Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / વિનયવિનિચ્છય-ઉત્તરવિનિચ્છય • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya

દુતિયપારાજિકકથા

Dutiyapārājikakathā

૩૯.

39.

આદિયન્તો હરન્તોવ-હરન્તો ઇરિયાપથં;

Ādiyanto harantova-haranto iriyāpathaṃ;

વિકોપેન્તો તથા ઠાના, ચાવેન્તોપિ પરાજિતો.

Vikopento tathā ṭhānā, cāventopi parājito.

૪૦.

40.

તત્થ નાનેકભણ્ડાનં, પઞ્ચકાનં વસા પન;

Tattha nānekabhaṇḍānaṃ, pañcakānaṃ vasā pana;

અવહારા દસેવેતે, વિઞ્ઞાતબ્બા વિભાવિના.

Avahārā dasevete, viññātabbā vibhāvinā.

૪૧.

41.

સાહત્થાણત્તિકો ચેવ, નિસ્સગ્ગો અત્થસાધકો;

Sāhatthāṇattiko ceva, nissaggo atthasādhako;

ધુરનિક્ખેપનઞ્ચાતિ, ઇદં સાહત્થપઞ્ચકં.

Dhuranikkhepanañcāti, idaṃ sāhatthapañcakaṃ.

૪૨.

42.

પુબ્બસહપયોગો ચ, સંવિદાહરણમ્પિ ચ;

Pubbasahapayogo ca, saṃvidāharaṇampi ca;

સઙ્કેતકમ્મં નેમિત્તં, પુબ્બયોગાદિપઞ્ચકં.

Saṅketakammaṃ nemittaṃ, pubbayogādipañcakaṃ.

૪૩.

43.

થેય્યપસય્હપરિકપ્પ-પટિચ્છન્નકુસાદિકા;

Theyyapasayhaparikappa-paṭicchannakusādikā;

અવહારા ઇમે પઞ્ચ, વેદિતબ્બાવ વિઞ્ઞુના.

Avahārā ime pañca, veditabbāva viññunā.

૪૪.

44.

વત્થુકાલગ્ઘદેસે ચ, પરિભોગઞ્ચ પઞ્ચપિ;

Vatthukālagghadese ca, paribhogañca pañcapi;

ઞત્વા એતાનિ કાતબ્બો, પણ્ડિતેન વિનિચ્છયો.

Ñatvā etāni kātabbo, paṇḍitena vinicchayo.

૪૫.

45.

દુતિયં વાપિ કુદ્દાલં, પિટકં પરિયેસતો;

Dutiyaṃ vāpi kuddālaṃ, piṭakaṃ pariyesato;

ગચ્છતો થેય્યચિત્તેન, દુક્કટં પુબ્બયોગતો.

Gacchato theyyacittena, dukkaṭaṃ pubbayogato.

૪૬.

46.

તત્થજાતકકટ્ઠં વા, લતં વા છિન્દતો પન;

Tatthajātakakaṭṭhaṃ vā, lataṃ vā chindato pana;

દુક્કટં ઉભયત્થાપિ, વુત્તં સહપયોગતો.

Dukkaṭaṃ ubhayatthāpi, vuttaṃ sahapayogato.

૪૭.

47.

પથવિં ખણતો વાપિ, બ્યૂહતો પંસુમેવ વા;

Pathaviṃ khaṇato vāpi, byūhato paṃsumeva vā;

આમસન્તસ્સ વા કુમ્ભિં, હોતિ આપત્તિ દુક્કટં.

Āmasantassa vā kumbhiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.

૪૮.

48.

મુખે પાસં પવેસેત્વા, ખાણુકે બદ્ધકુમ્ભિયા;

Mukhe pāsaṃ pavesetvā, khāṇuke baddhakumbhiyā;

બન્ધનાનં વસા ઞેય્યો, ઠાનભેદો વિજાનતા.

Bandhanānaṃ vasā ñeyyo, ṭhānabhedo vijānatā.

૪૯.

49.

દ્વે ઠાનાનિ પનેકસ્મિં, ખાણુકે બદ્ધકુમ્ભિયા;

Dve ṭhānāni panekasmiṃ, khāṇuke baddhakumbhiyā;

વલયં રુક્ખમૂલસ્મિં, પવેસેત્વા કતાય વા.

Valayaṃ rukkhamūlasmiṃ, pavesetvā katāya vā.

૫૦.

50.

ઉદ્ધરન્તસ્સ ખાણું વા, છિન્દતો સઙ્ખલિમ્પિ વા;

Uddharantassa khāṇuṃ vā, chindato saṅkhalimpi vā;

થુલ્લચ્ચયં તતો કુમ્ભિં, ઠાના ચાવેતિ ચે ચુતો.

Thullaccayaṃ tato kumbhiṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

૫૧.

51.

પઠમં પન કુમ્ભિં વા, ઉદ્ધરિત્વા તથા પુન;

Paṭhamaṃ pana kumbhiṃ vā, uddharitvā tathā puna;

ઠાના ચાવેતિ ખાણું વા, સઙ્ખલિં વાપિ સો નયો.

Ṭhānā cāveti khāṇuṃ vā, saṅkhaliṃ vāpi so nayo.

૫૨.

52.

ઇતો ચિતો ચ ઘંસન્તો, મૂલે સારેતિ રક્ખતિ;

Ito cito ca ghaṃsanto, mūle sāreti rakkhati;

વલયં ખેગતં તત્થ, કરોન્તોવ પરાજિતો.

Valayaṃ khegataṃ tattha, karontova parājito.

૫૩.

53.

જાતં છિન્દતિ ચે રુક્ખં, દુક્કટં કુમ્ભિમત્થકે;

Jātaṃ chindati ce rukkhaṃ, dukkaṭaṃ kumbhimatthake;

સમીપે છિન્દતો તસ્સ, પાચિત્તિયમતત્થજં.

Samīpe chindato tassa, pācittiyamatatthajaṃ.

૫૪.

54.

અન્તોકુમ્ભિગતં ભણ્ડં, ફન્દાપેતિ સચે પન;

Antokumbhigataṃ bhaṇḍaṃ, phandāpeti sace pana;

અપબ્યૂહેતિ તત્થેવ, તસ્સ થુલ્લચ્ચયં સિયા.

Apabyūheti tattheva, tassa thullaccayaṃ siyā.

૫૫.

55.

હરન્તો કુમ્ભિયા ભણ્ડં, મુટ્ઠિં છિન્દતિ અત્તનો;

Haranto kumbhiyā bhaṇḍaṃ, muṭṭhiṃ chindati attano;

ભાજને વા ગતં કત્વા, હોતિ ભિક્ખુ પરાજિતો.

Bhājane vā gataṃ katvā, hoti bhikkhu parājito.

૫૬.

56.

હારં વા પન પામઙ્ગં, સુત્તારુળ્હં તુ કુમ્ભિયા;

Hāraṃ vā pana pāmaṅgaṃ, suttāruḷhaṃ tu kumbhiyā;

ફન્દાપેતિ યથાવત્થું, ઠાના ચાવેતિ ચે ચુતો.

Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

૫૭.

57.

સપ્પિઆદીસુ યં કિઞ્ચિ, પિવતો પાદપૂરણં;

Sappiādīsu yaṃ kiñci, pivato pādapūraṇaṃ;

એકેનેવ પયોગેન, પીતમત્તે પરાજયો.

Ekeneva payogena, pītamatte parājayo.

૫૮.

58.

કત્વાવ ધુરનિક્ખેપં, પિવન્તસ્સ પુનપ્પુનં;

Katvāva dhuranikkhepaṃ, pivantassa punappunaṃ;

સકલમ્પિ ચ તં કુમ્ભિં, પિવતો ન પરાજયો.

Sakalampi ca taṃ kumbhiṃ, pivato na parājayo.

૫૯.

59.

સચે ખિપતિ યં કિઞ્ચિ, ભણ્ડકં તેલકુમ્ભિયં;

Sace khipati yaṃ kiñci, bhaṇḍakaṃ telakumbhiyaṃ;

તં પાદગ્ઘનકં તેલં, ધુવં પિવતિ તાવદે.

Taṃ pādagghanakaṃ telaṃ, dhuvaṃ pivati tāvade.

૬૦.

60.

હત્થતો મુત્તમત્તેવ, થેય્યચિત્તો વિનસ્સતિ;

Hatthato muttamatteva, theyyacitto vinassati;

આવિઞ્જેત્વાપિ વા કુમ્ભિં, તેલં ગાળેતિ ચે તથા.

Āviñjetvāpi vā kumbhiṃ, telaṃ gāḷeti ce tathā.

૬૧.

61.

તેલસ્સાકિરણં ઞત્વા, ખિત્તં રિત્તાય કુમ્ભિયા;

Telassākiraṇaṃ ñatvā, khittaṃ rittāya kumbhiyā;

પીતં તેલઞ્ચ તં ભણ્ડં, ઉદ્ધરન્તોવ ધંસિતો.

Pītaṃ telañca taṃ bhaṇḍaṃ, uddharantova dhaṃsito.

૬૨.

62.

તત્થેવ ભિન્દતો તેલં, છડ્ડેન્તસ્સ તથેવ ચ;

Tattheva bhindato telaṃ, chaḍḍentassa tatheva ca;

ઝાપેન્તસ્સ અભોગં વા, કરોન્તસ્સ ચ દુક્કટં.

Jhāpentassa abhogaṃ vā, karontassa ca dukkaṭaṃ.

ભૂમટ્ઠકથા.

Bhūmaṭṭhakathā.

૬૩.

63.

ઠપિતં પત્થરિત્વા ચ, સાટકત્થરણાદિકં;

Ṭhapitaṃ pattharitvā ca, sāṭakattharaṇādikaṃ;

વેઠેત્વા ઉદ્ધરન્તસ્સ, મુત્તે ઠાના પરાભવો.

Veṭhetvā uddharantassa, mutte ṭhānā parābhavo.

૬૪.

64.

ઓરિમન્તેન વા ફુટ્ઠ-મોકાસં પારિમન્તતો;

Orimantena vā phuṭṭha-mokāsaṃ pārimantato;

પારાજિકમતિક્કન્તે, કડ્ઢતો ઉજુકમ્પિ વા.

Pārājikamatikkante, kaḍḍhato ujukampi vā.

થલટ્ઠકથા.

Thalaṭṭhakathā.

૬૫.

65.

પુરતો મુખતુણ્ડઞ્ચ, કલાપગ્ગઞ્ચ પચ્છતો;

Purato mukhatuṇḍañca, kalāpaggañca pacchato;

દ્વીસુ પસ્સેસુ પક્ખન્તો, હેટ્ઠા પાદનખા તથા.

Dvīsu passesu pakkhanto, heṭṭhā pādanakhā tathā.

૬૬.

66.

ઉદ્ધઞ્ચાપિ સિખગ્ગન્તિ, ગગને ગચ્છતો પન;

Uddhañcāpi sikhagganti, gagane gacchato pana;

મોરસ્સ છ પરિચ્છેદા, વેદિતબ્બા વિભાવિના.

Morassa cha paricchedā, veditabbā vibhāvinā.

૬૭.

67.

ભિક્ખુ ‘‘સસ્સામિકં મોરં, ગહેસ્સામી’’તિ ખેગતં;

Bhikkhu ‘‘sassāmikaṃ moraṃ, gahessāmī’’ti khegataṃ;

હત્થં વાપિ પસારેતિ, પુરતો વાસ્સ તિટ્ઠતિ.

Hatthaṃ vāpi pasāreti, purato vāssa tiṭṭhati.

૬૮.

68.

મોરોપિ ગગને પક્ખે, ચારેતિ ન ચ ગચ્છતિ;

Moropi gagane pakkhe, cāreti na ca gacchati;

દુક્કટં ગમનચ્છેદે, આમસન્તસ્સ ચેવ તં.

Dukkaṭaṃ gamanacchede, āmasantassa ceva taṃ.

૬૯.

69.

ઠાના મોરમમોચેન્તો, ફન્દાપેતિ સચે પન;

Ṭhānā moramamocento, phandāpeti sace pana;

એવં ફન્દાપને તસ્સ, થુલ્લચ્ચયમુદીરિતં.

Evaṃ phandāpane tassa, thullaccayamudīritaṃ.

૭૦.

70.

અગ્ગહેત્વા ગહેત્વા વા, હત્થેન પન અત્તનો;

Aggahetvā gahetvā vā, hatthena pana attano;

ઠાના ચાવેતિ ચે મોરં, સયં ઠાના ચુતો સિયા.

Ṭhānā cāveti ce moraṃ, sayaṃ ṭhānā cuto siyā.

૭૧.

71.

ફુટ્ઠોકાસં મુખગ્ગેન, કલાપગ્ગેન વા પન;

Phuṭṭhokāsaṃ mukhaggena, kalāpaggena vā pana;

કલાપગ્ગેન વા ફુટ્ઠં, મુખતુણ્ડેન ભિક્ખુ ચે.

Kalāpaggena vā phuṭṭhaṃ, mukhatuṇḍena bhikkhu ce.

૭૨.

72.

અતિક્કામેય્ય યો મોરં, ઠાના ચાવેતિ નામ સો;

Atikkāmeyya yo moraṃ, ṭhānā cāveti nāma so;

એસેવ ચ નયો પાદ-સિખાપક્ખેસુ દીપિતો.

Eseva ca nayo pāda-sikhāpakkhesu dīpito.

૭૩.

73.

ગગને પન ગચ્છન્તો, કરે મોરો નિલીયતિ;

Gagane pana gacchanto, kare moro nilīyati;

તં કરેનેવ ચારેન્તો, ફન્દાપેતીતિ વુચ્ચતિ.

Taṃ kareneva cārento, phandāpetīti vuccati.

૭૪.

74.

સચે ગણ્હાતિ તં મોરં, ઇતરેન કરેન સો;

Sace gaṇhāti taṃ moraṃ, itarena karena so;

ચાવિતત્તા પન ઠાના, ભિક્ખુ ઠાના ચુતો સિયા.

Cāvitattā pana ṭhānā, bhikkhu ṭhānā cuto siyā.

૭૫.

75.

ઇતરં પન મોરસ્સ, ઉપનેતિ સચે કરં;

Itaraṃ pana morassa, upaneti sace karaṃ;

ન દોસો તત્થ ઉડ્ડેત્વા, સયમેવ નિલીયતિ.

Na doso tattha uḍḍetvā, sayameva nilīyati.

૭૬.

76.

દિસ્વા અઙ્ગે નિલીનં તં, થેય્યચિત્તેન ગચ્છતો;

Disvā aṅge nilīnaṃ taṃ, theyyacittena gacchato;

પાદે થુલ્લચ્ચયં હોતિ, દુતિયે ચ પરાજયો.

Pāde thullaccayaṃ hoti, dutiye ca parājayo.

૭૭.

77.

ભૂમિયં ઠિતમોરસ્સ, તીણિ ઠાનાનિ પણ્ડિતો;

Bhūmiyaṃ ṭhitamorassa, tīṇi ṭhānāni paṇḍito;

પાદાનઞ્ચ કલાપસ્સ, વસેન પરિદીપયે.

Pādānañca kalāpassa, vasena paridīpaye.

૭૮.

78.

તતો કેસગ્ગમત્તમ્પિ, મોરં પથવિતો પન;

Tato kesaggamattampi, moraṃ pathavito pana;

હોતિ પારાજિકં તસ્સ, ઉક્ખિપન્તસ્સ ભિક્ખુનો.

Hoti pārājikaṃ tassa, ukkhipantassa bhikkhuno.

૭૯.

79.

છિજ્જમાનં સુવણ્ણાદિં, પત્તે પતતિ ચે પન;

Chijjamānaṃ suvaṇṇādiṃ, patte patati ce pana;

હત્થેન ઉદ્ધરન્તસ્સ, તસ્સ પારાજિકં સિયા.

Hatthena uddharantassa, tassa pārājikaṃ siyā.

૮૦.

80.

સચે અનુદ્ધરિત્વાવ, થેય્યચિત્તેન ગચ્છતિ;

Sace anuddharitvāva, theyyacittena gacchati;

દુતિયે પદવારસ્મિં, પારાજિકમુદીરયે.

Dutiye padavārasmiṃ, pārājikamudīraye.

૮૧.

81.

એસેવ ચ નયો ઞેય્યો, હત્થે વત્થેવ મત્થકે;

Eseva ca nayo ñeyyo, hatthe vattheva matthake;

તં તં તસ્સ ભવે ઠાનં, યત્થ યત્થ પતિટ્ઠિતં.

Taṃ taṃ tassa bhave ṭhānaṃ, yattha yattha patiṭṭhitaṃ.

આકાસટ્ઠકથા.

Ākāsaṭṭhakathā.

૮૨.

82.

થેય્યચિત્તેન યં કિઞ્ચિ, મઞ્ચપીઠાદિસુટ્ઠિતં;

Theyyacittena yaṃ kiñci, mañcapīṭhādisuṭṭhitaṃ;

આમાસમ્પિ અનામાસં, આમસન્તસ્સ દુક્કટં.

Āmāsampi anāmāsaṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.

૮૩.

83.

સંહરિત્વા સચે વંસે, ઠપિતં હોતિ ચીવરં;

Saṃharitvā sace vaṃse, ṭhapitaṃ hoti cīvaraṃ;

કત્વા પુનોરતો ભોગં, તથા અન્તઞ્ચ પારતો.

Katvā punorato bhogaṃ, tathā antañca pārato.

૮૪.

84.

ચીવરેન ફુટ્ઠોકાસો, ઠાનં તસ્સ પવુચ્ચતિ;

Cīvarena phuṭṭhokāso, ṭhānaṃ tassa pavuccati;

ન તુ ચીવરવંસો સો, હોતીતિ સકલો મતો.

Na tu cīvaravaṃso so, hotīti sakalo mato.

૮૫.

85.

ઓરિમન્તેન ઓકાસં, ફુટ્ઠં તમિતરેન વા;

Orimantena okāsaṃ, phuṭṭhaṃ tamitarena vā;

ઇતરેનપિ વા ફુટ્ઠં, ઓરિમન્તેન વા પુન.

Itarenapi vā phuṭṭhaṃ, orimantena vā puna.

૮૬.

86.

દક્ખિણન્તેન ફુટ્ઠં વા, વામન્તેનિતરેન વા;

Dakkhiṇantena phuṭṭhaṃ vā, vāmantenitarena vā;

વામન્તેન ફુટ્ઠટ્ઠાનં, અતિક્કામયતો ચુતિ.

Vāmantena phuṭṭhaṭṭhānaṃ, atikkāmayato cuti.

૮૭.

87.

ઉદ્ધં વા ઉક્ખિપન્તસ્સ, ચીવરં પન વંસતો;

Uddhaṃ vā ukkhipantassa, cīvaraṃ pana vaṃsato;

કેસગ્ગમત્તે ઉક્ખિત્તે, તસ્સ પારાજિકં ભવે.

Kesaggamatte ukkhitte, tassa pārājikaṃ bhave.

૮૮.

88.

રજ્જુકેન ચ બન્ધિત્વા, ઠપિતં પન ચીવરં;

Rajjukena ca bandhitvā, ṭhapitaṃ pana cīvaraṃ;

થુલ્લચ્ચયં વિમોચેન્તો, મુત્તે પારાજિકં ફુસે.

Thullaccayaṃ vimocento, mutte pārājikaṃ phuse.

૮૯.

89.

વેઠેત્વા ઠપિતં વંસે, નિબ્બેઠેન્તસ્સ ભિક્ખુનો;

Veṭhetvā ṭhapitaṃ vaṃse, nibbeṭhentassa bhikkhuno;

વલયં છિન્દતો વાપિ, મોચેન્તસ્સપ્યયં નયો.

Valayaṃ chindato vāpi, mocentassapyayaṃ nayo.

૯૦.

90.

ચીવરસ્સ પસારેત્વા, ઠપિતસ્સ હિ વંસકે;

Cīvarassa pasāretvā, ṭhapitassa hi vaṃsake;

સંહરિત્વા તુ નિક્ખિત્તે, ચીવરે વિય નિચ્છયો.

Saṃharitvā tu nikkhitte, cīvare viya nicchayo.

૯૧.

91.

સિક્કાય પક્ખિપિત્વા યં, લગ્ગિતં હોતિ ભણ્ડકં;

Sikkāya pakkhipitvā yaṃ, laggitaṃ hoti bhaṇḍakaṃ;

સિક્કાતો તં હરન્તો વા, સહ સિક્કાય વા ચુતો.

Sikkāto taṃ haranto vā, saha sikkāya vā cuto.

૯૨.

92.

કુન્તાદિં નાગદન્તેસુ, ઠિતેસુ પટિપાટિયા;

Kuntādiṃ nāgadantesu, ṭhitesu paṭipāṭiyā;

અગ્ગે વા પન બુન્દે વા, ગહેત્વા પરિકડ્ઢતો.

Agge vā pana bunde vā, gahetvā parikaḍḍhato.

૯૩.

93.

પારાજિકં ફુટ્ઠોકાસં, અતિક્કામયતો સિયા;

Pārājikaṃ phuṭṭhokāsaṃ, atikkāmayato siyā;

ઉજુકં ઉક્ખિપન્તસ્સ, કેસગ્ગેન પરાજયો.

Ujukaṃ ukkhipantassa, kesaggena parājayo.

૯૪.

94.

પાકારાભિમુખો ઠત્વા, આકડ્ઢતિ સચે પન;

Pākārābhimukho ṭhatvā, ākaḍḍhati sace pana;

ઓરિમન્તફુટ્ઠોકાસ-મિતરન્તચ્ચયે ચુતો.

Orimantaphuṭṭhokāsa-mitarantaccaye cuto.

૯૫.

95.

તથેવ પરતો તસ્સ, પેલ્લેન્તસ્સાપિ ભિક્ખુનો;

Tatheva parato tassa, pellentassāpi bhikkhuno;

ભિત્તિં પન ચ નિસ્સાય, ઠપિતેપિ અયં નયો.

Bhittiṃ pana ca nissāya, ṭhapitepi ayaṃ nayo.

૯૬.

96.

ચાલેન્તસ્સ ચ તાલસ્સ, ફલં વત્થુ હિ પૂરતિ;

Cālentassa ca tālassa, phalaṃ vatthu hi pūrati;

યેનસ્સ બન્ધના મુત્તે, તસ્મિં પારાજિકં ભવે.

Yenassa bandhanā mutte, tasmiṃ pārājikaṃ bhave.

૯૭.

97.

પિણ્ડિં છિન્દતિ તાલસ્સ, સચે પારાજિકં સિયા;

Piṇḍiṃ chindati tālassa, sace pārājikaṃ siyā;

એસેવ ચ નયો સેસ-રુક્ખપુપ્ફફલેસુપિ.

Eseva ca nayo sesa-rukkhapupphaphalesupi.

વેહાસટ્ઠકથા.

Vehāsaṭṭhakathā.

૯૮.

98.

ગચ્છતો હિ નિધિટ્ઠાનં, પદવારેન દુક્કટં;

Gacchato hi nidhiṭṭhānaṃ, padavārena dukkaṭaṃ;

ઉદકે પન ગમ્ભીરે, તથા નિમુજ્જનાદિસુ.

Udake pana gambhīre, tathā nimujjanādisu.

૯૯.

99.

તત્થજાતકપુપ્ફેસુ, યેન પુપ્ફેન પૂરતિ;

Tatthajātakapupphesu, yena pupphena pūrati;

વત્થુ તં છિન્દતો પુપ્ફં, તસ્સ પારાજિકં વદે.

Vatthu taṃ chindato pupphaṃ, tassa pārājikaṃ vade.

૧૦૦.

100.

એકનાળસ્સ વા પસ્સે, વાકો ઉપ્પલજાતિયા;

Ekanāḷassa vā passe, vāko uppalajātiyā;

ન છિજ્જતિ તતો યાવ, તાવ નં પરિરક્ખતિ.

Na chijjati tato yāva, tāva naṃ parirakkhati.

૧૦૧.

101.

સામિકેહેવ પુપ્ફેસુ, છિન્દિત્વા ઠપિતેસુપિ;

Sāmikeheva pupphesu, chinditvā ṭhapitesupi;

પુબ્બે વુત્તનયેનેવ, વેદિતબ્બો વિનિચ્છયો.

Pubbe vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.

૧૦૨.

102.

ભારબદ્ધાનિ પુપ્ફાનિ, છસ્વાકારેસુ કેનચિ;

Bhārabaddhāni pupphāni, chasvākāresu kenaci;

આકારેન સચે તાનિ, ઠાના ચાવેતિ નસ્સતિ.

Ākārena sace tāni, ṭhānā cāveti nassati.

૧૦૩.

103.

ઠપિતં પન પુપ્ફાનં, કલાપં જલપિટ્ઠિયં;

Ṭhapitaṃ pana pupphānaṃ, kalāpaṃ jalapiṭṭhiyaṃ;

ચાલેત્વા ઉદકં પુપ્ફ-ટ્ઠાના ચાવેતિ ચે ચુતો.

Cāletvā udakaṃ puppha-ṭṭhānā cāveti ce cuto.

૧૦૪.

104.

પરિકપ્પેતિ ચે ‘‘એત્થ, ગહેસ્સામી’’તિ રક્ખતિ;

Parikappeti ce ‘‘ettha, gahessāmī’’ti rakkhati;

ઉદ્ધરન્તો ગતટ્ઠાના, ભટ્ઠો નામ પવુચ્ચતિ.

Uddharanto gataṭṭhānā, bhaṭṭho nāma pavuccati.

૧૦૫.

105.

અચ્ચુગ્ગતસ્સ તં ઠાનં, જલતો સકલં જલં;

Accuggatassa taṃ ṭhānaṃ, jalato sakalaṃ jalaṃ;

ઉપ્પાટેત્વા તતો પુપ્ફં, ઉજુમુદ્ધરતો પન.

Uppāṭetvā tato pupphaṃ, ujumuddharato pana.

૧૦૬.

106.

નાળન્તે જલતો મુત્ત-મત્તે પારાજિકં ભવે;

Nāḷante jalato mutta-matte pārājikaṃ bhave;

અમુત્તે જલતો તસ્મિં, થુલ્લચ્ચયમુદીરિતં.

Amutte jalato tasmiṃ, thullaccayamudīritaṃ.

૧૦૭.

107.

પુપ્ફે ગહેત્વા નામેત્વા, ઉપ્પાટેતિ સચે પન;

Pupphe gahetvā nāmetvā, uppāṭeti sace pana;

ન તસ્સ ઉદકં ઠાનં, નટ્ઠો ઉપ્પાટિતક્ખણે.

Na tassa udakaṃ ṭhānaṃ, naṭṭho uppāṭitakkhaṇe.

૧૦૮.

108.

યો હિ સસ્સામિકે મચ્છે, થેય્યચિત્તેન ગણ્હતિ;

Yo hi sassāmike macche, theyyacittena gaṇhati;

બળિસેનપિ જાલેન, હત્થેન કુમિનેન વા.

Baḷisenapi jālena, hatthena kuminena vā.

૧૦૯.

109.

તસ્સેવં ગણ્હતો વત્થુ, યેન મચ્છેન પૂરતિ;

Tassevaṃ gaṇhato vatthu, yena macchena pūrati;

તસ્મિં ઉદ્ધટમત્તસ્મિં, જલા હોતિ પરાજયો.

Tasmiṃ uddhaṭamattasmiṃ, jalā hoti parājayo.

૧૧૦.

110.

ઠાનં સલિલજાનઞ્હિ, કેવલં સકલં જલં;

Ṭhānaṃ salilajānañhi, kevalaṃ sakalaṃ jalaṃ;

સલિલટ્ઠં વિમોચેન્તો, જલા પારાજિકો ભવે.

Salilaṭṭhaṃ vimocento, jalā pārājiko bhave.

૧૧૧.

111.

નીરતો ઉપ્પતિત્વા યો, તીરે પતતિ વારિજો;

Nīrato uppatitvā yo, tīre patati vārijo;

ગણ્હતો તં પનાપત્તિં, ભણ્ડગ્ઘેન વિનિદ્દિસે.

Gaṇhato taṃ panāpattiṃ, bhaṇḍagghena viniddise.

૧૧૨.

112.

મારણત્થાય મચ્છાનં, તળાકે નદિયાપિ વા;

Māraṇatthāya macchānaṃ, taḷāke nadiyāpi vā;

નિન્ને મચ્છવિસં નામ, પક્ખિપિત્વા ગતે પન.

Ninne macchavisaṃ nāma, pakkhipitvā gate pana.

૧૧૩.

113.

પચ્છા મચ્છવિસં મચ્છા, ખાદિત્વા પિલવન્તિ ચે;

Pacchā macchavisaṃ macchā, khāditvā pilavanti ce;

પારાજિકં મતે મચ્છે, થેય્યચિત્તેન ગણ્હતો.

Pārājikaṃ mate macche, theyyacittena gaṇhato.

૧૧૪.

114.

પંસુકૂલિકસઞ્ઞાય, ન દોસો કોચિ ગણ્હતો;

Paṃsukūlikasaññāya, na doso koci gaṇhato;

સામિકેસ્વાહરન્તેસુ, ભણ્ડદેય્યમુદીરિતં.

Sāmikesvāharantesu, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ.

૧૧૫.

115.

ગહેત્વા સામિકા મચ્છે, સચે યન્તિ નિરાલયા;

Gahetvā sāmikā macche, sace yanti nirālayā;

ગણ્હતો પન તે સેસે, થેય્યચિત્તેન દુક્કટં.

Gaṇhato pana te sese, theyyacittena dukkaṭaṃ.

૧૧૬.

116.

અમતેસુ અનાપત્તિં, વદન્તિ વિનયઞ્ઞુનો;

Amatesu anāpattiṃ, vadanti vinayaññuno;

એસેવ ચ નયો સેસે, કચ્છપાદિમ્હિ વારિજે.

Eseva ca nayo sese, kacchapādimhi vārije.

ઉદકટ્ઠકથા.

Udakaṭṭhakathā.

૧૧૭.

117.

‘‘નાવં નાવટ્ઠં વા ભણ્ડં, થેનેત્વા ગણ્હિસ્સામી’’તિ;

‘‘Nāvaṃ nāvaṭṭhaṃ vā bhaṇḍaṃ, thenetvā gaṇhissāmī’’ti;

પાદુદ્ધારે દોસા વુત્તા, ભિક્ખુસ્સેવં ગચ્છન્તસ્સ.

Pāduddhāre dosā vuttā, bhikkhussevaṃ gacchantassa.

૧૧૮.

118.

બદ્ધાય નાવાય હિ ચણ્ડસોતે;

Baddhāya nāvāya hi caṇḍasote;

ઠાનં મતં બન્ધનમેકમેવ;

Ṭhānaṃ mataṃ bandhanamekameva;

ભિક્ખુસ્સ તસ્મિં મુત્તમત્તે;

Bhikkhussa tasmiṃ muttamatte;

પારાજિકં તસ્સ વદન્તિ ધીરા.

Pārājikaṃ tassa vadanti dhīrā.

૧૧૯.

119.

નિચ્ચલે ઉદકે નાવ-મબન્ધનમવટ્ઠિતં;

Niccale udake nāva-mabandhanamavaṭṭhitaṃ;

પુરતો પચ્છતો વાપિ, પસ્સતો વાપિ કડ્ઢતો.

Purato pacchato vāpi, passato vāpi kaḍḍhato.

૧૨૦.

120.

એકેનન્તેન સમ્ફુટ્ઠ-મોકાસમિતરેન તં;

Ekenantena samphuṭṭha-mokāsamitarena taṃ;

અતિક્કામયતો નાવં, તસ્સ પારાજિકં સિયા.

Atikkāmayato nāvaṃ, tassa pārājikaṃ siyā.

૧૨૧. તથા –

121. Tathā –

ઉદ્ધં કેસગ્ગમત્તમ્પિ, ઉદકમ્હા વિમોચિતે;

Uddhaṃ kesaggamattampi, udakamhā vimocite;

અધોનાવાતલં તેન, ફુટ્ઠઞ્ચ મુખવટ્ટિયા.

Adhonāvātalaṃ tena, phuṭṭhañca mukhavaṭṭiyā.

૧૨૨.

122.

બન્ધિત્વા પન યા તીરે, ઠપિતા નિચ્ચલે જલે;

Bandhitvā pana yā tīre, ṭhapitā niccale jale;

બન્ધનઞ્ચ ઠિતોકાસો, ઠાનં તસ્સા દ્વિધા મતં.

Bandhanañca ṭhitokāso, ṭhānaṃ tassā dvidhā mataṃ.

૧૨૩.

123.

હોતિ થુલ્લચ્ચયં પુબ્બં, બન્ધનસ્સ વિમોચને;

Hoti thullaccayaṃ pubbaṃ, bandhanassa vimocane;

પચ્છા કેનચુપાયેન, ઠાના ચાવેતિ ચે ચુતો.

Pacchā kenacupāyena, ṭhānā cāveti ce cuto.

૧૨૪.

124.

ચાવેત્વા પઠમં ઠાના, પચ્છા બન્ધનમોચને;

Cāvetvā paṭhamaṃ ṭhānā, pacchā bandhanamocane;

એસેવ ચ નયો વુત્તો, થેય્યચિત્તસ્સ ભિક્ખુનો.

Eseva ca nayo vutto, theyyacittassa bhikkhuno.

૧૨૫.

125.

ઉસ્સારેત્વા નિકુજ્જિત્વા, ઠપિતાય થલે પન;

Ussāretvā nikujjitvā, ṭhapitāya thale pana;

ફુટ્ઠોકાસોવ હિ ઠાનં, નાવાય મુખવટ્ટિયા.

Phuṭṭhokāsova hi ṭhānaṃ, nāvāya mukhavaṭṭiyā.

૧૨૬.

126.

ઞેય્યો ઠાનપરિચ્છેદો;

Ñeyyo ṭhānaparicchedo;

આકારેહેવ પઞ્ચહિ;

Ākāreheva pañcahi;

યતો કુતોચિ ચાવેન્તો;

Yato kutoci cāvento;

હોતિ પારાજિકો નરો.

Hoti pārājiko naro.

૧૨૭.

127.

એસેવ ચ નયો ઞેય્યો, નાવાયુક્કુજ્જિતાયપિ;

Eseva ca nayo ñeyyo, nāvāyukkujjitāyapi;

ઠપિતાયપિ નાવાય, ઘટિકાનં તથૂપરિ.

Ṭhapitāyapi nāvāya, ghaṭikānaṃ tathūpari.

૧૨૮.

128.

થેય્યા તિત્થે ઠિતં નાવં, આરુહિત્વા સચે પન;

Theyyā titthe ṭhitaṃ nāvaṃ, āruhitvā sace pana;

અરિત્તેન ફિયેનાપિ, પાજેન્તસ્સ પરાજયો.

Arittena phiyenāpi, pājentassa parājayo.

૧૨૯.

129.

સચે છત્તં પણામેત્વા, ઉસ્સાપેત્વાવ ચીવરં;

Sace chattaṃ paṇāmetvā, ussāpetvāva cīvaraṃ;

લઙ્કારસદિસં કત્વા, ગણ્હાપેતિ સમીરણં.

Laṅkārasadisaṃ katvā, gaṇhāpeti samīraṇaṃ.

૧૩૦.

130.

આગમ્મ બલવા વાતો, નાવં હરતિ ચે પન;

Āgamma balavā vāto, nāvaṃ harati ce pana;

વાતેનેવ હટા નાવા, ન દોસો કોચિ વિજ્જતિ.

Vāteneva haṭā nāvā, na doso koci vijjati.

૧૩૧.

131.

સયમેવ ચ યં કિઞ્ચિ, ગામતિત્થમુપાગતં;

Sayameva ca yaṃ kiñci, gāmatitthamupāgataṃ;

અચાવેન્તોવ તં ઠાના, કિણિત્વા ચે પલાયતિ.

Acāventova taṃ ṭhānā, kiṇitvā ce palāyati.

૧૩૨.

132.

અવહારો ન ભિક્ખુસ્સ, ભણ્ડદેય્યમુદીરિતં;

Avahāro na bhikkhussa, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ;

સયમેવ ચ ગચ્છન્તિં, ઠાના ચાવેતિ ચે ચુતો.

Sayameva ca gacchantiṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

નાવટ્ઠકથા.

Nāvaṭṭhakathā.

૧૩૩.

133.

યાનં નામ રથો વય્હં, સકટં સન્દમાનિકા;

Yānaṃ nāma ratho vayhaṃ, sakaṭaṃ sandamānikā;

યાનં અવહરિસ્સામિ, યાનટ્ઠમિતિ વા પન.

Yānaṃ avaharissāmi, yānaṭṭhamiti vā pana.

૧૩૪.

134.

ગચ્છતો દુક્કટં વુત્તં, દુતિયં પરિયેસતો;

Gacchato dukkaṭaṃ vuttaṃ, dutiyaṃ pariyesato;

ઠાના ચાવનયોગસ્મિં, વિજ્જમાને પરાજયો.

Ṭhānā cāvanayogasmiṃ, vijjamāne parājayo.

૧૩૫.

135.

યાનસ્સ દુકયુત્તસ્સ, દસ ઠાનાનિ દીપયે;

Yānassa dukayuttassa, dasa ṭhānāni dīpaye;

યાનં પાજયતો તસ્સ, નિસીદિત્વા ધુરે પન.

Yānaṃ pājayato tassa, nisīditvā dhure pana.

૧૩૬.

136.

થુલ્લચ્ચયં તુ ગોણાનં, પાદુદ્ધારે વિનિદ્દિસે;

Thullaccayaṃ tu goṇānaṃ, pāduddhāre viniddise;

ચક્કાનઞ્હિ ઠિતોકાસ-મતિક્કન્તે પરાભવો.

Cakkānañhi ṭhitokāsa-matikkante parābhavo.

૧૩૭.

137.

અયુત્તકસ્સાપિ ચ યાનકસ્સ, ધુરેનુપત્થમ્ભનિયં ઠિતસ્સ;

Ayuttakassāpi ca yānakassa, dhurenupatthambhaniyaṃ ṭhitassa;

વસેનુપત્થમ્ભનિચક્કકાનં, ઠાનાનિ તીણેવ ભવન્તિ તસ્સ.

Vasenupatthambhanicakkakānaṃ, ṭhānāni tīṇeva bhavanti tassa.

૧૩૮.

138.

તથા ધુરેન દારૂનં, ઉપરિટ્ઠપિતસ્સ ચ;

Tathā dhurena dārūnaṃ, upariṭṭhapitassa ca;

ભૂમિયમ્પિ ધુરેનેવ, તથેવ ઠપિતસ્સ ચ.

Bhūmiyampi dhureneva, tatheva ṭhapitassa ca.

૧૩૯.

139.

પુરતો પચ્છતો વાપિ, ઠાના ચાવેતિ ચે પન;

Purato pacchato vāpi, ṭhānā cāveti ce pana;

થુલ્લચ્ચયં તુ તિણ્ણમ્પિ, ઠાના ચાવે પરાજયો.

Thullaccayaṃ tu tiṇṇampi, ṭhānā cāve parājayo.

૧૪૦.

140.

અપનેત્વાન ચક્કાનિ, અક્ખાનં સીસકેહિ તુ;

Apanetvāna cakkāni, akkhānaṃ sīsakehi tu;

ઠિતસ્સૂપરિ દારૂનં, ઠાનાનિ દ્વે વિનિદ્દિસે.

Ṭhitassūpari dārūnaṃ, ṭhānāni dve viniddise.

૧૪૧.

141.

કડ્ઢન્તો ઉક્ખિપન્તો વા, ફુટ્ઠોકાસચ્ચયે ચુતો;

Kaḍḍhanto ukkhipanto vā, phuṭṭhokāsaccaye cuto;

ઠપિતસ્સ પનઞ્ઞસ્સ, ભૂમિયં યસ્સ કસ્સચિ.

Ṭhapitassa panaññassa, bhūmiyaṃ yassa kassaci.

૧૪૨.

142.

અક્ખુદ્ધીનં ધુરસ્સાતિ, પઞ્ચ ઠાનાનિ દીપયે;

Akkhuddhīnaṃ dhurassāti, pañca ṭhānāni dīpaye;

ઉદ્ધીસુ વા ગહેત્વા તં, ઠાના ચાવેતિ ચે ચુતો.

Uddhīsu vā gahetvā taṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.

૧૪૩.

143.

ઠપિતસ્સ હિ ચક્કસ્સ, નાભિયા પન ભૂમિયં;

Ṭhapitassa hi cakkassa, nābhiyā pana bhūmiyaṃ;

એકમેવ સિયા ઠાનં, પરિચ્છેદોપિ પઞ્ચધા.

Ekameva siyā ṭhānaṃ, paricchedopi pañcadhā.

૧૪૪.

144.

ફુસિત્વા યં ઠિતં ભૂમિં, નેમિપસ્સેન નાભિયા;

Phusitvā yaṃ ṭhitaṃ bhūmiṃ, nemipassena nābhiyā;

ઠાનાનિ દ્વે ભવન્તસ્સ, નટ્ઠો તેસમતિક્કમે.

Ṭhānāni dve bhavantassa, naṭṭho tesamatikkame.

૧૪૫.

145.

દિસ્વા યાનમનારક્ખં, પટિપન્નં મહાપથે;

Disvā yānamanārakkhaṃ, paṭipannaṃ mahāpathe;

આરુહિત્વા અચોદેત્વા, કિણિત્વા યાતિ વટ્ટતિ.

Āruhitvā acodetvā, kiṇitvā yāti vaṭṭati.

યાનટ્ઠકથા.

Yānaṭṭhakathā.

૧૪૬.

146.

સીસક્ખન્ધકટોલમ્બ-વસા ભારો ચતુબ્બિધો;

Sīsakkhandhakaṭolamba-vasā bhāro catubbidho;

તત્થ સીસગતં ભારં, આમસન્તસ્સ દુક્કટં.

Tattha sīsagataṃ bhāraṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.

૧૪૭.

147.

ઇતો ચિતો ચ ઘંસન્તો, થેય્યચિત્તેન યો પન;

Ito cito ca ghaṃsanto, theyyacittena yo pana;

સિરસ્મિંયેવ સારેતિ, તસ્સ થુલ્લચ્ચયં સિયા.

Sirasmiṃyeva sāreti, tassa thullaccayaṃ siyā.

૧૪૮.

148.

ખન્ધં ઓરોપિતે ભારે, તસ્સ પારાજિકં મતં;

Khandhaṃ oropite bhāre, tassa pārājikaṃ mataṃ;

સીસતો કેસમત્તમ્પિ, મોચેન્તોપિ પરાજિતો.

Sīsato kesamattampi, mocentopi parājito.

૧૪૯.

149.

ભારં પથવિયં કિઞ્ચિ, ઠપેત્વા સુદ્ધમાનસો;

Bhāraṃ pathaviyaṃ kiñci, ṭhapetvā suddhamānaso;

પચ્છા તં થેય્યચિત્તેન, ઉદ્ધરન્તો પરાજિતો.૫૨૨

Pacchā taṃ theyyacittena, uddharanto parājito.522

૧૫૦.

150.

એત્થ વુત્તનયેનેવ, સેસેસુપિ અસેસતો;

Ettha vuttanayeneva, sesesupi asesato;

ભારેસુ મતિસારેન, વેદિતબ્બો વિનિચ્છયો.

Bhāresu matisārena, veditabbo vinicchayo.

ભારટ્ઠકથા.

Bhāraṭṭhakathā.

૧૫૧.

151.

દુક્કટં મુનિના વુત્તં, આરામં અભિયુઞ્જતો;

Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, ārāmaṃ abhiyuñjato;

પરાજેતિ પરં ધમ્મં, ચરન્તો ચે પરાજિતો.૫૨૨

Parājeti paraṃ dhammaṃ, caranto ce parājito.522

૧૫૨.

152.

વિમતિં જનયન્તસ્સ, તસ્સ થુલ્લચ્ચયં સિયા;

Vimatiṃ janayantassa, tassa thullaccayaṃ siyā;

પરજ્જતિ સયં ધમ્મં, ચરન્તો યોપિ તસ્સ ચ.

Parajjati sayaṃ dhammaṃ, caranto yopi tassa ca.

૧૫૩.

153.

સામિનો ધુરનિક્ખેપે, ‘‘ન દસ્સામી’’તિ ચત્તનો;

Sāmino dhuranikkhepe, ‘‘na dassāmī’’ti cattano;

પારાજિકં ભવે તસ્સ, સબ્બેસં કૂટસક્ખિનં.

Pārājikaṃ bhave tassa, sabbesaṃ kūṭasakkhinaṃ.

આરામટ્ઠકથા.

Ārāmaṭṭhakathā.

૧૫૪.

154.

વિહારં સઙ્ઘિકં કિઞ્ચિ, અચ્છિન્દિત્વાન ગણ્હિતું;

Vihāraṃ saṅghikaṃ kiñci, acchinditvāna gaṇhituṃ;

સબ્બેસં ધુરનિક્ખેપા-ભાવતોવ ન સિજ્ઝતિ.

Sabbesaṃ dhuranikkhepā-bhāvatova na sijjhati.

વિહારટ્ઠકથા.

Vihāraṭṭhakathā.

૧૫૫.

155.

સીસાનિ સાલિઆદીનં, નિરુમ્ભિત્વાન ગણ્હતો;

Sīsāni sāliādīnaṃ, nirumbhitvāna gaṇhato;

અસિતેન ચ લાયિત્વા, છિન્દિત્વા વા કરેન ચ.

Asitena ca lāyitvā, chinditvā vā karena ca.

૧૫૬.

156.

યસ્મિં બીજેપિ વા વત્થુ, સીસે પૂરેતિ મુટ્ઠિયં;

Yasmiṃ bījepi vā vatthu, sīse pūreti muṭṭhiyaṃ;

બન્ધના મોચિતે તસ્મિં, તસ્સ પારાજિકં ભવે.

Bandhanā mocite tasmiṃ, tassa pārājikaṃ bhave.

૧૫૭.

157.

અચ્છિન્નો પન દણ્ડો વા, તચો વા અપ્પમત્તકો;

Acchinno pana daṇḍo vā, taco vā appamattako;

વીહિનાળમ્પિ વા દીઘં, અનિક્ખન્તોવ રક્ખતિ.

Vīhināḷampi vā dīghaṃ, anikkhantova rakkhati.

૧૫૮.

158.

સચે સો પરિકપ્પેતિ, ‘‘મદ્દિત્વા પનિદં અહં;

Sace so parikappeti, ‘‘madditvā panidaṃ ahaṃ;

પપ્ફોટેત્વા ઇતો સારં, ગણ્હિસ્સામી’’તિ રક્ખતિ.

Papphoṭetvā ito sāraṃ, gaṇhissāmī’’ti rakkhati.

૧૫૯.

159.

મદ્દનુદ્ધરણે નત્થિ, દોસો પપ્ફોટનેપિ વા;

Maddanuddharaṇe natthi, doso papphoṭanepi vā;

અત્તનો ભાજનગતં, કરોન્તસ્સ પરાજયો.

Attano bhājanagataṃ, karontassa parājayo.

૧૬૦.

160.

જાનં કેસગ્ગમત્તમ્પિ, પથવિં પરસન્તકં;

Jānaṃ kesaggamattampi, pathaviṃ parasantakaṃ;

થેય્યચિત્તેન ચે ખીલં, સઙ્કામેતિ પરાજયો.

Theyyacittena ce khīlaṃ, saṅkāmeti parājayo.

૧૬૧.

161.

તઞ્ચ ખો સામિકાનં તુ, ધુરનિક્ખેપને સતિ;

Tañca kho sāmikānaṃ tu, dhuranikkhepane sati;

અનગ્ઘા ભૂમિ નામેસા, તસ્મા એવમુદીરિતં.

Anagghā bhūmi nāmesā, tasmā evamudīritaṃ.

૧૬૨.

162.

ગહેતબ્બા સચે હોતિ, દ્વીહિ ખીલેહિ યા પન;

Gahetabbā sace hoti, dvīhi khīlehi yā pana;

આદો થુલ્લચ્ચયં તેસુ, દુતિયેવ પરાજયો.

Ādo thullaccayaṃ tesu, dutiyeva parājayo.

૧૬૩.

163.

ઞાપેતુકામો યો ભિક્ખુ, ‘‘મમેદં સન્તક’’ન્તિ ચ;

Ñāpetukāmo yo bhikkhu, ‘‘mamedaṃ santaka’’nti ca;

રજ્જું વાપિ પસારેતિ, યટ્ઠિં પાતેતિ દુક્કટં.

Rajjuṃ vāpi pasāreti, yaṭṭhiṃ pāteti dukkaṭaṃ.

૧૬૪.

164.

યેહિ દ્વીહિ પયોગેહિ, અત્તનો સન્તકં સિયા;

Yehi dvīhi payogehi, attano santakaṃ siyā;

આદો થુલ્લચ્ચયં તેસુ, દુતિયે ચ પરાજયો.

Ādo thullaccayaṃ tesu, dutiye ca parājayo.

ખેત્તટ્ઠકથા.

Khettaṭṭhakathā.

૧૬૫.

165.

ખેત્તે વુત્તનયેનેવ, વત્થુટ્ઠસ્સ વિનિચ્છયો;

Khette vuttanayeneva, vatthuṭṭhassa vinicchayo;

ગામટ્ઠેપિ ચ વત્તબ્બં, અપુબ્બં નત્થિ કિઞ્ચિપિ.

Gāmaṭṭhepi ca vattabbaṃ, apubbaṃ natthi kiñcipi.

વત્થુટ્ઠગામટ્ઠકથા.

Vatthuṭṭhagāmaṭṭhakathā.

૧૬૬.

166.

તિણં વા પન પણ્ણં વા, લતં વા કટ્ઠમેવ વા;

Tiṇaṃ vā pana paṇṇaṃ vā, lataṃ vā kaṭṭhameva vā;

ભણ્ડગ્ઘેનેવ કાતબ્બો, ગણ્હન્તો તત્થજાતકં.

Bhaṇḍaggheneva kātabbo, gaṇhanto tatthajātakaṃ.

૧૬૭.

167.

મહગ્ઘે પન રુક્ખસ્મિં, છિન્નમત્તેપિ નસ્સતિ;

Mahagghe pana rukkhasmiṃ, chinnamattepi nassati;

તચ્છેત્વા ઠપિતો રુક્ખો, ગહેતબ્બો ન કોચિપિ.

Tacchetvā ṭhapito rukkho, gahetabbo na kocipi.

૧૬૮.

168.

છિન્દિત્વા ઠપિતં મૂલે, રુક્ખમદ્ધગતં પન;

Chinditvā ṭhapitaṃ mūle, rukkhamaddhagataṃ pana;

‘‘છડ્ડિતો સામિકેહી’’તિ, ગહેતું પન વટ્ટતિ.

‘‘Chaḍḍito sāmikehī’’ti, gahetuṃ pana vaṭṭati.

૧૬૯.

169.

લક્ખણે છલ્લિયોનદ્ધે, ન દોસો કોચિ ગણ્હતો;

Lakkhaṇe challiyonaddhe, na doso koci gaṇhato;

અજ્ઝાવુત્થં કતં વાપિ, વિનસ્સન્તઞ્ચ ગણ્હતો.

Ajjhāvutthaṃ kataṃ vāpi, vinassantañca gaṇhato.

૧૭૦.

170.

યો ચારક્ખટ્ઠાનં પત્વા, કત્વા કમ્મટ્ઠાનાદીનિ;

Yo cārakkhaṭṭhānaṃ patvā, katvā kammaṭṭhānādīni;

ચિત્તે ચિન્તેન્તો વા અઞ્ઞં, ભણ્ડદેય્યં હોતેવસ્સ.

Citte cintento vā aññaṃ, bhaṇḍadeyyaṃ hotevassa.

૧૭૧.

171.

વરાહબ્યગ્ઘચ્છતરચ્છકાદિતો;

Varāhabyagghacchataracchakādito;

ઉપદ્દવા મુચ્ચિતુકામતાય યો;

Upaddavā muccitukāmatāya yo;

તથેવ તં ઠાનમતિક્કમેતિ ચે;

Tatheva taṃ ṭhānamatikkameti ce;

ન કોચિ દોસો પન ભણ્ડદેય્યકં.

Na koci doso pana bhaṇḍadeyyakaṃ.

૧૭૨.

172.

ઇદમારક્ખણટ્ઠાનં, ગરુકં સુઙ્કઘાતતો;

Idamārakkhaṇaṭṭhānaṃ, garukaṃ suṅkaghātato;

તસ્મા દુક્કટમુદ્દિટ્ઠં, તમનોક્કમ્મ ગચ્છતો.

Tasmā dukkaṭamuddiṭṭhaṃ, tamanokkamma gacchato.

૧૭૩.

173.

એતં પરિહરન્તસ્સ, થેય્યચિત્તેન સત્થુના;

Etaṃ pariharantassa, theyyacittena satthunā;

પારાજિકમનુદ્દિટ્ઠં, આકાસેનાપિ ગચ્છતો.

Pārājikamanuddiṭṭhaṃ, ākāsenāpi gacchato.

૧૭૪.

174.

તસ્મા એત્થ વિસેસેન, સતિસમ્પન્નચેતસા;

Tasmā ettha visesena, satisampannacetasā;

અપ્પમત્તેન હોતબ્બં, પિયસીલેન ભિક્ખુના.

Appamattena hotabbaṃ, piyasīlena bhikkhunā.

અરઞ્ઞટ્ઠકથા.

Araññaṭṭhakathā.

૧૭૫.

175.

તોયદુલ્લભકાલસ્મિં, ભાજને ગોપિતં જલં;

Toyadullabhakālasmiṃ, bhājane gopitaṃ jalaṃ;

આવિઞ્જિત્વા પવેસેત્વા, છિદ્દં કત્વાપિ વા તથા.

Āviñjitvā pavesetvā, chiddaṃ katvāpi vā tathā.

૧૭૬.

176.

વાપિયં વા તળાકે વા, ભાજનં અત્તનો પન;

Vāpiyaṃ vā taḷāke vā, bhājanaṃ attano pana;

ગણ્હન્તસ્સ પવેસેત્વા, ભણ્ડગ્ઘેન વિનિદ્દિસે.

Gaṇhantassa pavesetvā, bhaṇḍagghena viniddise.

૧૭૭.

177.

છિન્દતો મરિયાદં તુ, અદિન્નાદાનપુબ્બતો;

Chindato mariyādaṃ tu, adinnādānapubbato;

ભૂતગામેન સદ્ધિમ્પિ, દુક્કટં પરિદીપિતં.

Bhūtagāmena saddhimpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.

૧૭૮.

178.

અન્તો ઠત્વા બહિ ઠત્વા, છિન્દન્તો ઉભયત્થપિ;

Anto ṭhatvā bahi ṭhatvā, chindanto ubhayatthapi;

બહિઅન્તેન કાતબ્બો, અન્તોઅન્તેન મજ્ઝતો.

Bahiantena kātabbo, antoantena majjhato.

ઉદકકથા.

Udakakathā.

૧૭૯.

179.

વારેન સામણેરા યં, દન્તકટ્ઠમરઞ્ઞતો;

Vārena sāmaṇerā yaṃ, dantakaṭṭhamaraññato;

આનેત્વાચરિયાનમ્પિ, આહરન્તિ સચે પન.

Ānetvācariyānampi, āharanti sace pana.

૧૮૦.

180.

છિન્દિત્વા યાવ સઙ્ઘસ્સ, ન નિય્યાદેન્તિ તે પન;

Chinditvā yāva saṅghassa, na niyyādenti te pana;

આભતં તાવ તં સબ્બં, તેસમેવ ચ સન્તકં.

Ābhataṃ tāva taṃ sabbaṃ, tesameva ca santakaṃ.

૧૮૧.

181.

તસ્મા તં થેય્યચિત્તેન, ગણ્હન્તસ્સ ચ ભિક્ખુનો;

Tasmā taṃ theyyacittena, gaṇhantassa ca bhikkhuno;

ગરુભણ્ડઞ્ચ સઙ્ઘસ્સ, ભણ્ડગ્ઘેન પરાભવો.

Garubhaṇḍañca saṅghassa, bhaṇḍagghena parābhavo.

૧૮૨.

182.

યદા નિય્યાદિતં તેહિ, તતો પટ્ઠાય સઙ્ઘિકં;

Yadā niyyāditaṃ tehi, tato paṭṭhāya saṅghikaṃ;

ગણ્હન્તસ્સાપિ થેય્યાય, અવહારો ન વિજ્જતિ.

Gaṇhantassāpi theyyāya, avahāro na vijjati.

૧૮૩.

183.

અરક્ખત્તા યથાવુડ્ઢ-મભાજેતબ્બતોપિ ચ;

Arakkhattā yathāvuḍḍha-mabhājetabbatopi ca;

સબ્બસાધારણત્તા ચ, અઞ્ઞં વિય ન હોતિદં.

Sabbasādhāraṇattā ca, aññaṃ viya na hotidaṃ.

દન્તકટ્ઠકથા.

Dantakaṭṭhakathā.

૧૮૪.

184.

અગ્ગિં વા દેતિ સત્થેન, આકોટેતિ સમન્તતો;

Aggiṃ vā deti satthena, ākoṭeti samantato;

આકોટેતિ વિસં વાપિ, મણ્ડૂકણ્ટકનામકં.

Ākoṭeti visaṃ vāpi, maṇḍūkaṇṭakanāmakaṃ.

૧૮૫.

185.

યેન વા તેન વા રુક્ખો, વિનસ્સતિ ચ ડય્હતિ;

Yena vā tena vā rukkho, vinassati ca ḍayhati;

સબ્બત્થ ભિક્ખુનો તસ્સ, ભણ્ડદેય્યં પકાસિતં.

Sabbattha bhikkhuno tassa, bhaṇḍadeyyaṃ pakāsitaṃ.

વનપ્પતિકથા.

Vanappatikathā.

૧૮૬.

186.

સીસતો કણ્ણતો વાપિ, ગીવતો હત્થતોપિ વા;

Sīsato kaṇṇato vāpi, gīvato hatthatopi vā;

છિન્દિત્વા વાપિ મોચેત્વા, ગણ્હતો થેય્યચેતસા.

Chinditvā vāpi mocetvā, gaṇhato theyyacetasā.

૧૮૭.

187.

હોતિ મોચિતમત્તસ્મિં, સીસાદીહિ પરાજયો;

Hoti mocitamattasmiṃ, sīsādīhi parājayo;

થુલ્લચ્ચયં કરોન્તસ્સ, આકડ્ઢનવિકડ્ઢનં.

Thullaccayaṃ karontassa, ākaḍḍhanavikaḍḍhanaṃ.

૧૮૮.

188.

હત્થા અનીહરિત્વાવ, વલયં કટકમ્પિ વા;

Hatthā anīharitvāva, valayaṃ kaṭakampi vā;

અગ્ગબાહુઞ્ચ ઘંસન્તો, ચારેતિ અપરાપરં.

Aggabāhuñca ghaṃsanto, cāreti aparāparaṃ.

૧૮૯.

189.

તમાકાસગતં ચોરો, કરોતિ યદિ રક્ખતિ;

Tamākāsagataṃ coro, karoti yadi rakkhati;

સવિઞ્ઞાણકતો મૂલે, વલયંવ ન હોતિદં.

Saviññāṇakato mūle, valayaṃva na hotidaṃ.

૧૯૦.

190.

નિવત્થં પન વત્થં યો, અચ્છિન્દતિ પરસ્સ ચે;

Nivatthaṃ pana vatthaṃ yo, acchindati parassa ce;

પરોપિ પન લજ્જાય, સહસા તં ન મુઞ્ચતિ.

Paropi pana lajjāya, sahasā taṃ na muñcati.

૧૯૧.

191.

આકડ્ઢતિ ચ ચોરોપિ, સો પરો તાવ રક્ખતિ;

Ākaḍḍhati ca coropi, so paro tāva rakkhati;

પરસ્સ હત્થતો વત્થે, મુત્તમત્તે પરાજયો.

Parassa hatthato vatthe, muttamatte parājayo.

૧૯૨.

192.

સભણ્ડહારકં ભણ્ડં, નેન્તસ્સ પઠમે પદે;

Sabhaṇḍahārakaṃ bhaṇḍaṃ, nentassa paṭhame pade;

થુલ્લચ્ચયમતિક્કન્તે, દુતિયેવ ચુતો સિયા.

Thullaccayamatikkante, dutiyeva cuto siyā.

૧૯૩.

193.

પાતાપેતિ સચે ભણ્ડં, તજ્જેત્વા થેય્યચેતનો;

Pātāpeti sace bhaṇḍaṃ, tajjetvā theyyacetano;

પરસ્સ હત્થતો ભણ્ડે, મુત્તમત્તે પરાજયો.

Parassa hatthato bhaṇḍe, muttamatte parājayo.

૧૯૪.

194.

અથાપિ પરિકપ્પેત્વા, પાતાપેતિ વ યો પન;

Athāpi parikappetvā, pātāpeti va yo pana;

તસ્સ પાતાપને વુત્તં, દુક્કટામસનેપિ ચ.

Tassa pātāpane vuttaṃ, dukkaṭāmasanepi ca.

૧૯૫.

195.

ફન્દાપેતિ યથાવત્થું, ઠાના ચાવેતિ ચે ચુતો;

Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānā cāveti ce cuto;

‘‘તિટ્ઠ તિટ્ઠા’’તિ વદતો, ન દોસો છડ્ડિતેપિ ચ.

‘‘Tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vadato, na doso chaḍḍitepi ca.

૧૯૬.

196.

આગન્ત્વા થેય્યચિત્તેન, પચ્છા તં ગણ્હતો સિયા;

Āgantvā theyyacittena, pacchā taṃ gaṇhato siyā;

પારાજિકં તદુદ્ધારે, સાલયે સામિકે ગતે.

Pārājikaṃ taduddhāre, sālaye sāmike gate.

૧૯૭.

197.

ગણ્હતો સકસઞ્ઞાય, ગહણે પન રક્ખતિ;

Gaṇhato sakasaññāya, gahaṇe pana rakkhati;

ભણ્ડદેય્યં તથા પંસુ-કૂલસઞ્ઞાય ગણ્હતો.

Bhaṇḍadeyyaṃ tathā paṃsu-kūlasaññāya gaṇhato.

૧૯૮.

198.

‘‘તિટ્ઠ તિટ્ઠા’’તિ વુત્તો ચ, છડ્ડેત્વા પન ભણ્ડકં;

‘‘Tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vutto ca, chaḍḍetvā pana bhaṇḍakaṃ;

કત્વાવ ધુરનિક્ખેપં, ભીતો ચોરા પલાયતિ.

Katvāva dhuranikkhepaṃ, bhīto corā palāyati.

૧૯૯.

199.

ગણ્હતો થેય્યચિત્તેન, ઉદ્ધારે દુક્કટં પુન;

Gaṇhato theyyacittena, uddhāre dukkaṭaṃ puna;

દાતબ્બમાહરાપેન્તે, અદેન્તસ્સ પરાજયો.

Dātabbamāharāpente, adentassa parājayo.

૨૦૦.

200.

‘‘કસ્મા? તસ્સ પયોગેન, છડ્ડિતત્તા’’તિ સાદરં;

‘‘Kasmā? Tassa payogena, chaḍḍitattā’’ti sādaraṃ;

મહાઅટ્ઠકથાયં તુ, વુત્તમઞ્ઞાસુ નાગતં.

Mahāaṭṭhakathāyaṃ tu, vuttamaññāsu nāgataṃ.

હરણકથા.

Haraṇakathā.

૨૦૧.

201.

સમ્પજાનમુસાવાદં, ‘‘ન ગણ્હામી’’તિ ભાસતો;

Sampajānamusāvādaṃ, ‘‘na gaṇhāmī’’ti bhāsato;

અદિન્નાદાનપુબ્બત્તા, દુક્કટં હોતિ ભિક્ખુનો.

Adinnādānapubbattā, dukkaṭaṃ hoti bhikkhuno.

૨૦૨.

202.

‘‘રહો મયા પનેતસ્સ, ઠપિતં કિં નુ દસ્સતિ’’;

‘‘Raho mayā panetassa, ṭhapitaṃ kiṃ nu dassati’’;

ઇચ્ચેવં વિમતુપ્પાદે, તસ્સ થુલ્લચ્ચયં સિયા.

Iccevaṃ vimatuppāde, tassa thullaccayaṃ siyā.

૨૦૩.

203.

તસ્મિં દાને નિરુસ્સાહે, પરો ચે નિક્ખિપે ધુરં;

Tasmiṃ dāne nirussāhe, paro ce nikkhipe dhuraṃ;

ઉભિન્નં ધુરનિક્ખેપે, ભિક્ખુ હોતિ પરાજિતો.

Ubhinnaṃ dhuranikkhepe, bhikkhu hoti parājito.

૨૦૪.

204.

ચિત્તેનાદાતુકામોવ, ‘‘દસ્સામી’’તિ મુખેન ચે;

Cittenādātukāmova, ‘‘dassāmī’’ti mukhena ce;

વદતો ધુરનિક્ખેપે, સામિનો હિ પરાજયો.

Vadato dhuranikkhepe, sāmino hi parājayo.

ઉપનિધિકથા.

Upanidhikathā.

૨૦૫.

205.

સુઙ્કઘાતસ્સ અન્તોવ, ઠત્વા પાતેતિ ચે બહિ;

Suṅkaghātassa antova, ṭhatvā pāteti ce bahi;

ધુવં પતતિ ચે હત્થા, મુત્તમત્તે પરાજયો.

Dhuvaṃ patati ce hatthā, muttamatte parājayo.

૨૦૬.

206.

તં રુક્ખે ખાણુકે વાપિ, હુત્વા પટિહતં પુન;

Taṃ rukkhe khāṇuke vāpi, hutvā paṭihataṃ puna;

વાતુક્ખિત્તમ્પિ વા અન્તો, સચે પતતિ રક્ખતિ.

Vātukkhittampi vā anto, sace patati rakkhati.

૨૦૭.

207.

પતિત્વા ભૂમિયં પચ્છા, વટ્ટન્તં પન ભણ્ડકં;

Patitvā bhūmiyaṃ pacchā, vaṭṭantaṃ pana bhaṇḍakaṃ;

સચે પવિસત્યન્તોવ, તસ્સ પારાજિકં સિયા.

Sace pavisatyantova, tassa pārājikaṃ siyā.

૨૦૮.

208.

ઠત્વા ઠત્વા પવટ્ટન્તં, પવિટ્ઠં ચે પરાજયો;

Ṭhatvā ṭhatvā pavaṭṭantaṃ, paviṭṭhaṃ ce parājayo;

અતિટ્ઠમાનં વટ્ટિત્વા, પવિટ્ઠં પન રક્ખતિ.

Atiṭṭhamānaṃ vaṭṭitvā, paviṭṭhaṃ pana rakkhati.

૨૦૯.

209.

ઇતિ વુત્તં દળ્હં કત્વા, કુરુન્દટ્ઠકથાદિસુ;

Iti vuttaṃ daḷhaṃ katvā, kurundaṭṭhakathādisu;

સારતો તં ગહેતબ્બં, યુત્તં વિય ચ દિસ્સતિ.

Sārato taṃ gahetabbaṃ, yuttaṃ viya ca dissati.

૨૧૦.

210.

સયં વા યદિ વટ્ટેતિ, વટ્ટાપેતિ પરેન વા;

Sayaṃ vā yadi vaṭṭeti, vaṭṭāpeti parena vā;

અટ્ઠત્વા વટ્ટમાનં તં, ગતં નાસકરં સિયા.

Aṭṭhatvā vaṭṭamānaṃ taṃ, gataṃ nāsakaraṃ siyā.

૨૧૧.

211.

ઠત્વા ઠત્વા સચે અન્તો, બહિ ગચ્છતિ રક્ખતિ;

Ṭhatvā ṭhatvā sace anto, bahi gacchati rakkhati;

ઠપિતે સુદ્ધચિત્તેન, સયં વટ્ટતિ વટ્ટતિ.

Ṭhapite suddhacittena, sayaṃ vaṭṭati vaṭṭati.

૨૧૨.

212.

ગચ્છન્તે પન યાને વા, ગજે વા તં ઠપેતિ ચે;

Gacchante pana yāne vā, gaje vā taṃ ṭhapeti ce;

બહિ નીહરણત્થાય, નાવહારોપિ નીહટે.

Bahi nīharaṇatthāya, nāvahāropi nīhaṭe.

૨૧૩.

213.

ઠપિતે ઠિતયાને વા, પયોગેન વિના ગતે;

Ṭhapite ṭhitayāne vā, payogena vinā gate;

સતિપિ થેય્યચિત્તસ્મિં, અવહારો ન વિજ્જતિ.

Satipi theyyacittasmiṃ, avahāro na vijjati.

૨૧૪.

214.

સચે પાજેતિ તં યાનં, ઠપેત્વા યાનકે મણિં;

Sace pājeti taṃ yānaṃ, ṭhapetvā yānake maṇiṃ;

સિયા પારાજિકં તસ્સ, સીમાતિક્કમને પન.

Siyā pārājikaṃ tassa, sīmātikkamane pana.

૨૧૫.

215.

સુઙ્કટ્ઠાને મતં સુઙ્કં, ગન્તું દત્વાવ વટ્ટતિ;

Suṅkaṭṭhāne mataṃ suṅkaṃ, gantuṃ datvāva vaṭṭati;

સેસો ઇધ કથામગ્ગો, અરઞ્ઞટ્ઠકથાસમો.

Seso idha kathāmaggo, araññaṭṭhakathāsamo.

સુઙ્કઘાતકથા.

Suṅkaghātakathā.

૨૧૬.

216.

અન્તોજાતં ધનક્કીતં, દિન્નં વા પન કેનચિ;

Antojātaṃ dhanakkītaṃ, dinnaṃ vā pana kenaci;

દાસં કરમરાનીતં, હરન્તસ્સ પરાજયો.

Dāsaṃ karamarānītaṃ, harantassa parājayo.

૨૧૭.

217.

ભુજિસ્સં વા હરન્તસ્સ, માનુસં માતરાપિ વા;

Bhujissaṃ vā harantassa, mānusaṃ mātarāpi vā;

પિતરાઠપિતં વાપિ, અવહારો ન વિજ્જતિ.

Pitarāṭhapitaṃ vāpi, avahāro na vijjati.

૨૧૮.

218.

તં પલાપેતુકામોવ, ઉક્ખિપિત્વા ભુજેહિ વા;

Taṃ palāpetukāmova, ukkhipitvā bhujehi vā;

તં ઠિતટ્ઠાનતો કિઞ્ચિ, સઙ્કામેતિ પરાજયો.

Taṃ ṭhitaṭṭhānato kiñci, saṅkāmeti parājayo.

૨૧૯.

219.

તજ્જેત્વા પદસા દાસં, નેન્તસ્સ પદવારતો;

Tajjetvā padasā dāsaṃ, nentassa padavārato;

હોન્તિ આપત્તિયો વુત્તા, તસ્સ થુલ્લચ્ચયાદયો.

Honti āpattiyo vuttā, tassa thullaccayādayo.

૨૨૦.

220.

હત્થાદીસુ ગહેત્વા તં, કડ્ઢતોપિ પરાજયો;

Hatthādīsu gahetvā taṃ, kaḍḍhatopi parājayo;

‘‘ગચ્છ યાહિ પલાયા’’તિ, વદતોપિ અયં નયો.

‘‘Gaccha yāhi palāyā’’ti, vadatopi ayaṃ nayo.

૨૨૧.

221.

વેગસાવ પલાયન્તં, ‘‘પલાયા’’તિ ચ ભાસતો;

Vegasāva palāyantaṃ, ‘‘palāyā’’ti ca bhāsato;

હોતિ પારાજિકેનસ્સ, અનાપત્તિ હિ ભિક્ખુનો.

Hoti pārājikenassa, anāpatti hi bhikkhuno.

૨૨૨.

222.

સણિકં પન ગચ્છન્તં, સચે વદતિ સોપિ ચ;

Saṇikaṃ pana gacchantaṃ, sace vadati sopi ca;

સીઘં ગચ્છતિ ચે તસ્સ, વચનેન પરાજયો.

Sīghaṃ gacchati ce tassa, vacanena parājayo.

૨૨૩.

223.

પલાયિત્વા સચે અઞ્ઞં, ગામં વા નિગમમ્પિ વા;

Palāyitvā sace aññaṃ, gāmaṃ vā nigamampi vā;

ગતં દિસ્વા તતો તઞ્ચે, પલાપેતિ પરાજયો.

Gataṃ disvā tato tañce, palāpeti parājayo.

પાણકથા.

Pāṇakathā.

૨૨૪.

224.

થેય્યા સપ્પકરણ્ડં ચે, પરામસતિ દુક્કટં;

Theyyā sappakaraṇḍaṃ ce, parāmasati dukkaṭaṃ;

ફન્દાપેતિ યથાવત્થું, ઠાનતો ચાવને ચુતો.

Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānato cāvane cuto.

૨૨૫.

225.

ઉગ્ઘાટેત્વા કરણ્ડં તુ, સપ્પમુદ્ધરતો પન;

Ugghāṭetvā karaṇḍaṃ tu, sappamuddharato pana;

કરણ્ડતલતો મુત્તે, નઙ્ગુટ્ઠે તુ પરાજયો.

Karaṇḍatalato mutte, naṅguṭṭhe tu parājayo.

૨૨૬.

226.

ઘંસિત્વા કડ્ઢતો સપ્પં, નઙ્ગુટ્ઠે મુખવટ્ટિતો;

Ghaṃsitvā kaḍḍhato sappaṃ, naṅguṭṭhe mukhavaṭṭito;

તસ્સ સપ્પકરણ્ડસ્સ, મુત્તમત્તે પરાજયો.

Tassa sappakaraṇḍassa, muttamatte parājayo.

૨૨૭.

227.

કરણ્ડં વિવરિત્વા ચે, પક્કોસન્તસ્સ નામતો;

Karaṇḍaṃ vivaritvā ce, pakkosantassa nāmato;

સો નિક્ખમતિ ચે સપ્પો, તસ્સ પારાજિકં સિયા.

So nikkhamati ce sappo, tassa pārājikaṃ siyā.

૨૨૮.

228.

તથા કત્વા તુ મણ્ડૂક-મૂસિકાનં રવમ્પિ વા;

Tathā katvā tu maṇḍūka-mūsikānaṃ ravampi vā;

પક્કોસન્તસ્સ નામેન, નિક્ખન્તેપિ પરાજયો.

Pakkosantassa nāmena, nikkhantepi parājayo.

૨૨૯.

229.

મુખં અવિવરિત્વાવ, કરોન્તસ્સેવમેવ ચ;

Mukhaṃ avivaritvāva, karontassevameva ca;

યેન કેનચિ નિક્ખન્તે, સપ્પે પારાજિકં સિયા.

Yena kenaci nikkhante, sappe pārājikaṃ siyā.

૨૩૦.

230.

મુખે વિવરિતે સપ્પો, સયમેવ પલાયતિ;

Mukhe vivarite sappo, sayameva palāyati;

ન પક્કોસતિ ચે તસ્સ, ભણ્ડદેય્યમુદીરિતં.

Na pakkosati ce tassa, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ.

અપદકથા.

Apadakathā.

૨૩૧.

231.

થેય્યચિત્તેન યો હત્થિં, કરોતામસનાદયો;

Theyyacittena yo hatthiṃ, karotāmasanādayo;

હોન્તિ આપત્તિયો તસ્સ, તિવિધા દુક્કટાદયો.

Honti āpattiyo tassa, tividhā dukkaṭādayo.

૨૩૨.

232.

સાલાયં ઠિતહત્થિસ્સ, અન્તોવત્થઙ્ગણેસુપિ;

Sālāyaṃ ṭhitahatthissa, antovatthaṅgaṇesupi;

ઠાનં સાલા ચ વત્થુ ચ, અઙ્ગણં સકલં સિયા.

Ṭhānaṃ sālā ca vatthu ca, aṅgaṇaṃ sakalaṃ siyā.

૨૩૩.

233.

અબદ્ધસ્સ હિ બદ્ધસ્સ, ઠિતટ્ઠાનઞ્ચ બન્ધનં;

Abaddhassa hi baddhassa, ṭhitaṭṭhānañca bandhanaṃ;

તસ્મા તેસં વસા હત્થિં, હરતો કારયે બુધો.

Tasmā tesaṃ vasā hatthiṃ, harato kāraye budho.

૨૩૪.

234.

નગરસ્સ બહિદ્ધા તુ, ઠિતસ્સ પન હત્થિનો;

Nagarassa bahiddhā tu, ṭhitassa pana hatthino;

ઠિતટ્ઠાનં ભવે ઠાનં, પદવારેન કારયે.

Ṭhitaṭṭhānaṃ bhave ṭhānaṃ, padavārena kāraye.

૨૩૫.

235.

નિપન્નસ્સ ગજસ્સેકં, ઠાનં તં ઉટ્ઠપેતિ ચે;

Nipannassa gajassekaṃ, ṭhānaṃ taṃ uṭṭhapeti ce;

તસ્મિં ઉટ્ઠિતમત્તે તુ, તસ્સ પારાજિકં સિયા.

Tasmiṃ uṭṭhitamatte tu, tassa pārājikaṃ siyā.

૨૩૬.

236.

એસેવ ચ નયો ઞેય્યો, તુરઙ્ગમહિસાદિસુ;

Eseva ca nayo ñeyyo, turaṅgamahisādisu;

નત્થિ કિઞ્ચિપિ વત્તબ્બં, દ્વિપદેપિ બહુપ્પદે.

Natthi kiñcipi vattabbaṃ, dvipadepi bahuppade.

ચતુપ્પદકથા.

Catuppadakathā.

૨૩૭.

237.

પરેસન્તિ વિજાનિત્વા, પરેસં સન્તકં ધનં;

Paresanti vijānitvā, paresaṃ santakaṃ dhanaṃ;

ગરુકં થેય્યચિત્તેન, ઠાના ચાવેતિ ચે ચુતો.

Garukaṃ theyyacittena, ṭhānā cāveti ce cuto.

૨૩૮.

238.

અનાપત્તિ સસઞ્ઞિસ્સ, તિરચ્છાનપરિગ્ગહે;

Anāpatti sasaññissa, tiracchānapariggahe;

તાવકાલિકવિસ્સાસ-ગ્ગાહે પેતપરિગ્ગહે.

Tāvakālikavissāsa-ggāhe petapariggahe.

૨૩૯.

239.

યો પનેત્થ ચ વત્તબ્બો, પાળિમુત્તવિનિચ્છયો;

Yo panettha ca vattabbo, pāḷimuttavinicchayo;

તં મયં પરતોયેવ, ભણિસ્સામ પકિણ્ણકે.

Taṃ mayaṃ paratoyeva, bhaṇissāma pakiṇṇake.

૨૪૦.

240.

પરાજિતાનેકમલેન વુત્તં;

Parājitānekamalena vuttaṃ;

પારાજિકં યં દુતિયં જિનેન;

Pārājikaṃ yaṃ dutiyaṃ jinena;

વુત્તો સમાસેન મયસ્સ ચત્થો;

Vutto samāsena mayassa cattho;

વત્તું અસેસેન હિ કો સમત્થો.

Vattuṃ asesena hi ko samattho.

ઇતિ વિનયવિનિચ્છયે દુતિયપારાજિકકથા નિટ્ઠિતા.

Iti vinayavinicchaye dutiyapārājikakathā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact