| Library / Tipiṭaka / తిపిటక • Tipiṭaka / అఙ్గుత్తరనికాయ • Aṅguttaranikāya |
౯. దానమహప్ఫలసుత్తం
9. Dānamahapphalasuttaṃ
౫౨. ఏకం సమయం భగవా చమ్పాయం విహరతి గగ్గరాయ పోక్ఖరణియా తీరే. అథ ఖో సమ్బహులా చమ్పేయ్యకా ఉపాసకా యేన ఆయస్మా సారిపుత్తో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో చమ్పేయ్యకా ఉపాసకా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచుం – ‘‘చిరస్సుతా నో, భన్తే 1, భగవతో సమ్ముఖా ధమ్మీకథా. సాధు మయం, భన్తే, లభేయ్యామ భగవతో సమ్ముఖా ధమ్మిం కథం 2 సవనాయా’’తి. ‘‘తేనహావుసో, తదహుపోసథే ఆగచ్ఛేయ్యాథ, అప్పేవ నామ లభేయ్యాథ భగవతో సమ్ముఖా 3 ధమ్మిం కథం సవనాయా’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో చమ్పేయ్యకా ఉపాసకా ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స పటిస్సుత్వా ఉట్ఠాయాసనా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కమింసు.
52. Ekaṃ samayaṃ bhagavā campāyaṃ viharati gaggarāya pokkharaṇiyā tīre. Atha kho sambahulā campeyyakā upāsakā yena āyasmā sāriputto tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho campeyyakā upāsakā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavocuṃ – ‘‘cirassutā no, bhante 4, bhagavato sammukhā dhammīkathā. Sādhu mayaṃ, bhante, labheyyāma bhagavato sammukhā dhammiṃ kathaṃ 5 savanāyā’’ti. ‘‘Tenahāvuso, tadahuposathe āgaccheyyātha, appeva nāma labheyyātha bhagavato sammukhā 6 dhammiṃ kathaṃ savanāyā’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho campeyyakā upāsakā āyasmato sāriputtassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṃ sāriputtaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkamiṃsu.
అథ ఖో చమ్పేయ్యకా ఉపాసకా తదహుపోసథే యేనాయస్మా సారిపుత్తో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠంసు. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో తేహి చమ్పేయ్యకేహి ఉపాసకేహి సద్ధిం యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో భగవన్తం ఏతదవోచ –
Atha kho campeyyakā upāsakā tadahuposathe yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Atha kho āyasmā sāriputto tehi campeyyakehi upāsakehi saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘సియా ను ఖో, భన్తే, ఇధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం న మహప్ఫలం హోతి న మహానిసంసం; సియా పన, భన్తే, ఇధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం మహప్ఫలం హోతి మహానిసంస’’న్తి? ‘‘సియా, సారిపుత్త, ఇధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం న మహప్ఫలం హోతి న మహానిసంసం; సియా పన, సారిపుత్త, ఇధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం మహప్ఫలం హోతి మహానిసంస’’న్తి. ‘‘కో ను ఖో, భన్తే, హేతు కో పచ్చయో యేన మిధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం న మహప్ఫలం హోతి న మహానిసంసం; కో ను ఖో, భన్తే, హేతు కో పచ్చయో యేన మిధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం మహప్ఫలం హోతి మహానిసంస’’న్తి?
‘‘Siyā nu kho, bhante, idhekaccassa tādisaṃyeva dānaṃ dinnaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ; siyā pana, bhante, idhekaccassa tādisaṃyeva dānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsa’’nti? ‘‘Siyā, sāriputta, idhekaccassa tādisaṃyeva dānaṃ dinnaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ; siyā pana, sāriputta, idhekaccassa tādisaṃyeva dānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsa’’nti. ‘‘Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo yena midhekaccassa tādisaṃyeva dānaṃ dinnaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ; ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo yena midhekaccassa tādisaṃyeva dānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsa’’nti?
‘‘ఇధ, సారిపుత్త, ఏకచ్చో సాపేఖో 7 దానం దేతి, పతిబద్ధచిత్తో 8 దానం దేతి, సన్నిధిపేఖో దానం దేతి, ‘ఇమం పేచ్చ పరిభుఞ్జిస్సామీ’తి దానం దేతి. సో తం దానం దేతి సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా అన్నం పానం వత్థం యానం మాలాగన్ధవిలేపనం సేయ్యావసథపదీపేయ్యం. తం కిం మఞ్ఞసి, సారిపుత్త, దదేయ్య ఇధేకచ్చో ఏవరూపం దాన’’న్తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’.
‘‘Idha, sāriputta, ekacco sāpekho 9 dānaṃ deti, patibaddhacitto 10 dānaṃ deti, sannidhipekho dānaṃ deti, ‘imaṃ pecca paribhuñjissāmī’ti dānaṃ deti. So taṃ dānaṃ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. Taṃ kiṃ maññasi, sāriputta, dadeyya idhekacco evarūpaṃ dāna’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
‘‘తత్ర, సారిపుత్త, య్వాయం సాపేఖో దానం దేతి , పతిబద్ధచిత్తో దానం దేతి, సన్నిధిపేఖో దానం దేతి, ‘ఇమం పేచ్చ పరిభుఞ్జిస్సామీ’తి దానం దేతి. సో తం దానం దత్వా కాయస్స భేదా పరం మరణా చాతుమహారాజికానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జతి. సో తం కమ్మం ఖేపేత్వా తం ఇద్ధిం తం యసం తం ఆధిపచ్చం ఆగామీ హోతి ఆగన్తా ఇత్థత్తం.
‘‘Tatra, sāriputta, yvāyaṃ sāpekho dānaṃ deti , patibaddhacitto dānaṃ deti, sannidhipekho dānaṃ deti, ‘imaṃ pecca paribhuñjissāmī’ti dānaṃ deti. So taṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. So taṃ kammaṃ khepetvā taṃ iddhiṃ taṃ yasaṃ taṃ ādhipaccaṃ āgāmī hoti āgantā itthattaṃ.
‘‘ఇధ పన, సారిపుత్త, ఏకచ్చో న హేవ ఖో సాపేఖో దానం దేతి, న పతిబద్ధచిత్తో దానం దేతి, న సన్నిధిపేఖో దానం దేతి, న ‘ఇమం పేచ్చ పరిభుఞ్జిస్సామీ’తి దానం దేతి; అపి చ ఖో ‘సాహు దాన’న్తి దానం దేతి…పే॰… నపి ‘సాహు దాన’న్తి దానం దేతి; అపి చ ఖో ‘దిన్నపుబ్బం కతపుబ్బం పితుపితామహేహి న అరహామి పోరాణం కులవంసం హాపేతు’న్తి దానం దేతి…పే॰… నపి ‘దిన్నపుబ్బం కతపుబ్బం పితుపితామహేహి న అరహామి పోరాణం కులవంసం హాపేతు’న్తి దానం దేతి; అపి చ ఖో ‘అహం పచామి, ఇమే న పచన్తి, నారహామి పచన్తో అపచన్తానం దానం అదాతు’న్తి దానం దేతి…పే॰… నపి ‘అహం పచామి, ఇమే న పచన్తి, నారహామి పచన్తో అపచన్తానం దానం అదాతు’న్తి దానం దేతి; అపి చ ఖో ‘యథా తేసం పుబ్బకానం ఇసీనం తాని మహాయఞ్ఞాని అహేసుం, సేయ్యథిదం – అట్ఠకస్స వామకస్స వామదేవస్స వేస్సామిత్తస్స యమదగ్గినో అఙ్గీరసస్స భారద్వాజస్స వాసేట్ఠస్స కస్సపస్స భగునో, ఏవం మే అయం దానసంవిభాగో భవిస్సతీ’తి దానం దేతి…పే॰… నపి ‘యథా తేసం పుబ్బకానం ఇసీనం తాని మహాయఞ్ఞాని అహేసుం, సేయ్యథిదం – అట్ఠకస్స వామకస్స వామదేవస్స వేస్సామిత్తస్స యమదగ్గినో అఙ్గీరసస్స భారద్వాజస్స వాసేట్ఠస్స కస్సపస్స భగునో, ఏవం మే అయం దానసంవిభాగో భవిస్సతీ’తి దానం దేతి; అపి చ ఖో ‘ఇమం మే దానం దదతో చిత్తం పసీదతి, అత్తమనతా సోమనస్సం ఉపజాయతీ’తి దానం దేతి…పే॰… నపి ‘ఇమం మే దానం దదతో చిత్తం పసీదతి, అత్తమనతా సోమనస్సం ఉపజాయతీ’తి దానం దేతి; అపి చ ఖో చిత్తాలఙ్కారచిత్తపరిక్ఖారం దానం దేతి. సో తం దానం దేతి సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా అన్నం పానం వత్థం యానం మాలాగన్ధవిలేపనం సేయ్యావసథపదీపేయ్యం. తం కిం మఞ్ఞసి, సారిపుత్త, దదేయ్య ఇధేకచ్చో ఏవరూపం దాన’’న్తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’.
‘‘Idha pana, sāriputta, ekacco na heva kho sāpekho dānaṃ deti, na patibaddhacitto dānaṃ deti, na sannidhipekho dānaṃ deti, na ‘imaṃ pecca paribhuñjissāmī’ti dānaṃ deti; api ca kho ‘sāhu dāna’nti dānaṃ deti…pe… napi ‘sāhu dāna’nti dānaṃ deti; api ca kho ‘dinnapubbaṃ katapubbaṃ pitupitāmahehi na arahāmi porāṇaṃ kulavaṃsaṃ hāpetu’nti dānaṃ deti…pe… napi ‘dinnapubbaṃ katapubbaṃ pitupitāmahehi na arahāmi porāṇaṃ kulavaṃsaṃ hāpetu’nti dānaṃ deti; api ca kho ‘ahaṃ pacāmi, ime na pacanti, nārahāmi pacanto apacantānaṃ dānaṃ adātu’nti dānaṃ deti…pe… napi ‘ahaṃ pacāmi, ime na pacanti, nārahāmi pacanto apacantānaṃ dānaṃ adātu’nti dānaṃ deti; api ca kho ‘yathā tesaṃ pubbakānaṃ isīnaṃ tāni mahāyaññāni ahesuṃ, seyyathidaṃ – aṭṭhakassa vāmakassa vāmadevassa vessāmittassa yamadaggino aṅgīrasassa bhāradvājassa vāseṭṭhassa kassapassa bhaguno, evaṃ me ayaṃ dānasaṃvibhāgo bhavissatī’ti dānaṃ deti…pe… napi ‘yathā tesaṃ pubbakānaṃ isīnaṃ tāni mahāyaññāni ahesuṃ, seyyathidaṃ – aṭṭhakassa vāmakassa vāmadevassa vessāmittassa yamadaggino aṅgīrasassa bhāradvājassa vāseṭṭhassa kassapassa bhaguno, evaṃ me ayaṃ dānasaṃvibhāgo bhavissatī’ti dānaṃ deti; api ca kho ‘imaṃ me dānaṃ dadato cittaṃ pasīdati, attamanatā somanassaṃ upajāyatī’ti dānaṃ deti…pe… napi ‘imaṃ me dānaṃ dadato cittaṃ pasīdati, attamanatā somanassaṃ upajāyatī’ti dānaṃ deti; api ca kho cittālaṅkāracittaparikkhāraṃ dānaṃ deti. So taṃ dānaṃ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. Taṃ kiṃ maññasi, sāriputta, dadeyya idhekacco evarūpaṃ dāna’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
‘‘తత్ర, సారిపుత్త, య్వాయం న హేవ 11 సాపేఖో దానం దేతి; న పతిబద్ధచిత్తో దానం దేతి; న సన్నిధిపేఖో దానం దేతి; న ‘ఇమం పేచ్చ పరిభుఞ్జిస్సామీ’తి దానం దేతి; నపి ‘సాహు దాన’న్తి దానం దేతి; నపి ‘దిన్నపుబ్బం కతపుబ్బం పితుపితామహేహి న అరహామి పోరాణం కులవంసం హాపేతు’న్తి దానం దేతి; నపి ‘అహం పచామి, ఇమే న పచన్తి, నారహామి పచన్తో అపచన్తానం దానం అదాతు’న్తి దానం దేతి; నపి ‘యథా తేసం పుబ్బకానం ఇసీనం తాని మహాయఞ్ఞాని అహేసుం, సేయ్యథిదం – అట్ఠకస్స వామకస్స వామదేవస్స వేస్సామిత్తస్స యమదగ్గినో అఙ్గీరసస్స భారద్వాజస్స వాసేట్ఠస్స కస్సపస్స భగునో, ఏవం మే అయం దానసంవిభాగో భవిస్సతీ’తి దానం దేతి; నపి ‘ఇమం మే దానం దదతో చిత్తం పసీదతి, అత్తమనతా సోమనస్సం ఉపజాయతీ’తి దానం దేతి; అపి చ ఖో చిత్తాలఙ్కారచిత్తపరిక్ఖారం దానం దేతి. సో తం దానం దత్వా కాయస్స భేదా పరం మరణా బ్రహ్మకాయికానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జతి. సో తం కమ్మం ఖేపేత్వా తం ఇద్ధిం తం యసం తం ఆధిపచ్చం అనాగామీ హోతి అనాగన్తా ఇత్థత్తం. అయం ఖో, సారిపుత్త, హేతు అయం పచ్చయో యేన మిధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం న మహప్ఫలం హోతి న మహానిసంసం. అయం పన, సారిపుత్త, హేతు అయం పచ్చయో యేన మిధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం మహప్ఫలం హోతి మహానిసంస’’న్తి. నవమం.
‘‘Tatra, sāriputta, yvāyaṃ na heva 12 sāpekho dānaṃ deti; na patibaddhacitto dānaṃ deti; na sannidhipekho dānaṃ deti; na ‘imaṃ pecca paribhuñjissāmī’ti dānaṃ deti; napi ‘sāhu dāna’nti dānaṃ deti; napi ‘dinnapubbaṃ katapubbaṃ pitupitāmahehi na arahāmi porāṇaṃ kulavaṃsaṃ hāpetu’nti dānaṃ deti; napi ‘ahaṃ pacāmi, ime na pacanti, nārahāmi pacanto apacantānaṃ dānaṃ adātu’nti dānaṃ deti; napi ‘yathā tesaṃ pubbakānaṃ isīnaṃ tāni mahāyaññāni ahesuṃ, seyyathidaṃ – aṭṭhakassa vāmakassa vāmadevassa vessāmittassa yamadaggino aṅgīrasassa bhāradvājassa vāseṭṭhassa kassapassa bhaguno, evaṃ me ayaṃ dānasaṃvibhāgo bhavissatī’ti dānaṃ deti; napi ‘imaṃ me dānaṃ dadato cittaṃ pasīdati, attamanatā somanassaṃ upajāyatī’ti dānaṃ deti; api ca kho cittālaṅkāracittaparikkhāraṃ dānaṃ deti. So taṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā brahmakāyikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. So taṃ kammaṃ khepetvā taṃ iddhiṃ taṃ yasaṃ taṃ ādhipaccaṃ anāgāmī hoti anāgantā itthattaṃ. Ayaṃ kho, sāriputta, hetu ayaṃ paccayo yena midhekaccassa tādisaṃyeva dānaṃ dinnaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ. Ayaṃ pana, sāriputta, hetu ayaṃ paccayo yena midhekaccassa tādisaṃyeva dānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsa’’nti. Navamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
అట్ఠకథా • Aṭṭhakathā / సుత్తపిటక (అట్ఠకథా) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / అఙ్గుత్తరనికాయ (అట్ఠకథా) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ౯. దానమహప్ఫలసుత్తవణ్ణనా • 9. Dānamahapphalasuttavaṇṇanā
టీకా • Tīkā / సుత్తపిటక (టీకా) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / అఙ్గుత్తరనికాయ (టీకా) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ౯. దానమహప్ఫలసుత్తవణ్ణనా • 9. Dānamahapphalasuttavaṇṇanā
