| Library / Tipiṭaka / ཏིཔིཊཀ • Tipiṭaka / སཾཡུཏྟནིཀཱཡ • Saṃyuttanikāya |
༣. ཙུནྡསུཏྟཾ
3. Cundasuttaṃ
༣༧༩. ཨེཀཾ སམཡཾ བྷགཝཱ སཱཝཏྠིཡཾ ཝིཧརཏི ཛེཏཝནེ ཨནཱཐཔིཎྜིཀསྶ ཨཱརཱམེ། ཏེན ཁོ པན སམཡེན ཨཱཡསྨཱ སཱརིཔུཏྟོ མགདྷེསུ ཝིཧརཏི ནཱལཀགཱམཀེ ཨཱབཱདྷིཀོ དུཀྑིཏོ བཱལ༹ྷགིལཱནོ། ཙུནྡོ ཙ སམཎུདྡེསོ ཨཱཡསྨཏོ སཱརིཔུཏྟསྶ ཨུཔཊྛཱཀོ ཧོཏི།
379. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto magadhesu viharati nālakagāmake ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. Cundo ca samaṇuddeso āyasmato sāriputtassa upaṭṭhāko hoti.
ཨཐ ཁོ ཨཱཡསྨཱ སཱརིཔུཏྟོ ཏེནེཝ ཨཱབཱདྷེན པརིནིབྦཱཡི། ཨཐ ཁོ ཙུནྡོ སམཎུདྡེསོ ཨཱཡསྨཏོ སཱརིཔུཏྟསྶ པཏྟཙཱིཝརམཱདཱཡ ཡེན སཱཝཏྠི ཛེཏཝནཾ ཨནཱཐཔིཎྜིཀསྶ ཨཱརཱམོ ཡེནཱཡསྨཱ ཨཱནནྡོ ཏེནུཔསངྐམི; ཨུཔསངྐམིཏྭཱ ཨཱཡསྨནྟཾ ཨཱནནྡཾ ཨབྷིཝཱདེཏྭཱ ཨེཀམནྟཾ ནིསཱིདི། ཨེཀམནྟཾ ནིསིནྣོ ཁོ ཙུནྡོ སམཎུདྡེསོ ཨཱཡསྨནྟཾ ཨཱནནྡཾ ཨེཏདཝོཙ – ‘‘ཨཱཡསྨཱ, བྷནྟེ, སཱརིཔུཏྟོ པརིནིབྦུཏོ། ཨིདམསྶ པཏྟཙཱིཝར’’ནྟི།
Atha kho āyasmā sāriputto teneva ābādhena parinibbāyi. Atha kho cundo samaṇuddeso āyasmato sāriputtassa pattacīvaramādāya yena sāvatthi jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho cundo samaṇuddeso āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘āyasmā, bhante, sāriputto parinibbuto. Idamassa pattacīvara’’nti.
‘‘ཨཏྠི ཁོ ཨིདཾ, ཨཱཝུསོ ཙུནྡ, ཀཐཱཔཱབྷཏཾ བྷགཝནྟཾ དསྶནཱཡ། ཨཱཡཱམཱཝུསོ ཙུནྡ, ཡེན བྷགཝཱ ཏེནུཔསངྐམིསྶཱམ; ཨུཔསངྐམིཏྭཱ བྷགཝཏོ ཨེཏམཏྠཾ ཨཱརོཙེསྶཱམཱ’’ཏི། ‘‘ཨེཝཾ, བྷནྟེ’’ཏི ཁོ ཙུནྡོ སམཎུདྡེསོ ཨཱཡསྨཏོ ཨཱནནྡསྶ པཙྩསྶོསི།
‘‘Atthi kho idaṃ, āvuso cunda, kathāpābhataṃ bhagavantaṃ dassanāya. Āyāmāvuso cunda, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṃ ārocessāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho cundo samaṇuddeso āyasmato ānandassa paccassosi.
ཨཐ ཁོ ཨཱཡསྨཱ ཙ ཨཱནནྡོ ཙུནྡོ ཙ སམཎུདྡེསོ ཡེན བྷགཝཱ ཏེནུཔསངྐམིཾསུ; ཨུཔསངྐམིཏྭཱ བྷགཝནྟཾ ཨབྷིཝཱདེཏྭཱ ཨེཀམནྟཾ ནིསཱིདིཾསུ། ཨེཀམནྟཾ ནིསིནྣོ ཁོ ཨཱཡསྨཱ ཨཱནནྡོ བྷགཝནྟཾ ཨེཏདཝོཙ – ‘‘ཨཡཾ, བྷནྟེ, ཙུནྡོ སམཎུདྡེསོ ཨེཝམཱཧ – ‘ཨཱཡསྨཱ, བྷནྟེ, སཱརིཔུཏྟོ པརིནིབྦུཏོ; ཨིདམསྶ པཏྟཙཱིཝར’ནྟི། ཨཔི ཙ མེ, བྷནྟེ, མདྷུརཀཛཱཏོ ཝིཡ ཀཱཡོ, དིསཱཔི མེ ན པཀྑཱཡནྟི, དྷམྨཱཔི མཾ ནཔྤཊིབྷནྟི ‘ཨཱཡསྨཱ སཱརིཔུཏྟོ པརིནིབྦུཏོ’ཏི སུཏྭཱ’’།
Atha kho āyasmā ca ānando cundo ca samaṇuddeso yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ayaṃ, bhante, cundo samaṇuddeso evamāha – ‘āyasmā, bhante, sāriputto parinibbuto; idamassa pattacīvara’nti. Api ca me, bhante, madhurakajāto viya kāyo, disāpi me na pakkhāyanti, dhammāpi maṃ nappaṭibhanti ‘āyasmā sāriputto parinibbuto’ti sutvā’’.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏེ, ཨཱནནྡ, སཱརིཔུཏྟོ སཱིལཀྑནྡྷཾ ཝཱ ཨཱདཱཡ པརིནིབྦུཏོ, སམཱདྷིཀྑནྡྷཾ ཝཱ ཨཱདཱཡ པརིནིབྦུཏོ, པཉྙཱཀྑནྡྷཾ ཝཱ ཨཱདཱཡ པརིནིབྦུཏོ, ཝིམུཏྟིཀྑནྡྷཾ ཝཱ ཨཱདཱཡ པརིནིབྦུཏོ, ཝིམུཏྟིཉཱཎདསྶནཀྑནྡྷཾ ཝཱ ཨཱདཱཡ པརིནིབྦུཏོ’’ཏི? ‘‘ན ཙ ཁོ མེ, བྷནྟེ, ཨཱཡསྨཱ སཱརིཔུཏྟོ སཱིལཀྑནྡྷཾ ཝཱ ཨཱདཱཡ པརིནིབྦུཏོ, སམཱདྷིཀྑནྡྷཾ ཝཱ…པེ॰… པཉྙཱཀྑནྡྷཾ ཝཱ… ཝིམུཏྟིཀྑནྡྷཾ ཝཱ… ཝིམུཏྟིཉཱཎདསྶནཀྑནྡྷཾ ཝཱ ཨཱདཱཡ པརིནིབྦུཏོ། ཨཔི ཙ མེ, བྷནྟེ, ཨཱཡསྨཱ སཱརིཔུཏྟོ ཨོཝཱདཀོ ཨཧོསི ཨོཏིཎྞོ ཝིཉྙཱཔཀོ སནྡསྶཀོ སམཱདཔཀོ སམུཏྟེཛཀོ སམྤཧཾསཀོ, ཨཀིལཱསུ དྷམྨདེསནཱཡ, ཨནུགྒཱཧཀོ སབྲཧྨཙཱརཱིནཾ། ཏཾ མཡཾ ཨཱཡསྨཏོ སཱརིཔུཏྟསྶ དྷམྨོཛཾ དྷམྨབྷོགཾ དྷམྨཱནུགྒཧཾ ཨནུསྶརཱམཱ’’ཏི།
‘‘Kiṃ nu kho te, ānanda, sāriputto sīlakkhandhaṃ vā ādāya parinibbuto, samādhikkhandhaṃ vā ādāya parinibbuto, paññākkhandhaṃ vā ādāya parinibbuto, vimuttikkhandhaṃ vā ādāya parinibbuto, vimuttiñāṇadassanakkhandhaṃ vā ādāya parinibbuto’’ti? ‘‘Na ca kho me, bhante, āyasmā sāriputto sīlakkhandhaṃ vā ādāya parinibbuto, samādhikkhandhaṃ vā…pe… paññākkhandhaṃ vā… vimuttikkhandhaṃ vā… vimuttiñāṇadassanakkhandhaṃ vā ādāya parinibbuto. Api ca me, bhante, āyasmā sāriputto ovādako ahosi otiṇṇo viññāpako sandassako samādapako samuttejako sampahaṃsako, akilāsu dhammadesanāya, anuggāhako sabrahmacārīnaṃ. Taṃ mayaṃ āyasmato sāriputtassa dhammojaṃ dhammabhogaṃ dhammānuggahaṃ anussarāmā’’ti.
‘‘ནནུ ཏཾ, ཨཱནནྡ, མཡཱ པཊིཀཙྩེཝ 1 ཨཀྑཱཏཾ – ‘སབྦེཧི པིཡེཧི མནཱཔེཧི ནཱནཱབྷཱཝོ ཝིནཱབྷཱཝོ ཨཉྙཐཱབྷཱཝོ ། ཏཾ ཀུཏེཏྠ, ཨཱནནྡ, ལབྦྷཱ! ཡཾ ཏཾ ཛཱཏཾ བྷཱུཏཾ སངྑཏཾ པལོཀདྷམྨཾ, ཏཾ ཝཏ མཱ པལུཛྫཱིཏི – ནེཏཾ ཋཱནཾ ཝིཛྫཏི། སེཡྻཐཱཔི, ཨཱནནྡ, མཧཏོ རུཀྑསྶ ཏིཊྛཏོ སཱརཝཏོ ཡོ མཧནྟཏརོ ཁནྡྷོ སོ པལུཛྫེཡྻ; ཨེཝམེཝ ཁོ ཨཱནནྡ, མཧཏོ བྷིཀྑུསངྒྷསྶ ཏིཊྛཏོ སཱརཝཏོ སཱརིཔུཏྟོ པརིནིབྦུཏོ། ཏཾ ཀུཏེཏྠ, ཨཱནནྡ, ལབྦྷཱ! ཡཾ ཏཾ ཛཱཏཾ བྷཱུཏཾ སངྑཏཾ པལོཀདྷམྨཾ, ཏཾ ཝཏ མཱ པལུཛྫཱི’ཏི – ནེཏཾ ཋཱནཾ ཝིཛྫཏི། ཏསྨཱཏིཧཱནནྡ, ཨཏྟདཱིཔཱ ཝིཧརཐ ཨཏྟསརཎཱ ཨནཉྙསརཎཱ, དྷམྨདཱིཔཱ དྷམྨསརཎཱ ཨནཉྙསརཎཱ།
‘‘Nanu taṃ, ānanda, mayā paṭikacceva 2 akkhātaṃ – ‘sabbehi piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo . Taṃ kutettha, ānanda, labbhā! Yaṃ taṃ jātaṃ bhūtaṃ saṅkhataṃ palokadhammaṃ, taṃ vata mā palujjīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Seyyathāpi, ānanda, mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato yo mahantataro khandho so palujjeyya; evameva kho ānanda, mahato bhikkhusaṅghassa tiṭṭhato sāravato sāriputto parinibbuto. Taṃ kutettha, ānanda, labbhā! Yaṃ taṃ jātaṃ bhūtaṃ saṅkhataṃ palokadhammaṃ, taṃ vata mā palujjī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Tasmātihānanda, attadīpā viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā.
‘‘ཀཐཉྩཱནནྡ, བྷིཀྑུ ཨཏྟདཱིཔོ ཝིཧརཏི ཨཏྟསརཎོ ཨནཉྙསརཎོ, དྷམྨདཱིཔོ དྷམྨསརཎོ ཨནཉྙསརཎོ? ཨིདྷཱནནྡ, བྷིཀྑུ ཀཱཡེ ཀཱཡཱནུཔསྶཱི ཝིཧརཏི ཨཱཏཱཔཱི སམྤཛཱནོ སཏིམཱ, ཝིནེཡྻ ལོཀེ ཨབྷིཛ྄ཛྷཱདོམནསྶཾ; ཝེདནཱསུ…པེ॰… ཙིཏྟེ…པེ॰… དྷམྨེསུ དྷམྨཱནུཔསྶཱི ཝིཧརཏི ཨཱཏཱཔཱི སམྤཛཱནོ སཏིམཱ, ཝིནེཡྻ ལོཀེ ཨབྷིཛ྄ཛྷཱདོམནསྶཾ། ཨེཝཾ ཁོ, ཨཱནནྡ, བྷིཀྑུ ཨཏྟདཱིཔོ ཝིཧརཏི ཨཏྟསརཎོ ཨནཉྙསརཎོ, དྷམྨདཱིཔོ དྷམྨསརཎོ ཨནཉྙསརཎོ། ཡེ ཧི ཀེཙི, ཨཱནནྡ, ཨེཏརཧི ཝཱ མམཙྩཡེ ཝཱ ཨཏྟདཱིཔཱ ཝིཧརིསྶནྟི ཨཏྟསརཎཱ ཨནཉྙསརཎཱ, དྷམྨདཱིཔཱ དྷམྨསརཎཱ ཨནཉྙསརཎཱ; ཏམཏགྒེ མེཏེ, ཨཱནནྡ, བྷིཀྑཱུ བྷཝིསྶནྟི ཡེ ཀེཙི སིཀྑཱཀཱམཱ’’ཏི། ཏཏིཡཾ།
‘‘Kathañcānanda, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo? Idhānanda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Evaṃ kho, ānanda, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo. Ye hi keci, ānanda, etarahi vā mamaccaye vā attadīpā viharissanti attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā; tamatagge mete, ānanda, bhikkhū bhavissanti ye keci sikkhākāmā’’ti. Tatiyaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ཨཊྛཀཐཱ • Aṭṭhakathā / སུཏྟཔིཊཀ (ཨཊྛཀཐཱ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / སཾཡུཏྟནིཀཱཡ (ཨཊྛཀཐཱ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ༣. ཙུནྡསུཏྟཝཎྞནཱ • 3. Cundasuttavaṇṇanā
ཊཱིཀཱ • Tīkā / སུཏྟཔིཊཀ (ཊཱིཀཱ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / སཾཡུཏྟནིཀཱཡ (ཊཱིཀཱ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ༣. ཙུནྡསུཏྟཝཎྞནཱ • 3. Cundasuttavaṇṇanā
