavatthu ādi, tassāpi ‘‘khettūpamā arahanto’’ti ayaṃ gāthā ādi.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact