| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) |
៤. ចូឡទុក្ខក្ខន្ធសុត្តវណ្ណនា
4. Cūḷadukkhakkhandhasuttavaṇṇanā
១៧៥. សក្កេសូតិ ឯត្ថ យំ វត្តព្ពំ, តំ សតិបដ្ឋានសុត្តវណ្ណនាយំ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពន្តិ តំ ឯកទេសេន ទស្សេន្តោ ‘‘សោ ហី’’តិ អាហ។ តត្ថ យេន រាជកុមារា សក្យា នាម ជាតា, យតោ តេសំ និវាសដ្ឋានតាយ ជនបទោ តថា វុច្ចតិ, តំ វត្តព្ពន្តិ អាហ ‘‘សក្យានំ បន ឧប្បត្តិ អម្ពដ្ឋសុត្តេ អាគតាវា’’តិ។ កបិលវត្ថូតិ វុត្តំ បុរិមសញ្ញាវសេន។
175.Sakkesūti ettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ satipaṭṭhānasuttavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbanti taṃ ekadesena dassento ‘‘so hī’’ti āha. Tattha yena rājakumārā sakyā nāma jātā, yato tesaṃ nivāsaṭṭhānatāya janapado tathā vuccati, taṃ vattabbanti āha ‘‘sakyānaṃ pana uppatti ambaṭṭhasutte āgatāvā’’ti. Kapilavatthūti vuttaṃ purimasaññāvasena.
នានប្បការកន្តិ ‘‘លោភធម្មា’’តិ ពហុវចនស្ស និមិត្តំ វទតិ។ លោភោ ហិ តេន តេន អវត្ថាវិសេសេន បវត្តិអាការភេទេន ‘‘ឆន្ទោ រាគោតណ្ហា អាសត្តិ អបេក្ខា’’តិអាទិនា អនេកប្បភេទោ, លុព្ភនលក្ខណេន បន ‘‘លោភោ’’ត្វេវ វុច្ចតិ។ តេនាហ ‘‘នានប្បការកំ លោភំយេវា’’តិ។ តថា ‘‘ទោសោ បដិឃោ កោធោ ឧបនាហោ វិរោធោ’’តិអាទិនា, ‘‘មុយ្ហនំ អសមបេក្ខនំ អបច្ចវេក្ខណា ទុម្មេជ្ឈំ ពាល្យ’’ន្តិអាទិនា (ធ. ស. ៣៩០) ច ទោសមោហានំ នានប្បការតំ សន្ធាយាហ ‘‘ឥតរេសុបិ ទ្វីសុ ឯសេវ នយោ’’តិ។ បរិយាទិយិត្វាតិ បរិតោ សព្ពសោ អាទាយ។ គហេត្វាតិ អយមេត្ថ អត្ថោតិ អាហ ‘‘គហណេ អាគត’’ន្តិ។ បរិយាទិយតីតិ បរិក្ខីណោតិ។ ទី-សទ្ទញ្ហិ សទ្ទវិទូ ខយត្ថំ វទន្តិ។
Nānappakārakanti ‘‘lobhadhammā’’ti bahuvacanassa nimittaṃ vadati. Lobho hi tena tena avatthāvisesena pavattiākārabhedena ‘‘chando rāgotaṇhā āsatti apekkhā’’tiādinā anekappabhedo, lubbhanalakkhaṇena pana ‘‘lobho’’tveva vuccati. Tenāha ‘‘nānappakārakaṃ lobhaṃyevā’’ti. Tathā ‘‘doso paṭigho kodho upanāho virodho’’tiādinā, ‘‘muyhanaṃ asamapekkhanaṃ apaccavekkhaṇā dummejjhaṃ bālya’’ntiādinā (dha. sa. 390) ca dosamohānaṃ nānappakārataṃ sandhāyāha ‘‘itaresupi dvīsu eseva nayo’’ti. Pariyādiyitvāti parito sabbaso ādāya. Gahetvāti ayamettha atthoti āha ‘‘gahaṇe āgata’’nti. Pariyādiyatīti parikkhīṇoti. Dī-saddañhi saddavidū khayatthaṃ vadanti.
ឯកទាតិ អាមេឌិតលោបេន និទ្ទេសោតិ អាហ ‘‘ឯកេកស្មិំ កាលេ’’តិ។ លោភទោសមោហាតិ បឋមមគ្គេន បហីនាវសេសា លោភទោសមោហា។ និរវសេសា បហីយន្តិ, អញ្ញថា ទុតិយមគ្គេន កិំ កតំ សិយាតិ អធិប្បាយោ។ សមុទាចារប្បត្តំ បន ទិស្វា ‘‘អប្បហីនំ មេ អត្ថី’’តិបិ ជានាតិ។ ឯវំ កថំ និរវសេសប្បហានសញ្ញាតិ អាហ ‘‘អប្បហីនកំ…បេ.… សញ្ញី ហោតី’’តិ។ ឯវំ បឋមមគ្គេនេវ សមុច្ឆិន្នសំសយស្ស ‘‘កោ សុ នាម មេ ធម្មោ អជ្ឈត្តំ អប្បហីនោតិ ឯវំ សន្ធេហោ កថំ ឧប្បជ្ជតី’’តិ វត្វា ‘‘បណ្ណត្តិយា អកោវិទត្តា’’តិ ការណមាហ។ វិនយកុក្កុច្ចំ វិយ ហិ បណ្ណត្តិយំ អកុសលតាយ អរិយានម្បិ កត្ថចិ វិមតិមត្តំ ឧប្បជ្ជតិ យថា តំ សព្ពសោ អប្បហីនសម្មោហានន្តិ។ អត្តនោ អវិសយេ អនភិជាននំ បណ្ណត្តិកោសល្លេន កិមេត្ថ បយោជនំ, បច្ចវេក្ខណាមត្តេន អយមត្ថោ សិជ្ឈតីតិ ទស្សេន្តោ ‘‘កិំ តស្ស បច្ចវេក្ខណា នត្ថី’’តិ អាហ។ ឥតរោ ‘‘នត្ថី’’តិ ន សក្កា វត្តុន្តិ កត្វា ‘‘អត្ថី’’តិ វត្វា តត្ថ លព្ភមានវិភាគំ ទស្សេន្តោ ‘‘សា បនា’’តិអាទិមាហ។ តត្ថ សាតិ បច្ចវេក្ខណា។ សព្ពេសន្តិ សព្ពេសំ អរិយានំ។ យថា បរិបុណ្ណា ន ហោតិ, ន ឯវំ សព្ពសោ ន ហោតីតិ អាហ ‘‘ឥមាសុ បនា’’តិអាទិ។
Ekadāti āmeḍitalopena niddesoti āha ‘‘ekekasmiṃ kāle’’ti. Lobhadosamohāti paṭhamamaggena pahīnāvasesā lobhadosamohā. Niravasesā pahīyanti, aññathā dutiyamaggena kiṃ kataṃ siyāti adhippāyo. Samudācārappattaṃ pana disvā ‘‘appahīnaṃ me atthī’’tipi jānāti. Evaṃ kathaṃ niravasesappahānasaññāti āha ‘‘appahīnakaṃ…pe… saññī hotī’’ti. Evaṃ paṭhamamaggeneva samucchinnasaṃsayassa ‘‘ko su nāma me dhammo ajjhattaṃ appahīnoti evaṃ sandheho kathaṃ uppajjatī’’ti vatvā ‘‘paṇṇattiyā akovidattā’’ti kāraṇamāha. Vinayakukkuccaṃ viya hi paṇṇattiyaṃ akusalatāya ariyānampi katthaci vimatimattaṃ uppajjati yathā taṃ sabbaso appahīnasammohānanti. Attano avisaye anabhijānanaṃ paṇṇattikosallena kimettha payojanaṃ, paccavekkhaṇāmattena ayamattho sijjhatīti dassento ‘‘kiṃ tassa paccavekkhaṇā natthī’’ti āha. Itaro ‘‘natthī’’ti na sakkā vattunti katvā ‘‘atthī’’ti vatvā tattha labbhamānavibhāgaṃ dassento ‘‘sā panā’’tiādimāha. Tattha sāti paccavekkhaṇā. Sabbesanti sabbesaṃ ariyānaṃ. Yathā paripuṇṇā na hoti, na evaṃ sabbaso na hotīti āha ‘‘imāsu panā’’tiādi.
១៧៦. អជ្ឈត្តន្តិ និយកជ្ឈត្តំ អធិប្បេតន្តិ អាហ ‘‘តវ សន្តានេ’’តិ។ អប្បហីនោតិ អនវសេសតោ អប្បហីនោ។ ទុវិធេតិ វត្ថុកាមកិលេសកាមេ។ កិលេសកាមោបិ ហិ យទគ្គេន អស្សាទីយតិ, តទគ្គេន បរិភុញ្ជីយតិ។
176.Ajjhattanti niyakajjhattaṃ adhippetanti āha ‘‘tava santāne’’ti. Appahīnoti anavasesato appahīno. Duvidheti vatthukāmakilesakāme. Kilesakāmopi hi yadaggena assādīyati, tadaggena paribhuñjīyati.
១៧៧. អស្សាទីយតីតិ អស្សាទោ, សុខំ។ អប្បោ អប្បមត្តកោ អស្សាទោ ឯតេសូតិ អប្បស្សាទា។ តេនាហ ‘‘បរិត្តសុខា’’តិ។ បរិយេសនទុក្ខាទិហេតុកំ ទិដ្ឋធម្មិកំ តត្ថ ទុច្ចរិតចរណេន សម្បរាយិកញ្ច ទុក្ខមេត្ថ កាមេសុ ពហុកន្តិ ពហុទុក្ខា។ ពហុបាយាសាតិ ពហុបរិក្កិលេសា។ តេ បន បរិក្កិលេសា វក្ខមាននយេន ពហូយេវេត្ថ ទិដ្ឋធម្មិកាបីតិ អាហ ‘‘ទិដ្ឋធម្មិក…បេ.… ពហូ’’តិ។ តេ ច បរិក្កិលេសា យស្មា តំសមង្គិនោ ហិតបដិបត្តិយា អន្តរាយករា ឥធ ចេវ បរលោកេ ច អាទីនវការណញ្ច បវត្តន្តិ, តស្មា វុត្តំ ‘‘ទិដ្ឋធម្មិក…បេ.… ពហូ’’តិ។ ឯវំ ចេបីតិ ឯវំ ‘‘អប្បស្សាទា កាមា’’តិអាទិនា អាការេន។ នយេនាតិ ធម្មេន។ ការណេនាតិ យុត្តិយា។ សុដ្ឋុ ទិដ្ឋំ ហោតីតិ សម្ពន្ធោ។ វិបស្សនាបញ្ញាយាតិ អរិយមគ្គបញ្ញាយ។ សា ចត្តារិបិ សច្ចានិ វិសេសតោ បស្សតីតិ វិបស្សនាតិ អធិប្បេតា។ តេនាហ ‘‘ហេដ្ឋាមគ្គទ្វយញាណេនាតិ អត្ថោ’’តិ។ បីតិសុខន្តិ បីតិសុខវន្តំ ឈានទ្វយំ។ ទ្វេ មគ្គេតិ ហេដ្ឋាមគ្គេ។ អាវដ្ដនសីលោ អាភុជនសីលោ ន ហោតីតិ អនាវដ្ដី នេវ ហោតិ សព្ពសោ អប្បហីនកាមរាគឆន្ទោ។ តេនាហ ‘‘កស្មា’’តិអាទិ។ ឱរោធនាដកា បជហនបញ្ញាតិ អាទីនវានុបស្សនាញាណមាហ។
177. Assādīyatīti assādo, sukhaṃ. Appo appamattako assādo etesūti appassādā. Tenāha ‘‘parittasukhā’’ti. Pariyesanadukkhādihetukaṃ diṭṭhadhammikaṃ tattha duccaritacaraṇena samparāyikañca dukkhamettha kāmesu bahukanti bahudukkhā. Bahupāyāsāti bahuparikkilesā. Te pana parikkilesā vakkhamānanayena bahūyevettha diṭṭhadhammikāpīti āha ‘‘diṭṭhadhammika…pe… bahū’’ti. Te ca parikkilesā yasmā taṃsamaṅgino hitapaṭipattiyā antarāyakarā idha ceva paraloke ca ādīnavakāraṇañca pavattanti, tasmā vuttaṃ ‘‘diṭṭhadhammika…pe… bahū’’ti. Evaṃ cepīti evaṃ ‘‘appassādā kāmā’’tiādinā ākārena. Nayenāti dhammena. Kāraṇenāti yuttiyā. Suṭṭhu diṭṭhaṃ hotīti sambandho. Vipassanāpaññāyāti ariyamaggapaññāya. Sā cattāripi saccāni visesato passatīti vipassanāti adhippetā. Tenāha ‘‘heṭṭhāmaggadvayañāṇenāti attho’’ti. Pītisukhanti pītisukhavantaṃ jhānadvayaṃ. Dve maggeti heṭṭhāmagge. Āvaṭṭanasīlo ābhujanasīlo na hotīti anāvaṭṭī neva hoti sabbaso appahīnakāmarāgachando. Tenāha ‘‘kasmā’’tiādi. Orodhanāṭakā pajahanapaññāti ādīnavānupassanāñāṇamāha.
១៧៩. អស្សាទោបិ កថិតោ, ‘‘អប្បស្សាទា’’តិ ហិ ឥមិនា យាវតកោ កាមេសុ អស្សាទោ, តំ សព្ពំ អនវសេសតោ បរិគ្គហេត្វា ចស្ស បរិត្តភាវោ ទស្សិតោតិ អាទីនវោបិ កថិតោ សង្ខេបេនេវ សេសស្សអាទីនវស្ស ទស្សិតត្តា។ តំ កថេតុន្តិ តំ និស្សរណំ ‘‘ឯកន្តសុខបដិសំវេទី’’តិ ឥមិនា កថេតុំ។ ឥមេហិ អន្តេហីតិ ‘‘បញ្ចិមេ, មហានាម, កាមគុណា’’តិអាទិនា កាមគុណទស្សនមុខេន កាមសុខល្លិកានុយោគំ ‘‘ឧព្ភដ្ឋកា ហោន្តិ អាសនបដិក្ខិត្តា’’តិអាទិនា អត្តកិលមថានុយោគញ្ច ទស្សេត្វា ឥមេហិ ទ្វីហិ អន្តេហិ មុត្តំ មម សាសនន្តិ, ផលសមាបត្តិបរិយោសានត្តា សាសនសម្បត្តិយា ‘‘ឧបរិផលសមាបត្តិសីសេន សកលសាសនំ ទស្សេតុ’’ន្តិ អាហ។ គិជ្ឈសទិសោ កូដោតិ មជ្ឈេបទលោបីសមាសោ យថា ‘‘សាកបត្ថិវោ’’តិ (បាណិនិ. ២.១.៦០)។ ទុតិយេ បនេត្ថ គិជ្ឈវន្តតាយ គិជ្ឈា កូដេ ឯតស្សាតិ គិជ្ឈកូដោ។ ឧទ្ធំយេវ តិដ្ឋនកា និសជ្ជាយ វុដ្ឋិតកាលតោ បដ្ឋាយ ឯកដ្ឋានេនេវ តិដ្ឋនកា។ តេនាហ ‘‘អនិសិន្នា’’តិ។ និគណ្ឋស្សាតិ នាដបុត្តស្ស។ នត្ថិ ឯតស្ស បរិសេសន្តិ អបរិសេសំ។ ឯវំ សង្ខាភវចនមត្តមស្សាតិ អាហ ‘‘អបរិសេសសង្ខាត’’ន្តិ។ និច្ចដ្ឋេន សតត-សទ្ទេន អភិណ្ហប្បវត្តិ ជោតិតា សិយាតិ ‘‘សមិត’’ន្តិ វុត្តំ។ តេន និរន្តរប្បវត្តិំ ទស្សេតីតិ ឯវំ វា ឯត្ថ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ។
179.Assādopi kathito, ‘‘appassādā’’ti hi iminā yāvatako kāmesu assādo, taṃ sabbaṃ anavasesato pariggahetvā cassa parittabhāvo dassitoti ādīnavopi kathito saṅkhepeneva sesassaādīnavassa dassitattā. Taṃ kathetunti taṃ nissaraṇaṃ ‘‘ekantasukhapaṭisaṃvedī’’ti iminā kathetuṃ. Imehi antehīti ‘‘pañcime, mahānāma, kāmaguṇā’’tiādinā kāmaguṇadassanamukhena kāmasukhallikānuyogaṃ ‘‘ubbhaṭṭhakā honti āsanapaṭikkhittā’’tiādinā attakilamathānuyogañca dassetvā imehi dvīhi antehi muttaṃ mama sāsananti, phalasamāpattipariyosānattā sāsanasampattiyā ‘‘upariphalasamāpattisīsena sakalasāsanaṃ dassetu’’nti āha. Gijjhasadiso kūṭoti majjhepadalopīsamāso yathā ‘‘sākapatthivo’’ti (pāṇini. 2.1.60). Dutiye panettha gijjhavantatāya gijjhā kūṭe etassāti gijjhakūṭo. Uddhaṃyeva tiṭṭhanakā nisajjāya vuṭṭhitakālato paṭṭhāya ekaṭṭhāneneva tiṭṭhanakā. Tenāha ‘‘anisinnā’’ti. Nigaṇṭhassāti nāṭaputtassa. Natthi etassa parisesanti aparisesaṃ. Evaṃ saṅkhābhavacanamattamassāti āha ‘‘aparisesasaṅkhāta’’nti. Niccaṭṭhena satata-saddena abhiṇhappavatti jotitā siyāti ‘‘samita’’nti vuttaṃ. Tena nirantarappavattiṃ dassetīti evaṃ vā ettha attho daṭṭhabbo.
១៨០. យំ ករោតិ, តំ ជានាតីតិ ទុក្ខស្ស និជ្ជរណខេបនំ នាម វិញ្ញូនំ កិច្ចំ, វិញ្ញុនា ច បុរិសេន កតាកតំ ជានិតព្ពំ, តស្មា តុម្ហេហិ បុរាណានំ កម្មានំ ព្យន្តិភាវំ ករោន្តេហិ បឋមំ តាវ ឯត្តកានិ បុរាណានិ កម្មានីតិ ជានិតព្ពានិ, តតោ ‘‘ឯត្តកំ កាលំ កតេន តបសា ឯត្តកានិ តានិ ព្យន្តិកតានិ, ឥទានិ ឯត្តកានិ កាតព្ពានី’’តិអាទិនា អយំ វិធិ បុរិសេន វិយ អត្តនា កាតព្ពកិច្ចំ បរិច្ឆិន្ទិតព្ពន្តិ ទស្សេតិ។ តេនាហ ‘‘តុម្ហេហិបិ តថា ញាតព្ពំ សិយា’’តិ។ សុទ្ធន្តន្តិ សុទ្ធកោដ្ឋាសំ, អាយតិំ អនវស្សវសិទ្ធំ កម្មក្ខយំ, តតោ វា ទុក្ខក្ខយន្តិ អត្ថោ។ សុទ្ធន្តំ បត្តោ អត្ថីតិ បុច្ឆតីតិ ឥមិនា អកុសលានំ បហានំ, កុសលានំ ភាវនា ច សព្ពេន សព្ពំ និគណ្ឋសមយេ នត្ថិ សព្ពសោ វិសុទ្ធិភាវនាយ អភាវតោ, តស្មា កុតោ ទុក្ខក្ខយស្ស សម្ភវោតិ ទស្សេតិ។
180.Yaṃ karoti, taṃ jānātīti dukkhassa nijjaraṇakhepanaṃ nāma viññūnaṃ kiccaṃ, viññunā ca purisena katākataṃ jānitabbaṃ, tasmā tumhehi purāṇānaṃ kammānaṃ byantibhāvaṃ karontehi paṭhamaṃ tāva ettakāni purāṇāni kammānīti jānitabbāni, tato ‘‘ettakaṃ kālaṃ katena tapasā ettakāni tāni byantikatāni, idāni ettakāni kātabbānī’’tiādinā ayaṃ vidhi purisena viya attanā kātabbakiccaṃ paricchinditabbanti dasseti. Tenāha ‘‘tumhehipi tathā ñātabbaṃ siyā’’ti. Suddhantanti suddhakoṭṭhāsaṃ, āyatiṃ anavassavasiddhaṃ kammakkhayaṃ, tato vā dukkhakkhayanti attho. Suddhantaṃ patto atthīti pucchatīti iminā akusalānaṃ pahānaṃ, kusalānaṃ bhāvanā ca sabbena sabbaṃ nigaṇṭhasamaye natthi sabbaso visuddhibhāvanāya abhāvato, tasmā kuto dukkhakkhayassa sambhavoti dasseti.
ឯវំ អជាននភាវេ សតីតិ ‘‘អហុវម្ហេវ មយ’’ន្តិអាទិនា វុត្តប្បការស្ស អជាននេ សតិ, តស្មិំ តុម្ហេហិ អញ្ញាយមានេតិ អត្ថោ។ លុទ្ទាតិ ឃោរា។ តេ បន យស្មា កាយវាចាហិ និហីនមេវ ករោន្តិ, តស្មា វុត្តំ ‘‘លុទ្ទាចារា’’តិ។ លោហិតបាណិត្វេវ វុច្ចតិ តជ្ជាកិរិយាចរណតោ។ មាគវិកកេវដ្ដចោរឃាតកាទយោ មាគវិកាទយោ។ កក្ខឡកម្មាតិ ផរុសកម្មា។ តេ និគណ្ឋេសុ បព្ពជន្តីតិ បុព្ពេ មហាទុក្ខសំវត្តនិយកម្មស្ស កតត្តា ហិ តុម្ហេ ឯតរហិ ឦទិសំ មហាទុក្ខំ បច្ចនុភវថាតិ ទស្សេតិ។
Evaṃ ajānanabhāve satīti ‘‘ahuvamheva maya’’ntiādinā vuttappakārassa ajānane sati, tasmiṃ tumhehi aññāyamāneti attho. Luddāti ghorā. Te pana yasmā kāyavācāhi nihīnameva karonti, tasmā vuttaṃ ‘‘luddācārā’’ti. Lohitapāṇitveva vuccati tajjākiriyācaraṇato. Māgavikakevaṭṭacoraghātakādayo māgavikādayo. Kakkhaḷakammāti pharusakammā. Te nigaṇṭhesu pabbajantīti pubbe mahādukkhasaṃvattaniyakammassa katattā hi tumhe etarahi īdisaṃ mahādukkhaṃ paccanubhavathāti dasseti.
វាទេតិ ទិដ្ឋិយំ, សមយេតិ អត្ថោ។ សុខេន សុខន្តិ ឯត្ថ សុខេនាតិ បដិបត្តិសុខេន, សុខាយ បដិបត្តិយាតិ អត្ថោ។ សុខន្តិ វិមោក្ខសុខំ, ឥធ លោកេ សុខំ អធិគច្ឆន្តា កសិវណិជ្ជាទិទុក្ខបដិបត្តិយាវ អធិគច្ឆន្តិ, ឯវំ មោក្ខសុខម្បីតិ អធិប្បាយោ។ សរីរាវយវសម្បត្តិយាបិ ពិម្ពិនោ សារោតិ ពិម្ពិសារោ។ តេ និគណ្ឋា…បេ.… សន្ធាយ វទន្តិ, ន បន ភគវតោ អច្ចន្តសន្តបណីតំ និព្ពានសុខបដិវេទនំ ជានន្តិ។ សហសាតិ រវា។ អប្បដិសង្ខាតិ ន បដិសង្ខាយ អវិចារេត្វា។ តេនាហ ‘‘សាហសំ កត្វា’’តិអាទិ។
Vādeti diṭṭhiyaṃ, samayeti attho. Sukhena sukhanti ettha sukhenāti paṭipattisukhena, sukhāya paṭipattiyāti attho. Sukhanti vimokkhasukhaṃ, idha loke sukhaṃ adhigacchantā kasivaṇijjādidukkhapaṭipattiyāva adhigacchanti, evaṃ mokkhasukhampīti adhippāyo. Sarīrāvayavasampattiyāpi bimbino sāroti bimbisāro. Te nigaṇṭhā…pe… sandhāya vadanti, na pana bhagavato accantasantapaṇītaṃ nibbānasukhapaṭivedanaṃ jānanti. Sahasāti ravā. Appaṭisaṅkhāti na paṭisaṅkhāya avicāretvā. Tenāha ‘‘sāhasaṃ katvā’’tiādi.
អញ្ញាហិ វេទនាហិ អវោមិស្សំ ឯកន្តំ សុខំ ឯកន្តសុខំ, តស្ស បដិសំវេទី។ តេនាហ ‘‘និរន្តរសុខបដិសំវេទី’’តិ។ កថាបតិដ្ឋាបនត្ថន្តិ ‘‘ឯកន្តសុខបដិសំវេទី’’តិ ឯវំ អារទ្ធកថាយ បតិដ្ឋាបនត្ថំ។ រាជវារេតិ រាជានំ ឧទ្ទិស្ស អាគតទេសនាវារេ។ សុខំ បុច្ឆិតុំ ហោតីតិ ‘‘យទិ សត្ត រត្តិន្ទិវានិ នប្បហោតិ, កិំ ឆ រត្តិន្ទិវានិ បហោតី’’តិអាទិនា បុច្ឆនសុខំ ហោតិ។ ‘‘អហំ ខោ’’តិអាទិនា បវត្តោ សុទ្ធវារោ សុទ្ធនិស្សន្ទស្ស ផលសមាបត្តិសុខស្ស វសេន អាគតត្តា។ អនច្ឆរិយំ ហោតិ, សត្ត រត្តិន្ទិវានិ បហោន្តស្ស ឯកស្មិំ រត្តិន្ទិវេ កិំ វត្តព្ពន្តិ។ ឧត្តានត្ថមេវ វុត្តនយត្តា សុវិញ្ញេយ្យត្តា។
Aññāhi vedanāhi avomissaṃ ekantaṃ sukhaṃ ekantasukhaṃ, tassa paṭisaṃvedī. Tenāha ‘‘nirantarasukhapaṭisaṃvedī’’ti. Kathāpatiṭṭhāpanatthanti ‘‘ekantasukhapaṭisaṃvedī’’ti evaṃ āraddhakathāya patiṭṭhāpanatthaṃ. Rājavāreti rājānaṃ uddissa āgatadesanāvāre. Sukhaṃ pucchituṃ hotīti ‘‘yadi satta rattindivāni nappahoti, kiṃ cha rattindivāni pahotī’’tiādinā pucchanasukhaṃ hoti. ‘‘Ahaṃ kho’’tiādinā pavatto suddhavāro suddhanissandassa phalasamāpattisukhassa vasena āgatattā. Anacchariyaṃ hoti, satta rattindivāni pahontassa ekasmiṃ rattindive kiṃ vattabbanti. Uttānatthameva vuttanayattā suviññeyyattā.
ចូឡទុក្ខក្ខន្ធសុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា។
Cūḷadukkhakkhandhasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៤. ចូឡទុក្ខក្ខន្ធសុត្តំ • 4. Cūḷadukkhakkhandhasuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ៤. ចូឡទុក្ខក្ខន្ធសុត្តវណ្ណនា • 4. Cūḷadukkhakkhandhasuttavaṇṇanā
