| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / કથાવત્થુપાળિ • Kathāvatthupāḷi |
૭. સત્તમવગ્ગો
7. Sattamavaggo
(૬૫) ૩. ચેતસિકકથા
(65) 3. Cetasikakathā
૪૭૫. નત્થિ ચેતસિકો ધમ્મોતિ? આમન્તા. નનુ અત્થિ કેચિ ધમ્મા ચિત્તેન સહગતા સહજાતા સંસટ્ઠા સમ્પયુત્તા એકુપ્પાદા એકનિરોધા એકવત્થુકા એકારમ્મણાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અત્થિ કેચિ ધમ્મા ચિત્તેન સહગતા સહજાતા સંસટ્ઠા સમ્પયુત્તા એકુપ્પાદા એકનિરોધા એકવત્થુકા એકારમ્મણા, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘નત્થિ ચેતસિકો ધમ્મો’’તિ.
475. Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu atthi keci dhammā cittena sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā sampayuttā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇāti? Āmantā. Hañci atthi keci dhammā cittena sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā sampayuttā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇā, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi cetasiko dhammo’’ti.
ફસ્સો ચિત્તેન સહજાતોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ ફસ્સો ચિત્તેન સહજાતો, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘ફસ્સો ચેતસિકો’’તિ. વેદના…પે॰… સઞ્ઞા… ચેતના… સદ્ધા… વીરિયં… સતિ… સમાધિ… પઞ્ઞા… રાગો… દોસો… મોહો…પે॰… અનોત્તપ્પં ચિત્તેન સહજાતન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અનોત્તપ્પં ચિત્તેન સહજાતં, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અનોત્તપ્પં ચેતસિક’’ન્તિ.
Phasso cittena sahajātoti? Āmantā. Hañci phasso cittena sahajāto, tena vata re vattabbe – ‘‘phasso cetasiko’’ti. Vedanā…pe… saññā… cetanā… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi… paññā… rāgo… doso… moho…pe… anottappaṃ cittena sahajātanti? Āmantā. Hañci anottappaṃ cittena sahajātaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘anottappaṃ cetasika’’nti.
૪૭૬. ચિત્તેન સહજાતાતિ કત્વા ચેતસિકાતિ? આમન્તા. ફસ્સેન સહજાતાતિ કત્વા ફસ્સસિકાતિ 1? આમન્તા. ચિત્તેન સહજાતાતિ કત્વા ચેતસિકાતિ? આમન્તા . વેદનાય… સઞ્ઞાય… ચેતનાય… સદ્ધાય… વીરિયેન… સતિયા… સમાધિના… પઞ્ઞાય… રાગેન… દોસેન… મોહેન…પે॰… અનોત્તપ્પેન સહજાતાતિ કત્વા અનોત્તપ્પાસિકાતિ 2? આમન્તા.
476. Cittena sahajātāti katvā cetasikāti? Āmantā. Phassena sahajātāti katvā phassasikāti 3? Āmantā. Cittena sahajātāti katvā cetasikāti? Āmantā . Vedanāya… saññāya… cetanāya… saddhāya… vīriyena… satiyā… samādhinā… paññāya… rāgena… dosena… mohena…pe… anottappena sahajātāti katvā anottappāsikāti 4? Āmantā.
૪૭૭. નત્થિ ચેતસિકો ધમ્મોતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –
477. Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā –
‘‘ચિત્તઞ્હિદં ચેતસિકા ચ ધમ્મા,
‘‘Cittañhidaṃ cetasikā ca dhammā,
અનત્તતો સંવિદિતસ્સ હોન્તિ;
Anattato saṃviditassa honti;
હીનપ્પણીતં તદુભયે વિદિત્વા,
Hīnappaṇītaṃ tadubhaye viditvā,
સમ્મદ્દસો વેદિ પલોકધમ્મ’’ન્તિ.
Sammaddaso vedi palokadhamma’’nti.
અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ અત્થિ ચેતસિકો ધમ્મોતિ.
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi cetasiko dhammoti.
નત્થિ ચેતસિકો ધમ્મોતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘ઇધ, કેવટ્ટ, ભિક્ખુ પરસત્તાનં પરપુગ્ગલાનં ચિત્તમ્પિ આદિસતિ ચેતસિકમ્પિ આદિસતિ વિતક્કિતમ્પિ આદિસતિ વિચારિતમ્પિ આદિસતિ – ‘એવમ્પિ તે મનો, ઇત્થમ્પિ તે મનો, ઇતિપિ તે ચિત્ત’’’ન્તિ 5. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ અત્થિ ચેતસિકો ધમ્મોતિ.
Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘idha, kevaṭṭa, bhikkhu parasattānaṃ parapuggalānaṃ cittampi ādisati cetasikampi ādisati vitakkitampi ādisati vicāritampi ādisati – ‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta’’’nti 6. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi cetasiko dhammoti.
ચેતસિકકથા નિટ્ઠિતા.
Cetasikakathā niṭṭhitā.
Footnotes:
Related texts:
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / અભિધમ્મપિટક (અટ્ઠકથા) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / પઞ્ચપકરણ-અટ્ઠકથા • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ૩. ચેતસિકકથાવણ્ણના • 3. Cetasikakathāvaṇṇanā
ટીકા • Tīkā / અભિધમ્મપિટક (ટીકા) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / પઞ્ચપકરણ-મૂલટીકા • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ૩. ચેતસિકકથાવણ્ણના • 3. Cetasikakathāvaṇṇanā
ટીકા • Tīkā / અભિધમ્મપિટક (ટીકા) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / પઞ્ચપકરણ-અનુટીકા • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ૩. ચેતસિકકથાવણ્ણના • 3. Cetasikakathāvaṇṇanā
